MỤC LỤCLời nói đầu1Phần I: Cơ sở lí luận và nhận thức chung về thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố sự3I.Mục đích, phạm vi, phương pháp nghiên cứu…3II.Cơ sở lí luận…3III.Nhận thức chung…4Phần II: Thực trạng nguyên nhân và những giải pháp về thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự6I.Thực trạng vấn đề thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự61.Thực hành quyền công tố trong việc kiểm sát việc khởi tố vụ án hình sự92.Thực hành quyền công tố trong việc kiểm sát giai đoạn điều tra vụ án hình sự93.Thực hành quyền công tố trong việc kiểm sát giai đoạn truy tố104.Thực hành quyền công tố trong việc kiểm sát giai đoạn xét xử125.Công tác kiểm sát thi hành án…13II.Nguyên nhân thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự14III.Một số giải pháp…15Phần III. Nhận xét, Kiến nghị16I.Nhận xét, đánh giá…16II.Vấn đề tồn tại…17III.Kiến nghị qua thời gian thực tế18Kết luận19
Trang 1TRƯỜNG ……….
KHOA……….
-Báo cáo tốt nghiệp
Đề tài:
Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Ninh Bình thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân
theo pháp luật trong tố tụng hình sự
Trang 2MỤC LỤC
Lờinóiđầu 1
Phần I: Cơ sở lí luận và nhận thức chung về thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trongtốsự 3
I Mục đích, phạm vi, phương phápnghiêncứu… 3
II Cơ sởl í luận… 3
III Nhậnthứcchung… 4
Phần II: Thực trạng nguyên nhân và những giải pháp về thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụnghìnhsự 6
I Thực trạng vấn đề thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tuân theo pháp luật trong tố tụnghìnhs ự 6
1 Thực hành quyền công tố trong việc kiểm sát việc khởi tố vụ ánhìnhsự 9
2 Thực hành quyền công tố trong việc kiểm sát giai đoạn điều tra vụ án hình
sự 9 3 Thực hành quyền công tố trong việc kiểm sát giai đoạntruytố 10
4 Thực hành quyền công tố trong việc kiểm sát giai đoạnxétxử 12
5 Công tác kiểm sát thihànhán… 13
II Nguyên nhân thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự 14
III Một sốgiảipháp… 15
Phần III Nhận xét,Kiếnnghị 16
I Nhận xét,đánhgiá… 16
II Vấn đềtồntại… 17
III Kiến nghị qua thời gianthựctế 18
Kếtluận 19
Trang 3LỜI NÓI ĐẦU
Viện kiểm sát thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp là chức năng hiến định của ngành kiểm sát nhân dân Qua đó góp phần bảo vệ pháp chế Xã hội chủ nghĩa, bảo vệ tài sản của Nhà nước, của tập thể và các quyền lợi ích hợp pháp của công dân Trong phạm vi chức năng của mình, Viện kiểm sát còn có trách nhiệm phối hợp với cơ quan hữu quan trong việc phòng ngừa tội phạm và giáo dục pháp luật
Viện kiểm sát thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự nhằm đảm bảo mọi hành vi tội phạm đều phải được xử lí kịp thời, việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội Vì thế, Nhà nước đòi hỏi Viện kiểm sát giám sát, thực hiện và bảo đảm một nền tố tụng văn minh, công bằng, khách quan, trong sạch, đúng pháp luật và có hiệu lực, hiệuquả
Trong những năm gần đây, Viện kiểm sát Thành phố Ninh Bình đã phát huy có hiệu quả chức năng nhiệm vụ của mình, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đấu tranh và phòng chống tội phạm trong thời kì phát triển của đất nước, phù hợp với nhiệm vụ lâu dài và nhiệm vụ chiến lược của Đảng và Nhà nước đề ra Viện kiểm sát thành phố thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự đúng pháp luật, phát hiện nhanh chóng, xử lí công minh, kịp thời mọi hành vi phạm tội, không để lọt tội phạm, thể hiện sức mạnh Nhà nước đối với tội phạm và ngừa tội phạm Đồng thời Viện kiểm sát phối hợp với cấp Đảng uỷ chính quyền, Đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội trên địa bàn Thành phố chú trọng và có những biện pháp tác động, khuyến khích, tuyên truyền và giáo dục công dân nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật và tôn trọng quy định của địa phương đảm bảo ổn định trật tự an toàn xãhội
