sáng kiến kinh nghiệm giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đề tài TÍCH hợp KIẾN THỨC LIÊN môn TRONG dạy học môn vật lí 8

Tình trạng trên do nhiều nguyên nhân gây nên song cơ bản không phải do bản thânmôn Vật lý mà do phương pháp dạy học chưa phù hợp, giáo viên dạy Vật lý chưaphát huy được thế mạnh của bộ m

SƠ LƯỢC LÍ LỊCH KHOA HỌC

-I.THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: NGUYỄN THỊ DIÊN

2.Ngày tháng năm sinh: 14 –02-1983

8 Đơn vị công tác:Trường THCS Lê Quý Đôn

II.TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

-Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: ĐHSP

-Năm nhận bằng: 2013

-Chuyên ngành đào tạo : Vật lí

III.KINH NGHIỆM KHOA HỌC

-Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy Vật lí + KTCN -Số năm có kinh nghiệm: 13 năm

TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG DẠY HỌC MÔN VẬT LÍ 8

I LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Vật lí là bộ môn khoa học thực nghiệm, cũng như các môn học khác, có vai trò tácđộng đến con người không chỉ về trí tuệ mà còn cả về tư tưởng, tình cảm Bên cạnh

đó, còn góp phần xây dựng con người phát triển hoàn thiện về: “đức – trí – thể

-mĩ”, phát triển về cả phẩm chất và năng lực Mặc dù có vai trò, chức năng, nhiệm

vụ quan trọng trong giáo dục thế hệ trẻ, nhưng hiện nay, một thực tế đáng buồn lànhiều học sinh có tâm lý không thích học môn Vật lý, sợ học môn Vật lý Các emtiếp thu kiến thức môn học một cách qua loa, hời hợt, thiếu chính xác, thiếu hệthống Vì hầu như các em cho rằng học Vật lý phải ghi nhớ quá nhiều kiến thứckhô khan, không chịu vận dụng và cảm thấy khó vận dụng vào thực tế

Tình trạng trên do nhiều nguyên nhân gây nên song cơ bản không phải do bản thânmôn Vật lý mà do phương pháp dạy học chưa phù hợp, giáo viên dạy Vật lý chưaphát huy được thế mạnh của bộ môn, chưa chỉ ra cho các em nhận thức được đây là

bộ môn khoa học, cần phải nghiên cứu nghiêm túc, có sự so sánh vận dụng linhhoạt ,gắn kết liên môn với các môn học khác và vận dụng càng nhiều với thực tếthì càng dễ dàng tiếp thu,ghi nhớ sâu được kiến thức Hơn nữa, giáo viên chưa tíchcực thay đổi phương pháp dạy học trong giờ học nên để học sinh rơi vào tình trạngthụ động, chưa phát huy được tính tích cực của học sinh đây là nguyên nhân làmcho tiết học tập tẻ nhạt, khô khan, nặng nề

Để học Vật Lý tốt, ngoài việc phải hiểu sâu hơn những điều liên quan đến Lý chúng ta cần biết kết hợp học nhiều kiến thức liên môn như Toán , Hóa, Sử, Sinh,GDCN, Địa từ đó góp phần làm tiết học sinh động, hấp dẫn và như vậy tạo rađộng cơ, hứng thú học tập cho học sinh Học các chủ đề tích hợp, liên môn, họcsinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huốngthực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc, nhờ đó năng lực và phẩmchất của học sinh được hình thành và phát triển Mặt khác khi tích hợp liên môntrong dạy học bộ môn góp phần đổi mới hình thức tổ chức dạy học, đổi mớiphương pháp dạy học, đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập;tăng cường hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học

Từ thực trạng của vấn đề trên, tôi chọn viết sáng kiến kinh nghiệm: "Tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học môn Vật lí 8" để nhằm trao đổi với đồng

nghiệp về việc vận dụng phương pháp trên để giải quyết một vấn đề cụ thể nhằm

giúp cho học sinh hứng thú hơn với bộ môn Vật lý từ đó kết quả học tập của các

em tốt hơn

II TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1 Cơ sở lí luận

Những giải pháp chủ yếu trong giáo dục và đào tạo đã chỉ rõ: “ Đổi mới mạnh

mẽ phương pháp giáo dục, đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo cho người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh”.

