Đánh giá hiện trạng nguyên nhân bồi tụ và xói lở đoạn sông tuý loan cẩm lệ thuộc thành phố đà nẵng kiến nghị giải pháp ổn định bền vững bờ sông

This document was created with Win2PDF available at http://www.daneprairie.com.. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.... This document was cr

GIÁO D C VÀ ÀO T O

GIÁO D C VÀ ÀO T O

This document was created with Win2PDF available at http://www.daneprairie.com The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.

v i t o n sông Tuý Loan m L 2.5 Tác ng c a các y u t h p ph n khí t ng i v h

y sông v n i môi tr ng a ch t

u t h p ph n thu i v n và tác ng c a chúng i v i ho t

ng b i t v l n i môi tr ng a c t 2.7 Tác ng c a các y u t trong h p ph n ho t ng kinh t

c l c

Ch ng 3: Hi n t ng i t v o n sông Tuý Loan m L v

ph ng pháp ánh giá c ng ho t ng c a chúng

n tr ng b i t v sông Tuý Loan

3.2 ánh giá quá tr i t v o n sông Tuý Loan m L b ng

U THAM KH O

C ng ch u nén b L C ng ho t ng a ng l c

C CÁC NH

nh 2.1: o n sông th ng l u sông Tu i An Tân

nh 2.2: o n sông th ng l u sông L ông

nh 2.3: B ph i sông C m L

nh 2.4: á phong hoá l thi i b t sông Lu ng ông t i Ho

nh 2.5: B trái sông Tuý Loan o n tr c c u Tuý Loan 100m

nh 2.6: B i gi a sông C m L t i c u Nguy n Tri Ph ng

nh 2.7: Các tr m tích cát, t ng n m tr c ti p trên á g c t i thôn Hoà Ph c

nh 2.8: Ch t phá r ng u ngu n, gây xói l t á t i x

nh 2.10: Ch t phá r ng u ngu n t i thôn Tr c ông

nh 2.11: B t sông C m L t i thôn Y n B c l thiên á phi n p

nh 2.12: B sg i c u Tuý Loan c c p mái ch ng xói l

nh 2.13: S t l b h u sông Tuý Loan sát tr i n 500KV thôn C m N

nh 2.14: B t sông C m L o n g n c u ang khai thác cát xây d ng

nh 2.15: B t sông C m L c xây t ng k i h l u c u C m L

nh 2.16: L ang c n o vét, khai thông d y

nh 2.17: B i gi a sông c san l p làm khu o n i t i Khu

nh 2.19: Xây c ng thoát n c ven sông C m L

nh 2.20: Thuy n hút cát ang hút cát l t l b sg

nh 2.21: n b t sông Tuý Loan t i th ng l u c u Tuý Loan c b s t l

nh 2.22: Nhân dân canh tác ven sông t i C m B

nh 2.23: Nhân dân canh tác ven sông i Th ch Nham, x n

nh 2.24: L n b sông làm ng, v a hè ng B ch ng Tây

nh 2.25: L n b sg Hàn làm khu dân c (g n c u Li u n Ph c)

