Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài nghiên cứu
Ý nghĩa lý luận
Nghiên cứu này sẽ giúp hệ thống hóa cơ sở lý luận về hướng nghiệp, bao gồm khái niệm hướng nghiệp, giáo dục hướng nghiệp, và tổng quan về quá trình giáo dục hướng nghiệp tại trường THPT, tập trung vào mục tiêu, nội dung, hình thức cũng như các yếu tố ảnh hưởng.
Ý nghĩa thực tiễn
Đề tài này phân tích thực trạng định hướng nghề nghiệp cho học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, Hà Nội Mục đích là cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý giáo dục trong việc tổ chức định hướng nghề nghiệp, giúp học sinh lựa chọn ngành nghề phù hợp cho tương lai Bài viết cũng chỉ ra những bất cập và vấn đề còn tồn tại trong xu hướng lựa chọn nghề nghiệp của học sinh hiện nay.
Đề tài này phân tích nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn nghề nghiệp của học sinh, từ đó đề xuất những giải pháp thực tiễn nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý trong việc hoạch định chính sách giáo dục và đào tạo phù hợp với thực tế.
Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu tổng quát
Nghiên cứu thực trạng định hướng nghề nghiệp cho học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai, thị trấn Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, thành phố
Hà Nội đã đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện định hướng nghề nghiệp cho học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội.
Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa được cơ sở lý luận về định hướng nghề nghiệp cho học sinh khối THPT
-Tìm hiểu được thực trạng định hướng nghề nghiệp cho học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội
Để thực hiện định hướng nghề nghiệp cho học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội, cần đề ra một số giải pháp quan trọng Trước hết, tổ chức các buổi tư vấn nghề nghiệp định kỳ với sự tham gia của các chuyên gia và cựu học sinh thành đạt Thứ hai, phát triển chương trình giáo dục hướng nghiệp tích hợp vào môn học chính, giúp học sinh nhận thức rõ hơn về các ngành nghề Cuối cùng, khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa và thực tập thực tế để trải nghiệm môi trường làm việc và tìm hiểu sở thích cá nhân.
Nội dung nghiên cứu
- Cơ sở lý luận về định hướng nghề nghiệp của học sinh khối THPT
-Thực trạng định hướng nghề nghiệp của học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội
- Một số giải pháp góp phần hoàn thiện định hướng nghề nghiệp cho học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Thực trạng định hướng nghề nghiệp cho học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội.
Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: trường THPT Xuân Mai, thị trấn Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội
Nghiên cứu này sử dụng số liệu thu thập từ các báo cáo và tài liệu của trường trong các năm 2017, 2018, 2019 và 2020, với thời gian khảo sát diễn ra từ tháng 2 đến tháng 5 năm 2020.
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp khảo sát, thu thập số liệu
6.1.1 Đối với các số liệu, tài liệu thứ cấp
- Kế thừa cơ sở dữ liệu tại các cơ quan quản lý giáo dục trên địa bàn huyện huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội
- Kế thừa các báo cáo, tổng kết của trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội
- Kế thừa các kết quả nghiên cứu có liên quan đến định hướng nghề nghiệp tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội
6.1.2 Đối với các số liệu, tài liệu sơ cấp Đây là phương pháp quan trọng nhất tuy nhiên do thời gian hạn hẹp cuộc điều tra không thể trưng cầu ý kiến toàn bộ giáo viên, học sinh các trường mà chỉ thực hiện bằng cách chọn mẫu đại diện Đây là giải pháp đƣợc áp dụng có hiệu quả và vẫn đảm bảo tính khoa học, chính xác cho cuộc nghiên cứu
Chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên là phương pháp phổ biến trong các nghiên cứu xã hội học, đặc biệt khi tổng thể nghiên cứu có quy mô lớn Phương pháp này bao gồm việc chia tổng thể thành các nhóm và thực hiện lấy mẫu theo nhiều tầng để đảm bảo tính đại diện và chính xác cho kết quả nghiên cứu.
Bảng 1.1 Mô tả cơ cấu mẫu
STT Đối tƣợng Giới tính
Phương pháp xử lý số liệu
6.2.1 Phương pháp thống kê kinh tế
Phương pháp thống kê kinh tế, bao gồm thống kê mô tả, thống kê so sánh và phân tích thống kê, được áp dụng để phân tích thực trạng định hướng nghề nghiệp tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội Phương pháp này giúp phân loại, so sánh và phân tích các thông tin kinh tế, như số tuyệt đối, số tương đối, số bình quân, tỷ trọng và tốc độ phát triển của các số liệu trong khóa luận tốt nghiệp.