Cùng với sự đổi mới phát triển của đất nước, nền giáo dục Việt Nam có nhữngbiến đổi sâu sắc về mục tiêu, nội dung sách giáo khoa và cả phương pháp giáo dục,một trong những đổi mới cơ bản hiện nay là đổi mới mục tiêu dạy học ở trườngphổ thông THCS Ngành giáo dục đã tiếp tục tiến hành cải cách sách giáo khoa ởcác bậc học Sách giáo khoa mới được biên soạn trên hình thức đổi mới phươngpháp dạy và học trên cơ sở lấy học sinh làm trung tâm Trong đó việc đổi mớiphương pháp dạy học môn vật lí theo chương trình đổi mới sách giáo khoa thì họcsinh phải chủ động tiếp thu kiến thức, đào sâu kiến thức bài học thông qua sựhướng dẫn của giáo viên, chủ yếu là thực nghiệm, nhằm giúp các em tự giác họctập, độc lập suy nghĩ và tích cực học tập trên lớp và ở nhà để giúp học sinh hiểusâu, nhớ lâu những kiến thức

Trong thực tế khi giảng dạy môn Vật lí 8, tôi nhân thấy nội dung kiến thức củanhiều bài học tương đối dài hơn nữa khả năng nhận thức của học sinh không đồngđều, một số học sinh ý thức tự giác học tập chưa cao Do đó làm thế nào để các emyêu thích học tập , có hứng thú học và đạt được kết quả cao trong môn Vật lí 8 làmột vấn đề không phải dễ thực hiện

Chính vì thế, tôi viết sáng kiến kinh nghiệm "Tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học môn Vật lí 8" với mong muốn khi thực hiện dạy học tích hợp, liên môn

sẽ giúp HS tự cập nhật, đổi mới tri thức, phát triển năng lực sáng tạo và giảiquyết vấn đề phức hợp, đồng thời giáo viên có thể chuyển tải nội dung giáodục tới HS một cách sinh đông, tự nhiên, nhẹ nhàng, hấp dẫn từ đó làm chohọc sinh yêu thích, ham tìm hiểu kiến thức của môn học từ đó góp phần làmcho chất lượng môn học cao hơn

2.Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Mục đích của việc tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học môn vật

lí 8

- Hình thành nên kiến thức mới cho học sinh một cách chắc chắn

- Rèn luyện kỹ năng mô tả, giải thích các hiện tượng Vật lí

- Rèn luyện kỹ năng quan sát, kĩ năng thu thập và xử lí thông tin

- Rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, cẩn thận, chịu khó, trung thực, sáng tạotrong nghiên cứu khoa học

- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề

- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cụ thể là bảo vệ chính môi trường ở địaphương nơi các em đang sinh sống

- Rèn tính nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiếnthức liên môn trong việc lĩnh hội kiến thức

- Kỹ năng tham gia giao thông an toàn

2.2Chuẩn bị cho bài học

2.2.1Chuẩn bị của giáo viên

- Dự kiến hệ thống câu hỏi để hướng dẫn học sinh tích cực, chủ động lĩnh hội kiếnthức Giáo viên có thể đặt câu hỏi theo mức độ tăng dần: Biết, hiểu, vận dụng,phân tích, tổng hợp, đánh giá tùy theo đặc điểm của từng lớp, từng nội dung bàihọc

-Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng dạy học

-Giáo viên chuẩn bị một số kiến thức:

+ Kiến thức toán học về lập luận, chứng minh

+Kiến thức hóa học liên quan đến bài học

+Kiến thức địa lí liên quan đến bài học

+ Kiến thức sinh học liên quan đến bài học

+ Kiến thức sử học liên quan đến bài học

+Kiến thức giáo dục công dân về ý thức bảo vệ môi trường, tinh thần tự giác

2.2.2Chuẩn bị của học sinh

- Học bài cũ, xem lại các kiến thức đã học ở lớp dưới (nếu cần)

- Đọc trước bài mới và chuẩn bị trước bài mới, các kiến thức có liên quan

- Sưu tầm các tranh ảnh, thông tin liên quan đến nội dung liên môn, tích hợp củabài học

2.3 Một số phương pháp dạy học cho các bài học có tích hợp kiến thức liên môn

- Để nâng cao hiệu quả của việc dạy học cho các bài học có nội dung liên môn,giáo viên có thể sử dụng một số phương pháp để dạy học tích hợp như sau:

