1.1. Xuất phát từ đặc điểm chính quyền cấp xã và vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức (CB,CC) chính quyền cấp xã. Chính quyền cấp xã là đơn vị hành chính ở cơ sở, trực tiếp tổ chức đưa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống. Đây cũng là nơi gần dân nhất, tiếp thu những ý kiến của nhân dân để phản ánh cho Đảng và Nhà nước hoàn thiện chính sách, pháp luật. Trên thực tế, CB,CC cấp xã phải giải quyết một khối lượng công việc rất lớn, đa dạng và phức tạp, liên quan đến mọi mặt của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng ở cơ sở. Do đó, nếu đội ngũ CB,CC sa sút về phẩm chất, không đủ năng lực công tác sẽ gây những hậu quả tiêu cực và nghiêm trọng về nhiều mặt đối với mỗi địa phương nói riêng và cả nước nói chung. Lý luận và thực tiễn đã chứng minh, việc nâng cao chất lượng đội ngũ CB,CC chính quyền cấp xã là nhân tố then chốt trong xây dựng hệ thống chính quyền vững mạnh. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy Cấp xã là gần gũi dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi6; tr.371. Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX xác định: Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có năng lực tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tụy với dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không ức hiếp dân, trẻ hóa đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý và đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở5;tr.167168. Do đó, vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ CB,CC cấp xã là nội dung trọng tâm, then chốt góp phần xây dựng hệ thống chính trị, chính quyền vững mạnh từ cơ sở. 1.2. Xuất phát từ yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH, HĐH) và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng và quan tâm tới việc xây dựng đội ngũ CB,CC nói chung và CB,CC chính quyền cấp xã nói riêng. Đây là nhân tố then chốt để thực hiện nhiệm vụ trọng tâm là phát triển kinh tế thị
Lịch sử nghiên cứu
Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện về đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã từ nhiều góc độ khác nhau, trong đó có thể kể đến một số tác phẩm tiêu biểu.
Luận án tiến sĩ của Nguyễn Kim Diện, thực hiện năm 2006 tại Trường Đại học Kinh tế quốc dân, tập trung vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính tỉnh Hải Dương Tác giả đã hệ thống hóa lý luận cơ bản về vấn đề này, đồng thời phân tích thực trạng một cách khách quan, chỉ ra ưu điểm và hạn chế trong chất lượng đội ngũ công chức hành chính nhà nước tại tỉnh Luận án đề xuất quan điểm, mục tiêu và giải pháp nhằm cải thiện chất lượng công chức trong bối cảnh đổi mới Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ dừng lại ở cấp tỉnh mà chưa đi sâu vào đội ngũ công chức cấp xã, nơi có nhiều đặc thù riêng.
Luận án tiến sĩ của Mạc Minh Sản năm 2008 tập trung vào việc hoàn thiện pháp luật liên quan đến cán bộ, công chức chính quyền cấp xã, nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Nghiên cứu này làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng của pháp luật trong lĩnh vực này.
Bài viết này đề cập đến 4 luật về công chức, cán bộ chính quyền cấp xã, nhằm đưa ra các quan điểm và phương hướng cơ bản để hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực này Mục tiêu là đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.
Luận án tiến sĩ: “Hoàn thiện việc xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước chuyên nghiệp ở Việt Nam” do Chu Xuân Khánh thực hiện năm 2010
Luận án tập trung vào việc phân tích các quan niệm về công chức nhà nước từ nhiều quốc gia khác nhau, nhằm so sánh với thực tiễn công chức tại Việt Nam Tác giả hệ thống hóa lý luận về đội ngũ công chức hành chính và tính chuyên nghiệp của họ Đồng thời, tác giả đánh giá thực trạng xây dựng và phát triển đội ngũ công chức hành chính nhà nước Việt Nam, xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ này và đề xuất giải pháp để nâng cao tính chuyên nghiệp Tuy nhiên, nghiên cứu không tiếp cận từ góc độ khoa học quản trị nhân lực mà dựa trên quan điểm quản lý hành chính.
TS Thang Văn Phúc và TS Nguyễn Minh Phương (2004) trong tác phẩm "Xây dựng đội ngũ CB,CC đáp ứng đòi hỏi của nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân" đã nghiên cứu các quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò và yêu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ, công chức Bài viết cũng tìm hiểu bài học kinh nghiệm trong việc tuyển chọn và sử dụng nhân tài qua lịch sử dựng nước và giữ nước, cũng như kinh nghiệm xây dựng nền công vụ hiện đại trong khu vực và thế giới Từ đó, tác giả xác định các yêu cầu và tiêu chuẩn của cán bộ, công chức nhằm đáp ứng yêu cầu của Nhà nước pháp quyền XHCN vì dân.
