BT PHOI

- Về địa điểm: Đảng ta quyết định tổng khởi nghĩa trên phạm vi toàn quốc. Sự đồng loạt tiến hành cuộc khởi nghĩa ở tất cả các địa phương trong cả nước, từ chiến khu về đồng bằng, từ[r]

Sở giáo dục và đào tạo

Năm học 2010-2011 Môn : Lịch sử (Dành cho thí sinh thi vào lớp chuyên Sử)

A- PHần lịch sử việt nam: ( 7.0 điểm )

Câu 1: ( 3.0 điểm)

Hăy trình bày những hoạt động yêu nớc tiêu biểu của lãnh tụ Nguyễn ái Quốc từ năm

1911 đến năm 1930 Hoạt động yêu nớc của Ngời có những điểm gì khác biệt so với cáchoạt động yêu nớc của lớp ngời đi trớc?

Câu 2: (2.5 điểm)Sau Cách mạng tháng Tám nớc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đứng trớc

những khó khăn gì? Theo em, trong những khó khăn đó khó khăn nào là lớn nhất?

SễÛ GIAÙO DUẽC VAỉ ẹAỉO TAẽO Kè THI HOẽC SINH GIOÛI THAỉNH PHOÁ

NAấM HOẽC: 2009 – 2010 MOÂN: LềCH SệÛ Thụứi gian laứm baứi: 150 phuựt LềCH SệÛ THEÁ GIễÙI (10 ủieồm).

Đề chính thức

ẹeà chớnh thửực

Câu 1: (2 điểm)Hãy nêu những cơ sở hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa sau Chiến

tranh thế giới thứ hai

Câu 2: (4 điểm)Trình bày sự phát triển kinh tế, khoa học – kĩ thuật của Mĩ từ năm

1945 đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX Cho biết những nguyên nhân dẫn tới sự

phát triển đó ? Theo em, nguyên nhân nào quan trọng nhất ? Vì sao ?

Câu 3: (4 điểm):Nêu những nét chính về phong trào giải phóng dân tộc của các nước

Mĩ La - tinh sau Chiến tranh thế giới thứ hai và những thành tựu, khó khăn của các

nước này trong thời kỳ xây dựng và phát triển đất nước (đến năm 2000)

II LỊCH SỬ VIỆT NAM (10 điểm).

Câu 4: (5 điểm)Nêu chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền của

Đảng và Mặt trận Việt Minh Ý nghĩa lịch sử của Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945 ?

Câu 5: ( 5 điểm)Bằng những sự kiện lịch sử điển hình từ năm 1930 đến năm 1945,

hãy làm rõ công lao vĩ đại của Nguyễn Aùi Quốc đối với cách mạng Việt Nam

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TỈNH NINH BÌNH

ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT CHUYÊN

NĂM HỌC 2009 – 2010 Mơn: LỊCH SỬ

Thời gian làm bài 150 phút (khơng kể thời gian giao đề)

I PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM

CH NH TH C

Câu 1 (2,0 điểm):Trình bày nội dung Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

đầu năm 1930 Tại sao nói sự ra đời của Đảng là bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử

cách mạng Việt Nam?

Câu 2 (2,0 điểm):Hãy nêu các sự kiện về diễn biến Cách mạng tháng Tám năm

1945, để làm rõ: Cách mạng tháng Tám lan nhanh trong cả nước như một "dây

Những thắng lợi trên mặt trận quân sự của quân và dân miền Nam trong chiến

đấu chống “chiến tranh cục bộ” của Mĩ

So sánh chiến lược “chiến tranh cục bộ” với chiến lược “chiến tranh đặc biệt” để

thấy rõ sự giống và khác nhau của hai chiến lược này

II PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI.

Câu 4 (3,0 điểm):

Vì sao Trung Quốc tiến hành cải cách mở cửa? Nội dung và những thành tựu của

công cuộc cải cách, mở cửa ở Trung Quốc từ cuối năm 1978 đến năm 2000

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TỈNH NINH BÌNH

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT CHUYÊN

NĂM HỌC 2009 – 2010 Môn: LỊCH SỬ

Thời gian làm bài 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Câu 1 (2,0 điểm):

CH NH TH C

Nội dung Điểm

- Chứng tỏ giai cấp vô sản VN đã trưởng thành, đủ sức lãnh đạo cách mạng Chấm dứt thời kì

khủng hoảng về giai cấp lãnh đạo cách mạng VN

- Từ đây, cách mạng VN thuộc quyền lãnh đạo tuyệt đối của giai cấp công nhân

- Từ đây, cách mạng VN là một bộ phận khăng khít của phong trào cách mạng thế giới

- Là bước chuẩn bị đầu tiên có tính tất yếu, quyết định cho những bước phát triển nhảy vọt về sau

của cách mạng và lịch sử dân tộc VN

0,250,250,250,5

0,250,25

0,25

Câu 2 (2,0 điểm)

-14/8/1945: Tuy chưa nhận được lện tổng khởi nghĩa nhưng ở một số địa phương do thời cơ đến

đã tiến hành khởi nghĩa sớm

- 16/8/1945: Một đơn vi giải phóng quân do Võ Nguyên Giáp chỉ huy từ Tân Trào về giải phóng

Thái Nguyên

- 18/8/1945: 4 tỉnh giành được chính quyền sớm nhất trong cả nước là: Bắc Giang, Hải Dương,

Hà Tĩnh, Quảng Nam

- 19/8/1945: Nhân dân Thủ đô Hà Nội giành được chính quyền

- 23/8/1945: Nhân dân Huế giành được chính quyền

- 18/8/1945: Nhân dân Sài Gòn giành được chính quyền

- 28/8/1945: Cách mạng thánh Tám thành công trong cả nước

- Chỉ trong vòng 15 ngày (từ 14-28/8/1945) cuộc tổng khởi nghĩa đã thành công nhanh chóng

trong cả nước

0,250,250,25

0,250,250,250,250,25

- Được tiến hành bằng lực lượng quân Mĩ, quân đồng minh và quân đội Sài Gòn, lúc cao nhất

(năm 1969) lên gần 1,5 triệu quân

- Dựa vào ưu thế quân sự, với quân số đông, vũ khí hiện đại, hỏa lực mạnh, Mĩ vừa mới vào

miền Nam đã cho quân mở ngay cuộc hành quân “tìm diệt” vào căn cứ của quân giải phóng ở

Vạn Tường (Quảng Ngãi)

- Mở liên tiếp 2 cuộc phản công chiến lược mùa khô: 1965-1966, 1966-1967 bằng hàng loạt

cuộc hành quân “tìm diệt” và “bình định”

* Những thắng lợi trên mặt trận quân sự:

- 18/8/1965 quân dân ta đã đẩy lùi cuộc hành quân của địch đánh vào Vạn Tường (Quảng Ngãi),

loại khỏi vòng chiến đấu 900 tên, bắn cháy 22 xe tăng và xe bọc thép, hạ 13 máy bay Vạn

Tường đã mở đầu cho cao trào “tìm Mĩ mà đánh, tìm ngụy mà diệt” trên khắp miền Nam

- Mùa khô thứ nhất (đông - xuân 1965-1966): Với 72 vạn quân (22 vạn quân Mĩ), địch mở đợt

0,25

0,250,25

0,25

0,25

phản công với 5 cuộc hành quân tìm diệt lớn nhất… với mục tiêu đánh bại quân chủ lực giải

phóng

- Mùa khô thứ hai (đông – xuân 1966-1967): lực lượng tăng lên hơn 98 vạn quân (44 vạn quân

Mĩ và đồng minh), mở đợt phản công với 3 cuộc hành hành quân lớn “tìm diệt” và “bình

định”…nhằm tiêu diệt quân chủ lực và cơ quan đầu não của ta

- Kết quả sau hai mùa khô trên toàn miền Nam, quân dân ta đã loại khỏi vòng chiến đẫu hơn 24

vạn quân địch, bắn rơi và phá hủy hơn 2700 máy bay, phá hủy hơn 2200 xe tăng và xe bọc thép,

- Khác nhau:+ Chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” là người Việt đánh người Việt dưới sự chỉ

huy của người Mĩ

+ Chiến lược “Chiến tranh cục bộ” là người Mĩ và quân chư hầu đã trực tiếp tham chiến ở Việt

Nam Mĩ còn mở chiến tranh phá hoại ra miền Bắc

0,250,25

0,25

0,250,5

0,250,25

- Khởi đầu là việc đề ra đường lối “ba ngọn cờ hồng”… hậu quả là nền kinh tế đất nước trở nên

hỗn loạn, sản xuất giảm sút, đời sống nhân dân điêu đứng…

- Sau đó, trong nội bộ ban lãnh đạo Đảng và Nhà nước xuất hiện bất đồng về đường lối và tranh

giành quyền lực, đỉnh cao là cuộc “Đại cách mạng văn hóa vô sản” (từ tháng 5/1966…) đã gây

nên tình trạng hỗn loạn để lại những thảm họa nghiêm trọng trong đời sống vật chất và tinh thần

của đất nước và người dân Trung Quốc

*Nội dung:

- 12/1978, TW Đảng CS Trung Quốc đã đề ra đường lối mới mở đầu công cuộc cải cách kinh tế,

xã hội của đất nước

- Chủ trương xây dựng CNXH mang màu sắc Trung Quốc, lấy phát triển kinh tế làm trung tâm,

thực hiện cải cách và mở cửa nhằm mục tiêu hiện đại hóa đưa Trung Quốc thành m,ột quốc gia

giàu mạnh, văn minh

* Những thành tựu:

- Sau hơn 20 năm cải cách, nền kinh tế phát triển nhanh chóng với tốc độ cao nhất thế giới Tổng

sản phẩm trong nước (GDP) tăng trung bình hàng năm 9,6%, đứng hàng thứ 7 thế giới

- Đời sống nhân dân được nâng cao rõ rệt: Từ năm 1978-1997 thu nhập bình quân đầu người ở

nông thôn tăng từ 133,6 lên 2090 ND tệ, ở thành phố tăng từ 343,4 lên ND 5163 tệ

- Về đối ngoại: thu được nhiều kết quả, góp phần củng cố địa vị đất nước trên trường Quốc tế.

+ Lần lượt bình thường hóa quan hệ với Liên Xô (cũ), Mông Cổ, Việt Nam… và mở rộng

quan hệ hữu nghị hợp tác với hầu hết các nước trên thế giới

+ Thu hồi chủ quyền đối với Hồng Kông 1997 và Ma Cao 1999

0,250,250,5

0,250,5

0,25

0,25

0,250,25

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KÌ THI TUYỂN SINH LỚP 10 CHUYÊN QUỐC HỌC

THỪA THIÊN HUẾ Năm học 2009-2010

Môn: Lịch sử

ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 150 phút

A LỊCH SỬ VIỆT NAM ( 7,0 điểm )

Câu 1 (2,5 điểm)

Trình bày những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ 1920 đến 1925

Ý nghĩa của những hoạt động này ?

Câu 2 (1,0 điểm)

Tại sao nói chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ cùng với Hiệp định Giơ-ne-vơ đã kết thúc

thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta (1945-1954) ?

Câu 3 (1,5 điểm)

Lập bảng so sánh giữa chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” và chiến lược “Chiến tranh cục bộ” do đế quốc Mỹ tiến hành ở Việt Nam (về thời gian, qui mô, biện pháp, kết quả).

