Nghiên cứu một số giải pháp tăng cường quản lý thuế nhà đất tại thành phố hạ long tỉnh quảng ninh

Đối với thuế Nhà đất, bên cạnh việc động viên một phần thu nhập của người sử dụng đất nhằm tăng nguồn thu cho Ngân sách Nhà nước còn khuyến khích sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả quỹ đất ở

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT

ĐỖ HỒNG QUẢNG

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THUẾ NHÀ ĐẤT TẠI THÀNH PHỐ HẠ LONG TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

HÀ NỘI - 2010

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT

ĐỖ HỒNG QUẢNG

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THUẾ NHÀ ĐẤT TẠI THÀNH PHỐ HẠ LONG TỈNH QUẢNG NINH

Chuyên ngành: Kinh tế Công nghiệp

Mã số : 60.31.09

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS Lê Quang Bính

HÀ NỘI - 2010

Bảng 2.1 Bảng phân bổ các bậc thuế đất đô thị theo vị trí của từng

loại đường phố

51

Bảng 2.2 Bảng đơn giá tính thuế nhà đất tại thành phố Hạ Long

(đô thị loại 2) năm 2008

52

Bảng 2.3 Bảng đơn giá tính thuế nhà đất tại thành phố Hạ Long

(đô thị loại 2) năm 2009

52

Bảng 2.4 Bảng đơn giá tính thuế nhà đất tại thành phố Hạ Long

(đô thị loại 2) năm 2010

53

LỜI CẢM ƠN

Sau thời gian học tập, nghiên cứu đến nay học viên đã hoàn thành luận văn thạc sĩ kinh tế với đề tài: “ Nghiên cứu một số giải pháp tăng cường quản

lý thuế Nhà đất tại thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh”

Trong quá trình học tập, nghiên cứu viết luận văn, được sự giúp đỡ của các thầy cô giáo, các tổ chức, đồng nghiệp trong và ngoài tỉnh đã tạo điều kiện về vật chất, thời gian và cung cấp tài liệu giúp tôi hoàn thành luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu của các thầy cô giáo, các tổ chức, đồng nghiệp và người hướng dẫn khoa học TS Lê Quang Bính

đã hết lòng hướng dẫn và giúp đỡ tôi rất nhiều trong nghiên cứu khoa học và thực hiện hoàn thành luận văn này

Kính trình Hội đồng khoa học Trường Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội xem xét và đánh giá kết quả cho luận văn này

Tôi xin chân trọng cảm ơn,

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thuế là nguồn thu chủ yếu của Ngân sách Nhà nước, là công cụ quan trọng để phân phối và phân phối lại tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân Trong đó thuế Nhà đất là khoản thu có tỉnh ổn định cao, được thu đối với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ở, đất xây dựng công trình

Thực hiện Pháp lệnh thuế Nhà đất ngày 31/7/1992; Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh thuế Nhà đất ngày 19/5/1994; Nghị định số 94/CP ngày 25/8/1994 của Chính phủ qui định chi tiết thi hành Pháp lệnh về thuế Nhà đất

và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh về thuế Nhà đất; Thông tư số 83 TC/TCT ngày 7/10/1994 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định số 94/CP ngày 25/8/1994 của Chính phủ về thuế Nhà đất Trong những năm qua trên địa bàn thành phố Hạ Long cơ bản các hộ gia đình,

cá nhân sử dụng đất ở, đất sản xuất kinh doanh (thuộc đối tượng chịu thuế nhà đất) đã cơ bản chấp hành nghiêm túc việc kê khai nộp thuế Nhà đất hàng năm, số thu về thuế Nhà đất hàng năm đều tăng và có xu hướng ổn định, góp phần vào việc tăng thu ngân sách cho địa phương

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, nhu cầu về sử dụng đất ở, đất sản xuất kinh doanh (thuộc đối tượng chịu thuế nhà đất) ngày càng lớn Các dự án xây dựng khu đô thị, khu tái định cư, dự án kinh doanh đổi đất lấy hạ tầng được triển khai thực hiện, các hộ gia đình cá nhân thực hiện chuyển mục đích đất nông lâm nghiệp sang làm đất ở, đất sản xuất kinh doanh do đó đã tạo ra một quỹ đất rất lớn

