Nếu xây dựng tốt môi trường phát triển vận động trẻ sẽ được phát triển một cách toàn diện, sẽ luôn cảm thấy hứng thú, phấn khởi, mạnh dạn, hoạt bát, thích đến trường hơn đồng thời môi tr
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Phú Lý, ngày 15 tháng 8 năm 2016
BÀI DỰ THI: CHƯƠNG TRÌNH “PHÁT HUY SÁNG KIẾN, SÁNG TẠO TRONG LAO ĐỘNG VÀ HỌC TẬP” TỈNH ĐỒNG NAI NĂM 2016
ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ TẠI TRƯỜNG MẦM NON PHÚ LÝ
1 Phần mở đầu:
1.1 Lý do chọn đề tài, sáng kiến, giải pháp
Giáo dục phát triển vận động là một trong những nhiệm vụ của giáo dục phát triển thể chất cho trẻ mầm non Dưới tác động của giáo dục, các hoạt động nhằm phát triển vận động cho trẻ sẽ góp phần tăng cường và bảo vệ sức khỏe; giúp cơ thể trẻ thoải mái, kích thích hoạt động của các cơ quan bên trong như hệ tuần hoàn, hệ thần kinh, hệ hô hấp, hệ tiêu hóa Bên cạnh đó giáo dục phát triển vận động giúp phát triển hệ cơ, hệ xương; phát triển các tố chất vận động như nhanh, mạnh, khéo léo, bền bỉ đồng thời góp phần tích cực vào giáo dục phát triển nhận thức, giáo dục phát triển tình cảm và kĩ năng xã hội, giáo dục phát triển thẩm mỹ và giáo dục lao động cho trẻ mầm non Sự tích cực vận động của trẻ không những phụ thuộc vào kế hoạch do giáo viên tổ chức và hoạt động tự vận động của trẻ mà còn phụ thuộc vào môi trường vận động trong nhà trường Xây dựng môi trường phát triển vận động cho trẻ mầm non gắn với việc lựa chon trang thiêt bị, đồ dùng, dụng cụ luyện tập Nếu xây dựng tốt môi trường phát triển vận động trẻ sẽ được phát triển một cách toàn diện, sẽ luôn cảm thấy hứng thú, phấn khởi, mạnh dạn, hoạt bát, thích đến trường hơn đồng thời môi trường phát triển vận động tốt sẽ hình thành ở trẻ những cảm xúc tích cực, khả năng độc lập, tự lực cho trẻ; kích thích sự phát triển nhận thức, ngôn ngữ, nghệ thuật, thẩm mỹ Nhà giáo dục Montessori đã khẳng định: “Chỉ khi ở trong một môi trường thuận lợi đứa trẻ mới có cơ hội phát triển đầy đủ và bộc lộ những tính cách tiềm ẩn của mình” Tuy nhiên, ở trường mầm non Phú Lý, môi trường cho trẻ vận động còn hạn chế, sân chơi rộng nhưng đồ dùng đồ chơi chủ yếu mua sẵn, ít có sự sáng tạo, chưa được bố trí hợp lý, gọn gàng điều đó không làm kích thích trẻ, không tạo được sự hứng thú cho trẻ mà thói quen vận động của trẻ còn chậm chạp, tự ti, không hợp tác, cơ thể không nhanh nhẹn và khéo léo Nhận thức được môi trường phát triển vận động cung cấp nhiều cơ hội để trải nghiệm, khám phá, thử thách khả năng vận động của trẻ, tôi đã suy nghĩ và lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận động cho trẻ tại trường mầm non Phú Lý”.
Trang 2Việc tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển vận động đã có nhiều
tác giả nghiên cứu Cụ thể tác giả Nguyễn Bá Minh, Bùi Thị Việt, Nguyễn Thị Thu Hà đã từng nghiên cứu về các hoạt động giáo dục phát triển vận động và xây dựng môi trường phát triển vận động cho trẻ nhưng chưa cụ thể Điểm mới của đề tài này là có một số biện pháp có thể dành cho cán
bộ quản lý để thực hiện tốt hơn trong công tác xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận động cho trẻ tại các trường mầm non
1.2 Phạm vi áp dụng đề tài
Đề tài “Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận động cho trẻ tại trường mầm non Phú Lý” được áp dụng cho cán bộ và giáo
