Trong giai đoạn nền kinh tế phát triển như hiện nay, Việt Nam đang từng bước hình thành và phát triển các doanh nghiệp vừa và lớn. Đây sẽ là một bước ngoặt quan trọng cho sự phát triển của nước nhà. Còn là một điều kiện rất thuận lợi cho các doanh nghiệp tự do kinh doanh và sản xuất, đồng thời có cơ hội tiếp xúc và học tập những công nghệ, kỹ thuật tiên tiến cùng mô hình tổ chức sản xuất và hương pháp sản xuất mới, hiện đại trên thế giới. Để có được những thành công và phát triển lâu dài thì khâu sản xuất hiện đang là một vấn đề nóng bỏng đang được các cấp lãnh đạo quan tâm nhất. Bởi vì khâu sản xuất nó mang tính quyết định đến sự phát triển và cạnh tranh cũng như sự tồn tại của cả một doanh nghiệp. Nói cách khác sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao thì doanh nghiệp sữ đứng vững và phát triển trên thị trường, còn hiệu quả thấp thì thì doanh nghiệp sẽ thất bại và có nguy cơ bị phá sản. Một phương pháp sản xuất khoa học và hợp lí sẽ tạo ra nền móng vững chắc cho doanh nghiệp và là chìa khóa dẫn đến thành công, giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu một cách nhanh nhất và hiệu quả nhất. Thực tế đã chứng minh rằng với cùng một điều kiện doanh nghiệp nào có bộ máy san xuất tốt hơn, hoạt động hiệu quả hơn thì kết quả thu được sẽ cao hơn. Điều đó lại khẳng định một lần nữa về tầm quan trọng của khâu sản xuất trong doanh nghiệp. Do đó nhóm chúng em chọn đề tài: “ Phân tích sự khác nhau giữa các loại hình HTSX “.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM
KHOA ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO
- -TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
ĐỀ TÀI:
SO SÁNH CÁC LOẠI HÌNH HỆ THỐNG SẢN XUẤT
Giáo viên hướng dẫn: Thầy Nguyễn Văn Đại
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 5 năm 2019
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM
KHOA ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO
- -TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
ĐỀ TÀI:
SO SÁNH CÁC LOẠI HÌNH HỆ THỐNG SẢN XUẤT
Giáo viên hướng dẫn : Thầy Nguyễn Văn Đại
Nguyễn Hồng Quân Nguyễn Đình Tiền
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 5 năm 2019
Trang 3L I M Đ U Ơ Ơ Â
Trong giai đoạn nền kinh tế phát triển như hiện nay, Việt Nam đang từng bước hình thành và phát triển các doanh nghiệp vừa và lớn Đây sẽ là một bước ngoặt quan trọng cho sự phát triển của nước nhà Còn là một điều kiện rất thuận lợi cho các doanh nghiệp tự do kinh doanh và sản xuất, đồng thời có cơ hội tiếp xúc và học tập những công nghệ, kỹ thuật tiên tiến cùng mô hình tổ chức sản xuất và hương pháp sản xuất mới, hiện đại trên thế giới Để có được những thành công và phát triển lâu dài thì khâu sản xuất hiện đang là một vấn đề nóng bỏng đang được các cấp lãnh đạo quan tâm nhất Bởi vì khâu sản xuất nó mang tính quyết định đến sự phát triển và cạnh tranh cũng như sự tồn tại của cả một doanh nghiệp Nói cách khác sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao thì doanh nghiệp sữ đứng vững và phát triển trên thị trường, còn hiệu quả thấp thì thì doanh nghiệp sẽ thất bại và có nguy cơ bị phá sản Một phương pháp sản xuất khoa học và hợp lí sẽ tạo ra nền móng vững chắc cho doanh nghiệp và là chìa khóa dẫn đến thành công, giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu một cách nhanh nhất và hiệu quả nhất Thực tế đã chứng minh rằng với cùng một điều kiện doanh nghiệp nào có bộ máy san xuất tốt hơn, hoạt động hiệu quả hơn thì kết quả thu được sẽ cao hơn Điều đó lại khẳng định một lần nữa về tầm quan trọng của khâu sản xuất trong doanh nghiệp Do đó nhóm chúng em chọn đề tài: “ Phân tích sự khác nhau giữa các loại hình HTSX “
Trang 4N I DUNG Ộ
1 Sản xuất đơn chiếc (Job)
1.1 Khái niệm
Đây là loại hình sản xuất diễn ra trong các doanh nghiệp có số chủng loại sản phẩm được sản xuất ra rất nhiều nhưng sản lượng mỗi loại được sản xuất rất nhỏ Thường mỗi loại sản phẩm người ta chỉ sản xuất một chiếc hoặc vài chiếc
Sản phẩm thường được làm theo yêu cầu của khách hàng, do đó sản phẩm phải độc nhất và mang tính cá nhân hóa
1.2 Đặc điểm
Quá trình sản xuất không lặp lại, thường được tiến hành một lần nên Job Production có một số đặc điểm cơ bản sau:
- Sản phẩm phải chính xác theo ý muốn của khách hàng.