nh 2.26: L n chi m b i làm khu o N i ph ng Khu

nh 2.27: L n b ph i sông H àm khu dân c ( o n u sông H

nh 2.28: T p trung t n phía th ng l u c u Sông H

nh 2.34: Xói l b sông t i Tuý Loan do hút cát l i Th ch Nham

nh 2.35: B p k t cát b ph i sông Tuý Loan t i thôn T ch Nham

nh 2.36: B p k t cát b trái sg m L (g n c u ) c

nh 2.37: B p k t cát b ph i Sông C m L t i ph ng Ho

nh 2.38: B p k t cát b trái sông H i C u Tuyên S n

nh 2.39: Khai thác cát l nh hai b sông t i Th ch Nh n

nh 2.40: Ban g t, ào t l a t i thôn Y n B c, Ho

nh 2.41: Ch t phá r ng u ngu n t i x

nh 2.42: t phá r ng u ngu n l t l t á thôn Hoà Ph c

nh 2.43: Khai thác v o bùn t i trên s n núi B

nh 3.1: Các tr m tích cát, t ng n m tr c ti p trên á g c t i thôn Hoà Ph c

nh 3.3: M t o n b t sg i th ng l u c u Tuý Loan c s t l

nh 3.4: Hai b sông c p mái ch ng xói l l u c u Tuý Loan c

nh 3.5: Hai b sông t i C m B ang c nhân dân canh tác

nh 3.6: B t sg m L k p mái & ven sông nhân dân ang canh tác

nh 4.2: B sg l u c u Tuý Loan c c k p mái

nh 4.3: B h u sông C m L t i h l u c u C m L

nh 4.4: L m L t i h l u c u C m L ph i n o vét b

y

C CÁC B NG

ng 2.1 Kh n ng kháng xâm th c i v i các lo i t á khác nhau

ng 2 ác c tr ng c l a t á khu v c sg m L

ng 2.3: Th ng k c n c ng m d c sông Tuý Loan m L

ng 2.4: Tiêu chí phân chia và ánh giá m c nh y c m c a MT C

ng 2.5: B ng phân chia c u trúc MT C h l u sông Tu m

ang b m ch y, nay ph i ch u nhi u áp l c, phá v cân b ng gây b i,

ng c ng không n m ngo t ó n t ng i

y ra gây nh h ng nhi u n các ho t ng phát tri n kinh t c a nhân dân à N ng nh m t t , t nuôi tr ng thu s n, p, t s n xu t ti u

ng n m v a qua t là trong n m 2009 m i ây sông Tuý Loan v m L

u tác ng c a nhi u t l , c bi t l trong c n b 9 và 11, sông r t nghi ng Hi n t ng b i t l n tr l

i t ng nghi u c a tài là môi tr ng a ch t (MT C) ng

u r ng c a i t ng tác kho ng

, nh t l m v nghi u môi tr ng a ch t, phân lo i c u trúc môi

tr ng t và phân tích, ánh giá m c nh y c m c a nó i v i quá tr i t

n t ng ng p úng m t s n i ven sông Tu m L

i u

t ng tác gi a các h p ph n: Môi tr ng a ch t; ch khí t ng, thu i v n

th ng sông Tuý Loan & C m L

i n h u trúc môi tr ng a ch t, phân tích ánh giá m c nh y c m c

Ph ng pháp k th a, phân tích ng h p có ch n l c thông tin.

n v n mang tính k th a, phân tích, t ng h p có ch n l c các k t qu nghi

u và ph ng pháp lu n chung v ho t ng b i t v sông ng c i m MTTN, KT ây là nguyên t c c b n trong nghi u khoa h c, ti c ki m

t nh v n t i v sau M i quá tr a ch t c ng phát sinh, ph thu c v

t các y u t l ch s t nhi n trong m i quan h bi n ch ng v i

a ch t khác

Ph ng pháp t ng t a ch t.

Ph ng pháp này cho phép nghiên c u v t lu n v i u ki n phát sinh

n m t quá tr a ch t nào ó c rút ra trên c s so sánh v i các k t qu

Ph ng pháp chuyên gia.

c ph c t p Nó v a có tính t ng h p v a mang tính chuyên sâu do ó r t c n s tham

Ph ng pháp th c nghi m.

ng nh quan tr c d n nh m ánh giá di n bi n c a các quá tr v n, a

v i sông ng, ph ng pháp này cho phép xác l p m t ma

n tính toán v c ng ho t ng a ng l c nh m ánh giá n uy c x y ra xói , b i l p ph c v ch, xây d ng v n nh dân sinh, kinh t khu v c

Ph ng pháp ki m toán n nh tr t b sông b ng lý thuy t n nh mái d c.

l vai tr a quá tr t t trong s bi n d ng b sông, lu n v n

n h m toán n nh tr t b sông b ng mô h

a Công ty GEO SLOPE International Lt nh m ánh giá nguy c m t

s kh o sát a ch t công tr án Nâng c p, M r ng Qu c l 1A (Ho m

nh i n).Công ty Cp T v n XDCT Giao thông 5 th c hi n n m 2004 do tác gi l nhi m a ch t

