Để hưởng ứng phong trào đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông, với tư cách là một giáo viên dạy bộ môn ngoại ngữ tôi rất mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé của mình cùng với các[r]
Trang 1A MỞ ĐẦU
Tên đề tài: “ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 8 HỌC TỐT CHUYỂN CÂU TRỰC TIẾP SANG GIÁN TIẾP ”
1 Lý do chọn đề tài:
Hiện nay, tiếng Anh đã trở thành ngôn ngữ phổ biến trên toàn thế giới
và hơn bốn mươi quốc gia sử dụng nó như một ngôn ngữ chính và gần 400triệu người dùng nó như một ngôn ngữ thứ hai trong giao tiếp Ở Việt Nam,tiếng Anh được xem là một ngoại ngữ chính trong các trường phổ thông hiệnnay
Là giáo viên dạy bộ môn Tiếng Anh, chúng tôi luôn mong muốn họcsinh của mình có thể hiểu bài một cách nhanh nhất, chủ động nhất, đặc biệtcác em có thể vận dụng những kiến thức đã học vào giao tiếp thực tế Muốnvậy, chúng ta cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy sao cho mỗi tiết lênlớp học sinh đều hứng thú học tập tích cực rèn luyện và nhớ được bài ngaytại lớp
Chúng ta đều biết bất cứ một thứ tiếng nào trên thế giới, muốn giaotiếp được với nó, đòi hỏi chúng ta phải có một vốn kiến thức nhất định nào
đó Trong tiếng Anh, câu trực tiếp và gián tiếp đóng môt vai trò quan trọng.Hiểu được cách thức chuyển từ câu trực tiếp sang gián tiếp sẽ giúp học sinhnâng cao các kĩ năng : nghe, nói, đọc và viết
Trang 2Thật vậy, nếu không biết cách thức chuyển từ câu trực tiếp sang giántiếp, các em sẽ không thể phát triển tốt các kỹ năng nghe, nói, đọc và viếtcho dù các em có nắm vững kiến thức ngữ pháp khác và từ vựng.
Do vậy, giúp học sinh nắm vững cách thức chuyển từ câu trực tiếpsang gián tiếp đã học để vận dụng vào việc rèn luyện các kỹ năng là việc làmrất quan trọng khiến tôi trăn trở và quyết định thực hiện đề tài :
“Kinh nghiệm giúp học sinh lớp 8 học tốt chuyển câu trực tiếp sang gián tiếp”
2 Đối tượng nghiên cứu:
- Các tiết học môn Tiếng Anh 8 có giới câu trực tiếp và gián tiếp
- Khách thể: Học sinh lớp 8, Trường THCS Sơn Trường
3 Phạm vi nghiên cứu :
Áp dụng giảng dạy cho học sinh khối 8, trường THCS Sơn Trường
4 Phương pháp nghiên cứu :
a Phương pháp nghiên cứu tài liệu:
- Tham khảo sách giáo viên, sách bồi dưỡng thường xuyên, tài liệuworkshop và các loại sách tham khảo
- Quán triệt các công văn , chỉ đạo của Bộ, Sở, Phòng Giáo dục - Đào tạo,
kế hoạch hoạt động của trường và của tổ chuyên môn
b Phương pháp điều tra, đối chiếu
Kết hợp dự giờ, thực nghiệm, kiểm tra đối chiếu các kết quả học tậpcủa học sinh, hầu rút ra được phương pháp dạy tốt nhất cho các em
Trang 3B NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
Như chúng ta đã biết, năm học 2008-2009 là năm học thứ ba toàn ngành giáo dục ta thực hiện cuộc vận động “Hai không” với bốn nội dung nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Ở trường trung học cơ sở giáo viên dạy học sinh các môn học khác nhau trên cơ sở trang bị cho học sinh hệ thống những kỹ năng , kỹ xảo cần thiết, nhằm đào tạo đội ngũ lao động có tri thức,
có tay nghề, có kỹ năng thực hành, năng động và sáng tạo …
Với mục tiêu giáo dục phổ thông là “ Giúp học sinh phát triển toàndiện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triểnnăng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách conngười Việt Nam Xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm côngdân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động,
tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc”
Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo quyết định số16/2006/QĐ – BGDĐT ngày 05/05/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đàotạo cũng đã nêu:“Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo củahọc sinh , phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điềukiện từng lớp học, bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả nănghợp tác, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tế, tác động đến tìnhcảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”
