Luận văn tốt nghiệp đánh giá hiện trạng công tác thu gom và xử lý rác thải nông nghiệp tại farm lochhof 26, musbach

Không những chỉ có về nông nghiệp hiện đại, khoa học phát triển mà vấn đề môi trường ở Đức cũng được trú trọng và tiên phong, đặc biệt là công nghệ tiết kiệm, tái sử dụng nước, xử lý và

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN PHƯƠNG HOA

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG CÔNG TÁC THU GOM VÀ XỬ LÝ RÁC THẢI NÔNG NGHIỆP TẠI FARM LOCHHOF 26, MÖSBACH -

ACHERN, GERMAY

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Khoa học môi trường Khoa : Môi trường

Khóa học : 2015 – 2019

Thái Nguyên – 2019

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN PHƯƠNG HOA

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG CÔNG TÁC THU GOM VÀ XỬ LÝ RÁC THẢI NÔNG NGHIỆP TẠI FARM LOCHHOF 26, MÖSBACH -

ACHERN, GERMAY

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Khoa học môi trường

Khóa học : 2015 - 2019 Giáo viên hướng dẫn : TS TRẦN HẢI ĐĂNG

Thái Nguyên – 2019

LỜI CẢM ƠN

Thực hiện phương châm “Học đi đôi với hành”, thực hiện tốt nghiệp là thời gian để mỗi sinh viên sau giai đoạn học tập, nghiên cứu tại trường có điều kiện củng cố và vận dụng kiến thức đã học vào thực tế Đây là giai đoạn không thể thiếu được đối với mỗi sinh viên của trường đại học nói chung và trường Đại học Nông Lâm Thái nguyên nói riêng

Với lòng kính trọng và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn đến thầy giáo T.S TRẦN HẢI ĐĂNG đã tận tình hướng dẫn và giúp

đỡ em trong suốt thời gian thực hiện đề tài này

Em xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Nhà trường, Ban Chủ nhiệm khoa Môi trường, các thầy giáo, cô giáo, cán bộ khoa đã truyền đạt cho em những kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong qúa trình học tập và rèn luyện tại trường, luôn luôn tận tâm và nhiệt huyết truyền đạt, dìu dắt để em có nền tảng tri thức vững chắc

Và em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Trung tâm đào tạo và phát triển Quốc tế trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tạo điều kiện cho em có

cơ hội đi thực tập tốt nghiệp tại đất nước Đức để em được trải nghiệm, học hỏi và tiếp thu những công nghệ tiên tiến, những kỹ năng thực tiễn bổ ích, trau dồi kiến thức và phát triển kinh nghiệm của bản thân

Do thời gian có hạn, năng lực còn hạn chế nên khóa luận tốt nghiệp của

em không thể tránh khỏi những thiết sót Em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô và các bạn để khóa luận tốt nghiệp của em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn

Thái Nguyên, ngày 29 tháng 01 năm 2019

Sinh viên

Nguyễn Phương Hoa

DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT

STT Chữ viết tắt Nội dung viết tắt

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC BẢNG v

DANH MỤC HÌNH vi

PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1

1.1.Đặt vấn đề 1

1.2 Mục tiêu của đề tài 2

1.2 Mục tiêu 2

1.3 Ý nghĩa của đề tài 2

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 4

2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4

2.1.1 Các khái niệm liên quan 4

2.1.2 Nguồn gốc, phân loại và thành phần chất thải nông nghiệp 5

2.2 Cơ sở pháp lý 8

2.2 Hiện trạng rác thải trên Thế giới và Đức 9

2.1.1 Hiện trạng rác thải trên Thế Giới 9

2.2.2 Hiện trạng rác thải ở Đức 10

2.3 Biện pháp xử lý rác thải tại Đức 14

2.3.1.Phương pháp chôn lấp 14

2.3.2 Phương pháp thiêu đốt 15

2.3.3 Phương pháp ủ sinh học 16

2.3.4 Phương pháp xử lý rác bằng công nghệ ép kiện 16

2.3.5 Phương pháp xử lý rác bằng công nghệ Hydromex 17

2.3.6 Phương pháp xử lý bằng công nghệ Seraphin 17

2.3.7 Xuất khẩu rác 18

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN

CỨU 19

3.1 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 19

3.3 Nội dung nghiên cứu 19

3.4 Phương pháp nghiên cứu 20

3.4.1 Phương pháp kế thừa 20

3.4.2 Phương pháp điều tra, khảo sát 20

3.4.3 Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu và viết báo cáo 21

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 22

4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội 22

4.1.1 Điều kiện tự nhiên 22

4.2 Hiện trạng phát sinh rác thải nông nghiệp 26

4.2.1 Nguồn gốc phát sinh chất thải 26

4.2.2 Khối lượng rác thải phát sinh 27

4.3 Hiện trạng thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải nông nghiệp 29

4.3.1 Hiện trạng thu gom và vận chuyển rác thải 29

4.3.2 Hiện trạng xử lý rác thải 30

4.4 Đánh giá chung và đề xuất giải pháp cải thiện việc quản lý rác thải nông nghiệp trên khu vực 33