+ Dạy học theo dự án

+ Phương pháp trực quan

+ Phương pháp khăn trải bàn

Trong các phương pháp trên, khi dạy học các bài học có nội dung liên môn, tíchhợp chúng ta thường sử dụng phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề.Phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề là phương pháp dạy học trong đó

GV tạo ra những tình huống có vấn đề, điều khiển HS phát hiện vấn đề, hoạt động

tự giác, tích cực, chủ động, sáng tạo để giải quyết vấn đề và thông qua đó chiếmlĩnh tri thức, rèn luyện kĩ năng và đạt được những mục đích học tập khác Đặctrưng cơ bản của phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn là “tình huống gợivấn đề” vì “tư duy chỉ bắt đầu khi xuất hiện tình huống có vấn đề”

2.4.Giải pháp thực hiện việc tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học vật lí 8 2.4.1 Tổ chức dạy học đối với bài có tích hợp kiến thức liên môn

Giáo viên có thể sử dụng hình thức tổ chức: liên hệ hoặc lồng ghép kiến thức liên

môn, tích hợp trong dạy học bộ môn

A Một số nội dungkiến thức liên môn

a Liên môn Vật lí - Mĩ thuật:

Qua quan sát và phân tích hình ảnh, dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinhnhận thức được vấn đề và rút ra kết luận cần thiết

Sử dụng tranh hình sẽ giúp cho học sinh nhận thức vấn đề sinh động, dễ dàng, kíchthích tư duy sáng tạo của học sinh từ đó học sinh tiếp thu kiến thức tốt hơn

Ví dụ : Trong dạy học bài 5 : “Sự cân bằng lực – Quán tính”

Sau khi dạy xong phần quán tính , giáo viên có thể cho Hs quan sát hình ảnh sau :

-Giáo viên thông báo với học sinh thông tin về vụ tai nạn:

Khoảng 14h30 chiều 10/4/2015, một phụ nữ điều khiển xe đạp di chuyển trên

đường Đỗ Nhuận Khi tới ngã ba Đỗ Nhuận - Phạm Văn Đồng đã vượt đèn đỏ để

rẽ sang hướng ngã tư Cổ Nhuế Đúng lúc đó, một xe ben chở đất mang BKS 610.79 đi chuyển trên đường Phạm Văn Đồng theo hướng cầu Thăng Long lao tới với tốc độ cao và đâm trực diện vào người phụ nữ điều khiển xe đạp Cú đâm mạnh khiến người điều khiển xe đạp ngã ra đường và bị bánh xe ben đè ngang đầu, tử vong tại chỗ.

29C Giáo viên đặt câu hỏi: Tại sao người phụ nữ tử vong tại chỗ ?

-Hoc sinh suy nghĩ và phát biểu ý kiến:

+Do vượt đèn đỏ - không tuân thủ luật giao thông

+Do xe ben di chuyển với tốc độ cao

-Giáo viên hỏi học sinh: Có thể tài xế xe ben đã nhìn thấy người phụ nữ này phíatrước nhưng tại sao tai nạn vẫn xảy ra ?

-Học sinh suy nghĩ và phát biểu: vì xe tải đang di chuyển với tốc độ cao, xe tải vì

có quán tính nên nếu có thắng gấp thì xe cũng không thể dừng ngay lại được nên

đã dẫn đến tai nạn

-Giáo viên giáo dục học sinh ý thức tham gia giao thông – tuân thủ luật giao thông:Khi tham gia giao thông các em cần làm gì để đảm bảo an toàn giao thông ?

-Học sinh suy nghĩ và phát biểu ý kiến:

+ Tuân thủ nghiêm luật giao thông

+ Khi lưu thông bằng xe đạp, xe đạp điện, xe máy… phải đi đúng tốc độ quy định

và phải đảm bảo khoảng cách an toàn với các phương tiện giao thông khác theoquy định

b Liên môn Vật lí - Lịch sử:

Nói về sự hỗ trợ của Lịch sử đối với các môn học khác, nhà sử học người Đức

G Elton đã nói “Nhà sử học cũng có thể dạy cho các khoa học khác rất nhiều điều.Anh ta có thể giúp các khoa học này hiểu thế giới quan của nhiều phương án xâydựng sơ đồ, vạch rõ những mối quan hệ tương hỗ mà một chuyên môn hẹp khónhận thấy Trong khi tiếp nhận các khoa học khác tính chính xác và tầm rộng của

sự khái quát, đồng thời Lịch Sử có thể hoàn thành nghĩa vụ của mình bằng cáchxây dựng một thái độ nghiêm túc đối với các tài liệu và tránh những khái quátkhông có cơ sở vững chắc”