Ngoài ra, còn có một số bài viết, nghiên cứu được đăng trên các Tạp chí
Tổ chức nhà nước, Tạp chí Cộng sản như:
Bài viết “Nâng cao chất lượng đội ngũ CB,CC cấp xã, góp phần xây dựng chính quyền địa phương vững mạnh” của Đoàn Văn Tình, đăng trên tạp chí điện tử tổ chức nhà nước vào ngày 16/3/2015, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã trong việc củng cố và phát triển chính quyền địa phương Tác giả đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện năng lực và hiệu quả làm việc của đội ngũ này, từ đó góp phần vào sự ổn định và phát triển bền vững của chính quyền cơ sở.
Bài báo của ThS Trần Thị Hạnh, đăng trên Chí Cộng sản ngày 3/7/2015, phân tích chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã sau Hội nghị Trung ương 5 khóa IX Tác giả đưa ra những kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ này, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo và bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu công việc trong bối cảnh hiện nay.
Bài viết của Tiến sĩ Dương Trung Ý, đăng trên trang thông tin điện tử của Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Sự thật vào ngày 17/7/2013, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức tại các xã, phường, thị trấn Nâng cao năng lực và trình độ chuyên môn của đội ngũ này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả quản lý nhà nước mà còn đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân Việc đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên và tạo điều kiện làm việc thuận lợi cho cán bộ, công chức là những giải pháp cần thiết để nâng cao chất lượng phục vụ cộng đồng.
Các nghiên cứu hiện có đã đề cập đến nhiều khía cạnh của chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức (CB,CC) và có những đóng góp nhất định cho việc hoạch định chính sách và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ này tại Việt Nam Tuy nhiên, các nghiên cứu chủ yếu tập trung vào phương pháp luận hoặc ở phạm vi rộng mà chưa đi sâu vào đội ngũ CB,CC cấp xã Hơn nữa, do thời gian nghiên cứu đã lâu, nhiều nội dung đã trở nên lạc hậu so với bối cảnh kinh tế - xã hội đang thay đổi nhanh chóng hiện nay.
Các nghiên cứu khoa học về nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã rất có giá trị cho những ai quan tâm đến vấn đề này Tác giả sẽ chỉ ra những khoảng trống trong lý thuyết và thực tiễn, đồng thời kế thừa và chắt lọc kết quả từ các nghiên cứu trước đó để cải thiện chất lượng đội ngũ công chức cấp xã.
Đến thời điểm hiện tại, chưa có nghiên cứu nào tập trung vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của UBND huyện Nghi Xuân Do đó, việc lựa chọn đề tài này là cần thiết cả về lý luận lẫn thực tiễn.
Mục tiêu nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu
Bài viết này nhằm làm rõ các vấn đề lý luận và thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã tại huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh Từ đó, chúng tôi sẽ đề xuất những giải pháp thiết thực để cải thiện chất lượng đội ngũ này, đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay.
- Nghiên cứu làm rõ vấn đề cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng đội ngũ CB,CC cấp xã;
- Khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng công tác chất lượng đội ngũ CB,CC cấp xã của huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh;
- Trên cơ sở đó, đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng CB,CC cấp xã tại UBND huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.
Giả thuyết nghiên cứu
Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của UBND huyện Nghi Xuân hiện nay còn nhiều hạn chế do công tác quản lý, sử dụng, tuyển dụng và đào tạo chưa thực sự khoa học Việc khảo sát và đánh giá đúng thực trạng chất lượng đội ngũ này là cần thiết, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp và khả thi nhằm nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã tại huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.
Phương pháp nghiên cứu
Khi nghiên cứu đề tài này em sử dụng các phương pháp như:
Báo cáo này áp dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm phân tích quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức Nó nhấn mạnh các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước, cũng như hệ thống văn bản liên quan đến cán bộ, công chức.
Phương pháp thống kê và phân tích được áp dụng để thu thập dữ liệu về các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cán bộ, công chức cấp xã Qua đó, chúng tôi phân tích những ưu điểm và hạn chế trong việc thực hiện công việc, cũng như chất lượng cán bộ, công chức cấp xã tại huyện Nghi Xuân.