- Đòi hỏi nguồn nhân lực CLC, chuyên môn hoá từng công đoạn.
- Đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác cao
- Đối với một số sản phẩm đòi hỏi nguồn nguyên liệu quý hiếm, khác biệt
1.3 Công nghệ
Với sản xuất đơn chiếc, mỗi nhân viên hoặc một nhóm nhân viên xử lý 1 nhiệm vụ Công việc có thể có phạm vi nhỏ có ít công nghệ hoặc không có công nghệ Tuy nhiên, những công việc có thể phức tạp đòi hỏi rất nhiều công nghệ
Với các công việc có công nghệ thấp, sản xuất rất đơn giản và tương đối dễ dàng để nắm bắt các kỹ năng và thiết bị cần thiết như:
- Thợ làm tóc
- Thợ may
- Thợ làm bánh cưới
Trang 5Các công việc có công nghệ cao thường rất phức tạp và khó khăn Những công việc này cần được quản trị tốt, đòi hỏi chất lượng cao và kỹ năng của người lao động như:
- Sản xuất theo dự án (cầu đường, tuyến metro,…)
- Sản xuất xe của hãng Roll&Royce
- Sản xuất máy bay,…
1.4 Ưu, nhược điểm :
- Đáp ứng chính xác yêu cầu của Khách
hàng
- Chất lượng sản phẩm cao
- Thiết kế linh hoạt, có thể dễ thay đổi
- Sự hài lòng trong công việc tốt hơn
- Chi phí cao nên giá thành sp đắt
- Công việc khó khăn và tốn nhiều thời gian
- Mất lợi thế về giảm CP cố định
- Nhân công phải có kỹ xảo cao
Trang 62 Sản xuất theo khối (Mass/Flow)
2.1 Khái niệm
Là loại hình sản xuất đối lập với loại hình sản xuất đơn chiếc, diễn ra trong các
doanh nghiệp có số chủng loại sản phẩm được sản xuất ra ít thường chỉ có một vài loại sản phẩm nhưng với khối lượng sản xuất hàng năm rất lớn
Sản phẩm ít có sự thay đổi về đặc điểm, kết cấu, cũng như nhu cầu về sản phẩm trên thị trường
2.2 Đặc điểm
Quá trình sản xuất sản lặp đi lặp lại, mỗi đơn vị đầu ra đòi hỏi cùng một trình tự các thao tác từ đầu đến cuối nên Mass/Flow Production có một số đặc điểm sau:
- Vì gia công chế biến ít loại sản phẩm với khối lượng lớn nên thiết bị máy móc thường
là các loại thiết bị chuyên dùng hoặc các thiết bị tự động, được sắp xếp thành các
dòng dây chuyền khép kín (flow) cho từng loại sản phẩm Dây chuyền sản xuất có thể được bố trí theo đường thẳng hoặc đường chủ U
- Khâu chuẩn bị kỹ thuật sản xuất như thiết kế sản phẩm, chế tạo các mẫu thử sản phẩm
và quy trình công nghệ gia công sản phẩm được chuẩn bị rất chu đáo trước khi đưa vào sản xuẩt đồng loại Như vậy khâu chuẩn bị kỹ thuật sản xuất và khâu sản xuất là hai
giai đoạn tách rời.
- Do tổ chức sản xuất theo kiểu dây chuyền nên Không đòi hỏi cao về trình độ nguồn
nhân lực, mỗi người công nhân thường chỉ thực hiện một nguyên công sản xuất ổn định trong khoảng thời gian tương đối dài nên trình độ nghề nghiệp của người lao động
không cao nhưng năng suất lao động thì rất cao
- Nhằm giảm sai sót trong sản xuất hàng loạt nên trình tự các bước thực hiện công việc đã
được chuyên môn hoá và tiêu chuẩn hoá.