Ví dụ 1: Khi dạy bài 10: “Lực đẩy Ác-si-mét”, ở phần mở bài giáo viên có thể kể

tóm tắt câu chuyện lịch sử viết về nhà Vật lý học nổi tiếng này để làm không khíhọc tập sôi động hơn, các em chú ý học tập hơn

Một hôm, Quốc vương sứ cổ Hy Lạp muốn làm một chiếc vương miện mới và thật

đẹp Vua cho gọi người thợ kim hoàn tới, đưa cho anh ta một thỏi vàng óng ánh

Không lâu sau vương miện đã được làm xong, nó được làm rất tinh vi và đẹp.Quốc vương nghi ngờ rằng người thợ kim hoàn có thể dùng bạc để thay vàng vớitrọng lượng tương đương mà nhìn bề ngoài không thể phát hiện ra được.

Quốc vương buồn phiền chuyện này nói với Ác-si-mét, Ác-si-mét nói với Quốc

vương: "Đây quả là bài toán khó, con xin giúp người làm rõ chuyện này."

Ác-si-mét thông minh bỗng trở lên trầm lặng, ông vắt óc suy nghĩ mãi mà vẫnchưa tìm ra cách Một hôm, Ác-si-mét đi tắm, vì mải suy nghĩ để nước chảy đầybồn tắm, sắp tràn cả ra ngoài Ông bước vào bồn tắm, nước tràn ra ngoài, ông càngchìm người vào bể nhiều thì nước càng tràn ra ngoài nhiều, ông nghĩ rằng: Số nướctràn ra có thể bằng với thể tích phần cơ thể của ông chiếm trong bể nước không?Ông rất vui, lập tức cho đầy nước vào bồn tắm và lại bước vào bồn, sau đó lại làm

lại một lần nữa Đột nhiên, ông bỗng chạy ra ngoài vỗ tay reo lên: "Tôi đã phát

hiện ra rồi, phát hiện ra rồi!"mà quên cả mặc quần áo.

Ngày thứ hai, Ác-si-mét đã làm thực nghiệm trước mặt Quốc vương và các đạithần và có cả người thợ kim hoàn để mọi người cùng xem Ông thả vương miện vàthỏi vàng cùng trọng lượng vào hai dụng cụ đựng nước có thể tích bằng nhau đượcchứa đầy nước, sau đó thu nước tràn ra vào hai bình đựng Kết quả cho thấy nước

ở bên vương miện tràn ra nhiều hơn bên thả thỏi vàng rất nhiều

Ác-si-mét nói: "Mọi người đều đã nhìn thấy Rõ ràng là vương miện chiếm chỗ ở trong nước nhiều hơn so với thỏi vàng, nếu như vương miện đều là vàng thì lượng nước tràn ra ở hai bên sẽ bằng nhau, cũng tức là thể tích của chúng bằng nhau".

Người thợ kim hoàn không còn gì để thanh minh được nữa, Quốc vương bực tứctrừng phạt anh ta Nhưng cũng rất rui vì Ác-si-mét đã giúp vua giải được bài toánkhó này

Ví dụ 2 : khi dạy bài 10: “ Lực ma sát”, giáo viên cho Hs quan sát hình ảnh sau :

Giáo viên có thể hỏi HS :

+Thành này có tên gọi là gì ? (thành nhà Hồ xây dụng vào năm 1367 tại TỉnhThanh Hóa Ngày 27/6/2011, tại Paris (Pháp), trong kỳ họp lần thứ 35 của Ủy ban

Di sản thế giới, UNESCO đã công nhận thành Nhà Hồ là di sản văn hóa thế giới) + Thành được xây dựng vào năm nào ? Ở đâu ? (xây dụng vào năm 1367 tại TỉnhThanh Hóa )

+ Bằng cách nào mà người ta có thể di chuyển những tảng đá nặng tới hàng chụctấn để xây dựng thành ? (Sử dụng tới ma sát lăn thay cho ma sát trượt đó là đặtnhững tảng đá lên những con lăn)

c Liên môn Vật lí - Sinh học:

Sinh học cũng luôn song hành cùng Vật lý,đã có cả một ngành khoa học đặc biệt

gọi là Lý sinh học GV có thể lồng ghép kiến thức sinh học vào các tiết học Vật lý