- Phương pháp điều tra xã hội học
Phương pháp phỏng vấn trực tiếp một số vị trí công tác của một số CB,CC tại các xã
- Phương pháp so sánh, đánh giá
Tác giả phân tích các chỉ số chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức qua từng năm nhằm làm rõ sự thay đổi và hiệu quả của các cơ chế, chính sách địa phương, đồng thời nhấn mạnh những nỗ lực của chính quyền các cấp trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.
Kết cấu khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục viết tắt, danh mục bảng biểu Nội dung khóa luận có 3 chương:
Chương I: Cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
Chương II: Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh
Chương III: Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC
Hệ thống các khái niệm
1.1.1 Cán bộ và cán bộ cấp xã
Cán bộ, theo Luật Cán bộ, Công chức năm 2008, được định nghĩa là công dân Việt Nam được bầu cử, phê chuẩn hoặc bổ nhiệm vào các chức vụ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, và các tổ chức chính trị-xã hội Cán bộ làm việc tại các cấp từ trung ương đến tỉnh, huyện, và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Cán bộ cấp xã, theo quy định tại khoản 3 điều 4 Luật Cán bộ, Công chức năm 2008, là công dân Việt Nam được bầu giữ chức vụ trong các cơ quan như Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, và các tổ chức chính trị - xã hội Cán bộ cấp xã bao gồm các chức vụ như Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, cùng với các vị trí lãnh đạo khác như Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Bí thư Đoàn Thanh niên, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ, Chủ tịch Hội Nông dân, và Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tại cấp xã.
1.1.2 Công chức và công chức cấp xã
Luật CB,CC năm 2008 xác định công chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng và bổ nhiệm vào các vị trí trong cơ quan của Đảng Cộng sản, Nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội ở các cấp trung ương, tỉnh, huyện, cũng như trong các đơn vị thuộc Quân đội nhân dân và Công an nhân dân, với điều kiện không phải là sĩ quan hay quân nhân chuyên nghiệp Công chức làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng, Nhà nước và tổ chức chính trị-xã hội, có biên chế và nhận lương từ ngân sách nhà nước.
Bộ máy lãnh đạo quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập được đảm bảo lương từ quỹ lương theo quy định của pháp luật.
Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng vào các chức danh chuyên môn thuộc Ủy ban Nhân dân cấp xã, theo quy định tại Khoản 3, Điều 4, Luật CB,CC năm 2008 Họ làm việc trong biên chế và nhận lương từ ngân sách nhà nước Các chức danh công chức cấp xã bao gồm Trưởng công an, Chỉ huy trưởng quân sự, Văn phòng-Thống kê, Địa chính-xây dựng-đô thị và môi trường, Tài chính-kế toán, Tư pháp-hộ tịch, và Văn hóa-xã hội.
1.1.3 Đặc điểm của CB,CC cấp xã Đội ngũ CB,CC cấp xã là một bộ phận của đội ngũ CB,CC được hình thành từ việc bầu cử và tuyển dụng Do đó, đội ngũ CB,CC cấp xã có các đặc điểm sau:
Thứ nhất, đội ngũ CB,CC cấp xã là những người thực thi hoạt động công vụ ở cấp xã
Công vụ là hoạt động quyền lực – pháp lý do cán bộ, công chức nhà nước thực thi, nhằm thực hiện chức năng quản lý xã hội Những người được giao quyền này có trách nhiệm phục vụ công dân và xã hội, đồng thời phải tuân thủ các quy định liên quan đến chức trách của mình Họ có thể bị truy cứu trách nhiệm hoặc phải bồi thường nếu không hoàn thành nhiệm vụ hoặc gây thiệt hại cho quyền lợi hợp pháp của công dân và tổ chức.
Nhà nước đảm bảo các điều kiện cần thiết và quyền lợi chính đáng cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, giúp họ yên tâm thực thi công vụ Để thực hiện nhiệm vụ, họ được cung cấp trụ sở, phương tiện và điều kiện làm việc phù hợp Ngoài ra, cán bộ, công chức còn được hưởng lương từ ngân sách nhà nước tương xứng với chức trách và công việc được giao, cùng với các quyền lợi vật chất và tinh thần khác.
Có 10 loại trợ cấp và phụ cấp bằng tiền hoặc hiện vật mà người lao động có thể nhận, cùng với lương hưu khi hoàn thành đủ thời gian công tác trong nền công vụ Ngoài ra, họ cũng sẽ được khen thưởng xứng đáng khi có những đóng góp quan trọng.