HƯỚNG DẪN CHẤM

A LỊCH SỬ VIỆT NAM ( 7,0 điểm )

Câu 1

(2,5điểm)

Trình bày những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ 1920 đến 1925 Ý nghĩa của

những hoạt động này?

1- Giới thiệu vài nét về tiểu sử của Nguyễn Ái Quốc: Nguyễn Tất Thành sinh ngày

19-5-1890, trong một gia đình nhà Nho yêu nước, quê ở làng Kim Liên, huyện Nam Đàn,

tỉnh Nghệ An Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, Người sớm có lòng yêu nước và

cũng sớm nhận thấy những hạn chế trong chủ trương cứu nước của các bậc tiền bối.

Năm 1911, Người đã quyết định ra đi tìm con đường cứu nước mới

2- Sau hơn 10 năm tìm đường cứu nước, dưới ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười

Nga 1917, Người có những quyết định quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng

0,25

0,25

của mình.

3- Tháng 7-1920, sau khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc

và vấn đề thuộc địa của Lê-nin, Nguyễn Ái Quốc đã hoàn toàn tin theo Lê-nin, dứt

khoát đứng về Quốc tế thứ ba

4- Tháng 12- 1920, Người bỏ phiếu tán thành tham gia Quốc tế thứ ba và tham gia sáng

lập ra Đảng Cộng sản Pháp, đánh dấu bước ngoặt trong hoạt động cách mạng của

Người, từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác-Lênin và đi theo con đường cách

mạng vô sản; phát hiện cho dân tộc con đường cứu nước đúng đắn.

5- Năm 1921, Ngưòi tham gia sáng lập hội Liên hiệp thuộc địa ở Pari, ra báo Người

cùng khổ, viết sách báo ( Bản án chế độ thực dân Pháp) góp phần tố cáo tội ác của

chủ nghĩa đế quốc, thức tỉnh các dân tộc bị áp bức đoàn kết, đấu tranh tự giải phóng

theo chủ nghĩa Mác- Lênin.

6- Từ 6-1923, Nguyễn Ái Quốc sang Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế nông dân và Đại hội

V Quốc tế Cộng sản (1924), góp phần phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin về cách mạng

giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa Những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa

Mác-Lênin về cách mạng giải phóng dân tộc do Nguyễn Ái Quốc tiếp nhận và truyền bá vào

Việt Nam là một bước chuẩn bị quan trọng về chính trị và tư tưởng cho sự thành lập

chính đảng vô sản ở Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo.

7- Từ cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu (Trung Quốc), thành lập Hội

Việt Nam Cách mạng Thanh niên (6-1925), trực tiếp mở các lớp huấn luyện chính trị

đào tạo cán bộ Đây là sự chuẩn bị trực tiếp của Nguyến Ái Quốc về tư tưởng chính trị

và tổ chức cho sự ra đời của một Đảng Cộng sản ở Việt Nam

Tại sao nói chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ cùng với Hiệp định Giơ-ne-vơ đã kết

thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta

(1945-1954)?

1 Chiến thắng Điện Biên Phủ đã làm phá sản hoàn toàn kế hoạch Nava- kế hoạch quân

sự lớn nhất và cuối cùng của Pháp trong 9 năm tiến hành chiến tranh xâm lược Việt

Nam, là thắng lợi quân sự lớn nhất của ta trong 9 năm kháng chiến chống Pháp.

2 Chiến thắng Điện Biên Phủ, đã buộc thực dân Pháp phải ký kết Hiệp định Giơnevơ

1954, công nhận các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Đông Dương và rút quân về

nước; kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta.

0,5

0,5 Câu 3:

(1,5điểm) Lập bảng so sánh giữa chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” và chiến lược “ Chiến

tranh cục bộ” do đế quốc Mỹ tiến hành ở Việt Nam (về thời gian, qui mô, biện

pháp, kết quả).

Mỗi chiến lược: 0,75

3 Biện pháp Mỹ tiến hành bằng quân đội tay sai, do “cố vấn” Mỹ chỉ huy, dựa vào vũ khí,

trang bị kỹ thuật, phương tiện chiến tranh

Mỹ tiến hành bằng lực lượng quân đội Mỹ, quân đồng minh và quân đội Sài Gòn, tiến hành hàng loạt cuộc hành quân “tìm diệt” và

của Mỹ, tiến hành càn quét, bình định lập

“ấp chiến lược”, phá hoại miền Bắc, phong tỏa biên giới, vùng biển

“bình định”, tiến hành chiến tranh phá hoại

Ý nghĩa của công cuộc đổi mới đó đối với tiến trình phát triển của lịch sử dân tộc?

1- Từ Đại hội VI (12-1986) của Đảng, Việt Nam chuyển sang thực hiện đường lối

đổi mới trong hoàn cảnh lịch sử mới

a- Hoàn cảnh đất nước:

Thực hiện hai kế hoạch Nhà nước 5 năm (1976 – 1985), cách mạng Việt Nam đạt được những thành tựu và tiến bộ đáng kể trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, song cũng gặp không ít khó khăn Đất nước lâm vào khủng hoảng, trước hết là

khủng hoảng về kinh tế - xã hội

b- Hoàn cảnh thế giới:

Tác động của cách mạng khoa học-kỹ thuật, những thay đổi tình hình thế giới và

quan hệ giữa các nước, nhất là đứng trước cuộc khủng hoảng toàn diện ngày càng trầm trọng ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa khác.

* Hoàn cảnh đất nước và thế giới có những thay đổi đòi hỏi Đảng và Nhà nước

ta phải tiến hành đổi mới.

2 Trải qua 15 năm thực hiện với 3 kế hoạch 5 năm ( 1986-1990, 1991-1995, 1996-2000), công cuộc đổi mới của Đảng và nhà nước đã đạt những thành tựu về kinh tế- xã hội Đưa nước ta thoát khỏi khủng hoảng kinh tế- xã hội, tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia, làm thay đổi bộ mặt của đất nước và cuộc sống của nhân dân, củng cố vững chắc độc lập dân tộc và chế độ XHCN, nâng cao vị thế và uy tín của nước ta trên trường quốc tế

0,25

0,5

0,25 0,25

0,75

B LỊCH SỬ THẾ GIỚI ( 3,0 điểm )

Câu 1

(1,5điểm)

Trình bày xu thế phát triển của thế giới sau “ Chiến tranh lạnh”.

1- Tháng 12-1989, cuộc “ Chiến tranh lạmh” kết thúc, tình hình thế giới có nhiều biến chuyển và diễn ra theo nhiều xu hướng:

- Một là, xu thế hòa hoãn và hòa dịu trong quan hệ quốc tế.

- Hai là, sự tan rã của “Trật tự hai cực Ianta” và thế giới đang tiến tới xác lập một thế giới đa cực, nhiều trung tâm.

- Ba là, hầu hết các nước đều ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển lấy kinh tế làm trọng tâm.

- Bốn là, tuy hòa bình thế giới được củng cố, nhưng từ đầu những năm 90 của thế

kỷ XX, ở nhiều khu vực lại xảy ra những cuộc xung đột quân sự hoặc nội chiến giữa các phe phái.

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

2- Tuy nhiên, xu thế chung của thế giới ngày nay là hòa bình, ổn định và hợp tác

phát triển kinh tế Đây vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối với các dân tộc khi

bước vào thế kỷ XXI.

0,25 Câu 2

(1,5điểm)

Tại sao nói Cu Ba là “Hòn đảo anh hùng”?

- Cu Ba là một nước đất không rộng, nằm ở vùng biển Ca-ri-bê Sau Chiến tranh thế

giới thứ hai, là thuộc địa kiểu mới của Mĩ Không cam chịu chế độ độc tài tàn bạo,

các tầng lớp nhân dân… dưới sự lãnh đạo của Phi-đen Ca-xtơrô đã 2 lần đứng lên đấu tranh giải phóng (26-7-1953 và 11-1956) Ngày 1-1-1959, chế độ độc tài Batixta bị lật đổ Sau cách mạng thành công, chính phủ lâm thời do Phi- đen Ca-

xtơrô đứng đầu đã tiến hành cách mạng dân chủ triệt để về mọi mặt (…).

- Tháng 4-1961, quân và dân Cu Ba đánh tan cuộc tập kích của Mĩ tại bãi biển rôn Chính trong giờ phút quyết liệt của cuộc chiến đấu, Phi- đen Ca-xtơrô tuyên bố với toàn thế giới: Cu Ba tiến lên chủ nghĩa xã hội

Hi Mặc dù bị Mĩ bao vây cấm vận, nhưng nhân dân Cu Ba vẫn giành nhiều thành tựu

to lớn về mọi mặt: xây dựng một nền công nghiệp với hệ thống các ngành hợp lý,

nền nông nghiệp đa dạng; giáo dục, y tế và thể thao phát triển mạnh mẽ, đạt trình độ cao trên thế giới Sau khi Liên Xô tan rã, Cu Ba gặp nhiều khó khăn về kinh tế.

Nhưng với ý chí của toàn dân cùng với những cải cách và sự chiều chỉnh của chính

phủ, nền kinh tế Cu Ba có những chuyển biến tích cực, mức tăng trưởng kinh tế ngày càng tăng: 1994 - 0,4%; 1995 – 2,5%; 1996- 7,8%

Những thành tựu trong chiến đấu và trong xây dựng chủ nghĩa xã hội đã chứng minh rằng Cu Ba là hòn đảo anh hùng.

0,5

0,25

0,5

0,25

SỔ GD-ĐT BÌNH ĐỊNH KỲ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 12 THPT CẤP TÌNH NĂM HỌC 2006-2007

Đề chính thức Môn: LỊCH SỬ

Thời gian làm bài :180 PHÚT

(Không kề thời gian phát đề)

1-Đại đồn Chí Hoà.

2-Bình tây đại nguyên soái.

3-Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam

mời hết người Nam đánh Tây.

II-LỊCH SỬ THẾ GIỚI : (6.0 điểm)

Hãy liên k ết thời gian, địa danh, sự ki ện cho sau đây thành đoạn vi ết v ề cuộc khởi nghĩa

4-9-1870 của nhân dân Pari (Pháp):

4/9/-1870- nhân d6n Pari-khởi nghĩa-Đế chế thứ hai-cộng hoà-Chính phủ vệ quốc.

Câu 3: (2.0 điểm)

Sau đây là đoạn viết về tiểu sử của V.I Lênin:

“V.I Lênin sinh ngày 22-4-1870, trong một gia đình quí tộc tiến bộ Lênin đã tham gia phong trào cách mạng từ hồi còn là học sinh Năm 1893, Lênin đến thủ đô Mát xcơva và trở thành người

cầm đầu nhóm công nhân mác xít ở đây Sau khi bị bắt và đày đi Libi, sống ở nước ngoài một thời gian, đầu thế kỉ XX Lênin thành lập Đảng Xã hội dân chủ Đức”

Đoạn viết trên có những chi tiết sai> Anh (chị) hãy viết lại cho đúng.

SỔ GD-ĐT BÌNH ĐỊNH KỲ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 12 THPT CẤP TÌNH NĂM HỌC 2007-2008

Đề chính thức Môn: LỊCH SỬ

Thời gian làm bài :180 PHÚT

(Không kề thời gian phát đề)

Nêu những nội dung cơ bản và ý nghĩa của Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt do Nguyễn

Ái Quốc soạn thảo.