Trang 4II CƠ SỞ THỰC TIỄN
1 Thuận lợi
- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi về
cơ sở vật chất và tài liệu chuyên môn phục vụ cho việc giảng dạy bộ môn :
bộ tranh lớp 8, máy cassette, máy chiếu đa năng …
- Chính quyền địa phương và các đoàn thể trong và ngoài nhà trường luôn hỗ trợ giáo viên trong quá trình công tác
- Bản thân giáo viên bộ môn luôn nhận được sự hỗ trợ từ các giáo viêncùng tổ chuyên môn và các đồng nghiệp
- Đa số các em học sinh trong lớp đều yêu thích học Tiếng Anh và chuẩn
- Một số học sinh nhất là các học sinh nam thường xao lãng và ít quantâm đến việc học tập cũng như cách thức chuyển từ câu trực tiếp sang giántiếp
Trang 5- Một số học sinh ít có thời gian học bài ở nhà vì ngoài giờ học các emcòn phải phụ giúp cha mẹ làm việc nhà, việc đồng áng …
- Các em ít có điều kiện để giao tiếp bằng tiếng Anh và các em cũng ngạigiao tiếp, trao đổi nhau bằng tiếng Anh ngoài giờ học
- Đa số các học sinh trong lớp đều có hoàn cảnh khó khăn nên các em ít
có sách tham khảo để nâng cao kiến thức đã học
III NỘI DUNG VẤN ĐỀ
1.Vấn đề đặt ra
Để phát huy tốt tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong họctập, thì chúng ta cần tổ chức quá trình dạy học theo hướng tích cực hoá hoạtđộng của người học, trong quá trình dạy và học, giáo viên chỉ là ngườitruyền tải kiến thức đến học sinh, học sinh muốn lĩnh hội tốt những kiếnthức đó, thì các em phải tự học bằng chính các hoạt động của mình
Để làm tốt các bài tập chuyển câu trực tiếp sang gián tiếp, học sinh cầnvững các cấu trúc ngữ pháp và từ vựng như: thì, ngôi, các trạng từ chỉ thờigian Sự thay đổi này tùy thuộc vào ngữ cảnh cụ thể, không có một khuônmẫu nhất định nên học sinh thường gặp nhiều khó khăn ban đầu Vì vậy,ngay từ đầu, giáo viên cần lưu ý cho học sinh những thay đổi cần thiết khichuyển câu trực tiếp sang gián tiếp
Trang 6Lời nói trực tiếp thường được thể hiện bởi: các dấu ngoặc kép " " - tức
là lời nói đó được đặt trong dấu ngoặc
Ví dụ: 1- He said “I learn English”.
2- "I love you" She said.
Trong lời nói trực tiếp thông tin đi từ người thứ nhất đến thẳng ngườithứ hai (người thứ nhất nói trực tiếp với người thứ hai)
Ví dụ: He said "I bought a new motorbike for myself yesterday"
Trong câu gián tiếp thông tin đi từ người thứ nhất qua người thứ hai đếnvới người thứ ba Khi đó câu có biến đổi về mặt ngữ pháp:
He said he had bought a new motorbike for himself the day before.
2.2 Cách chuyển câu trực tiếp sang gián tiếp
Để biến đổi một câu trực tiếp sang câu gián tiếp chúng ta cần thực hiên những bước sau:
Trang 72.2.1 Đổi thì của câu
Thì của các động từ trong lời nói gián tiếp thay đổi theo một nguyên tắc chung là lùi về quá khứ (các thì xuống cấp)
Thì trong Lời nói trực tiếp Thì trong Lời nói gián tiếp
- Hiện tại đơn
- Hiện tại tiếp diễn
- Hiện tại hoàn thành
- Hiện tại hoàn thành tiếp diễn
- Quá khứ đơn
- Quá khứ hoàn thành
- Tương lai đơn
- Tương lai tiếp diễn
- Quá khứ hoàn thành (không đổi)
- Tương lai trong quá khứ
- Tương lai tiếp diễn trong quá khứ
- Was/were going to do
- Could/might/had to do
Trang 8Hãy xem những ví dụ sau đây:
Trang 9He must do/have to do…… He had to do……
Cho đến chương trình tiếng anh 8, các em chỉ mới học các thì: hiện tạiđơn, hiện tại tiếp diễn, tương lai đơn, tương lai gần, quá khứ đơn, quá khứ tiếp diễn, hiện tại hoàn thành Vì vây, việc chuyển câu tường thuật từ trực tiếp sang gián tiếp mới chỉ thực hiện ở thì hiện tại đơn và hiện tại tiếp diễn
2.2.2 Các thay đổi khác
a Thay đổi Đại từ
Các đại từ nhân xưng và đại sở hữu khi chuyển từ lời nói trực tiếp sang lời nói gián tiếp thay đổi như bảng sau:
Trang 10Đại từ Chức năng Trực tiếp Gián tiếp
Ví dụ: Jane, "Tom, you should listen to me."