So với các môn học trong nhà trường, Vật lý và Sinh học có nhiều cơ hội hơn trongxác định và xây dựng các nội dung, chủ đề dạy học tích hợp liên môn.Vận dụngdạy học tích hợp liên môn Vật lí- Sinh học có hiệu quả sẽ góp phần không nhỏnâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường

Ví dụ 1 : Khi dạy bài 12 : “Sự nổi”

Ở phần cuối bài, giáo viên cho học sinh đọc thông tin về “Biển chết” và quan sátmột số hình ảnh đặc biệt ở “Biển chết”

- Giáo viên đặt câu hỏi : khi tắm ở biểm chết, mọi người có thể nổi trên mặt biển

dù không biết bơi Theo em tại sao lại như vậy ?

(Người nổi được trên “Biển chết” vì dng < dnb )

- Giáo viên đặt câu hỏi : Tại sao khi rơi xuống nước, mặc dù không biết bơi nhưng

có người chìm, người nổi?

( Khi rơi xuống nước, nếu ta biết cách thở và nín thở thì dng < dn nên người nổi.Nếu ta thở tùy tiện, nước tràn vào cơ thể làm cho dng > dn nên chìm )

Ví dụ 2: Khi dạy chủ đề ‘‘ Áp suất ’’

Sau khi dạy xong phần Áp suất chất lỏng, giáo viên có thể hỏi HS :

-Nước có vai trò như thế nào đối với đời sống của thực vật, động vật, đặc biệt làđối với con người ? (giúp cây xanh quang hợp, giúp trao đổi chất ở động vật, cầnthiết cho sự sống của con người - Con người có thể sống sót trong một khoảng thờigian dài mà không có thức ăn, nhưng nếu không có nước uống thì sẽ gục ngãnhanh chóng)

-Các em phải làm gì để bảo vệ mội trường nước ?

(Không xả rác bừa bãi ; tuyên truyền mọi người bỏ rác đúng quy định khi lưuthông trên sông, biển ; tích cực tham gia vớt rác…)

d Liên môn Vật lí –Địa lý:

Địa lý là môn học giao thoa giữa khoa học tự nhiên với khoa học xã hội Giáo viênbiết sử dụng hiệu quả kiến thức Địa lý sẽ giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn bài họcVật lí, từ đó thêm yêu thích môn học

Ví dụ 1 : Khi dạy bài 12 : ‘‘Sự nổi’’ cuối bài giáo viên yêu cầu học sinh đọc thông

tin về « Biển chết »

Giáo viên hỏi học sinh :

+ “ Biển chết” có ở nước nào? (Biển chết nằm giữa I xra- ren và Giooc- đa-ni).+ Tại sao người ta thích đi du lịch thăm quan biển chết ? (Đây là hồ nước mặn sâunhất hành tinh, với độ sâu lên tới 306 m ; du khách có thể thả người nổi trên mặtnước một cách tự nhiên nhất mà không sợ chìm).

Ví dụ 2 : Khi dạy chủ đề « Các hình thức truyền nhiệt »

Sau khi dạy xong phần đối lưu, giáo viên có thể hỏi học sinh :

- Gió đất là gi ? Gió biến là gì ?

(Gió đất là gió thổi từ lục địa ra biển ; gió biển là gió thổi từ biển vào lục địa ).-Tại sao ở những nơi gần biển về mùa hè ban ngày thường có gió biển, ban đêmthường có gió đất ?

(+Ban ngày trời nắng nóng,lục địa nóng lên nhanh hơn nước biển, nên nhiệt độ củalục địa cao hơn Không khí được nung nóng, trọng lượng riêng của nó giảm, tạothành dòng khí nóng bay lên cao Khi đó, không khí mát ở ngoài biển tràn vàochiếm chỗ tạo thành dòng đối lưu Hiện tượng cứ lặp đi lặp lại như vậy, kết quả làtạo nên luồng gió mát thổi từ biển vào lục địa – gọi là gió biển