Xin chân thành cám n y cô, các b n p và các c quan:

c Công ngh Môi tr ng ng, Công ty CP T v n XDCT Giao thông 5,

t v lý N n móng, CP T v n CCT v n, ài KTTV Tru

u phong phú cho lu n v n

Môi tr ng a ch t (MT C) l t ph n không th tách r i c a môi tr ng t

i s phát tri n v t b c v khoa h c thu t v

i sâu s c trong ó MT C b khai thác v n i r t m t

Môi tr ng s ng c a con ng i l ng h p các y u t t nhiên, nhân v n, KT

u này tác ng t ng h v i nhau nh h ng r t l n n i s ng

t c a con ng i tr m t Trái t th ng MTTN, các y u t c u trúc a ch t, a h a ch t thu v n ( CTV), tính ch t c l a t, á m

i khí quy n, thu quy n, sinh quy n và tác ng qua l i l n nhau a d ng v

ng nh t c a h sinh thái, trong ó có các h sinh thái nhân v n t n t i v n

m v MT C v n c n i nhi u quan i m khác nhau có th k n nh :

n t ng v o a ch t u là MT C i v i i s ng v t ng c a con ng i Ông cho r ng, MT C l c th t n i khách quan, ó l ng i u ki n

a ch t bao quanh ta, nó phát sinh v n i trong s tác ng qua l i v i khí quy n,

trái t m i t ng tác ó di n ra li c o s cân b ng nh t nh tr m t c ng

nh trong l t v i quy mô to u, khu v c ho c c c b Song c ng chính s

C là ph n tr a th ch quy n ch u tác ng

c ti p c a các ho t ng con ng i, chi ph i và i u ti t các ho t ng ó

C g m các khoáng t th r n, th l ng v khí c i nh ng tr ng v t lý s n có trong nó, theo ngh a r ng th C

m to nh ng i t ng v t ch t n m trong không gian a ch t: Khoáng v t,

ch, khí quy n (phía d i t ng ion hoá) v quy n (c t t l n d i t)

Vi t Nam, trong hai th p ni n ây c ng có u quan ni m v v n

n m chí nh ng ng i a ch t c ng có các nh n nh khác nhau v

MT C

n, thu quy n, sinh quy n v n k thu t

n Thanh th C là môi tr ng bao g m các y u t v i u ki n

a ch t c a m t l nào ó

ch quy n c i a h m t á, khoáng s n, n c d i t, n c m t, khí ây là n i t ng tác gi a th ch quy n, khí quy n, thu quy n, sinh quy n

n k thu t, ng th i là n i các quá tr a ch t t nhiên và a t nhân sinh

n t i, phát tri n c và có tác ng tr l i, gây bi n ng n môi tr ng a

ch s nghi u MT C thung l ng sông Tuý Loan m L

u MT C thung l ng sông Tuý Loan m L l t quá tr

u t ng h p c u trúc a ch t, a h a m o, a ch t thu v n v n v

m ph c v cho nhi u m c ích khác nhau Do i u ki n l ch s

ng khái quát thành các giai o n:

Giai o n tr c n m 1975: N c ta ang ch u s ô h c a Pháp v , cho

c a Pháp ti n h i m c ích t m khai thác khoáng s n, ph c v cho

ch c a H.Counillon (1903, 1908) liên quan n tr m tích ch a than Nông S n, sau này R.Bourret (1903, 1925, 1927) d ng công tr s cho v c