4.4.1 Một số tồn tại trong quản lý rác thải tại farm 33

4.4.2 Đề xuất giải phá cải thiện việc quản lý rác thải nông nghiệp 34

PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 37

5.1 Kết luận 37

5.2 Kiến nghị 37

TÀI LIỆU THAM KHẢO 39 PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG

Bảng 4.1 Khí hậu trung bình 6 tháng cuối năm 2018 24

Bảng 4.2: Khối lượng rác thải phân theo trang thiết bị phục vụnông nghiệp 27 Bảng 4.3: Khối lượng rác thải nguy hại 27

Bảng 4.4: Lượng rác thải nông nghiệp phát sinh trong năm 2018 28

Bảng 4.5: Khối lượng rác thải thu gom và xử lý của trong qua các năm 30

Bảng 4.6: Khối lượng rác thải thu gom và xử lý của trong trong năm 2018 31

DANH MỤC HÌNH

Hình 4.1: Bản đồ Đức 22

Hình 4.2: Khu vực Mösbach 23

Hình 4.3: Biểu đồ phần trăm phát sinh chất thải nông nghiệp phát sinh 28

Hình 4.4 Hộp chứa hóa chất bảo vệ thực vật 29

Hình 4.5 Sơ đồ thu gom và vận chuyển rác thải 30

Hình 4.6 Biểu đồ thể hiện lượng rác thải được xử lý so với lượng rác thải phát sinh qua các năm 31

Hình 4.7 Biểu đồ thể hiện lượng rác thải được xử lý so với lượng rác thải phát sinh các tháng trong năm 2018 32

Hình 4.8: Rác sau khi xử lý tại bãi tập kết và đưa đến nhà máy xử lý 33

PHẦN 1

MỞ ĐẦU

1.1.Đặt vấn đề

Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu của con người ngày càng tăng cao,

chất lượng cuộc sống nâng lên rõ rệt nhưng đồng thời cùng với sự phát triển của con người, kinh tế, xã hội,… là sự suy giảm về môi trường nghiêm trọng

Đức là một quốc gia phát triển với nền kinh tế chủ đạo là công nghiệp

và dịch vụ, bên cạnh đó nông nghiệp cũng đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế Đức có nền nông nghiệp hiện đại, là quốc gia dẫn đầu về nghiên cứu khoa học, đặc biệt là trong khoa học tự nhiên, kỹ thuật, và khoa học y tế, chúng cũng là một trong các lĩnh vực phát triển nhất tại Đức Đức xếp hạng

hai trong số các quốc gia sáng tạo nhất theo Chỉ số sáng tạo Bloomberg

2019 Không những chỉ có về nông nghiệp hiện đại, khoa học phát triển mà

vấn đề môi trường ở Đức cũng được trú trọng và tiên phong, đặc biệt là công nghệ tiết kiệm, tái sử dụng nước, xử lý và tuần hoàn tái sử dụng nước từ nguồn nước thải công nghiệp, công nghệ tái chế rác và xử lý rác cũng rất hiện đại và tiên tiến,…Những kinh nghiệm quý giá này đáng để ta học tập, áp dụng Trong công tác bảo vệ môi trường Đức phải nhắc tới một mảng rất quan trọng đó là việc thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải nông nghiệp Rác thải nói chung hiện nay đang là một vấn đề rất cấp thiết được đặt ra Việc xử lý rác thải ở Đức là một nền công nghệ hiện đại, phát triển đáng để các quốc gia học tập Chính vì xuất phát từ thực tế trên tôi đã tham gia chương trình thực tập sinh tại Đức trong thời gian 6 tháng để tìm hiểu, học hỏi, tiếp thu và thực

hiện nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiện trạng công tác thu gom và xử lý rác

thải nông nghiệp tại Farm Lochhof 26, Mösbach - Achern, Germany” Từ

đó học hỏi và áp dụng mô hình này vào thực trạng môi trường Việt Nam nói

chung và xử lý rác thải nông nghiệp nói riêng để đạt được những thành tựu to lớn, áp dụng rộng rãi, tiếp tục phát triển môi trường Việt Nam trong sạch và

- Đánh giá chung và đề xuất biện pháp

1.3 Ý nghĩa của đề tài

* Trong học tập và nghiên cứu khoa học

- Đề tài sẽ là cầu nối giữa kiến thức học tập và thực tế, là cơ hội tiếp cận với thực tế và phương pháp quản lý môi trường ở Đức nói riêng và của

nước ngoài nói chung để hiểu rõ hơn về bản chất vấn đề

- Nâng cao khả năng tự học tập, nghiên cứu và tìm tài liệu tham khảo

- Đề tài là cơ sở để lựa chọn, áp dụng các biện pháp quản lý rác thải nói chung và rác thải nông nghiệp nói riêng sao cho phù hợp, có chọn lọc ở Việt Nam mang lại hiệu quả cao