Tuy nhiên việc thực hiện kê khai, nộp thuế nhà đất của các chủ sử dụng đất còn chưa đầy đủ, chưa nghiêm túc dẫn đến còn thất thu Do đó để góp phần thực hiện nghiêm túc chính sách pháp luật thuế Nhà đất, góp phần chống

thất thu ngân sách tác giả lựa chọn đề tài: “Nghiên cứu một số giải pháp tăng

cường quản lý thuế nhà đất tại thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh”

2

2 Mục đích nghiên cứu đề tài

- Làm rõ thực trạng việc quản lý thuế nhà đất và các nguyên nhân gây thất thoát thuế nhà đất trên địa bàn thành phố Hạ Long,

- Kiến nghị các giải pháp tăng cường công tác quản lý thuế nhà đất, đảm bảo thực hiện nghiêm túc chính sách pháp luật thuế nhà đất, góp phần chống thất thu NSNN

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu các quy định của chính sách thuế Nhà đất hiện hành

- Thực trạng công tác quản lý, công tác chấp hành kê khai, nộp thuế Nhà đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn

- Một số giải pháp tăng cường công tác quản lý thuế Nhà đất

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: Các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có

sử dụng đất ở, đất sản xuất kinh doanh thuộc đối tượng chịu thuế nhà đất trên địa bàn thành phố Hạ Long

Phạm vi nghiên cứu: Việc thực hiện chính sách thuế Nhà đất trên địa bàn thành phố Hạ Long

5 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở các quy định của Nhà nước về chính sách thuế Nhà đất Đề tài sử dụng các phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp so sách, để từ đó đề xuất giải pháp tăng cường công tác quản lý thuế Nhà đất

6 Nội dung đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, Luận văn được kết cấu thành 3 chương như sau:

Chương 1: Nghiên cứu lý luận chung về thuế Nhà đất

Chương 2: Nghiên cứu về Thực trạng công tác quản lý, việc chấp hành

việc kê khai, nộp thuế Nhà đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn TP Hạ Long

Chương 3: Nghiên cứu Một số giải pháp tăng cường quản lý thuế nhà đất

tại thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh

3

Chương 1

LÝ LUẬN CHUNG VỀ THUẾ NHÀ ĐẤT

1.1 Vai trò thuế Nhà đất trong tiến trình xây dựng nhà nước chủ nghĩa xã hội ở Việt nam

1.1.1 Sự ra đời và phát triển của thuế

Lịch sử phát triển của xã hội loài người đã chứng minh rằng, thuế ra đời

là một tất yếu khách quan, gắn liền với sự ra đời, tồn tại của Nhà nước Mỗi Nhà nước ở mỗi giai đoạn lịch sử có bản chất, chức năng và nhiệm vụ cụ thể khác nhau Nhưng để duy trì sự tồn tại của mình, Nhà nước cần có những nguồn tài chính để chi tiêu, trước hết chi tiêu để duy trì và củng cố bộ máy cai trị từ trung ương đến địa phương thuộc phạm vi lãnh thổ mà Nhà nước đó cai quản, chi cho các công việc thuộc chức năng của Nhà nước như: quốc phòng,

an ninh, chi cho xây dựng và phát triển các cơ sở hạ tầng, chi cho các vấn đề

về phúc lợi công cộng, về sự nghiệp, về xã hội trước mắt và lâu dài

Để có nguồn tài chính đáp ứng nhu cầu chi tiêu, Nhà nước thường sử dụng ba hình thức động viên đó là: quyên góp của dân, vay của dân và dùng quyền lực Nhà nước bắt buộc dân phải đóng góp Trong đó hình thức góp tiền, tài sản của dân và hình thức vay của dân là hình thức không mang tính