6.2.2 Phương pháp phân tích kinh tế
Phương pháp này được sử dụng để phân tích các nguyên nhân, yếu tố ảnh hưởng tới định hướng nghề nghiệp tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương
Phương pháp phỏng vấn sâu
Phương pháp phỏng vấn là một cách thu thập thông tin thông qua giao tiếp bằng lời nói, nhằm mục đích tìm hiểu thực trạng định hướng nghề nghiệp tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội Trong quá trình này, người phỏng vấn sẽ tuân theo một chương trình câu hỏi đã được định sẵn Kết quả của phỏng vấn sẽ giúp người đọc hiểu rõ hơn về tình hình hiện tại và cung cấp minh chứng cụ thể cho hoạt động nghiên cứu.
Phỏng vấn trực diện với gợi ý phỏng vấn sâu và ghi âm để phân tích là phương pháp hiệu quả Trong các trường hợp nhạy cảm, ghi chép nhanh và sử dụng ký tự là cần thiết, tập trung vào những thông tin quan trọng, đặc trưng và tiêu biểu của đối tượng phỏng vấn.
Phương pháp quan sát
Phương pháp thu thập thông tin trong xã hội học bao gồm việc cá nhân thực hiện các hoạt động như nghe và nhìn để ghi nhận thông tin thực tế từ quan sát Nghiên cứu này tập trung vào việc quan sát hoạt động học tập, vui chơi và ngoại khóa của học sinh tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội, nhằm thu thập dữ liệu bổ sung cho việc xây dựng phiếu khảo sát.
Kết cấu của khóa luận
Cơ sở thực tiễn của nghiên cứu
1.2.1 Các nghiên cứu về định hướng nghề nghiệp trên thế giới:
Tư tưởng về định hướng nghề nghiệp cho thế hệ trẻ đã tồn tại từ thời cổ đại, mặc dù ở dạng sơ khai Những tư tưởng này thể hiện qua việc phân chia và phân cấp lao động dựa trên địa vị và nguồn gốc xuất thân của mỗi cá nhân trong xã hội.
Cuốn sách “Hướng dẫn chọn nghề” ở Pháp được coi là tác phẩm đầu tiên về hướng nghiệp, nhấn mạnh sự đa dạng của các ngành nghề trong xã hội do sự phát triển công nghiệp Tác giả khẳng định giáo dục hướng nghiệp là yếu tố quan trọng không thể thiếu trong bối cảnh xã hội phát triển, đồng thời đóng vai trò là động lực thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội.
Nghiên cứu của Bromley H Kniveton, trên cơ sở khảo sát 384 thanh thiếu niên (trong đó có 174 nam và 174 nữ) từ 14 đến 18 tuổi đã đã đƣa ra kết luận:
Cả nhà trường và gia đình đều đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng nghề nghiệp cho thanh niên Giáo viên có thể phát hiện năng khiếu của học sinh và khuyến khích họ tham gia các hoạt động ngoại khóa cũng như trải nghiệm thực tế tại các cơ sở sản xuất Bên cạnh đó, phụ huynh và anh chị em trong gia đình cũng ảnh hưởng lớn đến sự lựa chọn nghề nghiệp của thanh niên thông qua việc cung cấp hỗ trợ và tư vấn phù hợp.
Michael Borchert đã khảo sát 325 học sinh trung học tại trường Trung học Germantown, Wisconsin, và nhận định rằng trong ba nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến sự lựa chọn nghề nghiệp—bao gồm môi trường, cơ hội và đặc điểm cá nhân—thì đặc điểm cá nhân là yếu tố quan trọng nhất đối với quyết định nghề nghiệp của học sinh trung học.
Theo nghiên cứu của D W Chapman, các yếu tố cố định của trường đại học như học phí, vị trí địa lý, chính sách hỗ trợ chi phí và môi trường ký túc xá đều ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của học sinh Ông cũng nhấn mạnh vai trò của nỗ lực từ phía các trường trong việc tác động đến sự lựa chọn của học sinh Bên cạnh đó, các yếu tố cá nhân của học sinh cũng là một nhóm yếu tố quan trọng trong quyết định chọn trường của họ.