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

2.1 Cơ sở khoa học của đề tài

2.1.1 Các khái niệm liên quan

Rác: Là thuật ngữ dùng để chỉ chất thải rắn hình dạng tương đối cố

định, bị vứt bỏ từ hoạt động của con người Rác sinh hoạt hay chất thải rắn sinh hoạt là một bộ phận của chất thải rắn, được hiểu là các chất thải rắn phát sinh từ các hoạt động sinh hoạt hàng ngày của con người (Trần Hiếu Nhuệ và

cs, 2016)[5]

- Chất thải: Là sản phẩm được sinh ra trong quá trình sinh hoạt của con

người, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, thương mại, dịch vụ, giao thông, sinh hoạt gia đình, trường học, các khu dân cư, nhà hàng, khách sạn Ngoài ra còn phát sinh trong giao thông vận tải như khí thải của các phương tiện giao thông Chất thải là kim loại, hóa chất và từ các loại vật liệu khác (Nguyễn Xuân Nguyên, 2015)[3]

- Chất thải rắn: Là chất thải ở thể rắn, được thải ra từ quá trình sản

xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác

- Rác thải nông nghiệp: là loại rác thải được thải ra từ hoạt động nông

nghiệp như các loại chai lọ thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật, các loại túi nilon hoặc gói thuốc sau khi được sử dụng… Với chất thải nông nghiệp nguy hại là các hóa phẩm nông nghiệp không nhãn mác, các chai lọ bằng nhựa, thủy tinh hay kim loại hoặc những gói thuốc thậm chí cả những lọ thuốc bảo

vệ thực vật vẫn chưa được sử dụng hết đã và đang được vứt bỏ không đúng cách đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng (Trương Thành Nam, 2014)[2]

- Tái chế chất thải: thực chất là người ta lấy lại những phần vật chất của

sản phẩm hàng hóa cũ và sử dụng các nguyên liệu này để tạo ra những sản phẩm mới

- Tái sử dụng chất thải: thực chất có những sản phẩm hoặc nguyên liệu

có quãng đời sử dụng kéo dài, người ta có thể sử dụng được nhiều lần mà không bị thay đổi hình dạng vật lý, tính chất hóa học

* Phế liệu: là sản phẩm, vật liệu bị loại trừ ra khỏi quá trình sản xuất

hoặc tiêu dùng được thu hồi để tái chế, tái sử dụng làm nguyên liệu cho quá trình sản xuất sản phẩm khác[4]

*Quản lý rác thải nông nghiệp: là hoạt động quy hoạch quản lý, đầu tư,

xây dựng cơ sở quản lý rác thải, thu gom, lưu trữ, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý rác thải nông nghiệp để giảm thiểu ô nhiễm môi trường[4]

* Thu gom rác thải: là hoạt động tập hợp, phân loại, lưu giữ tạm thời rác

thải tại nhiều điểm thu gom và cơ sở được cơ quan thẩm quyền chấp thuận

* Vận chuyển rác thải: là quá trình chuyên chở rác thải nơi phát sinh, thu

gom, lưu giữ, trung chuyển đến nơi xử lý, tái chế, tái sử dụng hoặc bãi chôn lấp cuối cùng

* Xử lý rác thải: là quá trình sử dụng các giải pháp công nghệ, kỹ

thuật làm giảm, loại bỏ, tiêu hủy các thành phần có hại hoặc không có ích trong rác thải

2.1.2 Nguồn gốc, phân loại và thành phần chất thải nông nghiệp

2.1.2.1.Nguồn gốc phát sinh

Khối lượng rác thải nông nghiệp hiện nay tại Đức ngày càng tăng do các tác động của hoạt động sản xuất nông nghiệp, sự phát triển kinh tế - xã hội mà nhu cầu sử dụng tiêu dùng trong các thành phố và các vùng nông thôn

đã có những thay đổi Trong đó các nguồn phát sinh chất thải chủ yếu gồm:

- Từ các khu dân cư (một hộ, nhiều hộ, khu vực, vùng…)

- Từ các nhà máy, packing (phụ phẩm, thải phẩm của hoạt động sản xuất nông nghiệp,…)

- Từ nông nghiệp ngoài farm (Vỏ bao, chai thuốc BVTV, cây, sản phẩm nông sản…)

-Từ thương mại, dịch vụ (các cửa hàng, chợ…)

- Từ các cơ quan, trường học (thông qua hoạt động tiêu dùng sản phẩm nông nghiệp)

Qua đánh giá tìm hiểu về nguồn phát sinh chất thải giúp cho chúng ta

có những hiểu biết nhất định để từ đó có thể ứng dụng được các biện pháp khoa học kỹ thuật giúp giảm thiểu các tác động xấu của chất thải nông nghiệp tới môi trường sống