+Ban đêm, lục địa dẫn nhiệt tốt hơn nước biển, mà không còn được nung nóngnữa, nên lục địa nguội nhanh hơn, trong khi đó nước biển vẫn còn nóng Không khínóng ở mặt biển tạo thành dòng khí bay lên, không khí ở lục địa tràn ra chiếm chỗtạo thành dòng đối lưu, do đó có luồng gió thổi từ lục địa ra biển – gọi là gió đất)

e Liên môn Vật lí –Giáo dục công dân

Môn học này có vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành và phát triểnnhân cách của học sinh, góp phần hình thành thế giới quan lành mạnh ở học sinh.Qua đó, học sinh biết phân biệt lẽ phải, trái; biết tôn trọng bản thân và tôn trọngngười khác; biết sống trung thực, khiêm tốn, dũng cảm, biết yêu thương và vị tha Đặc biệt, những kiến thức của môn giáo dục công dân giúp học sinh hình thànhnhững kỹ năng sống cơ bản để vững vàng bước vào đời: ý thức tổ chức kỷ luật, cóthái độ đúng đắn trong việc nhận thức và chấp hành pháp luật Thông qua việcphối hợp tốt giữa môn Giáo dục công dân và môn Vật lí sẽ giúp học sinh hìnhthành được ý thức bảo vệ môi trường sống, kỉ luật, giữ vệ sinh chung…dựa trên cơ

sở khoa học là kiến thức Vật lí

Ví dụ 1: Khi dạy chủ đề ‘‘ Áp suất ’’

Sau khi học xong phần ‘‘Áp suất chất lỏng’’, giáo viên hỏi :

-Nước có vai trò như thế nào đối với thực vật, động vật ?

-Tác hại của ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng như thế nào đến đời sống conngười ?

-Em phải làm gì để bảo vệ môi trường nước ở địa phương em ?( vớt rác, tuyêntruyền mọi người bảo vệ môi trường nước, tuyên truyền về luật xử lí vi phạm về ônhiễm môi trường ).

Ví dụ 2 : Sau khi học xong bài 12 « Sự nổi » :

giáo viên cho Hs quan sát hình ảnh :

-Em quan sát thấy điều gì trong bức ảnh trên ? (Dầu loang trên mặt biển, sinh vật

bị chết)

-Hiện tượng này ảnh hưởng như thế nào đến môi trường biển, môi trường sống củasinh vật trong biển ? ( ngăn không cho không khí vào nước, các sinh vật biển cónguy cơ không tồn tại được)

-Em làm gì góp phần bảo vệ môi trường biển ? (vớt rác, vớt dầu, tuyên truyền mọingười bảo vệ môi trường biển, tuyên truyền luật biển, luật bảo vệ tài nguyên, luật

xử lí vi phạm về ô nhiễm môi trường …)

g Liên môn Vật lí –Toán:

Để học Vật Lý tốt chúng ta cần biết kết hợp học nhiều kiến thức liên môn nhưSinh, Sử, Địa, Giáo dục công dân, Mĩ thuật và chắc chắn không thể bỏ qua mônToán Chẳng hạn, thay các số vào công thức của Vật Lý để tính toán thì ta cần có

kĩ năng tính toán nhanh và chính xác , mặt khác ta phải biết biến đổi công thức đểtìm các dại lượng liên quan trong công thức.

Ví dụ1 : Khi dạy chủ đề ‘‘ Áp suất ’’

Ở phần « áp suất chất lỏng » khi chứng minh công thức : p = d.h, giáo viên hỏi họcsinh :

-Công thức tính áp suất chất rắn ? (p = F/S)

- F là gì ? (áp lực do nước tác dụng lên đáy cốc hình trụ có tiết diện S )

-F được tính như thế nào ? ( F = P trọng lượng nước )

-P liên hệ với m bởi công thức nào ? (P = 10m)

-m liên hệ thế nào với D và V ? (m = D.V)

-D có liên hệ thế nào với d ? (d = 10D)

-V có liên hệ thế nào vớ S, h ? (V = S.h)

-Vậy công thức tính áp suất chất lỏng là gì ? (p = d.h)

-Từ công thức này, yêu cầu học sinh rút công thức tính d và tính h ? (d = p/h ; h =p/d)

Ví dụ 2 : Khi dạy bài 12 : « Lực đẩy Acsimet »

Sau khi học xong phần công thức tính lực đẩy Ác-si-mét : FA = d.V, giáo viên yêucầu học sinh vận dụng kiến thức môn Toán để rút ra công thức tính d ( khi biết FA

và V), rút ra công thức tính V (khi biết FA và d)

h Liên môn Vật lí –Hóa:

Vật lí và Hóa học là các môn khoa học tự nhiên, chúng có mối quan hệ mật thiếtvới nhau Học tốt kiến thức của bộ môn Hóa học sẽ là nền tảng để học tốt môn Vậtlí

