Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu tổng quát
Bài viết này sẽ vận dụng lý luận về ngân sách nhà nước và công tác quản lý thu, chi ngân sách để phân tích và đánh giá thực trạng thu chi ngân sách tại xã Duyên Thái Trên cơ sở đó, chúng tôi sẽ đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu chi ngân sách tại địa phương này.
Mục tiêu cụ thể
- Khái quát lý luận cơ bản về NSNN, quản lý thu, chi ngân sách
- Phân tích thực trạng công tác quản lý thu, chi ngân sách trên địa bàn xã Duyên Thái
- Tìm hiểu thực trạng thu chi ngân sách của xã Duyên Thái
- Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thu, chi ngân sách xã Duyên Thái.
Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là công tác thu, chi ngân sách tại xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội
Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu hoạt động thu chi ngân sách xã từ năm
- Không gian: Thông tin sử dụng trong đề tài đƣợc thu thập trong phạm vi xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội
+Thời gian thực hiện nghiên cứu từ ngày 20 tháng 3 đến ngày 25 tháng 5 năm 2020
+Thời gian tu thập số liệu từ năm 2017-2019
Nội dung nghiên cứu
- Những lý luận cơ bản về ngân sách, quản lý thu, chi NSX
- Đặc điểm kinh tế -xã hội, tự nhiên của xã Duyên Thái
- Thực trạng thu, chi ngân sách tại xã Duyên Thái: Thu ngân sách xã, chi ngân sách xã
- Một số giải pháp hoàn thiện công tác thu, chi ngân sách.
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập số liệu
Số liệu của đề tài chủ yếu là số liệu thứ cấp và đƣợc thu thập thông qua các kênh và nguồn thông tin nhƣ sau:
Luật ngân sách và Luật quản lý thuế, cùng với các văn bản pháp lý liên quan, quy định chế độ quản lý thu, chi ngân sách Nhà nước và các quy định của các đơn vị trực thuộc.
-Các báo cáo kết quả hàng năm về tình hình thu, chi ngân sác và báo cáo quyết toán ngân sách của xã Duyên Thái
- Thu thập số liệu và thông tin qua các trang báo điện tử, các trang báo viết về xã Duyên Thái
- Các công trình nghiên cứu liên quan đƣợc công bố trên sách, tạp chí chuyên ngành, đề tài các cấp…
Phương pháp xử lý phân tích số liệu
5.2.1 Phương pháp xử lý số liệu
Sau khi thu thập số liệu, chúng tôi tiến hành điều tra, đối chiếu và rà soát thông tin để xử lý Quá trình này bao gồm việc sử dụng các bảng, biểu và phần mềm Excel để phân tích số liệu một cách hiệu quả.
5.2.2 Phương pháp phân tích số liệu
Phương pháp thống kê mô tả được áp dụng để phân tích và trình bày thông tin về thu chi ngân sách xã Duyên Thái Qua việc sử dụng bảng biểu và các hình thức mô tả, chúng ta có thể nắm bắt rõ ràng thực trạng ngân sách tại địa phương này.
Phương pháp phân tích so sánh là một công cụ quan trọng trong nghiên cứu kinh tế, giúp thu thập và đối chiếu số liệu để đánh giá sự biến động của các vấn đề theo thời gian Phương pháp này cho phép phân tích những thuận lợi và khó khăn trong công tác quản lý thu, chi ngân sách, đồng thời so sánh số liệu giữa các kỳ khác nhau Qua đó, nó giúp xác định nguyên nhân ảnh hưởng đến vấn đề nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thu, chi ngân sách tại địa phương.
Kết cấu khóa luận
Chương 1 Cơ sở lý luận về công tác thu, chi ngân sách xã
Chương 2 Những đặc điểm cơ bản cuả xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, Thành phố Hà Nội
Chương 3 Thực trạng công tác thu, chi ngân sách tại xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, Thành Phố Hà Nội
Những đặc điểm cơ bản cuả xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, Thành phố Hà Nội
CỞ LÝ LUẬN VỀ THU CHI NGÂN SÁCH XÃ
1.1 Cơ sở lý luận về ngân sách nhà nước
1.1.1 Khái niệm và bản chất của ngân sách nhà nước
Ngân sách nhà nước (NSNN) là một khái niệm kinh tế quan trọng trong hệ thống tài chính, tuy nhiên, chưa có định nghĩa thống nhất về nó Theo Luật Ngân sách nhà nước được Quốc hội thông qua ngày 16/12/2002, NSNN được định nghĩa là khoản thu chi ngân sách do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và thực hiện trong một năm, nhằm đảm bảo các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước NSNN bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.
Ngân sách xã (NSX) là một phần quan trọng trong hệ thống nhà nước, bao gồm các khoản thu, chi được giao và giám sát theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước NSX thể hiện các quan hệ kinh tế giữa nhà nước và các chủ thể khác trong quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ của chính quyền xã, nhằm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của chính quyền cấp cơ sở Điểm khác biệt của ngân sách xã so với các cấp ngân sách khác là nó vừa là một cấp ngân sách, vừa là một đơn vị dự toán ngân sách.
Thu ngân sách là tổng hợp các khoản thu trong dự toán do hội đồng nhân dân xã quyết định và thực hiện hàng năm, phục vụ cho các chức năng và nhiệm vụ của chính quyền cấp xã Nó bao gồm các khoản thu ngân sách được phân chia theo tỷ lệ phần trăm giữa ngân sách xã và ngân sách cấp trên, cũng như các khoản thu bổ sung từ ngân sách cấp trên cho xã.
Chi ngân sách bao gồm các khoản chi cần thiết để duy trì hoạt động của các cơ quan nhà nước và Đảng đoàn thể cấp xã (chi thường xuyên), cùng với các khoản chi cho quản lý và phát triển kinh tế xã hội theo chức năng và nhiệm vụ của chính quyền xã (chi đầu tư phát triển).