2.1.2.2 Phân loại

- Chất thải nông nghiệp bao gồm các vật chất loại bỏ từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp như gốc rơm rạ, cây trồng, chăn nuôi, bao bì đựng phân bón và hoá chất bảo vệ thực vật

- Chất thải nguy hại nông nghiệp là các hóa phẩm nông nghiệp không nhãn mác, các chai nhựa, thủy tinh hay kim loại hoặc những gói thuốc hay cả những lọ thuốc bảo vệ thực vật chưa sử dụng hết đã và đang được vứt bỏ không đúng cách đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng

- Phân loại rác nông nghiệp theo thành phần

2.1.2.3 Tính chất

Tính chất lý - hoá học của chất thải nông nghiệp khác nhau tuỳ thuộc vào từng khu vực, vùng miền, các mùa khí hậu, các điều kiện kinh tế và nhiều yếu tố khác Thông thường thành phần của chất thải bao gồm các hợp phần sau: Chất thải thực phẩm, giấy, carton, chất dẻo, cao su, sản phẩm vườn, gỗ, thuỷ tinh, nhựa, kim loại, bụi, tro, gạch

2.1.2.4 Ảnh hưởng của chất thải nông nghiệp tới môi trường và sức khỏe của cộng đồng

 Ảnh hưởng tới môi trường nước

Chất thải nông nghiệp, đặc biệt là chất thải hữu cơ sẽ dễ dàng bị phân hủy trong môi trường nước Tại các bãi rác nước rác sẽ được tách ra kết hợp với các nguồn nước khác như: nước mưa, nước ngầm, nước mặt hình thành nước rò rỉ Nước rò rỉ di chuyển trong bãi rác sẽ làm tăng khả năng phân hủy sinh học trong rác cũng như trong quá trình vận chuyển các chất gây ô nhiễm môi trường xung quanh Các chất gây ô nhiễm môi tường tiềm tàng có trong nước rác gồm có: COD,

N-NH3, BOD5, TOC (Carbon hữu cơ tổng cộng)…và lượng lớn các vi sinh vật, ngoài ra còn có các kim loại nặng khác gây ảnh hưởng lớn tới môi trường nước nếu như không được xử lý

 Ảnh hưởng đến môi trường đất

Các loại rác thải dễ phân hủy (như thực phẩm, trái cây, rau…) trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm thích hợp (nhiệt độ tốt nhất là 35℃ và độ ẩm từ 70-80%) sẽ được các vi sinh vật phân hủy tạo ra mùi hôi và nhiều loại khí ô nhiễm khác có tác động xấu tới môi trường đô thị, sức khỏe và khả năng hoạt động của con người

 Ảnh hưởng đến môi trường không khí

Trong đất các chất thải hữu cơ sẽ được các vi sinh vật phân hủy trong hai điều kiện hiếu khí và kỵ khí Khi có độ ẩm thích hợp sẽ tạo ra hàng loạt các sản phẩm trung gian, cuối cùng hình thành các chất khoáng đơn giản như nước, CO2, CH4…Với một lượng rác thải và nước rò rỉ vừa phải thì khả năng

tự làm sạch của môi trường đất sẽ làm cho các chất này trở thành các chất ít ô nhiễm hay không ô nhiễm nhưng với lượng rác quá lớn vượt quá khả năng tự làm sạch của đất thì môi trường đất sẽ trở lên quá tải và bị ô nhiễm Các chất

ô nhiễm này cùng với kim loại nặng, các chất độc hại và các vi trùng theo nước trong đất chảy xuống tầng nước ngầm làm ô nhiễm tầng nước này Đối với rác không phân hủy được như cao su, nhựa…nếu không có giải pháp xử

lý thích hợp thì chúng sẽ là nguy cơ gây thoái hóa và giảm độ phì của đất

 Ảnh hưởng đến sức khỏe con người

- Thành phần trong chất thải rắn nông nghiệp rất phức tạp, trong đó có chứa các mầm bệnh từ dịch bệnh nông sản, hóa chất sử dụng trong nông nghiệp, các chất thải hữu cơ,… tạo điều kiện tốt cho ruồi, muỗi, chuột… sinh sản, lây lan mầm bệnh cho người, nhiều lúc trở thành dịch Một số vi khuẩn, siêu vi khuẩn, kí sinh trùng… tồn tại trong rác thải có thể gây bệnh cho người như: bệnh sốt rét, bệnh ngoài ra, thương hàn, tiêu chảy, giun sán…

- Phân loại, thu gom và xử lý rác không đúng quy định là nguy cơ gây bệnh nguy hiểm cho công nhân vệ sinh, người vận chuyển rác, nhất là khi gặp phải các chất thải nông nghiệp nguy hại như: Thuốc BVTV, trừ sâu…

- Tại các bãi rác lộ thiên, nếu không được quản lý tốt sẽ gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng cho bãi rác và cộng đồng dân cư trong khu vực như gây