ổn định, lâu dài, thường được Nhà nước sử dụng có giới hạn trong một số trường hợp đặc biệt Để đáp ứng chi tiêu thường xuyên, Nhà nước dùng quyền lực chính trị để quy định các khoản đóng góp bắt buộc cho Nhà nước đối với các thể nhân trong xã hội nhằm đảm bảo điều kiện vật chất duy trì sự tồn tại và thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước Đây chính là hình thức cơ bản nhất để huy động tập trung nguồn tài chính cho Nhà nước

Hình thức Nhà nước dùng quyền lực chính trị buộc dân đóng góp để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của mình - đó chính là thuế

4

Thuế có thể được thu bằng tiền, bằng hiện vật hoặc bằng ngày công lao động Với sự mở rộng không ngừng chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước và sự phát triển mạnh mẽ kinh tế hàng hóa - tiền tệ; hệ thống thuế của các quốc gia đã không ngừng phát triển và thuế thu bằng tiền trở thành hình thức thu phổ biến Như vậy có thể khẳng định Nhà nước và thuế là hai phạm trù gắn bó hữu

cơ với nhau Nhà nước tồn tại tất yếu phải có thuế để đảm bảo điều kiện vật chất cho sự tồn tại và hoạt động của mình Đồng thời, sự phát triển hệ thống thuế của các quốc gia luôn gắn liền với sự phát triển chức năng nhiệm vụ của Nhà nước và sự phát triển của kinh tế hàng hóa -tiền tệ

Về quan hệ giữa Nhà nước và thuế, Mác đã viết: “Thuế là cơ sở kinh tế

của bộ máy Nhà nước, là thủ đoạn cơ bản để kho bạc thu được tiền hay sản vật mà người dân phải đóng góp để dùng vào mọi chi tiêu của Nhà nước”

Ăng ghen cũng đã viết: “Để duy trì quyền lực công cộng cần phải có sự đóng

góp của công dân cho Nhà nước, đó là thuế”

Như vậy, thuế luôn gắn chặt với sự ra đời và phát triển của Nhà nước, bản chất của Nhà nước quy định bản chất giai cấp của thuế

Trong thời chiếm hữu nô lệ, thuế là công cụ tạo nguồn cho thu Ngân sách Nhà nước để nuôi bộ máy Nhà nước của mình

Trong nền kinh tế hiện đại, thuế không chỉ là công cụ của Ngân sách nhà nước mà còn là một công cụ điều chỉnh một bộ phận của cải từ các chủ thể kinh tế khác nhau tập trung thành quỹ tiền tệ nằm trong tay Nhà nước qua việc điều tiết một phần thu nhập dân cư, điều chỉnh các hành vi kinh tế của dân cư, điều chỉnh nền kinh tế vĩ mô theo định hướng Nhà nước; và thuế là công cụ góp phần thực hiện công bằng xã hội, thu thuế từ người có thu nhập cao

để tạo nguồn lực cung cấp phúc lợi cho người có thu nhập thấp

Cùng với sự phát triển của của nền kinh tế thị trường ở nước ta, đất đai dần được coi là hàng hóa, một loại hàng hóa đặc biệt Nhằm để tăng thu ngân sách nhà nước, quản lý và khuyến khích việc sử dụng đất có hiệu quả, hạn chế

5

việc đầu cơ, lãng phí đất đai Năm 1991 Ủy ban thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh thuế Nhà đất và đến năm 1994 được sửa đổi bổ sung

1.1.2 Khái niệm về thuế

Thuế gắn liền với sự tồn tại, phát triển của Nhà nước và là một công cụ quan trọng mà bất kỳ quốc gia nào cũng sử dụng để thực thi chức năng, nhiệm

vụ của mình Tùy thuộc vào bản chất của Nhà nước và cách thức Nhà nước sử dụng, các nhà kinh tế có quan điểm về thuế khác nhau

Từ quan điểm của các nhà triết học, nhà kinh tế có thể đưa ra những đặc điểm cơ bản của thuế như sau:

