Khái quát về tiểu sử của lãnh tụ Hồ Chí Minh, con đường ra đi tìm đường cứu nước, lãnh đạo cách mạng đi đến thành công... Sự nghiệp sáng tác văn thơ của người cũng theo từng giai đoạn của người... cũng như hoàn cảnh ra đời của từng tác phẩm của người...Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là nhà cách mạng vĩ đại mà còn là một nhà văn, nhà thơ lớn Sinh thời, Bác Hồ không hề có ý định xây dựng cho mình một sự nghiệp văn chương và Người cũng không bao giờ tự nhận mình là nhà văn, nhà thơ hay nghệ sỹ mặc dù Bác rất yêu văn thơ và cũng rất đỗi tài hoa
Trang 1Nhóm 8
HỒ CHÍ MINH
1890-1969
Trang 2Yêu cầu cần đạt
Xác định được vị trí đặc biệt của Hồ
Chí Minh trong khuynh hướng văn
học yêu nước và cách mạng Việt Nam
nửa đầu thế kỉ XX
Hiểu được sự phong phú, đa dạng của sự nghiệp văn thơ Hồ Chí Minh, giá trị và đặc điểm phong cách của từng thể loại chính trong sự nghiệp thơ ấy
Phân tích kĩ các tác phẩm tiêu biểu của
Hồ Chí Minh, nhất là các tác phẩm được giảng dạy trong chương trình THCS và THPT hiện hành
Trang 3VÀI NÉT
TIỂU SỬ,
CON NGƯỜI
Trang 4Tên khai sinh là
Nguyễn Sinh Cung
Ái Quốc
Nguyễn Sinh Cung
Trang 5Trong quãng thời gian sinh sống
và hoạt động trước khi lên nắm quyền, Hồ Chí Minh đã đi qua nhiều quốc gia và châu lục, ông được cho là đã sử dụng 50 đến
200 bí danh khác nhau.
Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh rời khỏi chính trường vào năm 1965 vì lý do sức khỏe rồi qua đời vào năm 1969
Trang 6Ngoài hoạt động chính trị, Hồ Chí Minh cũng là nhà văn, nhà thơ và nhà báo với nhiều tác phẩm viết bằng tiếng Việt, tiếng Hán và tiếng Pháp Hồ Chí Minh từng được tổ chức UNESCO tôn vinh là “anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa”.
Trang 7MỘT NHÀ VĂN NHÀ, NHÀ THƠ NGOÀI CHỦ ĐỊNH
Trang 8HỒ CHÍ MINH
Người chỉ nhận rằng mình có làm báo,
là một người yêu văn nghệ, người bạn của văn nghệ Làm báo – cũng có
nghĩa là làm cách mạng, là phục vụ kịp thời những nhiệm vụ đấu tranh cách mạng
Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là
nhà cách mạng vĩ đại mà còn là một
nhà văn, nhà thơ lớn
Sinh thời, Bác Hồ không hề có ý định
xây dựng cho mình một sự nghiệp văn
chương và Người cũng không bao giờ
tự nhận mình là nhà văn, nhà thơ hay
nghệ sỹ mặc dù Bác rất yêu văn thơ
và cũng rất đỗi tài hoa
Trang 9Số lượng tác phẩm: Tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến nay
chưa được sưu tầm hết
số lượng tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã hết sức phong phú, bao
gồm nhiều thể loại, được viết bằng nhiều thứ tiếng
Một sự nghiệp văn thơ phong phú, một
phong cách đa dạng
Trang 10Ngôn ngữ (phương tiện và chất liệu) chủ tịch
Hồ Chí Minh từng viết văn, làm thơ bằng
tiếng Việt, tiếng Pháp, tiếng Hán
Tùy hoàn cảnh, điều kiện, tùy đối tượng tiếp nhận
mà Người sáng tác bằng loại hình ngôn ngữ thích hợp, có hiệu quả
Thể loại sáng tác: Các thể loại văn thơ được Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng rất phong phú, linh hoạt, chứng tỏ tài năng nghệ thuật ở Người thật giàu có,
đa dạng
Trang 11VĂN XUÔI NGHỆ THUẬT ( TRUYỆN
VÀ KÍ)
Trang 12Ở PHÁP
ngoài việc viết tác phẩm chính luận dài Bản
án chế độ thực dân Pháp, Nguyễn Ái Quốc
còn sáng tác nhiều tác phẩm nghệ thuật
ngắn
TRUYỆN KÍ
Tập Truyện và kí chính thức ra mắt bạn đọc Việt Nam sau gần 15 năm so với tập Nhật
kí trong tù
TÀI NĂNG
Đã viết truyện và kí bằng tiếng Pháp thật chắc chắn, nhuần nguyễn như một ngòi bút phương Tây sắc sảo, điêu
luyện
Trang 13VĂN CHÍNH LUẬN
Trang 14Mục đích:Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng tác văn chính luận với mục đích đấu tranh chính trị, tấn công trực diện vào
kẻ thù, giác ngộ quần chúng, thể hiện nhiệm vụ cách
mạng của dân tộc qua những chặng đường lịch sử
Tác phẩm tiêu biểu:
+ Các bài báo
+ Bản án chế độ thực dân Pháp (1925)
+ Tuyên ngôn Độc lập (1945)
+ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (1946)
+ Không có gì quý hơn độc lập tự do (1966)
Trang 15THƠ CA TUYÊN TRUYỀN VẬN ĐỘNG
Trang 16Loại thơ ca hướng tới đối
Trang 17Bác thường đặt ra những câu như thế, đừng vào những điều mà trong thực tế nhân dân lắm lúc tự hỏi Từ đó Người giải đáp và đi tới đường lối cách mạnh của Đảng.