Câu 3: (2.0 điểm)

Tại sao nói Cách mạng tháng Tám là bước nhảy vọt vĩ đại trong lịch sử dân tộc và là sự kiện có

ý nghĩa thời đại?

SỞ GD-ĐT BÌNH ĐỊNH KỲ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 12 THPT CẤP TÌNH NĂM HỌC 2008-2009

Đề chính thức Môn: LỊCH SỬ

Thời gian làm bài :180 PHÚT

(Không kề thời gian phát đề)

Trên cơ sở trình bày mục đích của Hội Duy tân và Việt Nam Quang phục hội, anh (chị) hiểu gì

về tư tưởng cứu nước của Phan Bội Châu ?

Nêu những biểu hiện chủ yếu của xu thế toàn cầu hoá ngày nay Vì sao nói toàn cầu hoá vừa là

cơ hội, vừa là thách thức đối với các nước đang phát triển ?

SỞ GD-ĐT BÌNH ĐỊNH KỲ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 12 THPT CẤP TÌNH NĂM HỌC 2009-2010

Đề chính thức Môn: LỊCH SỬ

Thời gian làm bài :180 PHÚT

(Không kề thời gian phát đề)

Ngày thi: 09-11-2009

Câu 1: (3.5 điểm)

Trên cơ sở trình bày tóm tắt những hoạt động yêu nước của tư sản, tiểu tư sản, công nhân và một số người Việt Nam ở nước ngoài trong nhựng năm 1919-1925, anh (chị) có nhận xét gì về lực lượng tham gia, mục tiêu và hình thức đấu tranh của phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam

từ năm 1919 đến năm 1925 ?

Câu 2: (2.5 điểm)

Phong trào dân chủ 1936-1939 đã diễn ra trong bối cảnh lịch sử nào ? Nêu ý nghĩa lịch sử của

phong trào dân chủ 1936-1939

Những điểm khác nhau cơ bản giữa chiến dịch Việt Bắc thu- đông 1947 với chiến dịch Biên

giới thu- đông 1950.

Câu 6: (3.5 điểm)

Nêu những biến đổi to lớn của khu vực Đông Bắc Á sau Chiến tranh thế giới thứ hai Tại sao

nói từ nửa sau thế kỉ XX, khu vực Đông Bắc Á đạt được sự tăng trưởng nhanh chóng về kinh tế ?

Câu 7: (3.0 điểm)

Trình bày những nét chính trong quan hệ đối ngoại của Mĩ giai đoạn 1991-2000 Anh (chị) có nhận xét gì về chiến lược “ Cam kết và mở rộng” của Mĩ trong giai đoạn này ?

SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO

HÀ NAM

-KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 THCS

Năm học 2008 -2009 Môn thi: Lịch sử

(Thời gian: 150 phút không kể thời gian giao đề )

A.LỊCH SỬ THẾ GIỚI ( 6,0 điểm)

Câu 1 (4,0 điểm)

Hãy nêu các giai đoạn phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở các nước Á, Phi,

Mĩ La Tinh từ sau năm 1945 đến nay.Trình bày các sự kiện lịch sử tiêu biểu của mỗi giai

Chiến dịch Biến giới thu – đông 1950 của ta được mở ra trong hoàn cảnh lịch sử như thế

nào? Nêu diễn biến, kết quả của chiến dịch

Câu 2 (2,0 điểm)

Hãy nêu ba sự kiện chính trị lớn trong thời kì 1951 – 1953 Sự kiện nào có tính chất quyết

định nhất để đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tiến lên giành thắng lợi mới?

1.1930 - 1931 a Giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu

2.1932 - 1935 b Đòi tự do, dân chủ, cơm áo, hoà bình

3.1936 -1939 c “Độc lập dân tộc” và “Ruộng đất dân cày”

4.1939 - 1945 d Đấu tranh bí mật để củng cố lực lượng cách mạng

ĐỀ CHÍNH THỨC

SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO

HÀ NAM

-KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 THCS

Năm học 2008 -2009 Môn thi: Lịch sử

HƯỚNG DẪN CHẤM

(B n hả ướng d n ch m g m 04 trang)ẫ ấ ồ

A.LỊCH SỬ THẾ GIỚI ( 6,0 điểm)

Câu 1

(4,0 đ)

Hãy nêu các giai đoạn phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở các nước …

*Các giai đoạn (3 giai đoạn)

+Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỷ XX 0,25

+Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX 0,25

*Các sự kiện lịch sử tiêu biểu

+Giai đoạn 1:

Ngay khi được tin phát xít Nhật đầu hàng, nhân dân nhiều nước Đông Nam Á đã nổidậy, tiến hành khởi nghĩa vũ trang, lật đổ ách thống trị của phát xít, thành lập chínhquyền cách mạng, tiêu biểu là các nước

In-đô-nê-xi-a 17-8-1945, Việt Nam 2-9-1945, Lào 12-10-1945

0,75

Phong trào đấu tranh lan nhanh sang các nước Nam Á và Bắc Phi :Nhiều nước ở hai khu vực này liên tiếp nổi dậy giành độc lập như Ấn Độ (1946-1950),

Ai Cập (1952), An-giê-ri (1954-1962)…

Năm 1960, 17 nước ở châu Phi tuyên bố độc lập

Ngày 1-1-1959, cuộc Cách mạng nhân dân ở Cu-ba dưới sự lãnh đạo của xtơ-rô đã giành thắng lợi Chế độ độc tài thân Mĩ bị lật đổ

1,0

CH NH TH C

Sau khi giành thắng lợi trong các cuộc bầu cử, chính quyền của người da đen đã được

thành lập ở Rô-đe-di-a năm 1980 và ở Tây Nam Phi năm 1990…

Câu 2

(2,0đ)

Ý nghĩa và tác động của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

-Cuộc cách mạng KH-KT có ý nghĩa vô cùng to lớn như một cột mốc chói lọi trong lịch

-Cách mạng KH-KT đã cho phép con người thực hiện những bước nhảy vọt chưa từng

thấy về sản xuất và năng suất lao động, nâng cao mức sống và chất lượng cuộc sống của

con người…

0,5

-Cách mạng KH-KT đã đưa tới những thay đổi lớn về cơ cấu dân cư lao động với xu

hướng tỷ lệ dân cư lao động trong nông nghiệp và công nghiệp giảm dần, tỷ lệ dân cư lao

động trong các ngành dịch vụ ngày càng tăng lên, nhất là ở các nước phát triển cao

0,5

-Nhưng mặt khác cách mạng KH-KT cũng đã mang lại những hậu quả tiêu cực (chủ yếu

do chính con người tạo nên) Đó là việc chế tạo các loại vũ khí và các phương tiện quân

sự có sức tàn phá và huỷ diệt sự sống

0,75

B.LỊCH SỬ VIỆT NAM (14,0 điểm)

Câu 1

(5đ)

Chiến dịch Biến giới thu – đông 1950 của ta được mở ra trong hoàn cảnh lịch sử như

thế nào? Nêu diễn biến, kết quả của chiến dịch.

-Trong nước: Sau chiến dịch Việt Bắc lực lượng kháng chiến của ta đã lớn mạnh

*Diễn biến

-Sáng 16-9-1950, các đơn vị quân đội của ta nổ súng mở đầu chiến dịch bằng trận đánh

vào vi trí Đông Khê

-Sáng 18-9-1950 ta tiêu diệt cụm cứ điểm Đông Khê, uy hiếp Thất Khê, thị xã Cao Bằng

bị cô lập; hệ thống phòng ngự của địch trên Đường số 4 bị lung lay

1,0

-Quân Pháp ở Cao Bằng được lệnh rút theo Đường số 4, đồng thời lực lượng của chúng ở

Thất Khê cũng được lệnh tiến đánh Đông Khê để đón cánh quân từ Cao Bằng xuống, rồi

cùng rút về xuôi

0,5

-Đoán trước ý định của địch, quân ta mai phục, chặn đánh trên Đường số 4, hai cánh quân

Cao Bằng và Thất Khê bị thiệt hại nặng nên không liên lạc được với nhau Đến lượt Thất

Khê bị uy hiếp, quân Pháp buộc phải rút về Na Sầm, rồi Lạng Sơn và đến ngày 22-10 thì

rút khỏi Đường số 4

1,0

-Phối hợp với Mặt trận Biên giới, quân ta hoạt động mạnh ở tả ngạn sông Hồng, ở Tây

*Kết quả

-Sau hơn một tháng chiến đấu trên Mặt trận Biên giới ( từ 16-9 đến 22-10-1950) ta đã loạikhỏi vòng chiến đấu 8.000 tên, giải phóng vùng biên giới Việt – Trung dài 750 km từ CaoBằng đến Đình Lập với 35 vạn dân “Hành lang Đông – Tây” bị chọc thủng ở Hoà Bình

-Thế bao vây cả trong lẫn ngoài của địch đối với Căn cứ địa Việt Bắc bị phá vỡ Kế hoạchRơ-ve của Pháp bị phá sản

-Đại hội thống nhất Mặt trận Việt Minh và Hội Liên Việt (3-1951) 0,5

-Đại hội Anh hùng và chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ I (5-1952) 0,5

+Sự kiện có tính chất quyết định nhất là Đai hội đại biểu toàn quốc lần II của Đảng 0,5 Câu 3

cả hai mặt trận - chính diện và sau lưng địch

-Phương hướng chiến lược của ta là tập trung lực lượng mở những cuộc tiến công vàonhững hướng quan trọng về chiến lược mà địch tương đối yếu, nhằm tiêu diệt một bộphận sinh lực địch, giải phóng đất đai, đồng thời buộc chúng phải bị động phân tán lựclượng đối phó với ta trên những địa bàn xung yếu mà chúng không thể bỏ, tạo cho tanhững điều kiện thuận lợi để tiêu diệt thêm sinh lực địch.Phương châm tác chiến của talà: " Tích cực, chủ động, cơ động, linh hoạt", "đánh ăn chắc, đánh chắc thắng"

1,0

*Các cuộc tiến công

Thực hiện phương hướng chiến lược trên, trong cuộc tiến công Đông - Xuân 1953 - 1954,quân ta mở một loạt các chiến dịch tiến công địch trên nhiều hướng, ở hầu khắp các chiếntrường Đông Dương

1,0-Đầu tháng 12 - 1953, bộ đội chủ lực của ta ở Tây Bắc tổ chức một bộ phận bao vây, uyhiếp địch ở Điện Biên Phủ; bộ phận còn lại mở cuộc tiến công địch, giải phóng toàn tỉnhLai Châu (trừ Điện Biên Phủ) Na-va buộc phải đưa 6 tiểu đoàn cơ động từ đồng bằngBắc Bộ lên tăng cường Như vậy sau đồng bằng Bắc Bộ, Điện Biên Phủ trở thành nơi tậptrung quân thứ hai của địch

-Cũng vào đầu tháng 12-1953, liên quân Việt - Lào mở cuộc tiến công địch ở Trung Lào,giải phóng toàn tỉnh Thà Khẹt, đồng thời bao vây, uy hiếp Xê-nô Na-va tăng cường lựclượng cho Xê-nô để Xê-nô trở thành nơi tập trung quân thứ ba của địch

1,0

-Cuối tháng 1-1954, để đánh lạc hướng phản đoán của địch, tạo điều kiện đẩy mạnh côngtác chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, quân ta phối hợp với quân Pa-thét Lào mởcuộc tiến công địch ở Thượng Lào, giải phóng toàn tỉnh Phong Xa-lì, mở rộng vùng giải

1,0

phóng Lào Lo sợ Liên quân Việt - Lào thừa thắng đánh Luông Pha-bang, Na-va cho tăngcường lực lượng để Luông Pha-bang trở thành nơi tập trung quân thứ tư của địch.