M.J Burns và các cộng sự đã cho rằng mức độ nổi tiếng và uy tín của trường, đội ngũ giáo viên danh tiếng cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của học sinh, “tỷ lệ chọi” đầu vào, điểm chuẩn của trường là những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của học sinh Ngoài mong đợi về học tập trong tương lai thì mong đợi về công việc trong tương lai cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của học sinh
S.G Washburn và các cộng sự còn cho rằng sự sẵn sàng của bản thân cho công việc và cơ hội kiếm đƣợc việc làm sau khi tốt nghiệp cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của học sinh
D.W Chapman, trong việc chọn trường, các học sinh bị tác động mạnh mẽ bởi sự thuyết phục, khuyên nhủ của bạn bè và gia đình Bên cạnh đó, Hossler và Gallagher còn cho rằng các cá nhân tại trường học cũng có ảnh hưởng không nhỏ đến quyết định chọn trường của học sinh
1.2.2 Các nghiên cứu về định hướng nghề nghiệp tại Việt Nam: Đảng và nhà nước ta cũng rất quan tâm đến công tác hướng nghiệp cho học sinh Qua các chỉ thị, nghị quyết, văn kiện ta có thể thấy rõ điều đó Trong văn kiện ĐH Đảng lần thứ IX đã ghi rõ: “Coi trọng công tác hướng nghiệp và phân luồng cho học sinh trung học, chuẩn bị cho thanh niên, thiếu niên đi vào lao động nghề nghiệp phù hợp với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong cả nước và của từng địa phương”
Ngành hướng nghiệp ở Việt Nam đã trải qua sự phát triển mạnh mẽ từ những năm 1970 và 1980, với sự đóng góp quan trọng của các nhà khoa học xã hội tiên phong như GS Phạm Tất Dong, GS Phạm Huy Thụ, PGS Đặng Danh Ánh và GS Nguyễn Văn Hộ.
Giáo sư Phạm Tất Dong đã có những đóng góp to lớn cho giáo dục hướng nghiệp tại Việt Nam, nghiên cứu cả lý luận lẫn thực tiễn để làm rõ mục đích, vai trò và các nguyên tắc của công tác hướng nghiệp Ông đã công bố nhiều công trình nghiên cứu quan trọng như “Vấn đề hứng thú trong công tác hướng nghiệp” và “Hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông”, cùng với “Giáo trình công tác hướng nghiệp trong trường phổ thông” Gần đây, ông nhấn mạnh rằng công tác hướng nghiệp giúp điều chỉnh việc chọn nghề của thanh niên theo xu hướng chuyển đổi cơ cấu kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, dẫn đến sự thay đổi trong tỷ trọng ngành nghề, từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ Do đó, xu hướng chọn nghề của thanh niên cần phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Giáo sư Nguyễn Văn Hộ là một chuyên gia nghiên cứu sâu về giáo dục hướng nghiệp, với nhiều đóng góp quan trọng cho lĩnh vực này Trong luận án tiến sĩ của mình, ông đã đề cập đến việc "Thiết lập và phát triển hệ thống hướng nghiệp cho học sinh Việt Nam" Năm 2006, ông xuất bản cuốn sách "Hoạt động giáo dục hướng nghiệp và giảng dạy kỹ thuật trong trường THPT", trong đó trình bày hệ thống lý luận về giáo dục hướng nghiệp, tổ chức giáo dục hướng nghiệp tại trường THPT, cũng như giảng dạy kỹ thuật trong bối cảnh kinh tế thị trường và sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay.
Ngoài ra còn có các bài viết với các cách tiếp cận khác nhau nhƣ:
-Trần Quốc Thành có bài “Định hướng giá trị nghề nghiệp của học sinh lớp 12 THPT một số tỉnh miền núi phía Bắc”, Tạp chí tâm lý học (2017)
-Phạm Thị Đức với bài “Những nguyên nhân ảnh hưởng tới sự định hướng trong việc học tập, chọn nghề ở học sinh THPT”, Tạp chí giáo dục
- Nguyễn Văn Lê, Hà Thế Truyền có bài viết “Để nâng cao chất lƣợng giáo dục hướng nghiệp trong tình hình mới”, Tạp chí giáo dục (2019).