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã chủ yếu là người địa phương, có mối quan hệ gần gũi với cộng đồng và gắn bó chặt chẽ với nhân dân.
Cán bộ, công chức cấp xã là những người gắn bó chặt chẽ với cộng đồng địa phương, có mối quan hệ trực tiếp với người thân và họ tộc Họ vừa là đại diện cho quyền lực Nhà nước tại địa phương, vừa là thành viên trong cộng đồng, dẫn đến những mối quan hệ phức tạp, vừa thống nhất vừa mâu thuẫn, ảnh hưởng đến hiệu quả công vụ Ngoài ra, cán bộ, công chức cấp xã thường sở hữu tư liệu sản xuất như ruộng đất và máy móc, cho phép họ tham gia vào các hoạt động kinh tế gia đình và tập thể, từ đó có thêm thu nhập ngoài lương và phụ cấp từ Nhà nước.
Hoạt động công vụ của cán bộ, công chức cấp xã là một quá trình đa dạng và phức tạp, yêu cầu thực hiện một cách thường xuyên và chuyên nghiệp.
Cấp xã là nơi trực tiếp giải quyết các vấn đề của người dân, mặc dù quy mô nhỏ hơn so với các cấp quản lý khác như Trung ương hay tỉnh, thành phố, nhưng các vấn đề tại đây thường phức tạp hơn do nhu cầu và hoàn cảnh đa dạng của từng người dân Do đó, cán bộ, công chức cấp xã cần có chuyên môn sâu, hiểu biết thực tế và kinh nghiệm để xử lý hiệu quả các tình huống khác nhau.
1.1.4 Chức năng nhiệm vụ của CB,CC cấp xã
* Nhiệm vụ công chức cấp xã
Nhiệm vụ của công chức cấp xã được quy định trong Thông tư số 06/2012/TT-BNV ngày 30/10/2012 của Bộ Nội vụ, hướng dẫn về chức trách, tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức tại các xã, phường, thị trấn.
Ngoài việc tham mưu, cơ quan này còn hỗ trợ UBND cấp xã trong việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn theo từng lĩnh vực được phân công, đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật.
11 hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch UBND xã giao; công chức cấp xã còn phải trực tiếp thực hiện các công việc sau:
Các tiêu chí đánh giá chất lượng của đội ngũ CB,CC cấp xã
1.2.1 Tiêu chí về thể lực
Sức khỏe là yếu tố thiết yếu đối với tất cả cán bộ, công chức cấp xã, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng lao động hiện tại và tương lai Đánh giá sức khỏe của đội ngũ này không chỉ dựa vào thể lực mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thu nhập, mức sống, chế độ ăn uống, làm việc và nghỉ ngơi Các chỉ tiêu như chiều cao, cân nặng, chỉ số khối cơ thể (BMI) và tình trạng bệnh tật như huyết áp, cận thị, tiểu đường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định sức khỏe Cán bộ, công chức cấp xã có sức khỏe tốt sẽ nâng cao năng suất lao động nhờ vào sức bền, sự dẻo dai và khả năng tập trung.
Yêu cầu về sức khỏe đối với cán bộ, công chức cấp xã là tiêu chuẩn bắt buộc trong quá trình tuyển dụng và cần duy trì suốt cuộc đời công vụ Trước khi tham gia vào nền công vụ, công chức phải đảm bảo đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ Trong suốt thời gian công tác, họ cần có sức khỏe tốt để duy trì hiệu quả công việc dưới áp lực cao.
1.2.2 Tiêu chí về trí lực
1.2.2.1 Trình độ văn hóa và chuyên môn, nghiệp vụ
Trình độ của cán bộ, công chức cấp xã được xác định qua sự hiểu biết và kỹ năng, thể hiện qua văn bằng, chứng chỉ từ quá trình học tập Trình độ văn hóa của họ phản ánh kiến thức đạt được qua hệ thống giáo dục, từ tiểu học đến phổ thông trung học Đây là nền tảng cho việc tiếp thu và triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật nhà nước Việc hạn chế về trình độ văn hóa có thể dẫn đến những khó khăn trong việc thực hiện các nhiệm vụ công tác.
17 đến hạn chế về khả năng nhận thức và năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ CB,CC cấp xã
Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ là kiến thức và kỹ năng cần thiết cho một nghề nghiệp cụ thể Đối với cán bộ, công chức cấp xã, trình độ này phải phù hợp với yêu cầu từng vị trí công tác nhằm đảm bảo thực hiện hiệu quả chức trách và nhiệm vụ Trình độ chuyên môn nghiệp vụ được đào tạo qua các cấp độ như sơ cấp, trung cấp, cao đẳng và đại học, phản ánh kiến thức mà nhà trường cung cấp cho người học qua hệ thống bằng cấp theo các chuyên ngành nhất định.