-Đầu tháng 2-1954, quân ta mở cuộc tiến công địch ở Bắc Tây Nguyên, giải phóng toàntỉnh Kon Tum, đồng thời bao vây uy hiếp Plây Cu Na-va buộc phải bỏ dở cuộc tiến côngTuy Hoà để tăng cường lược lượng cho Plây Cu và Plây Cu trở thành nơi tập trung quânthứ năm của địch

1,0

Câu 4 (2 điểm)

Chọn sự kiện ở cột B cho phù hợp với cột A sau đây:

1.1930 - 1931 c “Độc lập dân tộc” và “Ruộng đất dân cày” 0,5

2.1932 - 1935 d Đấu tranh bí mật để củng cố lực lượng cách mạng. 0,5

3.1936 -1939 b Đòi tự do, dân chủ, cơm áo, hoà bình. 0,5

4.1939 - 1945 a Giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu 0,5

SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO

HÀ NAM

-KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 THCS

Năm học 2008 -2009 Môn thi: Lịch sử

(Thời gian: 150 phút không kể thời gian giao đề )

A.LỊCH SỬ THẾ GIỚI ( 6,0 điểm)

Phong trào yêu nước của các tầng lớp tư sản và tiểu tư sản từ năm 1919 đến 1925 đã diễn

ra như thế nào? Những điểm tích cực và hạn chế của phong trào trên

Câu 2 (3,0 điểm)

Đảng Cộng sản Đông Dương đã có những chủ trương gì để lãnh đạo nhân dân ta thực hiện cao trào kháng Nhật cứu nước?

Câu 3 (4,0 điểm)

Nêu nội dung cơ bản, ý nghĩa lịch sử của hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954

Câu 4 (2 điểm)Xác định mối quan hệ cặp đôi giữa các niên đại và sự kiện sau đây:

1.5/6/1911 A.Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên

2.7/1920 B.Nguyễn Ái Quốc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

3.6/1925 C.Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước

4.3/2/1930 D.Nguyễn Ái Quốc đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề

dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lê-nin

ĐỀ DỰ BỊ

SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO

HÀ NAM

-KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 THCS

Năm học 2008 -2009 Môn thi: Lịch sử

HƯỚNG DẪN CHẤM(B n hả ướng d n ch m g m 03 trang)ẫ ấ ồ

A.LỊCH SỬ THẾ GIỚI ( 6,0 điểm)

0,5

-Suốt một thời kì dài từ năm 1955 đến năm 1993, Đảng Dân chủ Tự do (LDP), đại diệncho quyền lợi của giai cấp tư sản liên tục cầm quyền Nhưng từ năm 1993, Đảng Dânchủ Tự do đã mất quyền lập chính phủ, phải nhường chỗ hoặc liên minh với các lựclượng đối lập

0,5

*Đối ngoại

-Sau chiến tranh Nhật Bản là một nước bại trận, hoàn toàn lệ thuộc vào Mĩ về chính trịvà an ninh Ngày 8-9-1951, Nhật Bản kí với Mĩ "Hiệp ước an ninh Mĩ - Nhật", theo đóNhật Bản chấp nhận đặt dưới "ô bảo hộ hạt nhân" của Mĩ và để Mĩ đóng quân, xâydựng căn cứ quân sự trên lãnh thổ Nhật Bản

1,0

-Từ nhiều thập niên qua, các giới cầm quyền Nhật thi hành một chính sách đối ngoạimềm mỏng về chính trị và tập trung vào phát triển các quan hệ về kinh tế đối ngoại nhưtrao đổi buôn bán, tiến hành

0,75

-Với chính sách mở cửa, tổng giá trị xuất nhập khẩu năm 1997 lên tới 325,06 tỉ USD 0,75

D B

ĐỀ Ự Ị

(tăng gấp hơn 15 lần so với năm 1978 là 20,6 tỷ USD) Cũng tính đến năm 1997, có

145.000 doanh nghiệp nước ngoài đang hoạt động ở TQ và đã đầu tư vào TQ hơn 521 tỷUSD

Đời sống nhân dân được nâng cao rõ rệt: từ 1978  1997, thu nhập bình quân đầu người

ở nông thôn đã tăng từ 133,6 lên 2090,1 nhân dân tệ; ở thành phố , từ 343,4 lên 5160,3

-Những năm sau Chiến tranh thế giới I phong trào dân tộc dân chủ ở nước ta đang trên đà

phát triển mạnh mẽ, thu hút nhiều tầng lớp nhân dân tham gia với nhiều hình thức đấu

tranh phong phú và sôi nổi, trước hết là ở các thành thị

0,5

-Giai cấp tư sản dân tộc nhân đà làm ăn thuận lợi sau chiến tranh muốn vươn lên giành vịtrí khá hơn trong nền kinh tế Việt Nam Họ đã phát động các phong trào chấn hưng nộihoá, bài trừ ngoại hoá (1919), đấu tranh chống độc quyền cảng Sài Gòn và độc quyền

xuất cảng lúa gạo Nam Kì của tư bản Pháp (1923)

1,0

-Giai cấp tư sản đã dùng báo chí để bênh vực quyền lợi cho mình Một số tư sản và địa

chủ lớn ở Nam Kì đã thành lập Đảng lập hiến để tập trung lực lượng, rồi đưa ra một sốkhẩu hiệu đòi tự do, dân chủ tranh thủ sự ủng hộ của quần chúng nhằm gây áp lực với

Pháp, nhưng lại sẵn sàng thoả hiệp với Pháp khi được chúng ban phát một số quyền lợi

đòi nhà cầm quyền Pháp thả Phan Bội Châu (1925) và đám tang Phan Châu Trinh (1926)

1,0

*Tích cực và hạn chế

+Tích cực: Giai cấp tư sản dân tộc Việt Nam đã có cố gắng trong việc đấu tranh chống sự

cạnh tranh chèn ép của tư sản nước ngoài Tiểu tư sản đấu tranh có tác dụng thức tỉnhlòng yêu nước truyền bá tư tưởng tự do dân chủ trong nhân dân, truyền bá những tư tưởngcách mạng mới

0,5

+Hạn chế

-Phong trào của giai cấp tư sản dân tộc chỉ mang tính chất cải lương, giới hạn trong

khuôn khổ của chế độ thực dân, phục vụ quyền lợi của các giai cấp trên và nhanh chóng

bị phong trào quần chúng vượt qua Tầng lớp tiểu tư sản chưa tổ chức thành chính đảng

nên đấu tranh mang tính chất xốc nổi ấu trĩ

0,5

Câu 2 Đảng Cộng sản Đông Dương đã có những chủ trương gì để lãnh đạo nhân dân ta thực hiện

(3,0đ) cao trào kháng Nhật cứu nước?

-Ngay khi tiếng súng đảo chính của Nhật vừa nổ, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã

họp hội nghị mở rộng Hội nghị đã ra chỉ thị: "Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của

chúng ta", xác định kẻ thù chính, cụ thể, trước mắt của nhân dân Đông Dương lúc này là

phát xít Nhật Hội nghị quyết định phát động một cao trào "Kháng Nhật, cứu nước" mạnh

mẽ làm tiền đề cho Tổng khởi nghĩa

1,5

-Giữa lúc cao trào kháng Nhật, cứu nước đang cuồn cuộn dâng lên thì ngày 15-4-1945

Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kì đã họp ở Hiệp Hoà (Bắc Giang) Hội nghị quyết định

thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân; phát triển hơn nữa

lực lượng vũ trang và nửa vũ trang; mở trường đào tạo cán bộ quân sự và chính trị; đề ra

nhiệm vụ cần kíp là phải tích cực phát triển

1,0

-Uỷ ban quân sự cách mạng Bắc Kì đã được thành lập, có nhiệm vụ chỉ huy các chiến khu

miền Bắc và giúp đỡ toàn quốc về mặt quân sự Tiếp đó, Khu Giải phóng Việt Bắc ra

đời

0,5

Câu 3

(4,0đ) Nêu nội dung cơ bản, ý nghĩa lịch sử của hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954.*Nội dung cơ bản.

-Các nước tham dự Hội nghị cam kết tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của ba nước

Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia là độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ

0,75

-Hai bên tham chiến (lực lượng kháng chiến ở các nước Đông Dương và lực lượng quân

xâm lược Pháp) cùng ngừng bắn, lập lại hoà bình trên toàn Đông Dương 0,5-Hai bên tham chiến thực hiện cuộc di chuyển, tập kết quân đội ở hai vùng: Quân đội

cách mạng Việt Nam và quân đội xâm lược Pháp tập kết ở hai miền Bắc và Nam, lấy vĩ

tuyến 17 làm ranh giới quân sự tạm thời

0,75

-Việt Nam tiến tới thồng nhất bằng cuộc tổng tuyển cử tự do trong cả nước, sẽ tổ chức

*Ý nghĩa

-Hiệp định Giơ-ne-vơ cùng với chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đã chấm dứt cuộc

chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp và can thiệp Mĩ ở VN, Lào, Cam-pu-chia

0,5

-Hiệp định Giơ-ne-vơ là văn bản pháp lí quốc tế ghi nhận các quyền dân tộc cơ bản của

nhân dân các nước Đông Dương và được các nước tham dự Hội nghị cam kết tôn trọng 0,5-Với Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 về Đông Dương, Pháp buộc phải rút hết quân đội về

nước; miền Bắc nước ta hoàn toàn giải phóng, chuyển sang giai đoạn cách mạng xã hội

chủ nghĩa

0,5

Câu 4 (2 điểm)

Xác định mối quan hệ cặp đôi giữa các niên đại và sự kiện sau đây:

1.5/6/1911 C.Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước 0,5

2.7/1920 D.Nguyễn Ái Quốc đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương

về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lê-nin 0,53.6/1925 A.Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh

4.3/2/1930 B.Nguyễn Ái Quốc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam 0,5 PHỤC VỤ THI HSG LỊCH SỬ 9 Vấ̀ CMT8

Câu hỏi: Phân tích bài học kinh nghiệm nắm vững thời cơ và nghệ thuật chỉ đạo cách

mạng của đảng trong cách mạng tháng Tám từ tháng 3 đến tháng 8 năm 1945

Bài Làm

Trong lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, dõn tộc ta đó lập nờn muụn vàn kỳtích, song chưa cú khi nào cả dõn tộc cùng lúc nổi dậy giành chính quyền về tay nhõn dõnmột cỏch nhanh chúng như trong cuộc Tổng khởi nghĩa thỏng 8 năm 1945 Nhõn dõn ta,khụng phõn biệt dõn tộc, tụn giỏo, giai cấp, khụng phõn biệt nam nữ, giàu nghốo , tậphợp trong Mặt trận Việt Minh do Đảng Cộng sản Việt Nam và lónh tụ Hụ̀ Chí Minh tổchức và lónh đạo, đó nhất tề đứng lờn làm cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền từ tayphỏt xít Nhật, lật đổ ỏch thống trị hàng ngàn năm của chế độ phong kiến, gần trăm nămcủa thực dõn Phỏp, lập nờn nước Việt Nam dõn chủ Cộng hòa Cỏch mạng thỏng 8 năm

