Ma tuý là từ chỉ các chất gây nghiện, có nguồn gốc tự nhiên hay tổng hợp, khi đưa vào cơ thể dưới bất kỳ hình thức nào (uống, hút, hít, tiêm chích …) sẽ gây ức chế hoặc kích thích mạnh [r]
Trang 1CHÚNG TA CẦN BIẾT VỀ MA TUÝ
(120 PHÚT)
I Mục đích :
Giúp cho học sinh
- Hiểu ma tuý là gì ? hiện tượng nghiện, một số loại ma tuý thường gặp
- Ý thức được tác hại của ma tuý đối với bản thân, gia đình và xã hội
- Có được những kỹ năng phòng tránh ma tuý
II Tài liệu và phương tiện :
- Giấy A0,A4, bút dạ, băng dính
- Phiếu bài tập “phát hiện các chất ma tuý”
- Các mảnh giấy nhỏ màu vàng, trắng, xanh, đỏ (5cm*10cm) đủ cho mỗi em 5 mảnh giấy
- Cây nguyên nhân và tác hại của ma tuý
- Phíếu giao việc cho các nhóm đóng vai
III Các hoạt động :
Khởi động : (15 phút) : Để thực hiện trò chơi cần chuẩn bị một số khăn bịt mắt và một số chướng ngại
vật đặt trong lớp như ghế, xô, chậu …
- Chia lớp thành 2 nhóm A và B bằng nhau Cứ một bạn ở nhóm A sẽ kết với một bạn ở nhóm B để thành một cặp chơi Các bạn trong nhóm A bị bịt mắt, các bạn trong nhóm B sẽ dẫn A đi quanh lớp, vượt qua các chướng ngại vật sau khi B dẫn A đi một vòng, cần thay đổi vai trò cho nhau Bây giờ A sẽ dẫn B đi quanh lớp đôi nào đi mà không vấp phải chướng ngại vật sẽ là người chiến thắng
- Sau khi chơi xong giáo viên hỏi học sinh về cảm giác khi mình ở từng vai một, khi là người mù và khi
là người dẫn đường Hỏi Học Sinh xem cảm thấy thế nào khi ngừơi chơi cùng mình không có trách nhiệm, không tin tưởng lẫn nhau
- Nhấn mạnh ý nghĩa của trò chơi : trong cuộc sống mỗi người đều phải có trách nhiệm với chính mình
và với người khác
* Hoạt động 1 : Ma tuý là gì ? (30 phút)
Mục tiêu : Học sinh hiểu được tên, dạng thức tồn tại của một số loại ma tuý; các hình thức
nghiện thường gặp
Đồ dùng : phát phiếu bài tập về các chất ma tuý cho từng Học sinh (xem phụ lục)
Cách tiến hành:
Bước 1: Động não, GIÁO VIÊN đặt câu hỏi:
- Người ta thuờng nghiện những chất gì ? (liệt kê nhanh lên bảng và bổ sung)
- Trong cac loại trên, nghiện chất gì là nguy hiểm nhất ?
Bước 2 : HọC SINH làm bài tập cá nhân theo phiếu
Bước 3 : Thảo luận nhóm 2 người, sau đó chia lớp thành những nhóm 5 HọC SINH, thảo luận về câu hỏi trong phiếu
Các nhóm lần lượt trình bày ý kiến của nhóm, các nhóm khác bổ sung
Kết luận :
Ma tuý là tên gọi chung của các chất gây nghiện đã bị nhà nước cấm Ma tuý bao gồm nhiều loại như : thuốc phiện, cần sa, heroin, cocain, các chất ma tuý tổng hợp … và các chất được sử dụng hạn chế theo chỉ dẫn của bác sĩ để chữa bệnh như moocphin, seduxen… Người ta có thể nghiện một số chất Các hình thức sử dụng gồm hút, hít, ngửi, tiêm chích, nhai và uống
Trang 2* Hoạt động 2 : “Ai có nguy cơ bị lôi kéo vào sử dụng ma tuý ?” (30 phút)
Mục tiêu : Giúp học sinh thấy được ai cũng có nguy cơ bị lôi kéo vào sử dụng ma tuý
Đồ dùng dạy học : các mẫu giấy màu nhỏ, giấy khổ to, bút dạ
Cách tiến hành:
Bước 1 : Phát cho mỗi học sinh một mẫu giấy nhỏ
Bước 2 : Giáo viên yêu cầu từng em suy nghĩ và liên hệ thực tế và qua đài báo chí, trả lời câu hỏi: “ Ai
có nguy cơ bị lôi kéo vào sử dụng ma tuý?”