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN THỰC HIỆN ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CỦA HỌC SINH KHỐI THPT TẠI TRƯỜNG THPT XUÂN MAI, HUYỆN CHƯƠNG MỸ, TP HÀ NỘI
Đặc điểm tình hình của trường THPT Xuân Mai, thị trấn Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển
Trường THPT Xuân Mai, được thành lập vào năm 1972 với tên gọi ban đầu là trường Thanh niên lao động XHCN, đã ra đời trong bối cảnh kháng chiến chống Mỹ Trường không chỉ đảm bảo việc dạy văn hóa mà còn tổ chức cho học sinh tham gia lao động sản xuất, góp phần vào sự nghiệp giáo dục và phát triển nhân lực trong thời kỳ khó khăn.
Năm đầu thành lập trường có khoảng trên 20 giáo viên và chiêu sinh được
Trường học đầu tiên ở huyện Hà Tây cũ được thành lập với 200 học sinh dưới sự lãnh đạo của Hiệu trưởng Trịnh Tiến Hòa, lúc đó là Bí thư tỉnh đoàn Trong bối cảnh đất nước còn chiến tranh và thiếu thốn điều kiện học tập, thầy trò đã vượt qua khó khăn, kết hợp giữa học tập và lao động sản xuất Học sinh không chỉ học trên lớp mà còn tham gia chăm sóc vườn chè, trồng lúa và chăn nuôi lợn vào buổi chiều Đến cuối năm 1973, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết định, nhiều học sinh của trường đã tình nguyện nhập ngũ.
Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, trường đã chuyển sang chế độ học phổ thông và được đổi tên thành trường cấp III Xuân Mai vào năm 1979 theo quyết định của Ty Giáo dục Hà Tây (cũ) Trường THPT Xuân Mai hiện tọa lạc tại thị trấn Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội.
Sau hơn 40 năm phát triển, trường đã xây dựng cơ sở vật chất khang trang với 45 phòng học, 1 phòng học đa năng, 2 phòng tin học, các phòng bộ môn, khu hiệu bộ và nhà đa chức năng Đỉnh điểm, trường từng có 145 giáo viên và hơn 3000 học sinh theo học.
Từ năm 2008, trường đã được công nhận là trường Chuẩn Quốc gia và Đảng bộ nhà trường liên tục đạt danh hiệu trong sạch vững mạnh Đoàn trường và Công đoàn cũng đã đóng góp đáng kể vào thành tích chung, nhận nhiều khen thưởng từ cấp trên trong suốt nhiều năm.
2.1.2 Đặc điểm cơ sở vật chất của Nhà trường
Trường học được trang bị đầy đủ thiết bị phục vụ cho giảng dạy và học tập, bao gồm 45 phòng học, 02 phòng máy tính cho các tiết học tin học, cùng với phòng y tế, thư viện, các phòng bộ môn, phòng chức năng và phòng tiếp dân Ngoài ra, còn có phòng làm việc cho các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường.
2.1.3 Đặc điểm đội ngũ cán bộ, nhân viên Nhà trường
Trong những năm qua, đội ngũ cán bộ và giáo viên của Nhà trường đã trải qua nhiều biến động, nhưng luôn được bổ sung bằng những nhân lực chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu đào tạo Số lượng cán bộ và giáo viên hiện tại được thể hiện rõ qua bảng thống kê dưới đây.
Bảng 2.1 Đặc điểm nguồn nhân lực của Nhà trường năm 2019
TT Phân loại Số Lƣợng
I Theo trình độ lao động
Nguồn: Trường THPT Xuân Mai
Năm học 2019 - 2020, nhà trường có 111 CBGV - NV, trong đó có 22 thạc sĩ, 103 người có trình độ đại học Đảng bộ nhà trường có 5 chi bộ với
Trường có 87 đảng viên và 45 lớp với tổng số 1942 học sinh Trong những năm qua, tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh đã nỗ lực không ngừng để nâng cao chất lượng dạy và học Nhiều giáo viên đã được công nhận là chiến sĩ thi đua cấp cơ sở, đồng thời có nhiều giáo viên đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp thành phố và quốc gia.
2.1.4 Đặc điểm học sinh của Nhà trường
Trong năm học 2019-2020, nhà trường có tổng 1947, cơ cấu cụ thể như sau:
Bảng 2.2 Đặc điểm học sinh của Nhà trường năm 2019
TT Phân loại Số lượng (người)
Nguồn: Trường THPT Xuân Mai
Số lƣợng học sinh đỗ Đại học, Cao đẳng ngày càng tăng, chiếm khoảng
Trường THPT Xuân Mai tự hào có 40 học sinh tốt nghiệp hàng năm, trong đó nhiều em đạt danh hiệu thủ khoa Những thành tích xuất sắc của cán bộ giáo viên, nhân viên và học sinh không chỉ là niềm tự hào mà còn là động lực để thầy và trò tiếp tục nỗ lực phấn đấu đạt được nhiều thành tích cao hơn trong những năm học tới.