Chính quyền cấp xã đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và giải quyết các tình huống phát sinh Nếu đội ngũ công chức xã thiếu chuyên môn và nghiệp vụ, chỉ dựa vào kinh nghiệm, sẽ dẫn đến hiệu quả công việc thấp và có nguy cơ mắc sai phạm nghiêm trọng Do đó, trình độ văn hóa, chuyên môn và nghiệp vụ là yếu tố quyết định trong việc thực hiện nhiệm vụ và đánh giá chất lượng đội ngũ công chức cấp xã.
Kỹ năng là khả năng áp dụng kiến thức vào thực tế trong một lĩnh vực cụ thể Kỹ năng nghề nghiệp liên quan đến các hoạt động như giải quyết công việc, ra quyết định, phối hợp, viết báo cáo, và soạn thảo văn bản Đây là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng của cán bộ, công chức cấp xã trong việc thực hiện nhiệm vụ Mỗi cán bộ, công chức cần có những kỹ năng cần thiết, tùy thuộc vào tính chất công việc mà họ đảm nhận.
Kỹ năng giải quyết công việc là khả năng áp dụng kiến thức vào thực tiễn trong các lĩnh vực cụ thể Các kỹ năng này bao gồm kỹ năng ra quyết định, kỹ năng phối hợp và kỹ năng soạn thảo văn bản, và chúng được hình thành qua quá trình học hỏi và trải nghiệm.
18 tư duy kết hợp với việc tích lũy kinh nghiệm thông qua đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện, công tác
Việc phân chia kỹ năng nghề nghiệp thành các nhóm là cơ sở quan trọng để xác định nội dung bồi dưỡng kỹ năng cho các nhóm công chức khác nhau Dựa trên kết quả mà các kỹ năng hướng đến, kỹ năng nghề nghiệp của công chức có thể được chia thành nhiều nhóm khác nhau.
Nhóm kỹ năng liên quan đến việc đề xuất, ban hành, thực hiện và kiểm tra chính sách bao gồm kỹ năng thu thập, tổng hợp, phân tích và đánh giá thông tin; kỹ năng triển khai quyết định quản lý; kỹ năng phối hợp; và kỹ năng đánh giá dư luận.
- Nhóm kỹ năng quan hệ, giao tiếp như kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng thuyết phục, kỹ năng tiếp dân
- Nhóm kỹ năng tác nghiệp cá nhân như kỹ năng viết báo cáo, kỹ năng bố trí lịch công tác, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng thuyết trình
Trình độ chuyên môn, khả năng cá nhân và kinh nghiệm công tác của cán bộ, công chức đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các kỹ năng nêu trên trong quá trình thi hành công vụ.
1.2.2.3 Chất lượng dịch vụ công được cung cấp
Chất lượng dịch vụ công phản ánh hiệu quả quản lý và phục vụ, thể hiện qua sự hài lòng và niềm tin của người dân đối với Nhà nước Để đánh giá chất lượng này, cần xem xét các yếu tố về tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả Đặc biệt, chất lượng thực thi công vụ của công chức chuyên môn cấp xã chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau.
Thứ nhất, năng lực thực thi công vụ của bản thân công chức, phụ thuộc vào kiến thức, kỹ năng và thái độ của họ đối với công việc
Sự phân công công việc và tính chất công việc của công chức chuyên môn cấp xã phụ thuộc vào tổ chức và môi trường làm việc Điều này bao gồm các yếu tố như môi trường làm việc và điều kiện làm việc.
Lãnh đạo và quản lý cần động viên, khuyến khích công chức bằng cách tạo ra động lực thông qua chế độ đãi ngộ hợp lý và cơ hội thăng tiến trong sự nghiệp.
Để nâng cao chất lượng dịch vụ công, cần cải thiện năng lực làm việc của công chức chuyên môn tại cơ sở, cải thiện môi trường làm việc của các cơ quan hành chính, cũng như tổ chức công việc và xây dựng chế độ, chính sách nhằm động viên và khuyến khích đội ngũ công chức chuyên môn làm việc hăng say và hiệu quả.