Tuy nhiên, song song với sự phát triển mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, những mặt trái của cơ chế thị trường dẫn đến tình hình diễn biến tội phạm ngày một phức tạp Viện kiểm sát Thành phố gặp phải không ít khó khăn trong quá trình kiểm sát điều tra đưa vụ án ra xét xử Do đó, Viện kiểm sát Thành phố luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động, tự giác đấu tranh và phòng ngừa tội phạm, xử lý nghiêm minh kịp thời không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội
Trang 4Qua thời gian thực tập thực tế tại Viện kiểm sát nhân dân thành phố Ninh Bình, với kiến thức được học trong nhà trường và được sự giúp đỡ của lãnh đạo Viện, cán bộ Kiểm sát viên
em viết chuyên đề:“ Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Ninh Bình thực hành quyền
côngtố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự”.Hy vọng qua chuyên đề này
em có thể phần nào làm rõ trách nhiệm, nhiệm vụ quyền hạn của Viện kiểm sát hiện nay thông qua Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Ninh Bình Do thời gian thực tế còn hạn chế, chuyên đề thực tập của em không tránh khỏi những thiếu xót Em kính mong được sự góp ý của thầy cô
để chuyên đề của em được hoàn thiện Em xin chân thành cảmơn!
Trang 5PHẦN I
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ NHẬN THỨC CHUNG VỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ, KIỂM SÁT VIỆC TUÂN THEO PHÁP LUẬT TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ
I MỤC ĐÍCH, PHẠM VI, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊNCỨU.
1 Mục đích:
- Đánh giá, phân tích tình hình thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự trên địa bàn Thànhphố
- Đề xuất một số biện pháp cơ bản nhằm giải quyết vấn đề thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự trong giai đoạn hiệnnay
2 Phạm vi:
- Về không gian : chuyên đề tiến hành nghiên cứu, khảo sát tình hình thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự trên địa bàn Thành phố NinhBình
- Về thời gian : chuyên đề phân tích thực trạng thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hính sự trong những năm gần đây và hiệntại
-Về nội dung : chuyên đề chú ý nghiên cứu chi tiết thực trạng thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự từ đó tìm ra những tồn tại chưa được giải quyết trong những năm qua, đưa ra những kiến nghị và những giải pháp cụ thể
3 Phương pháp:
Trong đề tài em xin đưa ra một số phương pháp nghiên cứu sau đây :
- Thu thập tài liệu liên quan đến vấn đề thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự trong những nămqua
- Sử lí, phân tích số liệu từ đó tổng hợp xây dựng báo cáo, tìm ra những tồn tại, đưa ra kiến nghị và những giảip h á p
II CƠ SỞ PHÁP LÍ CỦA VIỆC THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ, KIỂM SÁT VIỆC TUÂN THEO PHÁP LUẬT TRONG TỐ TỤNG HÌNHSỰ.
Là một hệ thống cơ quan trong bộ máy nhà nước, Viện kiểm sát nhân dân được hình thành gắn liền với nhiệm vụ cách mạng của Nhà nước trong mỗi giai đoạn, góp phần đấu tranh chống mọi hành vi phạm tội nhằm bảo vệ lợi ích dân tộc, chế độ xã hội, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân Chính vì thế:
Căn cứ vào điều 137 Hiến pháp 1992 sửa đổi quy định :
“ Viện kiểm sát nhân dân tối cao thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tưpháp, góp phần đảm bảo cho pháp luật được thực hành nghiêm chỉnh và thống nhất Các
Trang 6Viện kiểm sát địa phương, Viện kiểm sát quân sự thực hành quyền công tố và kiểm sát
cáchoạt động tư pháp trong phạm vi trách nhiệm do luật định”.
Căn cứ điều 1 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002 quy định :
“Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp theoquy định của Hiến pháp và pháp luật”.
Điều 23 Bộ luật tố tụng hình sự quy định :
“1 Viện kiểm sát thực hành quyền công tố trong tố tụng hình sự, quyết định việc truy tốngười phạm tội ra trước Toà án.