1945, là cuộc cách mạng vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc, đó đưa nước ta từ một nớcthuộc địa trở thành một quốc gia độc lập dưới chế độ Dõn chủ Cộng hoà, cú chủ quyền,

cú tờn trờn bản đụ̀ thế giới, nhõn dõn ta, từ thõn phận nụ lệ, thành người dõn độc lập, tự

do, làm chủ nước nhà

Thắng lợi của Cỏch mạng thỏng 8 đó để lại cho chúng ta nhiều bài học quý bỏu vàcho đến hụm nay võ̃n còn nguyờn giỏ trị Một trong những bài học của Cỏch mạng ThỏngTỏm vĩ đại là Đảng ta đó kịp thời nắm bắt và tận dụng được thời cơ lịch sử, với phươngphỏp cỏch mạng và tài tổ chức đầy mưu lược, vượt qua thỏch thức, chạy đua với thờigian, lónh đạo toàn dõn nổi dậy giành lấy chính quyền; đụ̀ng thời, đứng ở địa vị là chủnhõn của đất nước Việt Nam mà tiếp đún quõn Đụ̀ng minh vào giải giỏp quõn Nhật Bàihọc nắm vững thời cơ và nghệ thuật chỉ đạo cách mạng của Đảng ta trong cách mạngtháng Tỏm còn núng hổi đến bõy giờ và mói mãi về sau Việc phân tích bài học này trêncác phơng diện: phân tích dự báo thời cơ, chủ động chuản bị cả về t tởng, tổ chức và lực l-ợng; tạo và tận dụng thời cơ và nghệ thuật chỉ đạo cách mạng của Đảng ta không nhữnggiúp ta hiểu sâu sắc hơn về lịch sử cách mạng dân tộc mà còn có giá trị thực tiễn sâu sắctrong công cuộc xây dựng đất nớc hôm nay

a) Phân tích dự báo thời cơ, chỉ đạo chuẩn bị lực lợng để chớp thời cơ:

Lịch sử cỏc cuộc cỏch mạng trờn thế giới chứng minh rằng, cỏch mạng muốn giành được thắng lợi phải cú thời cơ Thời cơ là một nhõn tố khỏch quan diễn ra trong một khoảng thời gian lịch sử nhất định Thời cơ cỏch mạng càng quý và rất hiếm khi xảy ra Khi đó cú thời cơ nhưng nếu lực lượng lónh đạo chưa sẵn sàng để nắm bắt thỡ nú sẽ nhanh chúng trụi qua Chỉ cú Đảng tiờn phong cú tầm nhỡn chiến lược, phõn tích tỡnh hỡnhchính xỏc, nhận định sỏng suốt về thời cơ sẽ và đang đến, chủ động tạo ra những nhõn tố chủ quan, chủ động chuõ̉n bị cụng phu những điều kiện bờn trong cần thiết, mới cú thể kịp thời chớp thời cơ để giành thắng lợi quyết định cho cỏch mạng Vỡ thế, chỉ riờng việc tiờn đoỏn đúng thời cơ, vận hội, đặc biệt nhạy bén chớp lấy thời cơ một cỏch tài tỡnh, khụn khéo, đó chứng minh sự lónh đạo sỏng suốt của Đảng ta và lónh tụ Hụ̀ Chí minh, sự quyết tõm, sẵn sàng của toàn dõn, với lực lượng vũ trang làm nòng cốt, cú vai trò quyết định đối với thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa Thỏng Tỏm

Ngay sau chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, với tầm nhỡn chiến lược, lónh tụ Hụ̀ Chí Minh và Trung ương Đảng ta đó phõn tích, đỏnh giỏ tỡnh hỡnh một cỏch khoa học, toàn diện, cụ thể, dự bỏo chính xỏc chủ nghĩa phỏt-xít nhất định thua, Liờn Xụ và cỏc lực lượng chống phỏt-xít nhất định giành chiến thắng, thời cơ cho cỏch mạng Việt Nam tiến lờn giành thắng lợi đang đến gần Thỏng giờng năm 1942, lónh tụ Hụ̀ Chí Minh đó viết diễn ca “Lịch sử nước ta”, trong đú Người dự đoỏn: Năm 1945, Việt Nam sẽ độc lập

Thỏng 10-1944, Người lại viết: “Cơ hội dõn tộc ta giải phúng chỉ ở trong một năm hoặc năm rưỡi nữa Thời gian rất gấp, ta phải làm nhanh” Thực tế, Đảng ta khụng khoanh tay thụ động chờ thời cơ, chờ đợi ai đú đến giải phúng cho dõn tộc mỡnh khỏi ỏch lầm than,

nụ lệ Với đường lối chiến lược cỏch mạng “đem sức ta mà tự giải phúng cho ta”, Đảng

ta, đứng đầu là lónh tụ Hụ̀ Chí Minh, đó cú những chủ trương, biện phỏp sỏng suốt, tích cực, từng bước tạo thế và lực bờn trong để cú thể động viờn, tổ chức toàn dõn đứng lờn tổng khởi nghĩa giành chính quyền khi cú thời cơ đến

Theo sự chỉ đạo của lónh tụ Hụ̀ Chí Minh, Đảng ta đó thành lập Mặt trận Việt Minh

để tập hợp rộng rói, đoàn kết cỏc lực lượng đõ̉y mạnh cuộc đấu tranh giành lại nền độc lập cho Tổ quốc Đảng đó tích cực xõy dựng, phỏt triển lực lượng vũ trang, cỏc căn cứ địacỏch mạng và khu giải phúng; phỏt triển đội quõn chính trị quần chúng bao gụ̀m cỏc tầng lớp nhõn dõn trong Mặt trận Việt Minh Đảng chủ trương vừa xõy dựng, vừa khụi phục cỏc tổ chức, đoàn thể cỏch mạng; đưa đội ngũ đảng viờn, cỏn bộ chủ chốt vào rốn luyện, thử thỏch trong thực tiễn đấu tranh sụi nổi của cỏch mạng để sẵn sàng đảm nhiệm vai trò lónh đạo quần chúng đứng lờn giành chính quyền về tay nhõn dõn

Bước vào năm 1945, những thế lực phỏt-xít Đức, í, Nhật bị thất bại nặng nề trờn khắp cỏc chiến trường Âu - Á; quõn đội Xụ-viết và cỏc lực lượng chống phỏt-xít chiến thắng vẻ vang, tạo nhõn tố quốc tế thuận lợi cho cỏc dõn tộc bị ỏp bức, nụ dịch cú thể đứng lờn giành lấy độc lập, tự do Đối với cỏch mạng Việt Nam, sau ngày phỏt-xít Nhật đảo chính lật đổ Phỏp (ngày 9-3-1945), Thường vụ Trung ương Đảng đó kịp thời ra Chỉ thị “Nhật, Phỏp bắn nhau và hành động của chúng ta” Đảng đó cú chủ trương rất sỏng suốt, kịp thời và cụ thể, phỏt động cao trào khỏng Nhật, cứu nước mạnh mẽ, từ khởi nghĩatừng phần, tiến lờn tổng khởi nghĩa; kết hợp chặt chẽ đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang và cụng tỏc binh vận đó là tiền đề cơ bản để thực hiện nắm vững thời cơ, giành thắng lợi cho CMT8

b) Nắm bắt thời, chỉ đạo tổng khởi nghĩa giành chính quyền :

Bất cứ một cuộc cỏch mạng nào cũng đều phải biết tạo ra thời cơ và nắm bắt thời

cơ Chính vỡ phỏt hiện được thời cơ, nắm bắt được thời cơ, biến thời cơ thành sức mạnhvật chất, Chủ tịch Hụ̀ Chí Minh và Đảng ta đó lónh đạo thành cụng cuộc Tổng khởi nghĩa

“long trời, lở đất” ngày 19-8-1945 một cỏch nhanh gọn, ít tổn thất nhất, nhưng thành quảđạt được vụ cùng to lớn

Thời cơ bùng nổ cuộc Cỏch mạng thỏng Tỏm là thời cơ cú một khụng hai, ngànnăm cú một Từ cuộc vận động cỏch mạng lõu dài, bền bỉ, chuõ̉n bị lực lượng cụng phu,trải qua nhiều hy sinh mất mỏt, một khi thời cơ xuất hiện, Đảng ta, đứng đầu là Lónh tụNguyễn Ái Quốc – Hụ̀ Chí Minh đó nắm lấy và quyết định “dù cú phải đốt chỏy cả dóyTrường Sơn cũng quyết giành cho được độc lập dõn tộc”

Thời cơ là tỡnh thế xuất hiện trong thời điểm nhất định cú lợi nhất cho việc chủđộng phỏt huy mọi sức mạnh để giành thắng lợi Thời cơ đú cú thể là do sai lầm của đốiphương, do năng động chủ quan tạo nờn hoặc do khỏch quan đưa đến Khi thời cơ đến,phải nhạy bén nắm bắt và phải kịp thời chớp lấy Ngày Tổng khởi nghĩa 19-8-1945 làmnờn cuộc Cỏch mạng Thỏng Tỏm kỳ diệu, chính là do chúng ta đó kịp thời chớp lấy thời

cơ và giành thắng lợi trọn vẹn

Thỏng 10-1944, Chủ tịch Hụ̀ Chí Minh từ Trung Quốc về Cao Bằng Người quyếtđịnh hoón cuộc khởi nghĩa của cỏc tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn vỡ thời cơ chưa đến, kẻ thùvõ̃n còn mạnh

Đến ngày 12-3-1945, Chỉ thị “Nhật - Phỏp bắn nhau và hành động của chúng ta” làmột văn kiện lịch sử cú ý nghĩa chỉ đạo hành động, chuõ̉n bị mọi lực lượng để đún thời

cơ khởi nghĩa một cỏch chủ động đó được Đảng ta sớm đề ra, phù hợp với tỡnh hỡnh lúcđú.

Trước tỡnh hỡnh phỏt xít Nhật liờn tục bị thất bại, từ ng y 13 đếnà 15-8-1945, Hộinghị toàn quốc của Đảng họp tại Tõn Trào (Tuyờn Quang) nhận định thời cơ đó đến,quyết định Tổng khởi nghĩa trong toàn quốc, giành chính quyền trước khi quõn Đụ̀ngminh vào Đụng Dương Trước đú, trong đờm 13-8-1945, khi Ủy ban Khởi nghĩa ra Quõnlệnh số 1, Chủ tịch Hụ̀ Chí Minh đó khẳng định: “Lúc này, thời cơ thắng lợi đó tới, dùphải hy sinh tới đõu, dù phải đốt chỏy cả dóy Trường Sơn, cũng phải kiờn quyết giànhcho được độc lập.”