+ Jane tự thuật lại lời của mình:
I told Tom that he should listen to me
+ Người khác thuật lại lời nói của Jane:
Jane told Tom that he should listen to her
+ Người khác thuật lại cho Tom nghe:
Jane told you that he should listen to her
+ Tom thuật lại lời nói của Jane:
Jane told me that I should listen to her
b Các thay đổi ở trạng từ không gian và thời gian
Trang 11Trực tiếp Gián tiếp
The next day / the following day
In two day’s time / two days after
The day before / the previous day
Two day before
The following week
The previous week / the week before
The previous year / the year before
Ví dụ:
Trực tiếp: "I saw the school-boy here in this room today."
Trang 12Gián tiếp: She said that she had seen the school-boy there in that room that day.
Trực tiếp: "I will read these letters now."
Gián tiếp: She said that she would read those letters then
Ngoài quy tắc chung trên dây, người học cần chớ rằng tình huống thật và thời gian khi hành động được thuật lại đóng vai trò rất quan trọng trong khi chuyển từ lời nói trực tiếp sang lời nói gián tiếp
2.2.3 Câu hỏi trong lời nói gián tiếp
Câu hỏi trong lời nói gián tiếp được chia làm loại:
a Câu hỏi bắt đầu với các trợ động từ: Ta thêm if/whether
Ví dụ:
Trực tiếp: "Does John understand music?" he asked
Gián tiếp: He asked if/whether John understood music
b Câu hỏi bắt đầu who, whom, what, which, where, when, why, how: Các từ
để hỏi trên sẽ được giữ nguyên trong câu gián tiếp
Ví dụ:
Trực tiếp: "What is your name?" he asked
Gián tiếp: He asked me what my name was
Trang 13c Các dạng đặc biệt của câu hỏi trong lời nói gián tiếp
- Shall/ would dùng để diễn tả đề nghi, lời mời:
Ví dụ:
Trực tiếp: "Shall I bring you some tea?" he asked
Gián tiếp: He offered to bring me some tea
Trực tiếp: "Shall we meet at the theatre?" he asked
Gián tiếp: He suggested meeting at the theatre
- Will/would dùng để diễn tả sự yêu cầu:
Ví dụ:
Trực tiếp: Will you help me, please?
Gián tiếp: He asked me to help him
Trực tiếp: Will you lend me your dictionary?
Gián tiếp: He asked me to lend him my dictionary
2.2.4 Câu mệnh lệnh và câu yêu cầu trong lời nói gián tiếp.
Ví dụ:
Trực tiếp: Go away!
Gián tiếp: He told me/The boys to go away
Trực tiếp: Listen to me, please
Gián tiếp: He asked me to listen to him
Trang 142.2.5 Câu cảm thán trong lời nói gián tiếp.
Ví dụ:
Trực tiếp: What a lovely dress!
Tuỳ theo xúc cảm và hình thức diễn đạt, chúng ta có thể dùng nhiều hình thức khác nhau như sau:
Gián tiếp: She exclaimed that the dress was lovely
She exclaimed that the dress was a lovely once
She exclaimed with admiration at the sight of the dress
2.2.6 Các hình thức hỗn hợp trong lời nói gián tiếp.
Lời nói trực tiếp có thể bao gồm nhiều hình thức hỗn hợp: câu khẳng định, câu hỏi, câu mệnh lệnh, câu cảm thán:
Ví dụ:
Trực tiếp: She said, "can you play the piano?” and I said ”no”
Gián tiếp: She asked me if could play the piano and I said that I could not
2.3 Một số bài tập về chuyển câu trực tiếp sang gián tiếp
1 “ Do you realized what the time is?” asked Chris
2 “Can the children get dinner at school?” I asked him
3 “Do you see what I see, Mary?” said the young man
4 “Are you going to see him off at the station?” I asked her
5 “Is there a good art department at school?” he asked me
6 “Does this train stop at York?” asked the old woman
Trang 157 “I don’t have enough money for a drink.” She said.
8 “I’ll come with you as soon as I am ready.” He replied
9 I told Jenny, “It is pouring outside.”
10.Jerry said “I am quite a good cook and I do all my washing and mending too.”
11.Frank said to me, “We can still get the tickets to the game.”