2.Viện kiểm sát kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự có trách
nhiệmphát hiện kịp thời vi phạm pháp luật của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng, áp dụng những biện pháp do bộ luật này quy định để loại trừ việc vi phạm pháp luật của những cơ quan hoặc cá nhânnay.
3 Viện kiểm sát thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tốtụng hình sự nhằm đảm bảo mọi hành vi phạm tội đều phải được xử lý kịp thời; việc khởi
tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vôtội”.
III NHẬN THỨCCHUNG.
Viện kiểm sát thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự được hiểu :
Thực hành quyền công tố là nhân danh Nhà nước để truy tố và buộc tội đối với những người có hành vi gây nguy hiểm cho xã hội trên cơ sở quy định Bộ luật tố tụng Hình sự Quyền công tố được thực hiện từ khi có quyết định khởi tố vụ án hình sự và kết thúc khi bản án của Toà án có hiệu lực thi hành Thực hành quyền công tố nhằm đảm bảo việc xét xử đúng pháp luật, nghiêm minh, kịp thời
Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự là kiểm sát việc khởi tố của cơ quan điều tra; kiểm sát hoạt động điều tra; kiểm sát xét xử của Toà án; kiểm sát việc thi hành các bản án có hiệu lực pháp luật
Thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự thuộc hai phạm trù khác nhau nhưng có mối quan hệ với nhau, nằm trong một thể thống nhất biện chứng, đan xen, có tác dụng hỗ trợ, tác động qua lại lẫn nhau Như vậy, việc kiểm sát có hiệu quả là điều kiện để đảm bảo cho hoạt động thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát được đúng đắn
và ngược lại, công tác thực hành quyền công tố có hiệu quả sẽ tạo điều kiện cho hoạt động kiểm sát phát hiện kịp thời những vi phạm pháp luật bảo đảm : không để người nào bịkhởitố,bịbắt,bịtạmgiữ,tạmgiam,bịhạnchếquyềncôngdân,bịxâmphạmtínhmạng,
Trang 7sức khoẻ, tự do, danh dự và nhân phẩm một cách trái pháp luật, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội
PHẦN II THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT TRONG VẤN ĐỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ, KIỂM SÁT VIỆC TUÂN THEO PHÁP
LUẬT TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ.
I THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ, KIẾM SÁT VIỆC TUÂN THEO PHÁP LUẬT TRONG TỐ TỤNG HÌNHSỰ.
Trong những năm gần đây, theo số liệu báo cáo tổng kết năm của Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Ninh Bình, tỷ lệ tội phạm tuy có giảm nhưng vẫn còn một số tội phạm có chiều hướng ngày một ra tăng
Trong báo cáo tình hình vi phạm pháp luật, tội phạm và hoạt động công tác kiểm sát năm
2005 của Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Ninh Bình như sau :
*Kiểm sát quản lý tin báo tin tố giác tội phạm kiểm sát việc khởi tố:
Trong năm đã quản lí, phân loại, xử lí được: 301 tin.(tăng 57 tin so với năm 2004)
Đã giải quyết :
+ Khởi tố hình sự : 254 vụ
+ Không khởi tố hình sự : 31 vụ
+ Xử lý hành chính : 1 vụ
+ Chuyển nơi khác : 6 vụ
Còn 9 vụ đang xác minh giải quyết
* Khâu kiểm sát điều tra:
Tổng số vụ thụ lý kiểm sát điều tra : 291 vụ = 300 bị can
Trong đó, cũ 25 vụ = 29 bị can; mới 266 vụ = 271 bị can ( có 10 vụ tỉnh chuyển về, 01 vụ án phục hồi điều tra )
- Đã giải quyết : Kết thúc điều tra đề nghị truy tố 175 vụ = 245 bịcan
- Chuyển nơi khác giải quyết : 7 vụ = 02 bị can (án kinh tế)
- Đình chỉ 02 vụ = 03 bịcan
- Tạm đình chỉ : 48 vụ = 03 bị can
Quyết định nhập 15 vụ án vào 04 vụ
Còn phải giải quyết 44 vụ = 47 bịcan
Viện kiểm sát còn phải giải quyết : 180 vụ = 251 bị can
Trang 8- Cũ 05 vụ = 06 bịcan.