Ví dụ 1 : Khi dạy chủ đề : ‘‘Cấu tạo chất’’

Sau khi học xong phần « chuyển động phân tử và nhiệt độ », giáo viên yêu cầuhọc sinh giải thích hiện tượng : Nước và đồng sunfat hòa lẫn vào nhau hình20.4SGK

Giáo viên gợi ý :

+ Cấu tạo của phân tử đồng sunfat ? (gồm nguyên tử đồng, nguyên tử lưu huỳnh, 4nguyên tử Ôxi)

+Cấu tạo của phân tử nước ? ( gồm 2 nguyên tử hiđro, 1 nguyên tử ôxi)

+Sự sắp xếp của các phân tử đồng sunfat và các phân tử nước như thế nào ?

( Các phân tử chất lỏng ở khoảng cách khá xa nhau )

+Thông qua thí nghiệm Brao-nơ, em rút ra kết luận gì ? (Các phân tử nước và cácphân tử đồng sunfat chuyển động không ngừng)

+Giải thích hiện tượng hình 20.4SGK ?

Ví dụ 2 : Khi dạy bài ‘‘ Sự nổi’’

- Sau khi dạy xong bài, giáo viên có thể hỏi học sinh : Khi thổi 1 bóng bay bằnghơi thở của chúng ta thì bóng bay chỉ bay là là trên nền nhà nhưng nếu nạp khíhiđro vào bóng bay thì bóng bay sẽ bay lên cao Em hãy giải thích hiện tượng trên.-Học sinh suy nghĩ và phát biểu : Khi thổi quả bóng bay bằng hơi thở , trong hơithở có khí CO2 mà khí CO2 nặng hơn không khí (d CO2 >dkk) nên bóng bay chỉ là làtrên nền nhà Còn khi bơm khí hiđro vào bóng bay vì hiđro nhẹ hơn không khí (dH2

<dkk) nên bóng bay sẽ bay lên cao)

i.Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường

Bảo vệ môi trường là vấn đề sống còn của nhân loại và của mỗi quốc gia Việc tíchhợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường đối với bộ môn Vật lí là việc làm cầnthiết giúp học sinh hiểu biết được mối quan hệ giữa môi trường tự nhiên, môitrường xã hội và vai trò của con người trong đó Từ đó sẽ có thái độ thân thiện vớimôi trường, yêu quý, tôn trọng thiên nhiên, tôn trọng di sản văn hóa và ý thức đượchành động trước vấn đề môi trường nảy sinh

Ví dụ 1 : Khi dạy chủ đề : « Áp suất » Vật lí 8

Sau khi dạy xong phần áp suất chất rắn, giáo viên cho học sinh quan sát hình ảnh :

Giáo viên hỏi học sinh: Em thấy gì trong hình ảnh trên ? (Sử dụng mìn để khai thácđá)

Giáo viên thông báo với học sinh :

Việc sử dụng các chất nổ khai thác đá tạo ra áp suất lớn có thể làm nứt, đổ vỡ cáccông trình xây dựng, tạo ra các chất độc hại ảnh hưởng tới môi trường sinh thái,

nguy cơ ảnh hưởng tính mạng con người, ảnh hưởng đến mơi trường, gây ra các vụsạt lở.

Giáo viên hỏi học sinh : cần làm gì để bảo vệ mơi trường, bảo vệ sự sống của conngười ? (Biện pháp an tồn: Những người khai thác đá cần đảm bảo những điềukiện an tồn về lao động theo quy định)

Ví dụ 2: Khi dạy chủ đề : « Áp suất » Vật lí 8

Sau khi dạy xong phần áp suất chất lỏng, giáo viên cho học sinh quan sát hình ảnhsau :

Giáo viên thơng báo : một số ngư dân thường sử dụng chất nổ để đánh bắt cá gây

ra một áp suất lớn tác động lên các sinh vật sống trong đĩ và cĩ thể gây ra tác hại :hủy diệt mội trường sinh thái

Giáo viên hỏi : Em cần làm gì để bảo vệ mơi trường ?

(Tuyên truyền người dân khơng sử dụng chất nổ đánh bắt cá, báo cho cơ quan chứcnăng biết khi thấy hành vi này…)

B.Ví dụ minh họa cụ thể trong bài 12 : « Sự nổi »

BÀI 12 : SỰ NỔI