u a ch t m than Nông S n và a ch t khu v c Nghi a ch t d

Tr ng S n và cao nguyên h L n a ch t t l 1/500.000 Ngo

a t ng c a th o Mesozoi v i c a các chuy n

n ông D ng c a A Laitit; công tr u a ch t chung ông

c nhà n c c bi t quan tâm Các oàn a ch t Vi t Nam c th p Vi c

u MT C c ti n h t cách to n v i quy mô, t c nhanh v

b c u thu c k t qu kh quan H t b n , án, t o

n Thanh (1978): B n a ch t Vi t Nam t l 1:500.000 c a Tr n c L ng,

, ng i An, c a Liên oàn CTV CCT Mi n Trung giai

o n 1979 n CCT Vi t Nam, t l 1: 500.000 c a Nguy n Thanh

ng n m v a qua, do nhu c u phát tri n kinh t x i (KT a

ng, nhi u t u trên l u v c sông Tuý Loan m L

gi i, vi c nghi u i t v nh tr sông (Erosion

phát tri n a x i loài ng i th th ng kê y Tuy v y, t các t

n c ph c v nông nghi p cách ây vài ngàn n m c a ng i Ai C p tr

ng i n tr ng và ng i Trung Qu c trên sông Hoàng Hà, Sông D ng

c v thu l c c ng b t u phát tri n nh ng công

c nghi m v n c ch y trong máng, s phân b d y trong k t

c c a d y v i quan h gi a cuác c tr ng d y v i chi u r ng,

t k s t k n i ti ng v các công tr công MiLan, là ng i quy ho ch

i a sông Seine v i sông Loire (Pháp)

Ngoài ra, các óng góp c a Dalile Dalileo (1564 1642) i v i thu l c sông ng

th c t o c c ng kh ng nh s phát tri n c a ng c n Italia Ông

ra c s phân b v n t c không u theo chi u sâu và ánh giá d c l

a áy S di chuy n ban u c a v t u bùn cát áy ph thu c v c d

ng Hamburg v n ông a ra t có giá tr trong l nh v c thu ng l c

m 1879, Duboi ( Pháp) t t chuy n ng bùn cát áy tr m

u l s cho môn ng l c h c sông ng Nga Gi a th k 19

bùn cát áy và t ng l ng b n n m 1960, các nh c v n d

k 20, các nh c Pháp, Ý, c, Anh (Einstein H.A, Meyer Peter

t l , Li , Trung Qu c ( Altumin S.I, Ackers P., Kolmogorov A.N, Loktin V.M., Taylor G.I ) i sâu nghiên

u b n ch t và c ch d y r i trong các h th ng sông ng th p ni

Rozovsky I.L., Vanoni V.A., Velicanov M A ) ng n vi c nghi u tác

ng c a các công tr y công i v i quá t n bi n i t v

y, d báo bi n ng các thung l ng sông ng àng thu c nhi u th

h

ng th p ni n ây, l l t y ra li c nhi u n c tr gi i nh :

n , Trung Qu c, Indonesia, ài Loan, B ngladet c bi t, t ib ng Bi n

2000 ng i thi t m ng Ri t 12 tháng trong n m 2005 b n kèm th o

l t y r c t Châu Âu, Châu M , Châu Phi n Châu Á gây thi t m ng

hàng ngàn con ng i, phá hu nhi u công tr n th t cho n n kinh

th gi i lên n h ô Do ó các n c thu c U ban Mêkong p

n o v môi tr ng l

Các nhà CCT c ng có nh ng óng góp không nh trong bi c nghi u ho t

c ho c m t b c tranh khá ho nh trong nghi u các quá tr n

t ng a ch t nói chung v t ng a ng l c d

u trong n c

N c ta có d i b bi n r t d i d B c v th ng sông su i dày c Hàng n m ch u nhi u t m a v i c ng l n v t ng i t v

u qu lâu d KT ho i môi tr ng sinh thái n th c r m qua

ng c a v n này nên N c ta và các a ph ng n r t nhi u ti n c a kh c

c, ph ng v u h M t khác c ng n khai nhi u tài, án nghi

u khoa h c ánh giá hi n tr ng, nguyên nhân và a ra các gi i pháp kh c ph c,

u qu

: Kh i ào kê ch, p ê, p p di n ra ng b ng Sông H ng, các ng b ng Thanh Ngh T nh, ng b ng Sông C u Long Sau n m 1954th c

ng l l t l t qu c sách hàng u v n nay n h u h t các

n m 1975 n nay, nh có i u ki n ti p thu, v n d ng các th u c a khoa h c

ng châu th sông H ng và ng b ng ven bi n Mi n Trung c i s bi n i l

n c a sông trong quá kh v n t i

ng Nh t, T t Túc, Ho u V n, Nguy n Thanh Ngà ây là l nh v c m i

ng các công tr h l u ph i tuân the c khai thác h p lý v

o v môi tr ng trên quan i m phát tri n b n v ng

u ph ng i t v ng sông Tuý

m L

nh giao thông ng , khai thác cát ph c v cho xây d ng, t i ti

tài nh h ng quy ho ch ph ng l Mi n Trung (2000) c a Vi n Quy

ch Thu l i p trung ánh giá hi n tr ng v nh h ng c a các nhân t ng l c

tài ánh giá tai bi n a ch t các t nh ven bi n Mi n Trung t Qu ng B

ó có vùng nghiên c u ây là t ng h p và c tri n khai tr n

ng v i nhi u lo i h n khác nhau nh : tr t l , x i l i t b sông,

n, ô nhi m n c v p m n c i các tai bi n a ch t n i sinh khác tài ng m t thang b c m i phân lo i các lo i h n a ch t ,