Trang 72.3 Điều kiện thực hiện
- Điều kiện tiên quyết cơ bản là nhu cầu về sản phẩm lớn và mức độ liên tục của nhu cầu
- Cân bằng chuyền, độ tin cậy thiết bị, cung cấp nguyên vật liệu và thiết kế sản phẩm
- Việc quyết định lựa chọn dựa trên tính kinh tế vì đòi hỏi vốn đầu tư lớn
Vd: Xí nghiệp dệt may, Phân xưởng sản xuất chai nhựa
2.4 Ưu và nhược điểm
- Hệ thống toàn bộ tự động nên tốc độ
sản xuất sản phẩm nhanh, ổn định, nhịp
nhàng
- Chi phí đơn vị sản phẩm thấp
- Do tính chuyên biệt cao, nên chi phí
nhân công thấp
- Việc di chuyển của nguyên liệu và sản
phẩm dễ dàng
- Dễ kiểm tra sản phẩm giữa chừng
- Chi phí đầu tư cao
- Chi phí bảo dưỡng , duy trì máy móc thiết bị lớn
- Hệ thống sản xuất không linh hoạt với những thay đổi về khối lượng sản phẩm, thiết kế sản phẩm và quá trình
- Hệ thống sản xuất có thể bị ngừng khi có một công đoạn bị trục trặc
- Công việc của nhân viên nhàm chán
3 Sản xuất theo lô (Batch)
3.1 Khái niệm
Trang 8Sản xuất theo lô là loại hình sản xuất trung gian giữa sản xuất đơn chiếc (Job Production) và sản xuất hàng khối (Mass/Flow Production) Thường áp dụng đối với các doanh nghiệp có số chủng loại sản phẩm được sản xuất ra tương đối nhiều khối lượng sản xuất hàng năm mỗi loại sản phẩm chưa đủ lớn để có thể được hình thành một dây chuyền sản xuất độc lập
3.2 Đặc điểm
Mỗi bộ phận sản xuất phải gia công chế biến nhiều loại sản phẩm được lặp đi lặp lại theo chu kỳ nên có những đặc điểm sau:
- Chuyên môn hoá sản xuất không cao nhưng quá trình sản xuất lặp đi lặp lại một cách tương đối ổn định nên năng suất lao động tương đối cao.
- Máy móc thiết bị chủ yếu là thiết bị vạn năng được sắp xếp bố trí thành những phân
xưởng chuyên môn hoá công nghệ
- Mỗi phân xưởng đảm nhận một giai đoạn công nghệ nhất định của quá trình sản
xuất sản phẩm hoặc thực hiện một phương pháp công nghệ nhất định
- Đồng bộ hoá sản xuất giữa các bộ phận sản xuất là một thách thức lớn khi xây dựng
một phương án sản xuất cho loại hình sản xuất này
- Vì mỗi bộ phận sản xuất gia công nhiều loại sản phẩm khác nhau về yêu cầu kỹ thuật
và quy trình công nghệ nên tổ chức sản xuất thường rất phức tạp Thời gian gián
đoạn trong sản xuất lớn, chu kỳ sản xuất dài, sản phẩm tồn kho trong nội bộ quá trình sản xuất lớn Đó là những vấn đề lớn nhất trong quản lý sản xuất loại hình này.
Vd: phân xưởng sản xuất mì ACECOOK, phân xưởng sản xuất lốp xe
Trang 93.3 Ưu nhược điểm
- Ưu thế về sản lượng và năng suất hơn
là Job Production, do tổ chức sản xuất
theo nhóm và tận dụng máy móc và kỹ
năng chuyên môn
- Giảm chi phí đơn vị do tận dụng ưu
thế về số lượng
- Linh hoạt, uyển chuyển, trong việc
giải quyết và đáp ứng được đa dạng
nhu cầu của khách hàng (kích thước,
trọng lượng, kiểu dáng)
- Tổ chức sản xuất sẽ phức tạp hơn, khó để đồng bộ hoá sản xuất
- Mất thời gian chuyển đổi giữa các lô, máy móc có thể cần phải được thiết lập lại, dẫn đến thời gian gián đoạn trong sản xuất lớn, Chu kỳ sản xuất dài
- Cần giữ nguyên liệu trong kho, Tiền mặt cũng đầu tư vào công việc đang thực hiện
Trang 104 Kết luận
4.1 Bảng so sánh giữa các loại hình HTSX
Sản xuất đơn chiếc Sản xuất theo lô Sản xuất theo khối Loại sản phẩm Duy nhất Khác biệt Tiêu chuẩn hóa
Loại khách hàng Riêng lẻ Số ít khách hàng
cá nhân Thị trường đại chúng
Nhu cầu sản phẩm Không thường xuyên Thay đổi bất thường Không thay đổi
Lượng cầu Rất thấp Thấp đến trung binh Cao
sản phẩm khác
nhau
Quá trình sản xuất Dự án dài hạn Không liên tục Liên tục