ô nhiễm môi trường không khí, môi trường nước, môi trường đất và là nơi nuôi dưỡng các vật chủ trung gian truyền bệnh cho người Rác thải nếu không được thu gom tốt cũng sẽ là một trong những yếu tố gây cản trở dòng chảy, làm giảm khả năng thoát nước của các sông rạch và hệ thống thoát nước đô thị.[4]

- Dịch vụ Bảo tồn Tài nguyên Thiên nhiên tháng 10 năm 2013

2.2 Hiện trạng rác thải trên Thế giới và Đức

2.1.1 Hiện trạng rác thải trên Thế Giới

Mỗi ngày, cả thế giới thải ra hơn 3,5 triệu tấn rác Đây là một con số khá lớn và theo các nhà khoa học môi trường, con số này sẽ tăng gấp nhiều lần trong thời gian tới Theo ước tính, vào cuối thế kỷ 21, lượng rác được thải

ra mỗi ngày có thể lên đến 11 triệu tấn

Theo báo cáo tổng kết Ngân hàng Thế giới (WB) được công bố vào ngày 21/9, mức rác thải toàn cầu đang tịnh tiến đến ngưỡng 3,4 tỉ tấn vào năm

2050, tăng mạnh so với con số khoảng 2 tỉ tấn vào năm 2016 Đáng chú ý, mức tăng rác thải nhiều nhất tập trung tại châu Á và châu Phi cận Sahara và phần lớn nguồn gốc rác thải là từ thành thị WB cho biết, chất thải rắn nếu không được thu lượm và xử lý đúng quy cách sẽ góp phần gây ra lũ lụt, ô nhiễm môi trường và những vấn đề về sức khoẻ cộng đồng như các triệu chứng của bệnh về hô hấp, tiêu chảy và sốt xuất huyết

Do vậy, theo WB, tăng cường công tác quản lý chất thải rắn, đặc biệt tại các nước nghèo là “nhiệm vụ ưu tiên khẩn cấp” Trên 90% rác thải ở các nước có thu nhập thấp được xả bừa bãi và không được xử lý vì những nước này thiếu các phương tiện tiêu huỷ và xử lý rác thải đúng quy chuẩn

- Ở Việt Nam, cùng với sự phát triển kinh tế, gia tăng dân số và sự lãng phí tài nguyên trong thói quen sinh hoạt của con người, lượng rác thải ngày một tăng, thành phần ngày càng phức tạp và tiềm ẩn ngày càng nhiều nguy cơ độc hại với môi trường và sức khỏe con người Theo thống kê của Viện Nông Nghiệp Môi trường Việt Nam, mỗi năm tại khu vực nông thôn ở nước ta phát sinh trên 13 triệu rác thải sinh hoạt, 1,3 triệu mét khối nước thải và có tới

7500 tấn vỏ bao thuốc bảo vệ thực vật… Các loại chất thải này hầu như là thải trực tiếp ra môi trường xung quanh và gây ô nhiễm môi trường Ngoài ra,

hàng năm có khoảng 16700 trang trại chăn nuôi thải ra hàng chục triệu tấn các loại chất thải vào môi trường đất, nước, không khí Bên cạnh đó còn có 5000 nhà máy chế biến nông, lâm nghiệp thải ra một lượng khí lỏng và chất thải rắn khổng lồ, điều này không những gây ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường mà còn tác động xấu đến sức khỏe và môi trường sống của con người[1]

2.2.2 Hiện trạng rác thải ở Đức

- Dân số ngày càng giàu có của Đức đã tạo ra lượng rác thải ngày càng tăng, dẫn đến những thay đổi trong mọi thứ từ lượng rác trung bình đến lượng rác tái chế Thay vì hơn 95% chất thải rắn của Đức bị chôn vùi trong các bãi chôn rác, bị đốt cháy trong các hố lộ thiên hoặc để lại trong các bãi rác thải trong cả nước Tái chế ở Đức được thực hiện một cách tối đa nhất, chính phủ quan tâm đặc biệt đến vấn đề tái chế sử dụng lại rác

- Năm 1950, Đức có khoảng 50.000 bãi chôn lấp rác Đến năm 2016, con số này đã giảm xuống chỉ còn 300 và tất cả các bãi chôn lấp đều không chấp nhận rác chưa qua phân loại Chính phủ Đức đặt mục tiêu đến năm 2020

sẽ xóa bỏ tất cả các bãi chôn lấp rác hiện có, đồng thời lên kế hoạch tái chế toàn bộ lượng rác thải và biến rác thải thành năng lượng

- Theo Cục Thống kê Trung ương Đức (CBS) việc sản xuất chất thải

có liên quan đến hoạt động kinh tế của một quốc gia theo đó nó phản ánh các

mô hình sản xuất và tiêu dùng; càng ngày càng phát triển đất nước thì càng có nhiều rác thải sản xuất Theo CBS, lượng chất thải sản xuất ở Đức đã tăng từ 5,67 triệu tấn năm 2000 lên 6,76 triệu tấn vào năm 2017 Trong năm 2015, lượng rác thải sinh hoạt trên người ở Đức (1,67 kg/người) trung bình cao hơn