Cái lí của cách mạnh cũng thấm đượm
tình cảm của Bác, đã qua tấm lòng
rung động, cảm thông của người đang
giảng giải, tuyên truyền, kêu gọi
Hai tay cầm khẩu súng dài
Tàu kia ai đóng, thân đây ai sàng?
Bao nhiêu của cải kho tàng
Ai đào bạc, ai luyện vàng mà nên?
(Ca công dân)
Trang 18THƠ CẢM HỨNG
TRỮ TÌNH
Trang 19Là những bài thơ bộc lộ tâm tư, khát vọng của cá nhân Người ở một thời điểm cụ thể nào đó Thơ
cảm hứng trữ tình biểu hiện chân thực con người của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vì thế nội dung cảm xúc,
phong cách nghệ thuật hết sức phong phú
Với chủ tịch Hồ Chí Minh, yêu thiên nhiên cũng là yêu nước, tình yêu nước bao la, ý chí chiến đấu vì nhân dân, vì Tổ quốc khiến Người nhìn thiên nhiên đất nước thêm giàu đẹp; và ngược lại – long yêu mến cảnh vật
thiên nhiên đất nước là một động cơ thúc đẩy Người thêm lo “nỗi nước nhà”
Trang 20NHẬT KÍ TRONG TÙ
Trang 21Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa
Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
(Cảnh khuya)
Bài thơ tên “Cảnh khuya” nhưng lại nặng
“nỗi nước nhà” Tiếng gọi của “Nỗi nhớ nhà” luôn thao thức trong lòng Người đã bắt gặp tiếng suối trong như tiếng hát của núi rừng thiên nhiên và hai âm thanh
đó hòa hợp, ngân dai, vang sâu suốt cả bài thơ.
Trang 22Nhật kí trong tù thể hiện lòng yêu nước thiết tha, một khát vọng tự do ngày càng cháy
bỏng
Tiếng thơ của Hồ Chí Minh là tiếng nói của bậc đại nhân được thể hiện rất rõ qua tấm lòng thiết tha yêu Tổ quốc, yêu thương, trân trọng con người, lòng yêu thiên nhiên, tình cảm trong sáng của Người
Vì nhớ nước, bao đêm Người “trằn trọc, băn khoăn giấc chẳng thành” Đến khi vừa chợp mắt, lại hiện lên trong giấc mộng hình ảnh sao vàng năm cánh biểu tượng cho độc lập
tự do, vinh quang chiến thắng:
Một canh…hai canh…lại ba canh
Trằn trọc, băn khoăn giấc chẳng
thành Canh bốn, canh năm vừa chợp
mắt
Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh
(Không ngủ được)
Trang 23Nhật kí trong tù thể hiện vẻ đẹp một tâm hồn thi sĩ qua tình
cảm thiết tha với cảnh sắc thiên nhiên Ở Chủ tịch Hồ Chí Minh,
lòng yêu mến sự sống, yêu mến thiên nhiên đã trở thành một
niềm say mê mãnh liệt Tình cảm ấy chính là biểu hiện sinh
động của một bản tính thi sĩ Nhà ngục lạnh lẽo, tăm tối muốn
bưng kín mắt người tù nhưng Người vẫn vui mừng đón nhận
một vầng dương sớm mọc đầu non, tỏa ánh hồng ấm cả nhà
lao tối mịt, trò truyện với vầng trăng đẹp qua khe cửa sổ
Trong tù không rượu cũng không hoa Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ
(Ngắm trăng)
Trang 24Nhật kí trong tù toát lên chất thép của một tinh thần bất
khuất, làm chủ hoàn cảnh, vững tin vào tương lai Bác không
tả nhiều, kể nhiều những cực khổ vật chất để người khác
thương mà Người khinh thường những gian khổ đó, đùa bỡn
với chúng Việc ở tù được xem như đi du lịch
Ăn cơm nhà nước, ở nhà côngBinh lính thay phiên để hộ tùngNon nước dạo chơi tùy sở thíchLàm trai như thế cũng hào hùng
(Nói cho vui)
Dây trói quấn quanh mình dược ví như “rồng uốn vòng quanh”, như “tua vai quan võ” Tiếng xiềng sắt nơi mình được Người đùa như tiếng ngọc rung:
Hôm nay xiềng sắt thay dây trói
Mỗi bước leng keng tiếng ngọc rung
Tuy bị tình nghi là gián điệp
Mà như khanh tướng vẻ ung dung
(Đi Nam Kinh)
Trang 25KẾT LUẬN
Trang 26Suốt cuộc đời, HCM không bao giờ muốn nhận mình là nhà văn, nhà thơ, không có ý định tạo lập riêng cho mình một
sự nghiệp văn chương Thế nhưng – một cách tự nhiên- Người đã để lại cho chúng ta một sự nghiệp văn chương to lớn, độc đáo
Chính cái gốc vì cách mạng cũng đã làm nên tính vô cùng phong phú, đa dạng của sự nghiệp văn chương HCM Câu trả lời viết cho ai? Viết để làm gi? Dẫn tới các quyết định viết cái gì, viết như thế nào Bởi thế khó khái quát hết
được, phân tích cho thật tường tận phong cách văn
chương Người Văn chương HCM thể hiện rõ tinh thần linh hoạt, sáng tạo đó là Người Đồng thời thể hiện trí tuệ lớn, tâm hồn lớn và một tài năng sáng tạo nghệ thuật độc đáo
Trang 27END' chúc cô và các bạn có một buổi học thật vui vẻ'
Trang 28Lê Thị Hoành Oanh
Phạm Bùi Đăng Khoa