1.2.3 Tiêu chí về tâm lực
1.2.3.1 Về phẩm chất đạo đức
Phẩm chất đạo đức là yếu tố then chốt đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, là nền tảng xây dựng uy tín trước nhân dân Để được tín nhiệm, cán bộ cần gương mẫu, sống lành mạnh, thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, và không tham nhũng Họ cần có tinh thần phục vụ nhân dân, tôn trọng và gần gũi với quần chúng, thực hiện công việc một cách khoa học và dân chủ, luôn nói đi đôi với làm Cán bộ cũng phải lắng nghe, tiếp thu ý kiến từ đồng nghiệp và cộng đồng Yêu cầu về phẩm chất đạo đức của công chức cấp xã cao hơn người khác, vì họ là công bộc của dân; thiếu phẩm chất, dù tài năng đến đâu, cũng không thể hoàn thành trách nhiệm này.
Các hoạt động nâng cao chất lượng của đội ngũ CB,CC cấp xã
1.3.1 Công tác tuyển dụng đội ngũ CB,CC
Tuyển dụng công chức là hoạt động công do cơ quan, tổ chức thực hiện, nhằm tạo nguồn cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Quy trình tuyển dụng phải dựa trên yêu cầu công việc và chỉ tiêu biên chế, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hiện tại và tương lai Mục tiêu chính là tìm kiếm những ứng viên có tài năng và phẩm chất tốt, góp phần xây dựng đội ngũ công chức nhà nước trong sạch và vững mạnh, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội Để đảm bảo chất lượng, quá trình tuyển dụng cần được thực hiện chặt chẽ, nhằm hạn chế tiêu cực trong tuyển chọn.
1.3.2 Đào tạo bồi dưỡng CB,CC cấp xã ĐTBD cho đội ngũ CB,CC có vai trò đặc biệt quan trọng, vì đào tạo ở đây không chỉ đơn thuần là đào tạo về chuyên môn mà còn ĐTBD về đạo đức, chính trị, ý thức trách nhiệm, tác phong làm việc, vai trò và vị trí của người CB,CC trong quản lý nhà nước Phần đông đội ngũ CB,CC cấp xã có trình độ học vấn thấp Một số không nhỏ CB,CC cấp xã không được ĐTBD những kiến thức cơ bản về quản lý nhà nước, về pháp luật, về hành chính và kỹ năng quản lý hành chính-những kiến thức và kỹ năng phục vụ chính cho công việc mà họ đảm nhận Đối với CB,CC chủ chốt cấp xã, sau mỗi lần bầu cử tuy có được bồi dưỡng, đào tạo nhưng những kiến thức họ thu nhận được không đầy đủ, hệ thống, do vậy, chất lượng đào tạo cũng chưa mang lại hiệu quả cao ĐTBDquyết định trực tiếp đến chất lượng của đội ngũ CB,CC Nghị định số 18/2010/NĐ-CP ngày 05/03/2010 của Chính phủ về ĐTBDcông chức nhấn mạnh: “ĐTBD theo vị trí việc làm nhằm trang bị, cập nhật kiến thức, kỹ năng, phương pháp cần thiết để làm tốt công việc được giao [8] ĐTBD không chỉ giới hạn ở đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị, mà cần đặc biệt quan tâm tới đào tạo nâng cao kỹ năng, kỹ xảo thực hiện công việc và những kiến thức về quản lý nhà nước, góp phần tạo nên tính chuyên nghiệp của đội ngũ CB,CC trong thực thi nhiệm vụ Nội dung cơ bản nhất của ĐTBD là phải xác định chính xác nhu cầu ĐTBD; đối tượng cần được ĐTBD; chương trình và phương thức đào tạo phù hợp với từng đối tượng Nhu cầu đào tạo được xác định dựa trên sự phân tích, đánh giá công việc, trình độ của đội ngũ công chức và nhu cầu về cán bộ của từng cơ quan, tổ chức Chất lượng của công tác ĐTBD lại phụ thuộc vào các vấn đề như: Hệ thống cơ sở đào tạo, chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên; Chế độ hỗ trợ cho CB,CC đi học như tiền ăn ở, đi lại, tiền học phí, thời gian; Cơ chế đảm bảo sau ĐTBD
1.3.3 Công tác sử dụng cán bộ công chức
Việc sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã cần dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm chức năng, nhiệm vụ và công việc của từng cơ quan, đơn vị Hai yếu tố quan trọng trong việc bố trí và sử dụng đội ngũ này là yêu cầu của công vụ và điều kiện nhân lực hiện có Việc sử dụng cán bộ, công chức cấp xã phải tuân thủ những định hướng nguyên tắc nhất định.