Thực trạng định hướng nghề nghiệp của các em học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội
2.2.1 Thực trạng định hướng nghề nghiệp của các em học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai qua các năm
2.2.1.1 Mục tiêu định hướng nghề nghiệp cho các em học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai
Trường THPT Xuân Mai thực hiện công tác giáo dục hướng nghiệp có các mục tiêu cụ thể đƣợc mô tả nhƣ sau:
Hình 2.1 Sơ đồ công tác giáo dục hướng nghiệp
Theo đó, công tác giáo dục hướng nghiệp sẽ giúp nhà trường THPT:
Xây dựng một hệ thống giáo dục hướng nghiệp hiệu quả là rất quan trọng, bao gồm việc phát triển và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giáo viên có đủ năng lực để thực hiện các nhiệm vụ giáo dục hướng nghiệp tại trường học.
Dựa trên khung chương trình chung, cần xây dựng nội dung chương trình giáo dục hướng nghiệp phù hợp với nhu cầu nhân lực đặc thù của từng địa phương.
Tạo được một bầu không khí “hướng nghiệp”, kết nối cán bộ quản lý giáo dục với các tác nhân hướng nghiệp và học sinh
Huy động và phát huy mọi nguồn lực từ trong và ngoài nhà trường là yếu tố quan trọng để phục vụ cho giáo dục hướng nghiệp, từ đó tạo ra sức mạnh tổng hợp nhằm đạt được mục tiêu giáo dục hướng nghiệp hiệu quả.
Hỗ trợ và tạo động lực cho các tác nhân trong giáo dục hướng nghiệp là rất quan trọng, giúp phát huy tối đa sự sáng tạo của từng cá nhân khi tham gia vào quá trình giáo dục hướng nghiệp cho học sinh.
Mục tiêu định hướng nghề nghiệp cho các em học sinh
Thực hiện nội dung giáo dục hướng nghiệp
Phát triển đội ngũ giáo dục hướng nghiệp
Khai thác và phối hợp hợp lí các nguồn lực cho giáo dục hướng nghiệp
Tính hiệu quả của giáo dục hướng nghiệp sinh được nâng cao thông qua việc thường xuyên thu thập thông tin về mức độ thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ từ các tác nhân tham gia Điều này giúp nhà trường ra quyết định và có biện pháp điều chỉnh kịp thời, đảm bảo không chệch khỏi mục tiêu giáo dục hướng nghiệp cho học sinh.
2.2.1.2 Hình thức định hướng nghề nghiệp cho các em học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai
Trường THPT Xuân Mai đã triển khai định hướng nghề nghiệp cho học sinh bằng các hình thức nhƣ sau:
Bảng 2.3 Hình thức định hướng nghề nghiệp của nhà trường cho các em học sinh khối THPT
TT Hình thức Năm 2017 Năm 2018 Năm 2019
1 Qua tiết học, qua các buổi sinh hoạt dưới cờ 30 30 35
2 Tổ chức các hoạt động ngoại khoá về nghề nghiệp 15 15 15
3 Tổ chức tham quan các cơ sở sản xuất 10 10 10
4 Mời các chuyên gia về tƣ vấn
DHNG cho các em học sinh 5 5 5
5 Tổ chức sinh hoạt theo các câu lạc bộ tìm hiểu nghề 10 10 10
Nguồn: Trường THPT Xuân Mai
Qua bảng trên ta có thể thấy có 5 hình thức định hướng nghề nghiệp cho các em HS từ 2017 – 2019:
Trong các tiết học và buổi sinh hoạt dưới cờ, nhà trường đã triển khai hình thức giáo dục hướng nghiệp (GDHN) nhằm giúp học sinh giải đáp thắc mắc về định hướng nghề nghiệp Qua đó, sinh hoạt dưới cờ còn giúp các em nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xác định hướng đi cho tương lai của bản thân.
Tổ chức các hoạt động ngoại khoá về nghề nghiệp nhằm giải quyết thắc mắc của học sinh, trang bị kỹ năng cần thiết cho sự nghiệp tương lai và hỗ trợ các em lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân.