ở hầu hết các nước trong Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), nơi

có mức trung bình là 1,48 kg trên mỗi người một ngày[6]

- Thuốc trừ sâu nông nghiệp là các chất độc hại Dữ liệu sơ bộ chỉ ra rằng vấn đề ô nhiễm thuốc trừ sâu lan rộng hơn suy nghĩ ban đầu, dư lượng

thuốc trừ sâu quá thường xuyên tìm đường vào thực phẩm, nước và đất với những mối liên quan đáng sợ Các trường hợp bị ngộ độc thuốc trừ sâu được ghi lại trong các phòng cấp cứu của Đức mỗi năm và trong cả nước, dân số nông thôn và đô thị đôi khi phải chịu mức độ cao của thuốc trừ sâu do quá lạm dụng, cất giữ không đúng cách và đốt hoặc chôn lấp chất thải nông nghiệp Hướng dẫn duy nhất trên nhãn của sản phẩm (tư vấn bao lâu, khi nào

và ở đâu để phun) Trong khuôn khổ của một uỷ ban liên ngành về sử dụng thuốc trừ sâu, Bộ Môi trường Đức hiện đang làm việc để cải thiện hướng dẫn

sử dụng thuốc trừ sâu Một bước tiến quan trọng trong công tác phòng ngừa ô nhiễm nguồn nước là việc ban hành các quy định, năm 1991 cấm sử dụng các chất sinh học và hoá học trên không cho các mục đích nông nghiệp gần nguồn nước Một quy định khác của năm 1991 cấm việc đổ hay rửa thiết bị sử dụng thuốc trừ sâu vào nguồn nước trực tiếp hoặc gián tiếp

- Dư lượng thuốc trừ sâu trong các sản phẩm nông nghiệp dành cho xuất khẩu thường xuyên do Cục Bảo vệ thực vật của Bộ Nông nghiệp Thiếu nhân lực và ngân sách ngăn ngừa việc kiểm tra thường xuyên các sản phẩm được chỉ định để tiêu thụ tại địa phương; kết quả là một phần của sản phẩm đạt đến thị trường địa phương được biết là vượt quá mức cho phép đối với dư lượng thuốc trừ sâu Nhiều công nhân, nông nghiệp chỉ đơn giản không tuân thủ số lượng khuyến cáo cũng không phải là ngày cuối cùng để sử dụng trước khi thu hoạch được đặt ra trên nhãn Các vấn đề liên quan đến việc sử dụng thuốc trừ sâu bắt đầu với việc xử lý, sử dụng và lưu trữ không đúng cách và tiếp tục đến giai đoạn cuối cùng của việc xử lý Tất cả các địa điểm cất giữ thuốc trừ sâu ở nông thôn đều được giám sát bởi các thanh tra viên của Phòng Theo dõi Chất độc Chỉ riêng năm 2015, các thanh tra viên đã đến thăm hàng trăm kho thuốc trừ sâu để kiểm tra sự tuân thủ các hướng dẫn về môi trường Nhưng ở đây, tiến bộ chỉ mới bắt đầu Nhận thức của người nông dân

thấp đến mức một số nông dân được tìm thấy để lưu giữ thuốc trừ sâu tại các trạm bơm nước

- Các thùng chứa thuốc trừ sâu rỗng trở thành một nguy cơ nghiêm trọng Các thùng chứa thuốc trừ sâu rỗng bị bỏ đi trên khắp đất nước trong các cánh đồng, đường xá, gần giếng khoan, dọc bờ sông và kênh nước, gần các cửa hàng tưới tiêu, sân bãi và các địa điểm xử lý chất thải đã được phê duyệt và không được chấp thuận Mặc dù các hướng dẫn về nhãn hiệu hiện đang cho phép xử lý bao bì bằng cách chôn lấp hoặc thiêu hủy, sự hợp tác giữa các Bộ Môi trường, Lao động và Nông nghiệp đang bắt đầu có hiệu quả Tùy chọn chôn lấp hoặc đốt đã dần dần biến mất khỏi nhãn chỉ dẫn và Bộ Lao động đã bắt đầu sửa đổi để cấm các hướng dẫn nhãn đó

- Các nguồn rác thải nông nghiệp rất nhiều và đa dạng Phân chuồng, gia súc, xác và xả rác, rác sân vườn, chất dẻo và dư lượng cây trồng đều là chất thải nông nghiệp Mặc dù tất cả chúng đều là nguồn nước ngầm, không khí, cảnh quan và thiên nhiên, chúng có thể được biến thành các sản phẩm có lợi cho môi trường và tiết kiệm về mặt kinh tế do các hệ thống thu gom, vận chuyển, đầm và xử lý chất thải khu vực được thiết lập Trong thời gian tạm thời, việc thu thập, vận chuyển và quy định chôn cất tại các địa điểm được chấp thuận sẽ được khuyến khích Một nỗ lực cũng đang được thực hiện để sửa đổi các quy định về chất thải lò mổ hiện đang cho phép đốt cháy không được kiểm soát và chôn lấp