Trong quá trình nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, việc bố trí và sử dụng đúng cán bộ là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả công việc Sắp xếp đúng vị trí sẽ khuyến khích tinh thần làm việc, phát huy năng lực và sở trường của từng cá nhân, đồng thời rèn luyện kỹ năng chuyên môn Công tác phân công, bố trí công chức có ảnh hưởng lớn đến chất lượng đội ngũ, như Nghị quyết Trung ương 3 (khóa VIII) đã nhấn mạnh, việc bố trí cần đảm bảo đúng tiêu chuẩn và phù hợp với sở trường Điều này yêu cầu xem xét cả yếu tố khách quan và chủ quan trong quá trình sử dụng cán bộ, công chức, đặc biệt là những người có vai trò lãnh đạo và quản lý.
1.3.3 Công tác đánh giá đội ngũ CB,CC Đánh giá công chức là hoạt động công vụ được thực hiện từ phía cơ quan, đơn vị, tổ chức, người sử dụng CB,CC tập thể lao động nhằm xem xét chất lượng công chức dựa trên cơ sở thực tiễn công tác của CB,CC và yêu cầu nhiệm vụ được cơ quan, đơn vị, tổ chức đề ra đối với họ Đánh giá để làm rõ phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kết quả thực hiện được giao Kết quả đánh giá là căn cứ để bố trí, sử dụng, bổ nhiệm, ĐT, BD, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện chính sách đối với CB,CC
Đánh giá công chức cần đảm bảo tính khách quan, toàn diện và lịch sử-cụ thể, dựa trên tự phê bình và phê bình, đồng thời tuân thủ nguyên tắc tập trung dân chủ và công khai Cần phát huy trách nhiệm của tập thể và cá nhân, lấy kết quả hoàn thành nhiệm vụ làm thước đo chính Mặc dù đánh giá công chức là tiền đề quan trọng, đây vẫn là khâu khó khăn nhất, đặc biệt là trong việc đánh giá "tâm", "tầm" và bản lĩnh chính trị của cán bộ, công chức.
1.3.4 Công tác kiểm tra, giám sát công chức trong thi hành công vụ
Kiểm tra và giám sát công chức là cần thiết để theo dõi diễn biến tư tưởng và tiến trình làm việc của họ Điều này giúp lãnh đạo các cơ quan và đơn vị phát hiện kịp thời những vấn đề phát sinh, từ đó có biện pháp uốn nắn và sửa chữa những sai sót trong công việc.
Để hạn chế lãng phí nguồn nhân lực trong đội ngũ công chức, cần thực hiện kiểm tra, giám sát để đánh giá năng lực từng công chức, từ đó bố trí công việc phù hợp và đề bạt hợp lý Việc đào tạo công chức có năng lực kém cần được thực hiện kịp thời để đáp ứng yêu cầu công việc Kết quả kiểm tra sẽ là cơ sở khách quan để điều chỉnh hoạt động của công chức, đảm bảo họ luôn làm việc đúng hướng và nguyên tắc Đồng thời, việc áp dụng hình thức thưởng phạt nghiêm minh sẽ ngăn chặn tiêu cực, phát huy yếu tố tích cực và tạo dựng lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
1.4.1 Các nhân tố khách quan
- Chế độ, chính sách đối với CB,CC:
Chế độ và chính sách đối với đội ngũ cán bộ, công chức (CB,CC) là hệ thống quy định của nhà nước và địa phương nhằm nâng cao chất lượng và tạo nguồn cho đội ngũ này Những quy định này bao gồm ưu tiên trong tuyển dụng và đãi ngộ để thu hút nhân tài, tạo điều kiện học tập và nâng cao trình độ cho CB,CC Đồng thời, cần đảm bảo môi trường làm việc thuận lợi, hiện đại hóa công sở và trang thiết bị làm việc, cũng như cung cấp phương tiện thi hành công vụ Ngoài ra, chế độ cũng phải bảo đảm hỗ trợ về vật chất cho CB,CC khi gặp rủi ro trong công việc, cùng với chế độ tiền lương, bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế.
Chế độ và chính sách đối với cán bộ, công chức (CB,CC) có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công việc của họ Một hệ thống chế độ hợp lý có thể thúc đẩy tài năng, sự sáng tạo và trách nhiệm, trong khi chế độ không phù hợp có thể kìm hãm sự phát triển này Do đó, việc nâng cao chất lượng CB,CC cần gắn liền với việc đổi mới cơ chế và chính sách Trong số đó, tiền lương là yếu tố quan trọng nhất, không chỉ đảm bảo về mặt vật chất cho CB,CC trong thực thi công vụ mà còn là sự đãi ngộ và yếu tố ràng buộc họ với công việc.