Luư ý : với các em rằng câu hỏi này không phải để gọi tên hay chỉ điểm cụ thể ai sử dụng mà là để tìm hiểu về đặc điểm xã hội (nghề nghiệp, khu vực, ví dụ người nghèo, người giàu, thanh niên, phụ nữ, học sinh, trẻ em lang thang ….?) Các em có thể vận dụng hiểu biết mà mình đã có qua báo chí hoặc qua quan sát thực tế của các em
Bước 3 : Học sinh viết ngắn gọn vào mẫu giấy nhỏ
Bước 4 : Học sinh trao đổi ý kiến trong nhóm nhỏ
Bước 5 : giáo viên mời từng nhóm nêu lên ý kiến của nhóm, tập hợp nhanh lên bảng và tổng hợp
Kết luận :
Thực tế cho thấy, có nhiều tình huống lôi kéo người ta sử dụng ma tuý, cả nam nữ đều có nguy cơ Những người sử dụng ma tuý hiện nay có thể là người thất nghiệp, người hành nghể mại dâm, thanh thiếu niên các băng nhóm, là công nhân, sinh viên , học sinh, người nghèo, người giàu … Ai cũng có nguy cơ bị lôi kéo vào sử dụng ma tuý
* Hoạt động 3 : Tác hại của ma tuý (30 phút)
Mục tiêu : học sinh biết được tác hãi của việc sử dụng ma tuý
Đồ dùng dạy học : Giấy rôki A0, bút dạ, mỗi học sinh 5 phiếu màu
Cách tiến hành :
Bước 1 : Phát cho mỗi học sinh 5 mảnh giấy màu nhỏ, yêu cầu các em suy nghĩ về tác hại của ma tuý
và viết vào mỗi phiếu một tác hại
Bước 2 : Phát cho mỗi nhóm một tờ giấy A0, sau đó các thành viên trong nhóm dán các phiếu đã viết lên giấy A0 Một vài người trong nhóm đọc to các ý kiến
Bước 3 : GIÁO VIÊN yêu cầu các nhóm phân loại các ý kiến về tác hại của ma tuý (định hướng phân loại theo các yếu tố cá nhân – gia đình – nhà trường và xã hội )
Bước 4 : Các nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác bổ sung
Bước 5 : Giáo viên củng cố (trình bày bằng overhead)
Kết luận :
Ma tuý gây tác hại cho cá nhân người sử dụng , cho gia đình và xã hội
- Đối với cá nhân : sức khỏe của người nghèo bị suy kiệt, mất sức lao động không thề làm ra tiền Từ
đó, người nghiện tìm mọi cách để có tiền mua thuốc như ăn cắp, ăn trộm, phạm tội Đặc biệt đối với những ngừơi tiêm chích ma tuý, họ sẽ có nguy cơ bị nhiễm HIV/AIDS nếu sử dụng chung bơm kim tiêm với những người khác
- Đối với gia đình và cộng đồng : gia đình có người nghiện phải chịu nhiều nỗi bất hạnh như kinh tế khánh kiệt, gia đình bất hòa …
- Xã hội phải tốn tiền để chữa chạy cho người nghèo, trật tự an toàn xã hội bị ảnh hưởng, các tôi phạm hình sự gia tăng, sức lao động của cộng đồng suy yếu
Kết luận chung :
Ma tuý là từ chỉ các chất gây nghiện đã bị Nhà nước cấm như hút thuốc phiện, cần sa, heroin, cocain, moocphin, seduxen, các loại chất tổng hợp từ hóa chất độc hại … Ma tuý rất nguy hiểm, dùng một lần
có thể dẫn ngay đến nghiện Ai cũng có nguy cơ bị lôi kéo vào sử dụng ma tuý, vì vậy cần cảnh giác Nghiện ma tuý không chỉ gây tác hại cho cá nhân người sử dụng mà còn cho gia đình và xã hội Cần tránh xa ma tuý!
PHỤ LỤC :