viên tại các trường mầm non
2 Phần nội dung:
2.1 Thực trạng nội dung nghiên cứu.
Thực trạng về đội ngũ giáo viên: Toàn trường có tổng số 43 giáo viên chia thành 20 nhóm – lớp
Tổng sỉ số học sinh là: 534 trẻ
Thực trạng về cơ sở vật chất: Toàn trường có 3 điểm trường với tổng số
14 phòng học
*Thuận lợi:
Nhà trường luôn được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp, các ban ngành đoàn thể trong toàn huyện
Là một cán bộ quản lý yêu nghề, mến trẻ, có tâm huyết, đạt trình độ trên chuẩn
Được sự quan tâm giúp đỡ của ban đại diện cha mẹ học sinh hỗ trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ
*Khó khăn:
Địa bàn xã là vùng sâu, vùng khó khăn, phụ huynh chủ yếu làm nương rẫy nên ít quan tâm đến tình hình học tập cũng như việc chăm sóc dinh dưỡng
và giáo dục phát triển vận động cho trẻ
Khảo sát chất lượng trẻ suy dinh dưỡng nhẹ cân, suy dinh dưỡng thấp còi, cân nặng cao hơn so với tuổi vào đầu năm học có tỉ lệ rất cao:
Tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng thấp còi: 50/534, tỉ lệ: 9,4%
Tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng nhẹ cân: 45/534, tỉ lệ: 8,42%
Cân nặng cao hơn tuổi: 49/534, tỉ lệ: 9,2%
Bên cạnh đó, môi trường phát triển vận động ở nhà trường còn hạn chế về
đồ dùng, đồ chơi, chưa tạo được không gian thoáng đãng, thân thiện, an toàn để
Trang 3Giáo viên nắm bắt phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục phát triển vận động còn sơ sài, chưa tự tin và sáng tạo
Môi trường phát triển vận động trong và ngoài lớp còn hạn chế về đồ dung đồ chơi, sắp xếp chưa gọn gàng, hợp lý, chưa kích thích được sự hứng thú của trẻ trong quá trình vận động
Trước tình hình trên, tôi đã đề ra “Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận động cho trẻ tại trường mầm non Phú Lý” 2.2 Các biện pháp
2.2.1 Xây dựng khu phát triển vận động chung trong trường mầm non
Góc vận động là một phần quan trọng trong môi trường phát triển của trẻ Việc trang bị các đồ dùng, dụng cụ luyện tập khác nhau sẽ tác động manh đến sự phát triển sức khỏe, thể chất, kĩ năng vận động
Với điều kiện thực tế của nhà trường là một sân chơi rộng nhưng rất ít đồ chơi ngoài trời, tôi đã chỉ đạo quy hoạch lại sân chơi, sắp xếp lại các đồ chơi để làm thành một khu vui chơi liên hoàn bao gồm các trò chơi phát triển cơ tay, cơ chân và toàn thân Trang thiết bị phải gắn, bắt vít chặt chẽ để đảm bảo an toàn, vững chắc và ổn định cho trẻ sử dụng Vật liệu sản xuất các trang thiết bị phải đáp ứng các yêu cầu vệ sinh, thân thiện với môi trường và bền vững Hình dạng, màu sắc của trang thiết bị, đồ dung, dụng cụ luyện tập cần nhẹ nhàng, đảm bảo
an toàn để trẻ phát triển các tố chất thể lục như nhanh nhẹn, linh hoạt, sức mạnh, sức chịu đựng
Trang 4Tuy nhiên vấn đề khó khăn trong việc thực hiện đó là nhà trường không có nguồn kinh phí lớn để đầu tư mua sắm các trang thiết bị mới Do đó tôi đã nghiên cứu và lên kế hoạch các đồ chơi làm từ phế liệu và các nguyên vật liệu rẻ tiền Tôi đã vận động các bậc phụ huynh về việc thực hiện chuyên đề phát triển vận động thông qua việc ủng hộ các nguyên vật liệu cần thiết và nói lên tầm quan trọng của việc phát triển vận động đối với cho sự phát triển toàn diện của trẻ Ví dụ:
Làm đồ chơi cho trẻ thực hiện vận động chui: đồ chơi này được làm từ lốp
xe ô tô và ống nước để tạo thành một đường đi, một cái cầu để trẻ chui qua hoặc
đi thăng bằng Bên cạnh đó, lốp xe còn được làm thành hình các con vật như con hươu cao cổ, con gấu Phần thân của con vật là nơi để trẻ thực hiện vận động chui Tôi sử dụng ốc vít để bắn cố định xuống sân nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ
Trang 5Thắt dây nơ phát triển vận động tinh cho trẻ