Chất thải từ rác thải được sản xuất trong khu vực nông thôn, bao gồm chải, lá, cỏ cắt và thân cây nhỏ, tạo ra cơ hội bổ sung Nghiên cứu về sử dụng thay thế như rơm cho chăn gia súc, phân và phân bón hiện đang trong chương trình nghị sự Hầu hết các hứa hẹn cho việc sử dụng ngay lập tức là che phủ bảo vệ rễ cây mới trồng vì khả năng tiết kiệm nước của nó (khoảng 50%), tiết

kiệm thêm vào việc sử dụng thuốc diệt cỏ và canh tác đất, tăng trưởng mạnh

mẽ, thay đổi nhiệt độ vừa phải và phòng ngừa xói mòn

- Các phương pháp trồng trọt trong nông nghiệp, hoạt động nông nghiệp có thể được chuyển đổi sang hoạt động thân thiện với môi trường thông qua các thay đổi trong quy trình và thủ tục công việc Thiết bị bơm cơ học của côn trùng, các chất phân hủy nhanh, phân bón đặc biệt cho cây trồng

và phân bón chậm, các thùng chứa bằng nhựa để ngăn chặn sự xâm nhập phân

và phân chuồng vào nước ngầm, các trang trại để theo dõi đất và nước và phương pháp tiếp cận thân thiện với môi trường đối với dịch hại và cỏ dại quản lý chỉ là một vài ví dụ Bộ phận này phối hợp với Dịch vụ Khuyến nông của Bộ Nông nghiệp làm việc để nâng cao nhận thức cho nông dân về những khả năng này và khuyến khích nghiên cứu và phát triển Theo bản tin tháng 3 năm 2014 của Bộ Môi trường Bảo vệ Môi trường Đức, "Báo cáo hàng năm về việc thực hiện luật pháp năm 2012 cho thấy số liệu thống kê khuyến khích Dựa trên số liệu do TAMIR cung cấp, cơ sở được công nhận hiện nay, 62,2% trong tổng số 300.000 tấn chất thải đóng gói do các nhà sản xuất và nhà nhập khẩu ký hợp đồng với TAMIR đã được tái chế, vượt mục tiêu 40% cho năm 2012 "

607 nhà sản xuất và nhà nhập khẩu đã ký hợp đồng với TAMIR (đạt trên 800 vào tháng 1 năm 2014) 40 chính quyền địa phương với dân số khoảng 1,5 triệu người đã ký hợp đồng với TAMIR (đạt 115 trong tháng 1 năm 2014)

100% giấy báo và bìa carton được báo cáo đã được tái chế, tổng cộng 150.402 tấn 24,2% bao bì nhựa được báo cáo đã được tái chế hoặc 27,428 tấn trong tổng số 113.462 tấn 40% bao bì bằng kim loại đã được báo cáo đã được tái chế hoặc xuất khẩu; 4.317 tấn được tái chế và 2.750 tấn được xuất khẩu ra khỏi 17.704 tấn 61,5% bao bì gỗ được tái chế, hoặc 1.716 tấn trên 2.788 tấn

Mục tiêu 40% đối với bao bì thủy tinh không được đáp ứng, do những khó khăn không lường trước được đáp ứng mục tiêu Chỉ thị về Bao bì và Đóng gói của EU Có vẻ như có sự khác biệt đáng kể giữa thị trường thủy tinh

ở Đức so với Tây Âu, nơi có lượng lớn hơn các thùng chứa bằng thủy tinh được bán

Đến năm 2016 số bãi rác ở Đức còn là 300 bãi, tỷ lệ rác được tái chế ở Đức đạt 65% có những năm đặt 86% (2015) với những con số trên đưa Đức lọt vào top những quốc gia có tý lệ tái chế hiệu quả nhất thế giới… Có 5 thành phần cho một giải pháp toàn diện quản lý chất thải rắn gồm cơ sở hạ tầng, xe chuyên chở, địa điểm, phân loại; quy định ai llàm gì; tổ chức thu và

xử lý; tuyên truyền và giáo dục; bắt buộc thi hành tổ chức nghiêm

2.3 Biện pháp xử lý rác thải tại Đức

2.3.1.Phương pháp chôn lấp

- Thiết kế, xây dựng và quản lý bãi chôn lấp bằng cách sử dụng công nghệ hàng đầu đảm bảo tính toàn vẹn theo thời gian Tất cả các bãi rác được thiết kế để đáp ứng đầy đủ các yêu cầu áp đặt bởi các cơ quan và pháp luật

- Các chất thải không thể tái chế và chất thải không thể tái sử dụng được gửi đi để chôn cất Trước khi chôn lấp, chất thải phải trải qua một quá trình ổn định và giảm thể tích phức tạp sử dụng phương pháp tiên tiến tại bãi chôn lấp để thu gom và xử lý nước rỉ để bảo vệ đất và nước ngầm

