- Hiện tượng tia sáng sau khi tới mặt gương bị hắt lại theo một hướng xác định gọi là sự phản xạ ánh sáng, tia sáng bị hắt lại gọi là tia phản xạ.. SI là tia tới IR là tia phản xạ.[r]
Trang 1Tuần 4 Tiết 4 Ngày soạn: 07.9 Ngày dạy: 15.9
Bài 4: Định luật phản xạ
ánh sáng
A Mục tiêu
1 Kiến thức
+ Nêu được ví dụ về hiện tượng
phản xạ ánh sáng
+ Phát biểu được định luật phản
xạ ánh sáng
+ Nhận biết được tia tới, tia phản
xạ, pháp tuyến, góc tới, góc phản xạ đối
với sự phản xạ ánh sáng bởi gương
phẳng
2 Kỹ năng: + Biểu diễn được tia tới, tia
phản xạ, pháp tuyến, góc tới, góc phản
xạ trong sự phản xạ ánh sáng bởi gương
phẳng
+ Vẽ được tia phản xạ khi
biết tia tới đối với gương phẳng, và
ngược lại, theo cách là vận dụng định
luật phản xạ ánh sáng
3 Thái độ: Yêu thích bộ môn
Say mê, tìm tòi khám phá các
hiện tượng xung quanh
B Chuẩn bị
Mỗi nhóm: 1 gương phẳng có giá đỡ, 1
đèn pin có màn chắn đục lỗ để tạo ra tia
sáng, 1 tờ giấy dán trên tấm gỗ phẳng, 1
thước đo độ
C Tiến trình bài giảng
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra bài cũ
? Giải thích hiện tượng nhật thực,
nguyệt thực?
? Vì sao nguyệt thực thường xảy
ra vào đêm Rằm âm lịch?
III B i m ià ớ
Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập
- Gv tiến hành thí nghiệm như phần mở
bài trong Sgk Yêu cầu học sinh quan sát?
? Phải đặt đèn pin thế nào để thu được tia
sáng hắt lại trên gương chiếu sáng đúng một điểm A trên màn?
- Gv: Để làm được việc đó phải biết mối quan hệ giữa tia sáng từ đèn pin chiếu ra và tia sáng hắt lại trên gương
Hoạt động 2: Sơ bộ đưa ra khái niệm gương phẳng
? Yêu cầu học sinh cầm gương lên soi?
? Các em nhìn thấy gì trong gương?
- Gv thông báo: Hình của một vật, mà ta quan sát được trong gương gọi là ảnh của vật đó tạo bởi gương
? Quan sát xem gương có đặc điểm gì?
I Gương phẳng
- Hình của một vật trong gương gọi là ảnh của vật đó tạo bởi gương
- Gương soi có mặt gương là một mặt phẳng và nhẵn bóng nên được gọi là gương phẳng
Hoạt động 3: Sơ bộ hình thành biểu tượng về sự phản xạ ánh sáng
- Tổ chức cho học sinh làm thí nghiệm theo nhóm (H4.2)
? Khi chiếu một tia sáng lên 1 mặt gương phẳng thì sau khi gặp mặt gương, ánh sáng
sẽ bị hắt lại theo nhiều hướng khác nhau hay theo 1 hướng xác định?
- Gv thông báo: Hiện tượng tia sáng sau khi tới mặt gương bị hắt lại theo một hướng xác định gọi là sự phản xạ ánh sáng, tia sáng bị hắt lại gọi là tia phản xạ
? Hãy chỉ ra tia tới và tia phản xạ?
II Định luật phản xạ ánh sáng
- Hiện tượng tia sáng sau khi tới mặt gương
bị hắt lại theo một hướng xác định gọi là sự phản xạ ánh sáng, tia sáng bị hắt lại gọi là tia phản xạ
SI là tia tới
IR là tia phản xạ
Hoạt động 4: Tìm quy luật về sự đổi hướng của tia sáng khi gặp gương phẳng
- GV giới thiệu dụng cụ thí nghiệm H4.2, hướng dẫn học sinh tạo ra tia sáng và theo dõi đường truyền của tia sáng:
+ Dùng đèn pin có nắp chắn đục lỗ chiếu một tia sáng tới gương phẳng sao cho tia đi
là là trên mặt tờ giấy đặt trên mặt bàn tạo
ra một vệt sáng hẹp trên mặt tờ giấy (tia tới SI)
+ Quan sát khi tia tới gặp gương phẳng thì đổi hướng cho tia phản xạ Thay đổi hướng của tia tới xem hướng của tia phản
xạ phụ thuộc vào tia tới như thế nào?
- cho học sinh làm thí nghiệm như Sgk để trả lời C2?
? Chỉ ra mặt phẳng chứa tia tới SI và pháp tuyến IN với gương?
1 Tia phản xạ nắm trong mặt phẳng nào?
Trang 2- Là mặt phẳng của tờ giấy kẻ ô, trên đó
đặt gương
? Tia phản xạ có nằm trong mặt phẳng đó
không?
- Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng của tờ
giấy nghĩa là nằm trong cùng một mặt
phẳng với tia tới và pháp tuyến tại điểm
tới
? Yêu cầu học sinh rút ra kết luận?
? Yêu cầu học sinh đọc thông tin về góc tới
và góc phản xạ?
? Dự đoán xem góc phản xạ có quan hệ thế
nào với góc tới?
? Yêu cầu học sinh đề xuất phương án thí
nghiệm kiểm tra?
- Hs: Dùng thước đo góc để đo các giá trị
của góc phản xạ i' ứng với các góc tới i
khác nhau So sánh i' và i?
- Hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm theo
nhóm
- Nhóm học sinh làm thí nghiệm và báo
cáo kết quả
? Từ thí nghiệm rút ra kết luận gì?
Hoạt động 5: Phát biểu định luật
- Gv thông báo: Kết luận trên cũng đúng
cho các môi trường trong suốt và đồng tính
khác
- Do đó 2 kết luận trên được coi là nội
dung của định luật phản xạ ánh sáng
-Hs phát biểu định luật
Hoạt động 6: Gv thông báo quy ước về cách vẽ gương,
vẽ các tia sáng trên giấy Luyện cho học sinh cách vẽ
- Gv thông báo quy ước cách vẽ về:
+ Mặt phản xạ, mặt không phản xạ của
gương
+ Điểm tới I
+ Tia tới SI, tia phản xạ IR
+ Đường pháp tuyến IN
+ Chú ý hướng tia phản xạ (IR), tia tới
? Vẽ tia phản xạ ở C3?
- Hs vẽ tia phản xạ
Hoạt động 7: Củng cố, vận dụng
- Cho học sinh vận dụng định luật phản xạ
ánh sáng và quy ước cách vẽ hình để hoàn thành C4
? Cho 2 học sinh lên bảng, mỗi học sinh làm 1 phần a, b trong C4?
IV Củng cố
? Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng?
? Làm bài tập 4.1 và 4.2/Sbt?
V Hướng dẫn về nhà
? Học thuộc định luật phản xạ ánh sáng?
? Làm các bài tập còn lại trong Sbt?
? Làm thêm: Vẽ tia tới sao cho góc tới bằng 0o Vẽ tia phản xạ, xác định góc phản xạ?
? Đọc trước bài mới: Bài 5: Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng?
N
R
I S