- Mới 175 vụ = 245 bịcan
- Đã ra quyết định truy tố 179 vụ = 245 bịcan
- Còn phải giải quyết 01 vụ = 02 bịcan
* Kiểm sát xét xử hình sự:
Tổng số vụ Toà án thụ lý kiểm sát xét xử : 194 vụ = 285 bị cáo
Trong đó, cũ 14 vụ = 34 bị cáo Mới 180 vụ = 251 bị cáo
Đã đưa ra xét xử 172 vụ = 248 bị cáo
Còn lại chưa xét xử 22 vụ = 37 bị cáo
* Kiểm sát thi hành án hình sự:
Tổng số bị án phải thi hành : 229 bị án (cũ 02, mới 227 )
Đã ra quyết định thi hành án đối với 13 bị án bị phạt tiền
Đã thi hành 211 bị án đều là số mới
Trong đó : + Phạt tù : 175 bị án
+ án treo : 34 bị án
+ Cải tạo không giam giữ : 02 bị án
Còn chưa thi hành án 05 bị án ( cũ 02, mới 03 ) đều bị phạt tù Lý do cả 05 bị án đang trong thời gian được hoãn thi hành án
Năm 2006 :
* Kiểm sát quản lý tin báo tin tố giác tội phạm kiểm sát việc khởi tố:
Trong năm đã quản lý, phân loại, xử lý được 317 tin ( tăng 16 tin so với năm 2005 )
Đã giải quyết :
+ Khởi tố hình sự : 233 tin
+ Ra quyết định không khởi tố : 45 tin
+ Xử lý hành chính : 04 tin
+ Chuyển nơi khác : 12 tin
Còn 23 tin đang xác minh giải quyết
* Kiểm sát điều tra:
Tổng số vụ án cơ quan điều tra thụ lý giải quyết 283 vụ = 328 bị can
Cũ 43 vụ = 47 bị can
Mới 233 vụ = 266 bị can, tỉnh chuyển về giải quyết 05 vụ = 13 bị can, phục hồi điều tra 02
vụ = 02 bị can
Đã ra quyết định nhập 06 vụ = 0 bị can vào 01 vụ = 02 bị can trong vụ án khác
Chuyển tỉnh giải quyết 05 vụ = 0 bị can
Như vậy, tổng số vụ còn phải giải quyết 271 vụ = 328 bị can
Trang 9Đã giải quyết : + Đình chỉ 01 vụ = 0 bị can.
+ Tạm đình chỉ 53 vụ = 01 bị can
Kết thúc điều tra đề nghị truy tố 162 vụ = 251 bị can
Còn phải giải quyết 55 vụ = 76 bị can
Viện kiểm sát phải giải quyết : 163 vụ = 253 bị can
Cũ 01 vụ = 02 bị can
Mới 163 vụ = 253 bị can
Đã ra quyết định truy tố 162 vụ = 250 bị can
Tạm đình chỉ 0 vụ = 01 bị can
Còn phải giải quyết 01 vụ = 02 bị can
* Kiểm sát xét xử:
Tổng số vụ Toà án thụ lý kiểm sát xét xử 184 vụ = 287 bị can
Trong đó : Cũ 22 vụ = 37 bị can
Mới 162 vụ = 250 bị can
Đã đưa ra xét xử 170 vụ = 265 bị can
Tạm đình chỉ xét xử 01 vụ =01 bị can
Còn lại chưa xét xử 13 vụ = 21 bị can
* Kiểm sát thi hành án:
Tổng số bị án phải thi hành 247 bị án ( cũ 05, mới 242 )
Đã ra quyết định thi hành đối với 221 bị án ( cũ 02 bị án, mới 199 bị án )
Trong đó : + Phạt tù: 160 bị án
+ án treo : 39 bị án (mới)
+ Cải tạo không giam giữ : 21 bị án
Đã ra quyết định thi hành án phạt tiền đối với 21 bị án
Chưa thi hành 06 bị án (cũ 03 bị án, mới 03 bị án ) Lý do chưa thi hành đang được hoãn thi hành án
Cụ thể như sau :
1 Thực trạng về vấn đề thực hành quyền công tố, kiểm sát việc khởi tố vụ án hình sự:
1.1 Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tiếp nhận giải quyết tin báo, tố
giáctội phạm và kiến nghị khởitố:
Theo quy định khoản 2a điều 7 Quy chế tạm thời về công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc điều tra các vụ án hình sự qui định : lãnh đạo Viện kiểm sát phải cử kiểm sát viên hàng ngày kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo
về tội phạm do cá nhân, cơ quan tổ chức và kiến nghị khởi tố của cơ quan Nhà nước chuyểnđếncơquanđiềutra;đảmbảomọitốgiác,tinbáovềtộiphạmvàkiếnnghịkhởitố
Trang 10phả được cơ quan điều tra tiếp nhận đầy đủ và được giải quyết theo đúng qui định của Bộ luật
tố tụng hình sự Vì thế, Viện kiểm sát Thành phố chủ động cử kiểm sát viên ngay từ đầu quá trình tiếp nhận thụ lí và giải quyết tin báo, tố giác tội phạm, kiến nghị khởi tố của cơ quan điều tra một cách nhanh chóng và chínhxác
1.2 Thực hành quyền công tố và kiểm sát khởi tố vụ án hình sự:
Qua xác minh trong đơn thư tố giác tội phạm “có dấu hiện tội phạm” có đủ căn cứ để khởi
tố vụ án hình sự, Viện kiểm sát yêu cầu cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố vụ án hình sự
Do đó, cán bộ, kiểm sát viên đựơc phân công chủ động trong việc nghiên cứu hồ sơ, kiểm sát chặt chẽ quyết định khởi tố, không khởi tố của cơ quan điều tra, có văn bản đề xuất kịp thời bằng văn bản và có ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo viện Năm 2006, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Ninh bình đã khởi tố hình sự 233 tin, ra quyết định không khởi tố 45tin
2.Thực hành quyền công tố và kiếm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động điều tra :
Với mục đích đấu tranh phòng chống tội phạm giữ gin an ninh chính trị và bảo đảm an toàn
xã hội Viện kiểm sát có trách nhiệm bảo đảm mọi hành vi phạm tội phải được phát hiện điều tra kịp thời không để lọt tội phạm và người phạm tội không làm oan người vô tội, các quyền và lợi ích của công dân phải được tôn trọng Vì vậy, Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Ninh Bình luôn nắm vững vị trí, trách nhiệm của mình hoàn thành tốt nhiệm vụ, nâng cao chất lượng công tác trong giai đoạn điều tra, khám phá tội phạm Trong năm 2006, Viện kiểm sát nhân dân Thành phố đã giải quyết 216 vụ = 252 bị can, đồng thời phối hợp với cơ quan điều tra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn 8 vụ = 9 bị can Qua kiểm sát điều tra Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Ninh Bình đã ra 22 văn bản yêu cầu cơ quan điều tra điều tra được cơ quan điều tra chấp thuận Tất cả các vụ đều được giải quyết đúng hạn, đúng luật định, không có oan sai vi phạm tố tụng hoặc trả hồ sơ điều tra bổsung
Thông qua công tác kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động điều tra Viện kiểm sát nhân dân thành phố phát hiện một số vi phạm của cơ quan điều tra đơn vị đã trao đổi trực tiếp và kiến nghị bằng văn bản, cơ quan điều tra đã tiếp thu sửa chữa
3 Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giai đoạntruytố.Quyềnq u y ế t đ ị n h t r u y t ố l à đ ặ c q u y ề n c ủ a V i ê n k i ể m s á t , c ó t á c đ ộ n g r ấ
t l ớ n k h ô n g
n h ữ n g đốivớingườibịtruytố,màcònảnhhưởngđếntrậttự,trịanxãhội.Dođó,Việnkiểm sátphảithậntrọngtrongviệcnghiêncứuhồsơvụán,trongviệcđềxuấthướnggiảiquyếtvụ
án tuân theo qui định của bộ luật tố tụng Hình sự
3.3.1 Quyết định việc truy tố bị can:
Sau khi Viện kiểm sát nhận được hồ sơ vụ án và bản kết luận điều tra, đề nghị truy tố của
Cơ quan điều tra Kiểm sát viên được phân công điều tra nghiên cứu hồ sơ vụ án, kiểm tra