Đất dự trữ để chôn lấp được quản lý cẩn thận và duy trì ở mức cao, để

khai thác tối đa

- Các tế bào thải ở các bãi chôn lấp có thể được sử dụng như các bioreactor tự nhiên để tạo ra khí tự nhiên tự phát - một nguồn năng lượng tái tạo hiệu quả Theo đó, bãi chôn lấp được thiết kế để sử dụng năng lượng khí sinh học Một hệ thống giếng khoan tinh vi cho phép bơm biogas từ các tế bào Sau khi làm sạch và xử lý, khí biogas được sử dụng để sản xuất điện

xanh Điện sau đó được sử dụng bởi bãi chôn lấp, hoặc bán cho lưới điện quốc gia

- Phương pháp này chi phí thấp và được áp dụng phổ biến ở các nước đang phát triển Việc chôn lấp được thực hiện bằng cách sử dụng xe chuyên dùng chở rác tới các bãi rác đã xây dựng trước Sau khi rác được đổ xuống, dùng xe ủi san bằng, đầm nén trên bề mặt và đổ lên một lớp đất Hàng ngày phun thuốc diệt muỗi và rắc vôi bột… Theo thời gian, sự phân hủy vi sinh vật làm cho rác trở lên tơi xốp và thể tích của các bãi rác giảm xuống Việc đổ rác tiếp tục cho đến khi bãi đầy thì chuyển sang bãi mới Các bãi chôn lấp rác thải phải được đặt cách xa khu dân cư, không gần nguồn nước mặt và nước ngầm Đáy của bãi rác nằm trên tầng đất sét hoặc được phủ một lớp chống thấm bằng màng địa chất Ở các bãi chôn lấp rác cần thiết phải thiết kế khu thu gom

và xử lý nước rác trước khi thải ra môi trường Việc thu khí gas để biến đổi thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải thiêu đốt, ủ sinh học làm Compost Các phương pháp khác tiêu hủy tại bãi chôn lấp thành năng lượng là một trong những khả năng thu hồi một phần kinh phí đầu tư cho bãi rác Phương pháp này có các ưu điểm là: Công nghệ đơn giản, chi phí thấp, song nó cũng có một số nhược điểm như chiếm diện tích đất tương đối lớn, việc tìm kiếm xây dựng bãi chôn lấp mới là khó khăn và có nguy cơ dẫn đến ô nhiễm môi trường nước, không khí và gây cháy nổ

nguy hiểm tới sức khoẻ Năng lượng phát sinh có thể tận dụng cho các lò hơi,

lò sưởi hoặc cho ngành công nghiệp nhiệt và phát điện Hiện nay, Israel có xu hướng giảm đốt rác thải vì hàng loạt các vấn đề kinh tế cũng như môi trường cần phải giải quyết Việc thu đốt rác thải thường chỉ áp dụng cho việc xử lý rác thải độc hại như rác thải bệnh viện hoặc rác thải công nghiệp vì các phương pháp xử lý khác không thể xử lý triệt để được

2.3.3 Phương pháp ủ sinh học

- Ủ sinh học (compost) là quá trình ổn định sinh hóa các chất hữu cơ để hình thành các chất mùn, với thao tác sản xuất và kiểm soát một cách khoa học tạo môi trường tối ưu đối với quá trình Quá trình ủ được coi như quá trình lên men yếm khí mùn hoặc hoạt chất mùn Sản phẩm thu hồi là hợp chất mùn không mùi, không chứa vi sinh vật gây bệnh và hạt cỏ Quá trình tự tạo

ra nhiệt riêng nhờ quá trình oxy hóa các chất thối rữa Sản phẩm cuối cùng là CO2, nước và các hợp chất hữu cơ bền vững như lignin, xenlulo, sợi… Xử lý rác làm phân hữu cơ là biện pháp rất có hiệu quả như: tạo độ tơi xốp, cung cấp chất dinh dưỡng cho đất, rất tốt cho việc cải tạo đất

2.3.4 Phương pháp xử lý rác bằng công nghệ ép kiện

Phương pháp ép kiện được thực hiện trên cơ sở toàn bộ rác thải tập trung thu gom tại bãi rác Rác được phân loại bằng phương pháp thủ công trên băng tải, các chất trơ và các chất có thể tận dụng được như kim loại, nilon, giấy, thủy tinh, nhựa…được thu hồi để tái chế Những chất còn lại sẽ được băng tải chuyền qua hệ thống ép nén rác bằng thủy lực với mục đích làm giảm tối đa thể tích khối rác và tạo thành các kiện với tỷ số nén rất cao Các kiện rác đã nén ép này được sử dụng vào việc đắp các bờ chắn hoặc san lấp các vùng đất trũng sau khi được phủ lên các lớp đất cát hoặc vận chuyển đến nhà máy xử lý tiếp theo