Tổ chức tham quan các cơ sở sản xuất giúp học sinh hiểu rõ hơn về quy trình hoạt động và cấu trúc của nhà máy hoặc xí nghiệp, từ đó nâng cao kiến thức thực tiễn và tạo động lực học tập.
Mời các chuyên gia tư vấn định hướng nghề nghiệp cho học sinh nhằm giúp các em nhận thức rõ đam mê của bản thân và hiểu biết về nghề nghiệp, cũng như những kỹ năng cần thiết để bước vào lĩnh vực đó.
Tổ chức sinh hoạt theo các câu lạc bộ nghề nghiệp giúp học sinh gắn kết và trao đổi về định hướng nghề nghiệp của mình, đồng thời hình thành thói quen tự tin khi giao tiếp trước đám đông.
Từ năm 2017 đến 2019, nhà trường đã thực hiện hiệu quả hình thức định hướng qua các tiết học và buổi sinh hoạt chào cờ, diễn ra thường xuyên vào thứ Hai Đồng thời, nhà trường cũng tổ chức các hoạt động ngoại khóa liên quan đến nghề nghiệp, tạo cơ hội cho học sinh bày tỏ ý kiến cá nhân và trao đổi thắc mắc với giáo viên.
Các em có thể thành lập các câu lạc bộ để tìm hiểu về nghề nghiệp mà mình yêu thích, từ đó tự nâng cao kiến thức chuyên môn Ngoài ra, nhà trường cũng tổ chức các chuyến tham quan đến các cơ sở sản xuất, giúp các em hiểu rõ hơn về quy mô và quy trình hoạt động của một khu sản xuất.
2.2.1.3 Nội dung định hướng nghề nghiệp của các em học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai
Nội dung định hướng nghề nghiệp của các em học sinh khối THPT tại trường THPT Xuân Mai được thực hiện theo sơ đồ sau:
Hình 2.2 Sơ đồ nội dung định hướng nghề nghiệp cho các em học sinh THPT
Sau khi nghiên cứu lý luận và thực tiễn về định hướng nghề nghiệp, trường THPT Xuân Mai đã triển khai nội dung định hướng nghề nghiệp cho học sinh khối THPT thông qua các bước cụ thể Đầu tiên, nhà trường xác định mục tiêu giáo dục hướng nghiệp rõ ràng Tiếp theo, phương pháp và hình thức giáo dục hướng nghiệp được đổi mới để phù hợp với nhu cầu thực tiễn Nội dung chương trình giáo dục hướng nghiệp cũng được cập nhật, cùng với việc cung cấp thông tin cần thiết cho học sinh Đội ngũ giáo dục hướng nghiệp được xây dựng và phát triển, trong khi cơ sở vật chất và thiết bị phục vụ cho giáo dục hướng nghiệp được cải thiện Nhà trường phối hợp với cộng đồng để tối ưu hóa việc giáo dục hướng nghiệp và thực hiện kiểm tra, đánh giá thường xuyên để đảm bảo chất lượng.
Tìm hiểu về thế giới nghề nghiệp, gồm các loại thông tin sau:
+ Thông tin về ngành, nhóm nghề và nghề cụ thể
+ Thông tin về cơ sở đào tạo
+ Thông tin về nghề nghiệp và cơ sở đào tạo mà bản thân thích
Giáo dục hướng nghiệp theo định hướng phát triển
Phối hợp công tác xã hội hóa để thực hiện giáo dục hướng nghiệp tốt nhất Đƣa ra mục tiêu giáo dục hướng nghiệp
Kiểm tra và đánh giá giáo dục hướng nghiệp là cần thiết để đổi mới phương pháp và hình thức giáo dục Cần đầu tư vào cơ sở vật chất và thiết bị hướng nghiệp tốt nhất để nâng cao chất lượng đào tạo Đồng thời, việc cung cấp thông tin đầy đủ về giáo dục hướng nghiệp và nội dung giáo dục là rất quan trọng để hỗ trợ học sinh trong việc định hướng nghề nghiệp tương lai.
Xây dựng đội ngũ giáo dục hướng nghiệp
Các chủ đề này giúp học sinh tự đánh giá hứng thú và năng lực nghề nghiệp của bản thân Nội dung hướng dẫn học sinh phân tích các đặc điểm, điều kiện và hoàn cảnh riêng để phát triển hứng thú và năng lực nghề nghiệp tương lai.