Thiết bị Đa năng Mục đích chung Mục đích đặc biệt
Kỹ năng nhân
công Chuyên gia thủ công Nhiều kỹ năng Kỹ năng hạn chế Lợi thế Công việc tùy chỉnh,
công nghệ mới nhất, Linh hoạt, chất lượng Hiệu quả, tốc độ, chi phí thấp
Bất lợi Không lặp lại
khách hàng,
cơ sở nhỏ, tốn kém
Chi phí cao, chậm, khó
quản lý
Đầu tư chênh lệch vốn
Trang 114.2 Đề xuất chọn loại hình phù hợp
Phương pháp sản xuất tốt nhất phụ thuộc vào loại sản phẩm được sản xuất và quy mô của thị trường Các công ty nhỏ hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ, chẳng hạn như thợ
ống nước, sử dụng sản xuất đơn chiếc vì mỗi khách hàng có nhu cầu riêng Các nhà
sản xuất thích hợp của các mặt hàng như bộ quần áo may đo cũng sẽ sử dụng sản xuất công việc vì mỗi mặt hàng họ làm là khác nhau
Sản xuất theo lô được sử dụng để đáp ứng các đơn đặt hàng nhóm Ví dụ: một bộ
máy móc có thể được thiết lập để tạo ra 500 chiếc váy cỡ 12 và sau đó được điều chỉnh để tạo ra 600 chiếc váy cỡ 12 Hai lô đã được thực hiện
Sản xuất theo khối được sử dụng để sản xuất hàng loạt các mặt hàng được tiêu
chuẩn hóa (tất cả giống nhau) như bột xà phòng và đồ uống đóng hộp Quy mô kinh tếdẫn đến chi phí đơn vị và giá thấp hơn Không có nhiều nhà sản xuất nhỏ có thể đủ khả năng đầu tư cần thiết để sản xuất hàng loạt Thay vào đó, họ lựa chọn sản xuất hàng loạt hoặc công việc
Thường có sự đánh đổi giữa chi phí đơn vị và đáp ứng nhu cầu khách hàng cụ
thể Sản xuất dòng chảy mang lại hiệu quả kinh tế theo quy mô và chi phí thấp cho sản phẩm một kích cỡ phù hợp với tất cả
Trang 12K T LU N Ế Ậ
Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 là cơ hội để các doanh nghiệp nắm bắt công nghệ mới, thu hẹp khoảng cách phát triển và nâng cao khả năng cạnh tranh của mình Tuy nhiên phải lựa chọn công nghệ phù hợp gắn với các mục đích và sản phẩm của mình Có rất nhiều phương thức sản xuất mà doanh nghiệp cần lựa chọn để phù hợp với mục đích và
mô hình kinh doanh của mình Nếu phân loại theo số lượng sản xuất và tính chất lặp lại thì có 3 cách: sản xuất đơn chiếc, sản xuất hàng loạt và sản xuất hàng khối mỗi loại hình sản xuất đều có những đặc điểm riêng biệt Vì thế việc lựa chọn phương thức sản xuất phù hợp với mô hình kinh doanh của doanh nghiệp sẽ làm cho doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh của mình trong thời đại công nghiệp 4.0 Sản xuất là mang lại giá trị cốt lõi cho doanh nghiệp, lựa chọn cách thức sản xuất tốt và phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển, lựa chọn sai phương thức sản xuất đồng nghĩa với việc giá trị cốt lõi của doanh nghiệp bị ảnh hưởng Trong bối cảnh hiện nay, các doanh đang phải tìm kiếm các phương pháp sản xuất tối ưu để giảm giá thành, nâng cao chất lượng sản phẩm Nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn ứng dụng tự động hóa vào các hệ thống sản xuất Đây chính là cách lựa chọn thông minh để tiến dần vào cuộc cách mạng 4.0
Trang 13TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả
https://vi.wikipedia.org/wiki/S%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t
http://quantri.vn/dict/details/9164-phan-loai-san-xuat
https://simplicable.com/new/job-production
https://simplicable.com/new/batch-processing
http://quantri.vn/dict/details/9164-phan-loai-san-xuat
https://www.tutor2u.net/business/reference/production-batch-production-method https://www.tutor2u.net/business/reference/production-and-operations-job-production