ng th i xuât khái ni m u n khúc a ph ng nh m ánh giá hi n tr ng v

n t i trong th i gian qua

m phát tri n b n v ng (Sustainable Development) c ph bi n r ng r

ng quan i m, nh h ng các gi i pháp tháo g b t c trong các v n phát n.

n b n v ng (PTBV) l phát tri n tho m ng

u c a hi n t i v n h i t i kh n ng áp ng nhu c u c a cá h

t ng lai ó là quá tr n d a v n tài nguyên c tái t o

nh ng tôn tr ng nh ng quá tr b n, s a d ng sinh h c v ng h

ng tr giúp t nhiên i v i con ng i, ng v t v c v t Nói cách khác,

i m b o s d ng h p lý v n nh tài nguyên thiên nhiên, môi tr ng s ng Nó

l phát tri n kinh t , v n hoá x i v ng ch c nh n

n m m b o c i thi n nh ng i u ki n t nhiên mà con ng i ang s

n t ng s ng Do ó, PTBV ph i có s ph i h p ch t ch v ng l i,

XH và môi tr ng sinh thái thông qua nh n th c y v các h th ng

i quan h gi a ch m m b o m i phúc l i x i

PTBV l u v c sông Tuý Loan m L , ng th i s d ng h p lý, tái t o t

t h p b o v môi tr ng nói chung và MT

t ng KT thung l ng sông nghi u ph i ph p v i quy lu t t

c l p Các khái ni m h th ng g m: ranh gi i môi tr ng h th ng ( System

, u vào (Input), u ra (Output), quá tr ng

b c ( Hierarchy), h ng m c ích (Goal

t trong nh ng nhi m v chính c a ti p c n h th ng l

t, các q qua l i c a chúng i v i các h p ph n khác nhau n nay, ây

p ph n b h ng t ng tác v i nhau ho c khi h th ng này t ng

i h th ng kia s l u trúc h th ng bi n i theo không gian v i gian

ng nh các ngành khoa h c khác a ch t CCT có i t ng nghi u

là MT C và th ng ( a h ) có c u trúc ng c p r t, v khi nghi u s

ng ph ng pháp phân tích h th ng (PTHT

lý nh ng v n ph c t p khi có nhi u m i quan h c n ph i

u, xem xét, nhi u y u t b t nh c n ph i tính n, nhi u ph ng án khác

n ph i cân nh c, so sánh l a ch n trong khi thông tin l i không y Theo

m V n T (2000), PTHT là ph ng pháp c b n nh t khi nghi u ánh giá CCT, c bi t l a ch t ngo i sinh B i nó xem xét i t ng nghi