Bên cạnh khu vận động, tôi còn xây dựng khu vườn thiên nhiên của bé để trồng các loại hoa, cỏ, gò đất Và trong đó tôi tạo con đường đi để rèn luyện cơ chân cho trẻ Vườn thiên nhiên của bé còn giúp trẻ quan sát được các loại hoa, cây cối trong vườn đồng thời giúp trẻ có cơ hội được luyện tập, được vận động
Trang 62.2.2 Xây dựng góc vận động ở các lớp
Góc vận động là một phần quan trọng trong môi trường phát triển của trẻ Góc vận động thúc đẩy sự phát triển toàn diện của trẻ Việc thực hiện đa dạng hóa vận động trên các trang thiết bị, đồ dung, dụng cụ luyện tập khác nhau sẽ tác động mạnh đến sự phát triển sức khỏe, thể chất, kĩ năng vận động của trẻ Vì thế, tôi đã chỉ đạo 100% các nhóm lớp trong trường sắp xếp lại lớp học và bố trí góc vận động hợp lí để tạo điều kiện dễ dàng cho trẻ Ngoài ra, tôi hướng dẫn giáo viên trang trí góc vận động của lớp sao cho phù hợp và đẹp mắt để thu hút trẻ
Ví dụ: Làm cà kheo đơn: đây là dụng cụ nhằm phát triển cơ chân và rèn luyện sự khéo léo của trẻ Đồ chơi này được làm từ hộp sữa Vỏ hộp được đục lỗ
để xuyên dây thừng qua, hai mặt phẳng của vỏ hộp sữa được dán bằng xốp vùa đảm bảo tính thầm mỹ, vừa đảm bảo an toàn cho trẻ khi chơi không bị trơn trợt
Trang 7Để tổ chức hợp lí các hoạt động phát triển thể chất cho trẻ mầm non cần phải chú ý đến vị trí đặt thiết bị tại nơi sử dụng Góc vận động ở trong lớp được thiết kế theo sự hứng thú của trẻ, theo điều kiện của lứa tuổi, tính năng động của
đồ dung đồ chơi
Tất cả các dụng cụ cần phải phù hợp với khả năng của trẻ, khuyến khích trẻ thực hiện vận động mà trẻ thích và có thể Những đồ dùng, dụng cụ luyện tập cần sắp xếp sao cho chúng kích thích, khơi gợi hứng thú, sự tích cực vận động của trẻ Các dụng cụ luyện tập nhỏ như vòng cao su, bóng bay, bóng nhựa …có thể đặt dưới hành lang lớp để tiện sử dụng
Trang 82.2.3 Tạo môi trường cho trẻ chơi các trò chơi dân gian
Mặc dù trường mầm non Phú Lý nằm ở địa bàn vùng sâu vùng xa của huyện nhưng các trò chơi dân gian vẫn luôn hấp dẫn trẻ bởi tính thân thiện, gần gũi, giản dị, dễ chơi Trò chơi dân gian được thể hiện qua các phiên chợ quê, qua các trò chơi kéo co, ô ăn quan, banh đũa…
Việc tích hợp các trò chơi dân gian vào hoạt động học tập của trẻ, ngoài việc giáo viên lựa chọn trò chơi phù hợp, đảm bảo yêu cầu kiến thức, kĩ năng, thái độ và tâm sinh lí lứa tuổi giáo viên phải kết hợp sử dụng phương tiện trực
Trang 9quan đơn giản, gần gũi bằng các nguyên vật liệu địa phương như lá, sỏi, hột hạt…thì sẽ giúp trẻ rất hào hứng, góp phần rèn luyện sức khỏe, kĩ năng ứng xử hợp lí với các tình huống khác nhau trong cuộc sống, thói quen làm việc nhóm
Trang 112.2.5 Phối hợp với cha mẹ học sinh trong việc xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận động cho trẻ
Cha mẹ là người cung cấp thông tin về đặc điểm riêng và khả năng của trẻ, điều kiện giáo dục gia đình…để nhà trường và giáo viên mầm non lựa chọn mục tiêu, nội dung, phương pháp và yêu cầu giáo dục phát triển vận động phù hợp cho từng cá nhân trẻ
Cha mẹ là người xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận động tại gia đình phù hợp nhằm củng cố và phát triển các kết quả giáo dục phát triển vận động của nhà trường
Việc xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận động phù hợp, an toàn, tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động giáo dục phát triển vận động có ảnh hưởng lớn đối việc đạt được mục tiêu giáo dục phát triển vận động đề ra
Cụ thể:
Làm cho cha mẹ hiểu về sự cần thiết phải xây dựng các môi trường giáo dục phát triển vận động, phù hợp, an toàn cho trẻ
Giúp họ nắm vững các yêu cầu về môi trường giáo dục phát triển vận động bên trong, bên ngoài lớp học
Chia sẻ các điều kiện của nhà trường, giúp nhận ra khả năng khác nhau của cha mẹ; tạo điều kiện cho cha mẹ tham gia vào việc lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non