Ngày 16 và 17-8-1945, Quốc dõn Đại hội họp tại Tõn Trào, tỏn thành chủ trươngTổng khởi nghĩa của Đảng Cộng sản Đụng Dương, thụng qua 10 chính sỏch lớn của ViệtMinh, thành lập Ủy ban Dõn tộc Giải phúng do Chủ tịch Hụ̀ Chí Minh làm Chủ tịch.Trong thư kờu gọi đụ̀ng bào cả nước, Chủ tịch Hụ̀ Chí Minh chỉ rừ: “Giờ quyết định chovận mệnh dõn tộc đó đến Toàn quốc đụ̀ng bào hóy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phúngcho ta” Người cũng khẳng định: “Chúng ta khụng thể chậm trễ”

Ngày 19-8-1945, Tổng khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội

Chỉ trong vòng 15 ngày, cuộc Tổng khởi nghĩa đó thành cụng trong cả nước

Những dấu mốc lịch sử của cuộc cỏch mạng vĩ đại Thỏng 8-1945 đó chứng tỏ nghệthuật chỉ đạo tài tỡnh của Đảng ta và của Chủ tịch Hụ̀ Chí Minh trong việc chọn đúng thời

cơ, ra quyết định Tổng khởi nghĩa đúng lúc

Nét đặc sắc, tiờu biểu và độc đỏo trong chủ trương của Đảng ta phỏt động cuộctổng khởi nghĩa là việc chọn thời điểm và địa điểm tiến hành khởi nghĩa

- Về thời điểm: đú là khi phỏt-xít Nhật đầu hàng quõn Đụ̀ng minh khụng điều kiện,

thời cơ cho cỏch mạng Việt Nam đó xuất hiện Đảng ta khụng chần chừ, do dự, mà tíchcực, chủ động, mau lẹ nắm bắt lấy thời cơ “ngàn năm cú một”, phỏt động nhõn dõn cảnước đứng lờn đấu tranh giành chính quyền với ý chí và quyết tõm sắt đỏ: “Dù phải đốtchỏy cả dóy Trường Sơn cũng kiờn quyết giành cho được độc lập.” Lúc này, Đảng ta đóphỏt lệnh tổng khởi nghĩa giành chính quyền với tính chất rất cần kíp, khụng thể muộnhơn, dù chỉ một vài ngày Toàn dõn đó nổi dậy, cả nước đụ̀ng lòng đứng lờn cùng chớpthời cơ đem về vận hội mới cho giang sơn gấm vúc của Tổ quốc

Chọn thời điểm 13 thỏng 8 để phỏt động Tổng khởi nghĩa là vụ cùng sỏng suốt, bởivào thời điểm đú, cỏch mạng đó lờn tới cao trào, lực lượng cỏch mạng đó lụi kéo đượcnhững tầng lớp trung gian, lừng chừng Cú thể thấy, bằng tầm nhỡn chiến lược, Chủ tịchHụ̀ Chí Minh và Trung ương Đảng đó tận dụng triệt để những thuận lợi cơ bản: Phỏt xítNhật hoang mang; Chính phủ Trần Trọng Kim yếu thế; quõn Đụ̀ng minh chưa vào nướcta; quõn Phỏp cú tham vọng quay trở lại Việt Nam song chưa cú lực lượng Thời cơ khởinghĩa ngàn năm cú một đó được chọn một cỏch chính xỏc trong khoảng 15 ngày trước khiquõn Tưởng và quõn Anh đổ bộ vào Đụng Dương Nếu phỏt động Tổng khởi nghĩa sớmhơn, nhõn dõn ta sẽ tổn hại nhiều xương mỏu Nếu phỏt động Tổng khởi nghĩa muộn hơn,khi quõn Đụ̀ng minh đó vào Đụng Dương thỡ Cỏch mạng Việt Nam sẽ mất đi thế chủđộng của mỡnh và sẽ gặp nhiều khú khăn khỏc Cũng nhờ chọn đúng thời cơ mà sức mạnhcủa nhõn dõn ta trong Cỏch mạng Thỏng Tỏm đó được nhõn lờn gấp bội, đó tiến hànhTổng khởi nghĩa thành cụng trong phạm vi cả nước trong thời gian ngắn

- Về địa điểm: Đảng ta quyết định tổng khởi nghĩa trờn phạm vi toàn quốc Sự

đụ̀ng loạt tiến hành cuộc khởi nghĩa ở tất cả cỏc địa phương trong cả nước, từ chiến khu

về đụ̀ng bằng, từ nụng thụn đến thành thị, rụ̀i cả thành thị và nụng thụn nhất tề nổi dậy

như thác đổ, sóng dâng, đè bẹp mọi sự phản kháng của kẻ thù, làm cho chúng không còn

có chỗ dựa của hậu phương, không kịp hỗ trợ, cứu viện, bảo vệ lẫn nhau Đồng chí Trường Chinh trong tác phẩm Cách mạng Tháng Tám đã phân tích thời

cơ khi Tổng khởi nghĩa nổ ra như sau: “Nếu ngày 9-3-1945, Nhật vừa đánh đổ Pháp màcuộc khởi nghĩa đã nổ ra nhanh thì cách mạng có thể tổn thất nhiều và chính quyền chưathể thành lập trong toàn quốc, vì lực lượng Nhật lúc đó còn khá vững, có thể tiêu diệtquân cách mạng ở những nơi có thể giữ Cho nên lúc đó chỉ khởi nghĩa bộ phận giànhchính quyền địa phương Nếu sau khi quân Nhật đầu hàng Đồng minh mà nhân dân ta bịđộng trông chờ quân Đồng minh vào “giải phóng”, không tức thời nổi dậy giành chínhquyền toàn quốc thì sẽ ra sao ? Hai trường hợp có thể xảy ra: Hoặc bọn bù nhìn tay saicủa Nhật đứng ra vỗ ngực “thoát ly ảnh hưởng của Nhật” và tự xưng là “độc lập, dânchủ” để đầu hàng Anh, Mỹ chứ không phải để giải phóng dân tộc Hoặc Pháp sẽ ngóc đầudậy thu thập sức tàn ở Đông Dương và đem tàn quân chạy ra ngoài rồi tháng 3 trở lạicùng với bọn Việt gian thân Pháp, lập chính quyền bù nhìn thân Pháp trong toàn quốc vàtuyên bố thi hành bản tuyên ngôn ngày 24-3-1945 cho Đông Dương “tự trị” Cả haitrường hợp ấy đều vô cùng nguy hiểm”

Lịch sử đã chứng minh rằng, Tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân,không thể lấy thời điểm nào khác ngoài thời điểm Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ươngĐảng đã chọn Vận dụng yếu tố thời cơ giành thắng lợi cho Cách mạng Tháng Tám năm

1945 của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đạt đến độ thiên tài

c) ý nghÜa thùc tiÔn cña bµi häc thêi c¬ trong CMT8:

Bài học về dự đoán chính xác thời cơ và nắm đúng thời cơ trong những bước ngoặtlịch sử cách mạng Bài học đó vẫn giữ nguyên giá trị, mang tính thời sự trong công cuộcđổi mới đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, trong bối cảnh thế giới và trongnước hiện nay có nhiều biến đổi lớn lao Chúng ta đã ra khỏi chiến tranh, ra khỏi sự kiệtquệ kinh tế và đang trở thành một trong những quốc gia phát triển nhanh trên thế giới.Một nước có diện tích và dân số thuộc vào những nước nhóm đầu, tiềm năng rất lớn chưađược khai thác; một đất nước ổn định về chính trị, an ninh quốc phòng ngày càng đượccủng cố tạo ra nhiều lợi thế đối nội và đối ngoại Đó là cơ sở xuất hiện những thời cơ đểvươn lên thùc hiÖn môc tiªu v× dân giàu nước mạnh

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay ở nước ta, cơ hội và thách thứcluôn đan xen, lồng ghép vào nhau, trong cơ hội bao hàm cả thách thức và trong tháchthức cũng bao hàm cả cơ hội Cơ hội càng lớn, thách thức càng nhiều, càng đòi hỏi sựsáng suốt, tầm nhìn xa trông rộng và bản lĩnh chính trị, quyết tâm cao của Đảng và Nhànước ta, cùng sự nỗ lực của toàn dân, để hạn chế những khó khăn, thách thức, biến tháchthức thành cơ hội

Ngày nay, thế giới đang diễn ra mạnh mẽ cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiệnđại, tạo ra những kỹ thuật mũi nhọn đưa năng suất lao động lên rất cao Xu thế khu vựchóa và toàn cầu hóa kinh tế ngày càng tăng mạnh Đồng thời, xu thế hòa bình, hợp tác vàphát triển cũng diễn ra mạnh mẽ trên thế giới Đó là những thời cơ mới tạo môi trườngquốc tế thuận lợi cho sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia Ở nước ta, đường lối, chínhsách hơn hai mươi năm đổi mới của Đảng và Nhà nước đã mang lại những thành tựu tolớn, tạo điều kiện cho đất nước tiến lên theo xu thế phát triển chung của thời đại Đấtnước ta đang bước vào thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa,vững bước đi lên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội

Thực hiện đường lối phát triển kinh tế đất nước trong thời kỳ đổi mới, Đảng ta chủtrương tích cực và chủ động hội nhập vào nền kinh tế thế giới Việc nước ta gia nhập Tổ

chức Thương mại Thế giới (WTO) là dấu mốc quan trọng trong tiến trỡnh hội nhập kinh

tế quốc tế Đú còn là kết quả của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương húa, đadạng húa cỏc quan hệ quốc tế Bước vào sõn chơi WTO đó mở ra cho chúng ta những cơhội, thuận lợi mới để phỏt triển kinh tế - xó hội, đõ̉y mạnh quỏ trỡnh cụng nghiệp húa,hiện đại húa đất nước, từng bước củng cố và tăng cường tiềm lực quốc phòng, quõn sự đểbảo vệ vững chắc Tổ quốc xó hội chủ nghĩa Tuy nhiờn, trong quỏ trỡnh hội nhập kinh tếquốc tế sẽ tất yếu nảy sinh khụng ít khú khăn, thỏch thức mới cả trực tiếp và giỏn tiếp, tỏcđộng tiờu cực đến việc bảo vệ độc lập chủ quyền, lợi ích quốc gia, dõn tộc, giữ vững địnhhướng xó hội chủ nghĩa trong quỏ trỡnh phỏt triển

Tuy đất nước đó đạt được nhiều thành tựu mới trong quỏ trỡnh chủ động hội nhậpvào nền kinh tế thế giới những năm vừa qua, nhưng cũng cần thẳng thắn nhỡn nhận rằng,chúng ta võ̃n đang phải đối mặt với khụng ít nguy cơ và thỏch thức, đặc biệt là nguy cơtụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực và trờn thế giới, và nguy cơchệch định hướng xó hội chủ nghĩa Bờn cạnh đú, cỏc thế lực thù địch đang ngày đờm rỏoriết thực hiện õm mưu “diễn biến hòa bỡnh”, bạo loạn lật đổ để chống phỏ cỏch mạngnước ta

Vỡ vậy, đòi hỏi cao nhất đối với Đảng, Nhà nước ta, đối với mụ̃i tổ chức đảng, mụ̃icỏn bộ, đảng viờn là tích cực nghiờn cứu, vận dụng tốt những bài học lịch sử trong Cỏchmạng Thỏng Tỏm năm 1945 vào thực tiễn xõy dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xó hộichủ nghĩa Để tranh thủ thời cơ, đõ̉y lùi nguy cơ trong tỡnh hỡnh mới, Thực hiện đầy đủnguyên tắc khụng vỡ quyền lợi hay lợi ích nhất thời, cục bộ của tổ chức, cỏ nhõn nào đúmà bất chấp nguyờn tắc, làm tổn hại đến lợi ích của quốc gia, dõn tộc, của tập thể Phảituyệt đối đặt lợi ích của quốc gia, dõn tộc, vỡ sự phỏt triển của chủ nghĩa xó hội lờn trờnhết Thực hiện phỏt huy nội lực, nõng cao hiệu quả hợp tỏc quốc tế, biết phõn tích, dựđoỏn và mau lẹ chớp lấy thời cơ, nắm chắc và tận dụng cú hiệu quả thời cơ để mang lạilợi ích to lớn cho quốc gia, cộng đụ̀ng, gúp phần đõ̉y mạnh sự nghiệp cụng nghiệp húa,hiện đại húa đất nước Đú là thước đo bản lĩnh cỏch mạng, sự mõ̃n cảm và nguyờn tắclónh đạo của Đảng ta trong thời kỳ chủ động hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay ở nước ta.Bài học thời cơ của Cỏch mạng Thỏng Tỏm đó được Đảng ta vận dụng sỏng tạo,đưa cuộc tổng tiến cụng và nổi dậy mùa xuõn 1975 đến toàn thắng, giành độc lập trọnvẹn cho cả nước, đưa nước ta vào kỷ nguyờn mới - kỷ nguyờn cả nước xõy dựng chủnghĩa xó hội Bài học nắm bắt thời cơ còn đợc Đảng ta thực hiện thành công trong suốtquá trình thực hiện công cuộc đổi mới, đa nớc ta vợt qua khỏi khủng hoảng và kém pháttriển, trở thành một nớc phát triển nhanh trong khu vực và trên thế giới, khẳng định vai trò

vị thế của Việt Nam trên trờng quốc tế

Dõn tộc Việt Nam đó nhiều lần thành cụng lớn về nắm bắt thời cơ lịch sử để giành độc lập dõn tộc và khụi phục nền độc lập của nước nhà Đúng như Chủ tịch Hụ̀ Chí Minh

đó từng viết: “Lạc nước, hai xe đành bỏ phớ

Gặp thời, một tốt cũng thành cụng”.