12.“Do you play for your school team?” Tom asked me
13.“I am very proud of my study results.” He said
14.What places have you already visited?” She asked me
15.“Have you ever been to Phong Nha Cave?” She asked Tom
16 “As soon as I hear from him, I will let you know.” My neighbor said
to me
17 The mother said to her son, “Sit still, please.”
18 John said to his friend, “ Come and spend a week with us.”
19 Father said, “The taxi is coming now Is everyone ready?”
20 “Do you come again next weekend?” The host said to the visitor
Keys:
1 Chris asked if/whether he/she/they realized what the time was
2 I asked him if/whether the children could get dinner at school
3 The young man asked Mary if she saw what he saw
4 I asked her if/whether she was going to see him off at the station
5 He asked me if there was a good art department at school
Trang 166 The old woman if/whether that train stop at York
7 She said that she didn’t have enough money for a drink
8 He said he would come with me/ her as soon as he was ready
9 I told Jenny that it was pouring outside
10 Jerry said she was quite a good cook and she did all her washing and mending too
11 Frank told me that they/we could still get the tickets to the game
12 Tom asked me if/whether I played for my school team
13 He said he was very proud of his study results
14 She wanted to know/asked what places I had already visited
15 She asked Tom if he had ever been to Phong Nha Cave
16 My neighbor told me he would let me know as soon as he heard from him./ My neighbor promise to let me know as soon as he heard from him
17 The mother told her son to sit still
18 John asked his friend to come and spend a week with him
19 Father said the taxi was coming then and asked if everyone was ready
20 The host invited the visitor to come again the following week
Trang 17- Các em không còn lung túng khi chuyển các đại từ cũng như trạng từchỉ thời gian….
Sau đây là bảng thống kê chất lượng học tập Học kì I cuả học sinh ở lớp áp dụng đề tài và lớp học không áp dụng đề tài
BÌNH
YẾU
Trang 184 Đỏnh giỏ rỳt kinh nghiệm
Yờu cầu đối với HS là phải siờng năng , chăm chỉ và kiờn trỡ trong họctập Phải cú ý thức đỳng đắn về việc học của mỡnh Phải xem việc học lànhiệm vụ hàng đầu và quyết tõm đạt kết quả cao
GV bộ mụn Tiếng Anh khụng nờn thụ động trong quỏ trỡnh giảng dạy màphải tỡm tũi, sỏng tạo để tỡm ra cho mỡnh những cỏch dạy hay hơn, gõy hứng
thỳ nhằm tạo khụng khớ sụi động cho tiết dạy-học Tuy nhiên, đối với đối
t-ợng học sinh yếu, thì các em vẫn còn gặp một số khó khăn vì đây là phầnkiến thức liên quan chặt chẽ với các phần kiến thức khác đặc biệt là các thìtiếng Anh.Vì vậy, khi dạy phần kiến thức này, tôi đã yêu cầu học sinh nhắclại kiến thức đã học trong phần các thì tiếng Anh và các kiến thức có liênquan khác
Trang 19GV chủ nhiệm phải có trách nhiệm với HS lớp mình , liên lạc với GV bộ
môn để nắm bắt kịp thời tình trạng những em thường xuyên không thuộcbài Giúp phụ huynh học sinh theo dõi giờ giấc học tập , quản lý việc học ởnhà và ở lớp của các em
Để phát huy tốt tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong họctập, thì chúng ta cần tổ chức quá trình dạy học theo hướng tích cực hoá hoạtđộng của người học, trong quá trình dạy và học, giáo viên chỉ là ngườitruyền tải kiến thức đến học sinh, học sinh muốn lĩnh hội tốt những kiếnthức đó, thì các em phải tự học bằng chính các hoạt động của mình
Trang 20Về phớa học sinh, bờn cạnh một số em học hành nghiờm tỳc, cú khụng
ớt học sinh chỉ học qua loa, khụng khắc sõu được từ vựng vào trong trớ nhớ,khụng tập đọc, tập viết thường xuyờn, khụng thuộc nghĩa hai chiều nờn giỏoviờn cần khuyến khớch và hướng cỏc em tớch cực tham gia vào quỏ trỡnh họctập
Để đỏp ứng tốt yờu cầu đổi mới phương phỏp giỏo dục ở cấp THCS,ngoài những yếu tố ngoại cảnh như chương trỡnh, thời gian, trỡnh độ của họcsinh, khả năng chuyờn mụn của giỏo viờn Điều quan trọng nhất là phươngthức tổ chức của giỏo viờn trong một tiết dạy
Để hưởng ứng phong trào đổi mới phương phỏp dạy học ở trường phổthụng, với tư cỏch là một giỏo viờn dạy bộ mụn ngoại ngữ tụi rất mongmuốn đúng gúp một phần nhỏ bộ của mỡnh cựng với cỏc thầy cụ giỏo và cỏcbạn đồng nghiệp xõy dựng phương phỏp dạy học mới ngày càng chuẩn mực,
cú hiệu quả hơn giỳp cho cỏc em học sinh ngày càng thớch học ngoại ngữ, cúthể học tập chủ động, giao tiếp tự tin bằng chớnh khả năng của mỡnh
Đề xuất:
Là một giáo viên trẻ, giảng dạy cha lâu, kinh nghiệm cha nhiều Vìvậy, tôi rất mong nhận đợc sự tham gia xây dựng của các thầy cô, đồngnghiệp để vấn đề tôi đa ra đợc hoàn thiện hơn, có hiệu quả hơn trong quátrình giảng dạy
Xin chân thành cảm ơn!