Để sự phối hợp giữa cha mẹ và nhà trường hiệu quả, tôi đã đề ra một số hình thức:
Thông qua họp phụ huynh
Trang 12Trao đổi trực tiếp với ban giám hiệu nhà trường hoặc giáo viên Cha mẹ có thể chủ động gặp gỡ nhà trường, giáo viên để nắm bắt tình hình và kết quả giáo dục phát triển vận động của trẻ
Thông qua hình thức tuyên truyền trên đài phát thanh, góc tuyên truyền tại trường
Thông qua các hoạt động lễ, hội của nhà trường: Cha mẹ có thể trực tiếp tham gia tổ chức các ngày lễ hội, chẳng hạn hội thi trò chơi dân gian, ngày hội
bé hát mừng cô…
Trang 132.3 Kết quả:
Sau 8 tháng áp dụng các biện pháp (từ tháng 10/2015 đến tháng 5/2016), tôi nhận thấy trẻ có sự thay đổi rõ rệt Trẻ tự tin, nhanh nhẹn, hoạt bát, thích đi học, hứng thú trong các vận động Đặc biệt trẻ khỏe mạnh, cân đối, phát triển về chiều cao và cân nặng Tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng về cân nặng và chiều cao giảm
rõ rệt Cụ thể:
Tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng thấp còi: 22/534, tỉ lệ: 4,11%
Tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng nhẹ cân: 18/534, tỉ lệ: 3,4%
Cân nặng cao hơn tuổi: 14/534, tỉ lệ: 2,6%
100% trẻ khỏe mạnh, sạch sẽ, mạnh dạn, hồn nhiên, bước đầu biết lao động tự phục vụ bản thân, có thói quen vệ sinh ở mọi lúc, mọi nơi Nắm chắc kiến thức yêu cầu từng độ tuổi đề ra
Trẻ được củng cố, rèn luyện các kỹ năng vận động, phát triển vận động cơ bản ( đi, chạy, nhảy…) hoặc vận động tinh ( ngón tay, bàn tay…)
Củng cố và phát triển các tố chất thể lực: nhanh, mạnh, bền, khéo cho trẻ
Có khả năng phản ứng nhanh, đúng theo tín hiệu Đồng thời giáo dục trẻ ý thức
tổ chức, biết hợp tác cùng bạn khi tham gia các hoạt động
Qua việc cho trẻ tiếp xúc, tri giác với đồ dùng đẹp có màu sắc tươi sáng sẽ hình thành ở trẻ những bài học đầu tiên về cái đẹp cho trẻ
Trẻ hứng thú vừa học vừa chơi, bố mẹ an tâm, tin tưởng khi thấy các con khỏe mạnh cơ thể cân đối, hài hòa
3 Phần kết luận:
3.1 Ý nghĩa của đề tài
Sự tích cực vận động của trẻ phụ thuộc vào chế độ vận động, kể cả vận động do giáo viên tổ chức và hoạt động tự vận động của trẻ Chế độ vận động hợp lí, phù hợp với kinh nghiệm vận động, sở thích, mong muốn của trẻ và khả năng của cơ thể trẻ ở trường mầm non đảm bảo thỏa mãn nhu cầu sinh học của trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện Do đó, giáo viên phải quan tâm đến việc tổ chức hoạt động phát triển vận động cho trẻ, sự đa dạng của các bài tập cũng như thực hiện các nhiệm vụ cơ bản và yêu cầu về nội dung của các hoạt động đó Xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận động cho trẻ mầm non gắn với việc lựa chọn trang thiết bị, đồ dùng, dụng cụ luyện tập Các phương tiện luyện tập phải đảm bảo độ bền vững, an toàn cho trẻ; kích thước, trọng lượng phải phù hợp với cơ thể trẻ Hơn nữa, môi trường vận động sắp xếp hợp lí, gọn gàng, đẹp
đẽ, màu sắc hài hòa, các trang thiết bị, dụng cụ luyện tập khác nhau tạo cảm xúc tích cực cho trẻ, giúp thỏa mãn nhu cầu vận động, ảnh hưởng tốt đến sức khỏe, thể chất và tinh thần của trẻ, hình thành cho trẻ thói quen rèn luyện thân thể thường xuyên
Trang 143.2 Kiến nghị
*Với các cấp quản lý GDMN
Trang bị thêm đồ dùng đồ chơi phát triển thể chất cho trẻ
Tham mưu tài chính để giúp nhà trường bổ sung thêm khu phát triển thể chất với nhiều đồ dùng đồ chơi phong phú hơn
*Với GVMN
Cần phải tận dụng, khai thác các điều kiện vốn có nơi mình công tác để trẻ có cơ hội được phát triển một cách toàn diện
Bố trí góc vận động phù hợp, đảm bảo có không gian cho trẻ hoạt động, trang trí theo hướng mở Các dụng cụ luyện tập phải đảm bảo an toàn và có tính sáng tạo, tính thẩm mỹ để thu hút trẻ
Luôn tin tưởng vào khả năng của trẻ, tôn trọng trẻ - đó là bước tạo đà giúp trẻ tự tin vào bản thân và tích cực tham gia vào các hoạt động
Người viết
Nguyễn Thị Ái Loan