SỞ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO KỲ THI TUYấ̉N SINH vào lớp 10 THPT QUỐC HỌC THỪA THIấN HUẾ KHểA NGÀY 19- 06 -2006

MễN: LỊCH SỬ

Đề thi chính thức ( Thời gian làm bài: 150 phút )

a- Nguyễn Ái Quốc d- Nguyễn Đức Cảnh

b- Ngô Gia Tự e- Phùng Chí Kiên

c- Trần Phú g- Lê Hồng Phong

2- Đường lối cách mạng thể hiện trong sơ đồ dưới đây được ghi trong văn kiện nào của Đảng Cộng sản Đông Dương?

UBND TỈNH THỪA THIÊN HUẾ KỲ THI tuyÓn SINH vµo líp 10 CHUYÊN

SỞ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO NĂM HỌC 2006-2007

MÔN: LỊCH SỬ

L m cách mà ạng tư

sản

dân quyền thắng lợi

Bỏ qua giai đoạn tưbản chủ nghĩa

Tiến thẳng lên chủnghĩa xã hội

1- Trần Phú

2- Đường lối này được ghi trong văn kiện Luận cương chính trị 10-1930.

0, 5 điểm 0,5 điểm

Câu 2

2 điểm

Chứng minh sự thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945 là nhờ sụ lãnh đạo kip thời và sáng tạo của

Đảng Cộng sản Đông Dương và lãnh tụ Hồ Chí Minh.

1- Giữa tháng Tám-1945, phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh không

điều kiện làm cho thời cơ của một cuộc tổng khởi nghĩa giành chính

quyền ở nước ta hoàn toàn chín muồi.

2- Trước thời cơ đó, Đảng ta và lãnh tụ Hồ Chí Minh đã có chủ

trương kịp thời, đúng đắn và sáng tạo: Phát động toàn dân tổng khởi

nghĩa giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào Đông

Dương giải giáp quân Nhật, để với tư cách người làm chủ nước nhà

đón tiếp quân Đồng minh vào làm nhiệm vụ giải giáp để hạn chế sự

phá hoại của chúng.

3- Chủ trương đó được thể hiện:

a- Đêm 13 rạng ngày 14-8-1945, Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc đã ra

quân lệnh số 1 phát động toàn dân tổng khởi nghĩa.

b- Ngày 14 và ngày 15-8-1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng Cộng

sản Đông Dương đã quyết định phát động toàn dân tổng khởi nghĩa.

4- Chủ trương của Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh đáp ứng được

nguyện vọng của toàn thể dân tộc, quần chúng cách mạng nước ta đã

vùng lên khởi nghĩa giành chính quyền, đưa cuộc tổng khởi nghĩa

giành thắng lợi nhanh chóng trong 15 ngày

Câu 4

2 điểm

Chủ trương của Đảng và Chính phủ ta đối với Pháp và tưởng trong

thời gian trước và sau 6-3-1946 có điểm khác nhau:

1- Trước ngày 6-3-1946, Đảng và Chính phủ ta hoà hoãn, nhân

nhượng với Tưởng, kiên quyết chống Pháp ở miền Nam, thì từ sau

6-3-1946, Đảng và Chính phủ ta hoà hoãn, nhân nhượng với Pháp để

đuổi 20 vạn quân Tưởng về nước (Hiệp định Sơ Bộ 6-3-1946, Tạm

ước 14-9-1946).

2- Lý do có sự khác nhau

a- Để tránh tình thế bất lợi cùng một lúc phải đối phó với nhiều kẻ

thù.

b- Do tình hình thay đổi: Pháp cấu kết với Tưởng, để quân Pháp ra

miền Bắc thay thế quân Tưởng.

c- Loại được một kẻ thù nguy hiểm là Tưởng.

a- Tranh thủ được thời gian hoà hoãn để chuẩn bị lực lượng chống

Pháp.

Tại sao nói chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ cùng với Hiệp định

Giơnevơ đã kết thúc cuộc kháng chiến chống Pháp (1945-1954)?

1- Sau hơn 8 năm tiến hành chiến tranh, trước sự thất bại liên tiếp,

thực dân Pháp đã đề ra kế hoạch Nava nhằm mục đích xoay chuyển

cục diện chiến tranh, hy vọng trong vòng 18 tháng sẽ “kết thúc chiến

tranh trong danh dự” Trước nguy cơ phá sản của kế hoạch này, Pháp

đã xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ làm điểm quyết chiến

chiến lược với ta.

2- Quân và dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng đã mở chiến dịch Điện

Biên Phủ từ ngày 13-3-1954 và đập tan tập đoàn cứ điểm này vào

ngày 7-5-1954.

3- Với chiến thắng Điện Biên Phủ đã làm phá sản hoàn toàn kế hoạch

Nava, thực dân Pháp đã buộc phải ký Hiệp định Giơnevơ, công nhận

độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, rút quân về nước.

Nền hòa bình được lập lại trên đất nước ta đồng thời đánh dấu sự kết

thúc của cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta.

tiến bộ phi thường, những thành tựu kỳ diệu và những thay đổi to lớn trong cuộc sống con người.

2- Nú cho phép con người thực hiện những bước nhảy vọt chưa từng thấy về sản xuất và năng xuất lao động, nõng cao mức sống và chất lượng cuộc sống

3- Đưa tới những thay đổi lớn về cơ cấu dõn cư lao động nhất là ở cỏc nước phỏt triển cao.

4- Tuy nhiờn, nú cũng mang lại những hậu quả tiờu cực do chính con người tạo nờn (chế tạo vũ khí hủy diệt cuộc sống, nạn ụ nhiễm mụi trường), phúng xạ nguyờn tử, tai nạn lao động, giao thụng, dịch bệnh mới cùng với những đe dọa về an ninh, đạo đức xó hội đối với con người

(Dành cho thí sinh thi vào lớp chuyên Lịch sử)

Thời gian làm bài: 150 phút Ngày thi: Sáng 20/7/2008

-A lịch sử Việt Nam (8,0 điểm)

Câu 1: (4,0 điểm)

đề chính thức

Em hãy trình bày sự phân hoá giai cấp trong xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thếgiới thứ nhất? Nêu mâu thuẫn trong xã hội Việt Nam giai đoạn này? Theo em mâu thuẫnnào là cơ bản nhất? Vì sao?

sở giáo dục và đào tạo

A Phần lịch sử Việt Nam (7,0 điểm)

Câu 1 (3,0 điểm) :

Em hãy trình bày hoàn cảnh, nội dung, ý nghĩa của hội nghị thành lập Đảng cộngsản Việt Nam, từ đó xác định rõ vai trò quan trọng của lãnh tụ Nguyễn ái Quốc đối với sựthành công của hội nghị này?

Câu 2 (2,5 điểm):

Quân và dân ta đã đánh bại bớc đầu kế hoạch quân sự Na-va trong Đông - Xuân

1953 - 1954 nh thế nào?

Câu 3 (1,5 điểm):

Trong chủ trơng, kế hoạch giải phóng hoàn toàn miền Nam đợc Bộ Chính trị Trung

-ơng Đảng đề ra vào cuối năm 1974, đầu năm 1975 có những điểm nào thể hiện sự linhhoạt và sáng tạo của Đảng ta? Kết quả của sự sáng tạo đó?

B Phần lịch sử thế giới (3,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm):

Trình bày những biến đổi lớn của khu vực Đông Nam á từ sau chiến tranh thế

giới thứ II đến nay? Biến đổi nào là quan trọng nhất? Vì sao ?

Đấ̀ CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 150 phỳt

A LỊCH SỬ VIỆT NAM ( 7,0 điờ̉m )

Cõu 1 (2,5 điờ̉m)

Trỡnh bày những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ 1920 đến 1925

í nghĩa của những hoạt động này ?

Trình bày những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ 1920 đến 1925 Ý nghĩa của

những hoạt động này?

1- Giới thiệu vài nét về tiểu sử của Nguyễn Ái Quốc: Nguyễn Tất Thành sinh ngày

19-5-1890, trong một gia đình nhà Nho yêu nước, quê ở làng Kim Liên, huyện Nam Đàn,

tỉnh Nghệ An Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, Người sớm có lòng yêu nước và

cũng sớm nhận thấy những hạn chế trong chủ trương cứu nước của các bậc tiền bối.

Năm 1911, Người đã quyết định ra đi tìm con đường cứu nước mới

2- Sau hơn 10 năm tìm đường cứu nước, dưới ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười

Nga 1917, Người có những quyết định quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng

của mình.

3- Tháng 7-1920, sau khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc

và vấn đề thuộc địa của Lê-nin, Nguyễn Ái Quốc đã hoàn toàn tin theo Lê-nin, dứt

khoát đứng về Quốc tế thứ ba

4- Tháng 12- 1920, Người bỏ phiếu tán thành tham gia Quốc tế thứ ba và tham gia sáng

lập ra Đảng Cộng sản Pháp, đánh dấu bước ngoặt trong hoạt động cách mạng của

Người, từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác-Lênin và đi theo con đường cách

mạng vô sản; phát hiện cho dân tộc con đường cứu nước đúng đắn.

5- Năm 1921, Ngưòi tham gia sáng lập hội Liên hiệp thuộc địa ở Pari, ra báo Người

cùng khổ, viết sách báo ( Bản án chế độ thực dân Pháp) góp phần tố cáo tội ác của

chủ nghĩa đế quốc, thức tỉnh các dân tộc bị áp bức đoàn kết, đấu tranh tự giải phóng

theo chủ nghĩa Mác- Lênin.

6- Từ 6-1923, Nguyễn Ái Quốc sang Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế nông dân và Đại hội

V Quốc tế Cộng sản (1924), góp phần phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin về cách mạng

giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa Những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa

Mác-Lênin về cách mạng giải phóng dân tộc do Nguyễn Ái Quốc tiếp nhận và truyền bá vào

0,25

0,25 0,5

0,5

0,25

Việt Nam là một bước chuẩn bị quan trọng về chính trị và tư tưởng cho sự thành lập

chính đảng vô sản ở Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo.