Thị trường lao động bên ngoài đóng vai trò quan trọng trong công tác tuyển dụng công chức, với sự tương tác giữa cung và cầu lao động Khi cung lao động vượt quá cầu, việc tuyển dụng công chức sẽ gặp nhiều khó khăn hơn.
Khi thị trường lao động cung cấp đủ số lượng và chất lượng công chức, cơ hội tuyển dụng ứng viên tiềm năng sẽ tăng cao Chất lượng lao động dồi dào không chỉ giúp đáp ứng chỉ tiêu mà còn nâng cao hiệu quả tuyển dụng, góp phần vào sự phát triển bền vững của tổ chức.
- Khen thưởng, kỷ luật công chức:
Trong các cơ quan hành chính, thành công của lãnh đạo phụ thuộc vào hiệu suất và hiệu quả công việc của từng công chức Tuy nhiên, do hoạt động bằng ngân sách nhà nước và các quy định nghiêm ngặt về cấp bậc, môi trường này dễ dẫn đến trì trệ và thiếu sáng tạo Do đó, công tác thi đua, khen thưởng trở thành công cụ quan trọng để nâng cao động lực làm việc của công chức Nhà nước đã xây dựng hệ thống văn bản quy định về thi đua, khen thưởng, bao gồm Luật thi đua khen thưởng và Thông tư số 02/2011/TT-BNV, nhằm tạo điều kiện cho việc khuyến khích và ghi nhận thành tích của đội ngũ công chức.
Kỷ luật trong công vụ là việc xử lý cán bộ, công chức vi phạm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ và quy chế làm việc, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nề nếp làm việc và trật tự xã hội Nhằm củng cố ý nghĩa này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 34/2011/NĐ.
Vào ngày 07 tháng 05 năm 2011, Chính phủ đã ban hành CP quy định về xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, nhằm mục đích hệ thống hóa các quy định chung liên quan đến việc xem xét và xử lý kỷ luật đối với đội ngũ này.
1.4.2 Các nhân tố chủ quan
- Tinh thần trách nhiệm trong công tác
Trách nhiệm của cán bộ, công chức (CB, CC) trong công tác là việc họ cần thực hiện trong quá trình thi hành công vụ Khái niệm trách nhiệm công vụ mang tính chính trị, thể hiện sự tự ý thức của CB, CC về quyền hạn và nhiệm vụ được giao, cũng như bổn phận thực hiện các quyền và nhiệm vụ đó Mối quan hệ giữa trách nhiệm và kết quả hoạt động công vụ của CB, CC rất chặt chẽ, bởi kết quả công vụ cùng với trách nhiệm công vụ quyết định hiệu lực và hiệu quả của các cơ quan, tổ chức Hai yếu tố này luôn có sự tương tác biện chứng với nhau.
Ý thức tổ chức kỷ luật của cán bộ, công chức (CB, CC) thể hiện qua việc chấp hành nghiêm túc các quy định về thời gian làm việc, bao gồm việc không sử dụng thời gian làm việc cho việc riêng, không đi muộn về sớm, không chơi game trong giờ làm việc, và không tiêu thụ rượu bia trong giờ làm việc hoặc trong các bữa ăn giữa ca CB, CC cần có mặt đúng giờ tại công sở theo quy định của cơ quan, tổ chức, đơn vị để đảm bảo hiệu quả công việc.
Chương I đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, nêu rõ khái niệm, phân loại, đặc điểm và vai trò của đội ngũ này Bài viết đã xác định các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ về cơ cấu, thể lực, tâm lực và trí lực, từ đó làm rõ nội dung nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã Ngoài ra, tác giả còn nghiên cứu các hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ, bao gồm quy hoạch, tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, sắp xếp đội ngũ và phân tích công việc, những hoạt động thiết yếu nhằm cải thiện chất lượng cán bộ, công chức.
Trước yêu cầu đổi mới của đất nước, mỗi cán bộ, công chức (CB, CC) cần nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm của mình để nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc Đặc biệt, đối với CB, CC cấp xã, việc nâng cao chất lượng đội ngũ này trở thành nhiệm vụ quan trọng trong cải cách hành chính hiện nay, do họ là cầu nối trực tiếp giữa chính quyền và người dân.