t ng KT p ph n này t ng tác qua l i v i nhau trong m t h th ng

t, o n cân b ng ng cho quá tr i t v thung l ng sông nghi

ng KT u, phâ i quan h t ng h gi a các y u t t nhi

y và MT C c a sông c i các ho t ng KT CT ang di n ra tr m

t ng a ch t c a sông l ng h p c a 3 quá tr c (erode), v n

n (transport) v (accumulation) v t li u d c theo l n Khi có tác

ng c a các ho t ng KT CT làm thay i c u trúc c a h th ng t nhiên và t ng

c ti p quy t nh s v n ng c a h th ng trong tr ng h p n m 3 h p

n chính: D y thu c v thu quy n, MT C y u l ch quy n m ng

th ng nh v y, theo quan i m CCT c g i l th ng TN KT hay a h TN

n i c a thu quy n v c ph c t p hoá th i các ho t ng KT a con

ng i Nh v y, s bi n i MT C thung l ng sông ang xét ch u tác ng c a nhi u

u t TN KT khác nhau, nên khi phân tích, ánh giá các y u t theo t ng h p ph n

c n ph i xem xét chúng tron i quan h bi n ch ng gi a các h p ph n trong

th ng i u này ng ngh a v i ánh giá t ng h p m c ho t ng a ng l c

a sông Mu n v y, c n ph i xây d ng thang phân c p v m c tác ng c a các

u t TN KT i v i quá tr v i p sông ng

p ph n môi tr ng a ch t:MT C là h th ng ng, có c u trúc ng c p

t, bi n i li c theo không gian v i gian, ph n ánh xu th ti n hoá c a nó

bi n i theo th i gian th hi n s thay i li c tr ng thái, th n tính

c tr ng b ng s bi n i không gian c a tr ng v t lý mà MT C c h

bi n i d i nh h ng c a chúng Nh ng tính ch t n n n tính không

t c a MT C và c th hi n th n, tính ch t, s phân b không gian, c

i các h p ph n khác nhau c a MT C s có c tr ng t ng tác không gi ng nhau

i các môi tr ng khác

o n sông Tuý Loan m L có c u trúc a ch t ph c t p và không ng nh t,

do ó t ng tác gi a các h p ph n m i o n sông khác nhau V y trên quan i m CCT khi nghiên c u t ng tác gi a MT C v i các h p ph n khác c a a h c n

và ánh giá m c nh y c m c a MT C o n sông ang xét

p trung dân c và khai thác kinh t trên sông; t phá r ng u ngu n v

ch c trên s n d c; khai thác khoáng s n l u v c, cát s i áy sông và t b

p l i thành và nhóm và ánh giá nh l ng theo thang phân c p xác l p c ng

c bi n i theo không gian v i gian M i t ng tác gi a các h p ph n

ng ph thu c v t, tr ng thái v v n ng c a các h p ph n trong a h

y ch có gi i pháp p c n h th ng m i có t ánh giá t ng th , ki m soát v

i u khi n s v n ng c a h th ngCác t ng tác và nh h ng qua l i c a các y u t trong a h có th khái quát nh

i t ch di n ra h du v i a h ng b ng, d c nh l i do nh h ng

a tri u v y v n t c d y gi m d n n tích t cao, ng th i c xây d ng

Nh v y, a h t nhi thu t sông ng t trong n ng a h ph c

n các th i i m khác nhau c l i d a v t qu quan tr c ( i u tra

i gian trong quá kh n hi n t i

t ng tác gi a y u t khí t ng thu v n v t ng KT i

MT C là r t ph c t p l n i MT C nhi u khi theo xu h ng ti c gây h i

i cho ho t ng c a con ng i Do ó nghi u s bi n i môi tr ng a ch t

ó i u khi n s t ng tác gi a các h p ph n trong a h theo chi u h ng n nh

t ng tác gi a các h p ph n trong a h TN

ng sông Tuý Loan m L

This document was created with Win2PDF available at http://www.daneprairie.com The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.

a h TN nghi u chi m kho ng m t n a di n tích th

à N ng Ranh gi i nghi u c gi i h n i các phía nh sau: Phía Tây c

ng ch b i ng a sông Lu ng ông, sông H i Ph c v

c cách sông Tuý Loan kho ng 4Km, h t a ph n x

khu v c x ng Phía ông n n

a sông C m L , sông Hàn, Sông To n Theo v trí a lý th c gi i

n t kinh tuy n 108 05 n 108 tuy n t 15 58 n 16

a h n m các h p ph n: MT C, ch khí t ng thu v n i v n v

t t ng tác gi a các h p ph n trong a h không b n v ng nên n nhi u quá tr n t ng tai bi n a ch t nh : i t

n sông ng n i i u ki n CTV và c tính CCT c a t

á, ô nhi m môi tr ng p m n v.v Do ó, c n l c i m v

a t ng h p ph n i v i s bi n i MT C khu v c nghi u

u trúc a ch t, tính ch t c l n ng kháng xâm th c c a t á thung l ng sông Tuý Loan m L

u c i m MT C v a các y u t này n quá tr

i t v l n có ý ngh a l n trong công tác ph ng v nh tr sông Trên quan i m nghi u m i li gi a MT C v i quá tr i t v