7- Từ cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu (Trung Quốc), thành lập Hội

Việt Nam Cách mạng Thanh niên (6-1925), trực tiếp mở các lớp huấn luyện chính trị

đào tạo cán bộ Đây là sự chuẩn bị trực tiếp của Nguyến Ái Quốc về tư tưởng chính trị

và tổ chức cho sự ra đời của một Đảng Cộng sản ở Việt Nam

0,25

0,5

Câu 2

(1 điểm )

Tại sao nói chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ cùng với Hiệp định Giơ-ne-vơ đã kết

thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta

(1945-1954)?

1 Chiến thắng Điện Biên Phủ đã làm phá sản hoàn toàn kế hoạch Nava- kế hoạch quân

sự lớn nhất và cuối cùng của Pháp trong 9 năm tiến hành chiến tranh xâm lược Việt

Nam, là thắng lợi quân sự lớn nhất của ta trong 9 năm kháng chiến chống Pháp.

2 Chiến thắng Điện Biên Phủ, đã buộc thực dân Pháp phải ký kết Hiệp định Giơnevơ

1954, công nhận các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Đông Dương và rút quân về

nước; kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta.

0,5

0,5 Câu 3:

(1,5điểm) Lập bảng so sánh giữa chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” và chiến lược “ Chiến

tranh cục bộ” do đế quốc Mỹ tiến hành ở Việt Nam (về thời gian, qui mô, biện

pháp, kết quả).

Mỗi chiến lược: 0,75

Mỹ tiến hành bằng quân đội tay sai, do

“cố vấn” Mỹ chỉ huy, dựa vào vũ khí, trang bị kỹ thuật, phương tiện chiến tranh của Mỹ, tiến hành càn quét, bình định lập

“ấp chiến lược”, phá hoại miền Bắc, phong tỏa biên giới, vùng biển

Mỹ tiến hành bằng lực lượng quân đội Mỹ, quân đồng minh và quân đội Sài Gòn, tiến hành hàng loạt cuộc hành quân “tìm diệt” và

“bình định”, tiến hành chiến tranh phá hoại

Ý nghĩa của công cuộc đổi mới đó đối với tiến trình phát triển của lịch sử dân tộc?

1- Từ Đại hội VI (12-1986) của Đảng, Việt Nam chuyển sang thực hiện đường lối

đổi mới trong hoàn cảnh lịch sử mới

a- Hoàn cảnh đất nước:

Thực hiện hai kế hoạch Nhà nước 5 năm (1976 – 1985), cách mạng Việt Nam đạt

0,25

được những thành tựu và tiến bộ đáng kể trên các lĩnh vực của đời sống xã hội,

song cũng gặp không ít khó khăn Đất nước lâm vào khủng hoảng, trước hết là

khủng hoảng về kinh tế - xã hội

b- Hoàn cảnh thế giới:

Tác động của cách mạng khoa học-kỹ thuật, những thay đổi tình hình thế giới và

quan hệ giữa các nước, nhất là đứng trước cuộc khủng hoảng toàn diện ngày càng

trầm trọng ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa khác.

* Hoàn cảnh đất nước và thế giới có những thay đổi đòi hỏi Đảng và Nhà nước

ta phải tiến hành đổi mới.

2 Trải qua 15 năm thực hiện với 3 kế hoạch 5 năm

( 1986-1990, 1991-1995, 1996-2000), công cuộc đổi mới của Đảng và nhà nước đã

đạt những thành tựu về kinh tế- xã hội Đưa nước ta thoát khỏi khủng hoảng kinh

tế- xã hội, tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia, làm thay đổi bộ mặt của đất

nước và cuộc sống của nhân dân, củng cố vững chắc độc lập dân tộc và chế độ

XHCN, nâng cao vị thế và uy tín của nước ta trên trường quốc tế

0,5

0,25 0,25

0,75

B LỊCH SỬ THẾ GIỚI ( 3,0 điểm ) Câu 1

(1,5điểm)

Trình bày xu thế phát triển của thế giới sau “ Chiến tranh lạnh”.

1- Tháng 12-1989, cuộc “ Chiến tranh lạmh” kết thúc, tình hình thế giới có nhiều

biến chuyển và diễn ra theo nhiều xu hướng:

- Một là, xu thế hòa hoãn và hòa dịu trong quan hệ quốc tế.

- Hai là, sự tan rã của “Trật tự hai cực Ianta” và thế giới đang tiến tới xác lập một

thế giới đa cực, nhiều trung tâm.

- Ba là, hầu hết các nước đều ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển lấy kinh tế làm

trọng tâm.

- Bốn là, tuy hòa bình thế giới được củng cố, nhưng từ đầu những năm 90 của thế

kỷ XX, ở nhiều khu vực lại xảy ra những cuộc xung đột quân sự hoặc nội chiến

giữa các phe phái.

2- Tuy nhiên, xu thế chung của thế giới ngày nay là hòa bình, ổn định và hợp tác

phát triển kinh tế Đây vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối với các dân tộc khi

bước vào thế kỷ XXI.

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 Câu 2

(1,5điểm)

Tại sao nói Cu Ba là “Hòn đảo anh hùng”?

- Cu Ba là một nước đất không rộng, nằm ở vùng biển Ca-ri-bê Sau Chiến tranh thế

giới thứ hai, là thuộc địa kiểu mới của Mĩ Không cam chịu chế độ độc tài tàn bạo,

các tầng lớp nhân dân… dưới sự lãnh đạo của Phi-đen Ca-xtơrô đã 2 lần đứng lên đấu tranh giải phóng (26-7-1953 và 11-1956) Ngày 1-1-1959, chế độ độc tài Batixta bị lật đổ Sau cách mạng thành công, chính phủ lâm thời do Phi- đen Ca-

xtơrô đứng đầu đã tiến hành cách mạng dân chủ triệt để về mọi mặt (…).

- Tháng 4-1961, quân và dân Cu Ba đánh tan cuộc tập kích của Mĩ tại bãi biển rôn Chính trong giờ phút quyết liệt của cuộc chiến đấu, Phi- đen Ca-xtơrô tuyên bố với toàn thế giới: Cu Ba tiến lên chủ nghĩa xã hội

Hi Mặc dù bị Mĩ bao vây cấm vận, nhưng nhân dân Cu Ba vẫn giành nhiều thành tựu

to lớn về mọi mặt: xây dựng một nền công nghiệp với hệ thống các ngành hợp lý,

0,5

0,25

nền nông nghiệp đa dạng; giáo dục, y tế và thể thao phát triển mạnh mẽ, đạt trình độ cao trên thế giới Sau khi Liên Xô tan rã, Cu Ba gặp nhiều khó khăn về kinh tế.

Nhưng với ý chí của toàn dân cùng với những cải cách và sự chiều chỉnh của chính

phủ, nền kinh tế Cu Ba có những chuyển biến tích cực, mức tăng trưởng kinh tế ngày càng tăng: 1994 - 0,4%; 1995 – 2,5%; 1996- 7,8%

Những thành tựu trong chiến đấu và trong xây dựng chủ nghĩa xã hội đã chứng minh rằng Cu Ba là hòn đảo anh hùng.

SBD thí sinh: Chữ ký GT1:

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 CHUYÊN QUỐC HỌC THỪA THIÊN HUẾ Môn: Lịch sử - Năm học 2008-2009

ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

A LỊCH SỬ VIỆT NAM ( 7,0 điểm )

Câu 1 Đảng Cộng sản Đông Dương đã căn cứ vào những điều kiện

Đảng Cộng sản Đông Dương đã căn cứ vào những điều kiện lịch sử sau

đây để phát động cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 :

1 Ở châu Á, quân phiệt Nhật đã đầu hàng Đồng minh không điều kiện

(giữa tháng 8- 1945) Quân Nhật ở Đông Dương hoang mang dao động

cực độ, chính phủ tay sai thân Nhật bị tê liệt, rệu rã.

2 Cao trào kháng Nhật cứu nước đang diễn ra mạnh mẽ, một không khí

gấp rút chuẩn bị khởi nghĩa sôi sục trong cả nước Quần chúng cách

mạng đã sẵn sàng đứng lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền khi có

lệnh của Đảng Cộng sản Đông Dương

3 Tất cả tình hình trên đây làm cho những điều kiện của một cuộc Tổng

khởi nghĩa giành chính quyền chín muồi trong toàn quốc Đứng trước

thời cơ thuận lợi trên, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào (từ

ngày 14 đến ngày 15-8-1945) đã quyết định phát động Tổng khởi nghĩa

trong cả nước, giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào Ủy

ban Khởi nghĩa toàn quốc được thành lập và ra Quân lệnh số 1 kêu gọi

toàn dân nổi dậy giành chính quyền Đại hội Quốc dân cũng họp ở Tân

Trào (16-8) nhất trí tán thành lệnh Tổng khởi nghĩa của Đảng Cộng sản

Đông Dương.

5 Nhờ chớp đúng thời cơ và kịp thời lãnh đạo toàn dân trong cả nước

nổi dậy giành chính quyền của Đảng, cuộc Tổng khởi nghĩa đã giành

được thắng lợi nhanh chóng chỉ trong vòng 15 ngày (từ 14 đến

28-8-1945)

Nêu nội dung cơ bản và ý nghĩa lịch sử của Hiệp định Giơnevơ

về chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương (1954)

1- Căn cứ vào những điều kiện cụ thể cuộc kháng chiến của ta, cũng

như so sánh lực lượng giữa ta và Pháp trong chiến tranh và xu thế chung

của thế giới là giải quyết các vấn đề tranh chấp bằng thương lượng,

Chính phủ ta đã ký kết Hiệp định Giơnevơ về chấm dứt chiến tranh ở

Đông Dương vào ngày 21-7-1954.

2- Nội dung cơ bản của Hiệp định Giơnevơ …

a- Các nước tham dự Hội nghị cam kết tôn trọng các quyền dân tộc cơ

bản của ba nước Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia là độc lập, chủ quyền,

thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.

b- Hai bên tham chiến ( ) cùng ngừng bắn, lập lại hòa bình trên toàn

Đông Dương.

c- Hai bên tham chiến thực hiện cuộc di chuyển, tập kết quân đội ở hai

vùng ( ), ở Việt Nam lấy vĩ tuyến 17 làm ranh giới quân sự tạm thời.

d- Việt Nam tiến tới thống nhất bằng cuộc tổng tuyển cử tự do trong cả

nước, sẽ tổ chức vào tháng 7-1956 dưới sự kiểm soát của một Ủy ban

quốc tế

3- Ý nghĩa lịch sử của Hiệp định Giơnevơ

a- Hiệp định Giơnevơ cùng với chiến thắng Điện Biên Phủ đã chấm dứt

cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp và can thiệp Mỹ ở Việt

Nam và Đông Dương Pháp buộc phải rút quân đội về nước, Mỹ thất bại

trong âm mưu kéo dài, mở rộng và quốc tế hóa chiến tranh xâm lược

Đông Dương.

b- Đây là văn bản pháp lý quốc tế ghi nhận các quyền dân tộc cơ bản của

nhân dân ba nước Đông Dương và được các nước tham dự Hội nghị cam

0,25đ