Vậy để thích nghi với hoạt động đặc biệt này, hệ vận động của con người phải tiến hóa hơn ở Thú như thế nào thì bài hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu vấn đề này.. Bài mới.[r]
Trang 1
Bài 11 : Tiến hóa của hệ vận động Vệ sinh hệ vận động
I Mục tiêu
Sau khi học xong bài học này, học sinh cần :
1 Kiến thức
- Trình bày được sự tiến hóa của bộ xương người so với bộ xương thú
- Nêu được sự tiến hóa của hệ cơ người so với hệ cơ thú
2 Kĩ năng
- Hình thành được kĩ năng quan sát hình ảnh, tư duy, khái quát hóa vấn đề
- Rèn luyện được kĩ năng phân tích, vận dụng kiến thức vào thực tế
3 Thái độ
- Có thái độ yêu thích môn học
- Ý thức bản thân về vệ sinh, chăm sóc hệ vận động, luyện tập thể dục thể thao và có chế độ
ăn uống, làm việc hợp lý, vừa sức
II Chuẩn bị của thầy – trò
1 Chuẩn bị của thầy
- Sách giáo khoa Sinh học 8
- Tài liệu tham khảo có liên quan
- Hình vẽ phóng to về bộ xương người và bộ xương thú
- Bảng phụ
2 Chuẩn bị của học sinh
- Sách giáo khoa sinh học 8
- Học bài cũ và chuẩn bị bài mới
3 Phương pháp
- Hoạt động nhóm phát huy tính chủ động, tích cực của học sinh để tiếp thu kiến thức
- Vấn đáp – gợi mở; - tìm tòi
- Khăn trải bàn
III Tiến trình dạy và học
1 Ổn định tổ chức lớp ( 1 phút )
2 Kiểm tra bài cũ ( 4 phút )
Câu hỏi : - Công của cơ là gì? Công của cơ được sử dụng vào mục đích gì?
- Hãy tính công của cơ khi xách một túi gạo nặng 5kg lên độ cao 1m
3 Đặt vấn đề vào bài mới ( 2 phút )
Ở bài trước chúng ta đã được học về tính sinh công của cơ Chúng ta thấy là : Khi cơ
co, tạo ra một lực tác động vào vật, làm vật di chuyển, tức là sinh ra một công Ở Thú
Trang 2nói chung, hoạt động của cơ cũng sinh ra công, nhưng công đó không được Thú sử dụng để tham gia hoạt động lao động sản xuất Ngược lại với Thú, chúng ta thấy ở người, khi cơ co sinh ra công, và từ đó giúp con người có thể tham gia lao động tạo ra của cải vật chất Vậy để thích nghi với hoạt động đặc biệt này, hệ vận động của con người phải tiến hóa hơn ở Thú như thế nào thì bài hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu vấn đề này
4 Bài mới
Hoạt động 1 : Tìm hiểu về sự tiến hóa của bộ xương người so với bộ xương Thú ( 15 phút ).
Mục tiêu :
Sau khi học sau nội dung này, học sinh cần :
- Trình bày được sự tiến hóa của bộ xương người so với bộ xương Thú
- Rèn luyện được kĩ năng tư duy, phân tích hình ảnh, khái quát hóa vấn đề
Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Nội dung bài học
- Giáo viên chia lớp thành 4
nhóm, thông báo thời gian
hoàn thành là 5 phút, các
nhóm thảo luận trả lời câu
hỏi : Quan sát hình vẽ, chỉ ra
sự khác biệt giữa bộ xương
người và bộ xương Thú
- Giáo viên treo bảng phụ 11,
sau đó mời 1 nhóm đại diện
lên điền thông tin
- Giáo viên nhận xét, đưa ra
đáp án
- Giáo viên hỏi : Những đặc
điểm nào của bộ xương người
thích nghi với tư thế đứng
thẳng và đi bằng 2 chân ?