1.1.2 Vai trò của Ngân sách Nhà nước
Ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh tế xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của quốc gia Vai trò của ngân sách nhà nước còn gắn liền với chức năng của Nhà nước trong từng giai đoạn lịch sử nhất định.
Huy động nguồn tài chính của NSNN để đảm bảo nhu cầu chi tiêu của Nhà nước theo mục tiêu của từng giai đoạn
Nhà nước sử dụng quyền lực của mình để thu một phần tài sản của xã hội vào ngân sách nhà nước (NSNN) thông qua nhiều hình thức, chủ yếu là thu thuế, phí và lệ phí Đây là nguồn thu quan trọng, giúp Nhà nước xây dựng cơ sở hạ tầng, mua sắm thiết bị và chi trả cho các hoạt động quản lý hành chính của các cơ quan nhà nước, công an và quân đội Ngoài ra, NSNN còn được sử dụng để thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của Nhà nước.
Quản lý và điều tiết vĩ mô là cần thiết để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong từng giai đoạn, đồng thời khắc phục những thiếu sót của thị trường và thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế.
Nguồn thu của ngân sách nhà nước (NSNN) được hình thành từ mọi lĩnh vực và chủ thể kinh tế - xã hội, thể hiện tính chất xã hội lớn mà Nhà nước cần đảm bảo Do đó, NSNN đóng vai trò quan trọng trong việc chi phối và phân bổ thu nhập, đồng thời hướng dẫn và điều chỉnh các hoạt động tài chính của các chủ thể khác trong nền kinh tế.
Chính sách thu ngân sách nhà nước, đặc biệt là chính sách thuế, đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết thu nhập và định hướng phát triển sản xuất Những chính sách thuế thuận lợi sẽ thu hút đầu tư mạnh mẽ vào các lĩnh vực cần thiết, trong khi chính sách thuế khắt khe có thể làm giảm dòng vốn đến những khu vực hạn chế sản xuất kinh doanh Đồng thời, các khoản chi đầu tư vào các tập đoàn kinh tế lớn và phát triển cơ sở hạ tầng của ngân sách nhà nước cũng chi phối và hướng dẫn các hoạt động kinh tế tài chính, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và điều tiết thị trường giá cả, góp phần chống lạm phát.
Nền kinh tế hàng hóa theo cơ chế thị trường nổi bật với sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp để đạt lợi thế Hai yếu tố cơ bản của thị trường là cung và cầu, cùng với giá cả, thường xuyên tác động lẫn nhau, và sự mất cân đối giữa cung và cầu có thể dẫn đến biến động giá Để bảo vệ lợi ích của người sản xuất và người tiêu dùng, Nhà nước can thiệp vào thị trường thông qua ngân sách nhà nước (NSNN) bằng cách điều chỉnh thuế và các khoản chi như tài trợ vốn và trợ giá Ngoài ra, NSNN cũng ảnh hưởng đến thị trường tiền tệ và thị trường vốn thông qua các chính sách huy động và đầu tư vốn linh hoạt nhằm kiểm soát cung cầu tiền và lạm phát.
Những vai trò tích cực của ngân sách nhà nước (NSNN) chỉ được phát huy khi các chức năng của nó được sử dụng đúng cách trong thực tiễn Ngược lại, nếu không thực hiện đúng, NSNN có thể cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội và làm gia tăng các khuyết tật của nền kinh tế thị trường Do đó, việc tuân thủ các quy luật và yêu cầu khách quan trong quá trình phát triển kinh tế là rất quan trọng.
-Điều tiết thu nhập dân cƣ góp phần thực hiện công bằng xã hội
Nền kinh tế thị trường có thể dẫn đến sự phân hóa thu nhập trong xã hội, vì vậy cần có sự can thiệp của Nhà nước thông qua ngân sách nhà nước (NSNN) để điều tiết thu nhập Khả năng tái phân phối thu nhập của NSNN phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong nền kinh tế, bao gồm hệ thống lương, hệ thống giá và hệ thống pháp luật NSNN thu được từ các nguồn như thuế thu nhập, thuế gián thu và thuế lũy tiến, qua đó huy động sự đóng góp từ các thành phần kinh tế và cá nhân để giảm bớt chênh lệch thu nhập.
Các giải pháp chi của ngân sách nhà nước dưới hình thức trợ cấp và khoản phúc lợi cho các chương trình phát triển xã hội, như phòng chống dịch bệnh và bảo vệ môi trường, không chỉ là nguồn bổ sung thu nhập cho một số tầng lớp dân cư mà còn góp phần tăng cường tính ổn định trong đời sống kinh tế - xã hội.
1.1.3 Bản chất của Ngân sách Nhà nước
Ngân sách Nhà nước là hệ thống quan hệ kinh tế hình thành trong quá trình phân phối nguồn tài chính của xã hội, nhằm tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ của Nhà nước để thực hiện các chức năng của Nhà nước.
Trong quá trình phân phối tài chính xã hội, ngân sách nhà nước (NSNN) huy động và sử dụng thu nhập từ xã hội để thực hiện chức năng của Nhà nước Nguồn thu chính của NSNN là thu nhập quốc dân, được tạo ra từ khu vực sản xuất kinh doanh, trong khi các khoản chi chủ yếu không hoàn lại nhằm đầu tư phát triển kinh tế và tiêu dùng xã hội Quá trình phân phối tổng sản phẩm quốc dân tạo ra mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước và các chủ thể kinh tế trong nền kinh tế- xã hội Sự tồn tại và vai trò của Nhà nước đối với đời sống kinh tế- xã hội là yếu tố quyết định tính chất hoạt động của nó.