PHÁT HIỆN CÁC CHẤT MA TÚY 1.Hãy đánh dấu X vào các chất mà bạn cho là ma tuý
Trang 3Cần sa Moocphin
2 Người ta sử dụng ma tuý theo những cách nào / hình thức nào ?
TÁC HẠI CỦA MA TÚY
Ma tuý gây tác hại cho bản thân người sử dụng, cho gia đình và xã hội :
- Đối với cá nhân : sức khỏe của người nghiện bị suy kiệt không thề làm ra tiền Từ đó, người nghiện tìm mọi cách để có tiền mua thuốc như ăn cắp, ăn trộm, phạm tôi
- Đặc biệt với những người tiêm chích, nếu sử dụng chung bơm kim tiêm họ sẽ có nguy cơ bị nhiễm HIV/AIDS
- Đối với gia đình và cộng đồng : gia đình có người nghiện phải chịu nhiều nỗi bất hạnh : kinh tế khánh kiệt, gia đình bất hòa …
- Xã hội phải tốn tiền để chữa chạy cho người nghiện, trật tự an toàn xã hội bị ảnh hưởng, các tội phạm hình sự gia tăng, sức lao động của cộng đồng bị suy yếu …
THÔNG TIN CƠ BẢN DÀNH CHO GIÁO VIÊN
1 Ma tuý là gì ?
Ma tuý là từ chỉ các chất gây nghiện, có nguồn gốc tự nhiên hay tổng hợp, khi đưa vào cơ thể dưới bất
kỳ hình thức nào (uống, hút, hít, tiêm chích …) sẽ gây ức chế hoặc kích thích mạnh hệ thần kinh, làm giảm đau, gây ảo giác dẫn tới thay đổi một hoặc nhiều chức năng cơ thể ( về sinh lý và tâm lý) , làm cho người sử dụng nó có ham muốn không kềm chế được, phải gia tăng liều luợng để thoả mãn các cơn thèm khát ngày càng tăng, từ đó sức khỏe ngaà càng suy kiệt, nhân cách suy thoái, tiền bạc khánh kiệt
…
Các chất ma tuý thường dùng là thuốc phiện, cần sa, heroin, cocain, moocphin, seduxen …
2 Các loại ma tuý : Ma túy có hai loại chính là ma túy có nguồn gốc thừ thực vật và ma túy được tổng
hợp từ các loại hoá chất
- Ma túy thực vật được chế biến ra từ các cây tự nhiên như :
+ Từ nhựa cây thuốc phiện, có trồng ở 12 tỉnh miền núi phía Bắc nước ta
+ Từ lá, hoa, quả cây cần sa (còn gọi là bồ đà, cây gai dầu) được ở trồng một số tỉnh giáp ranh biên giới Việt Nam – Campuchia và ở Tây Nguyên
+ Từ lá cây coca, chế ra chất Cathinon, có nhiều ở Châu Phi
- Các loại ma tuý tổng hợp từ hóa chất độc hại thuốc nhóm Amphetamin, Methamphetamin, các chất
ma tuý hướng thần độc hai hơn thuốc phiện 500 lần
3 Sử dụng ma túy có thể dẫn ngay đến nghiện ma túy
Trang 4Có một số loại ma tuý nếu dùng đúng liều lượng, đúng lúc, đúng bệnh chúng sẽ có chức năng chữa bệnh chẳng hạn seduxen gây ngủ, dolargan có tác dụng giảm đau …Tuy nhiên, nếu dùng với mục đích tiêu khiển, tự ý tăng liều lượng, tăng thời gian sử dụng, không theo chỉ dẫn của bác sĩ sẽ dẫn đến nghiện bởi vì trong cơ thể con người, bình thường tuyến yên vẫn tiết ra một lượng endoorphin có tác dụng giảm đau khi cơ thể đau đớn khi đưa ma tuý vào cơ thể, ma túy sẽ thay thế dần endoorphin Tuyến yên ngày càng tiết ít endoorphin, do vậy người nghiện phải tăng liều sử dụng am tuý để bù lượng endoorphin bị giảm, nếu không cơ thể sẽ bị đau đớn khi vận động hoặc va chạm … tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến nghiện ma túy Khi đã nghiện ma túy thì tuyến yên không tiết chất endoorphin nữa nên
cơ thể cứ phải lệ thuộc vào ma tuý với liều dùng ngày càng cao hơn
4 Tác hại của ma tuý :
Ma túy gây tác hại cho cá nhân người sử dụng, cho gia đình và xã hội
- Đối với cá nhân : sức khỏe của người nghiện bị suy kiệt, không thể làm ra tiền Từ đó, người nghiện tìm mọi cách để có tiền mua thuốc như ăn cắp, ăn trộm, phạm tội
- Đặc biệt với những người tiêm chích, nếu sử dụng chung bơm kim tiêm (tiêm chích chung), họ có nguy cơ bị nhiễm HIV/AIDS
- Đối với gia đình và cộng đồng : gia đình có người nghiện phải chịu nhiều nỗi bất hạnh : kinh tế khánh kiệt, gia đình bất hòa …
- Xã hội phải tốn tiền để chữa chạy cho người nghiện, trật tự an toàn XH bị ảnh hưởng, các tội phạm hình sự gia tăng, sức lao động của cộng đồng suy yếu …