- Yêu cầu HS rút ra kết luận
Học sinh : thảo luận nhóm, mỗi thành viên trong nhóm làm bài cá nhân trong 2 phút, sau đó tổng hợp ý kiến chung
Các nhóm khác chú ý theo dõi, nhận xét và bổ sung
- HS trao đổi nhóm để nêu được các đặc điểm: cột sống, lồng ngực, sự phân hoá tay và chân, đặc điểm về khớp tay
và chân
I Sự tiến hóa của bộ
xương người so với bộ xương Thú Phiếu học tập
Kết luận:
- Bộ xương người cấu tạo hoàn toàn phù hợp với tư thế đứng thẳng và lao động
Bảng 11- Sự khác nhau giữa bộ xương người và xương thú
Trang 3Các phần so sánh Bộ xương người Bộ xương thú
- Tỉ lệ sọ/mặt
- Lồi cằm xương mặt
- Lớn
- Phát triển
- Nhỏ
- Không có
- Cột sống
- Lồng ngực
- Cong ở 4 chỗ
- Nở sang 2 bên
- Cong hình cung
- Nở theo chiều lưng bụng
- Xương chậu
- Xương đùi
- Xương bàn chân
- Xương gót
- Nở rộng
- Phát triển, khoẻ
- Xương ngón ngắn, bàn chân hình vòm
- Lớn, phát triển về phía sau
- Hẹp
- Bình thường
- Xương ngón dài, bàn chân phẳng
- Nhỏ
Hoạt động 2 : ( 10 phút )
Tìm hiểu sự tiến hóa của hệ cơ người so với hệ cơ Thú
Mục tiêu :
Sau khi học xong bài học này, học sinh cần :
- Trình bày được sự tiến hóa của hệ cơ người so với hệ cơ Thú
- Hình thành kĩ năng quan sát, phân tích hình ảnh, khái quát hóa vấn đề
- Kĩ năng làm việc nhóm.
- Yêu cầu học sinh đọc thông
tin sách giáo khoa, quan sát
hình 11.4, trao đổi nhóm để
trả lời câu hỏi :
- Hệ cơ ở người tiến hoá so
với hệ cơ thú như thế nào ?
- Nhận xét, đánh giá giúp học
sinh rút ra kết luận
- Cá nhân nghiên cứu SGK, quan sát hình vẽ, trao đổi nhóm để thống nhất ý kiến
- Đại diện các nhóm trình bày, bổ sung
- Rút ra kết luận
II .Sự tiến hoá của hệ cơ người so với hệ cơ thú
- Cơ nét mặt biểu hiện tình cảm của con người
- Cơ vận động lưỡi phát triển
- Cơ tay: phân hoá thành nhiều nhóm cơ nhỏ phụ trách các phần khác nhau Tay cử động linh hoạt, đặc điệt là ngón cái
- Cơ chân lớn, khoẻ, có thể gập, duỗi
Hoạt động 3 : Vệ sinh hệ vận động ( 10 phút ).
- Yêu cầu học sinh quan sát
hình 11.5, trao đổi nhóm để
trả lời các câu hỏi:
+ Để xương và cơ phát triển
cân đối, chúng ta cần làm
gì?
+ Để chống cong vẹo cột
sống, trong lao động và học
- Cá nhân quan sát H 11.5
- Liên hệ thực tế, trao đổi nhóm để trả lời
- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung
III.Vệ sinh hệ vận động
Để cơ và xương phát triển cân đối cần:
+ Chế độ dinh dưỡng hợp lí
+ Thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng
+ Rèn luyện thân thể và
Trang 4tập cần chú ý những điểm
gì ?
- Nhận xét và giúp HS tự rút
ra kết luận
- Rút ra kết luận lao động vừa sức
+ Chống cong, vẹo cột sống cần chú ý: mang vác đều 2 tay,
tư thế làm việc, ngồi học ngay ngắn không nghiêng vẹo
4 Củng cố ( 3 phút )
- Đọc phần ghi nhớ cuối bài
5 Bài tập về nhà
Học bài theo câu hỏi sách giáo khoa
6 Dặn dò
- Đọc lý thuyết bài thực hành
- Chuẩn bị phương tiện, đồ dùng làm thực hành như trong sách đã yêu cầu