- Thuế là một khoản thu không bồi hoàn, không có tính hoàn trả trực tiếp Nộp thuế cho Nhà nước không có nghĩa là cho nhà nước mượn tiền hay gửi tiền vào Ngân sách Nhà nước hoặc là mua một dịch vụ công Nộp thuế là một nghĩa vụ cơ bản nhất của công dân

- Thuế là một khoản thu mang tính bắt buộc, để đảm bảo tập trung thuế trên phạm vi toàn xã hội Chính phủ phải sử dụng hệ thống pháp luật để ban hành các sắc thuế, vì vậy thuế thường được quy định dưới dạng văn bản luật hay pháp lệnh Cho nên trốn thuế hay gian lận thuế đều bị coi là những hành

vi phạm pháp và phải chịu xử phạt về hành chính hoặc hình sự

- Các pháp nhân và thể nhân chỉ phải nộp cho Nhà nước các khoản thuế

đã được pháp luật quy định

Từ những đặc trưng của thuế nêu trên chúng ta có thể đưa ra một định nghĩa tổng quát về thuế như sau:

Thuế là hình thức đóng góp theo nghĩa vụ do Luật qui định cho các tổ chức và cá nhân trong xã hội nộp cho Nhà nước bằng một phần thu nhập của mình nhằm tập trung một bộ phận quyền lực, của cải xã hội vào Ngân sách Nhà nước để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước thích ứng với từng giai đoạn phát triển của đời sống kinh tế xã hội

6

Ngoài các khoản thu về thuế, Ngân sách Nhà nước còn những khoản thu

về phí và lệ phí Đây là những khoản thu mà một tổ chức hay cá nhân phải trả khi được cơ quan nhà nước hoặc được tổ chức, cá nhân được Nhà nước ủy quyền cung cấp hàng hóa dịch vụ công

Phí là khoản thu nhằm thu hồi chi phí đầu tư cung cấp các dịch vụ công cộng không thuần túy theo qui định của pháp luật và là khoản tiền mà các tổ chức, cá nhân phải trả khi sử dụng các dịch vụ công cộng đó

Lệ phí là khoản thu gắn liền với việc cung cấp trực tiếp các dịch vụ hành chính pháp lý của Nhà nước cho các thể nhân, pháp nhân nhằm phục vụ cho công việc quản lý hành chính Nhà nước theo qui định của pháp luật

Đối với thuế Nhà đất: là loại thuế thu hàng năm đối với các đối tượng có quyền sử dụng đất để ở hoặc để xây dựng công trình, mang ý nghĩa là đánh vào việc sử dụng đất cho mục đích phi sản xuất nông nghiệp

1.1.3 Vai trò của thuế Nhà đất trong tiến trình xây dựng nhà nước chủ nghĩa xã hội ở Việt nam

- Pháp luật thuế là công cụ chủ yếu của Nhà nước nhằm huy động tập trung một phần của cải vật chất trong xã hội vào ngân sách Nhà nước

Nhà nước ban hành pháp luật thuế và ấn định các loại thuế áp dụng đối với các pháp nhân và thể nhân trong xã hội Việc các chủ thể nộp thuế - thực hiện nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của pháp luật thuế đã tạo ra nguồn tài chính quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nguồn thu ngân sách Nhà nước Cũng như pháp luật nói chung, Pháp luật thuế có chức năng điều chỉnh các quan hệ xã hội Mục đích chủ yếu và quan trọng nhất của sự điều chỉnh quan hệ pháp luật thu - nộp thuế là nhằm tạo lập qũy ngân sách Nhà nước Hầu hết ở các quốc gia, thuế là hình thức chủ yếu mà pháp luật quy định để thu ngân sách Nhà nước

Một nền tài chính quốc gia lành mạnh phải dựa chủ yếu vào nguồn thu nội bộ của nền kinh tế quốc dân Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, xuất

7

phát từ phạm vi hoạt động mà đòi hỏi Nhà nước phải ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật thuế để tập trung nguồn tài chính vào ngân sách Nhà nước

từ đó mới đáp ứng được nhu cầu chi ngày càng tăng

Thuế là công cụ quan trọng nhất để phân phối lại tổng sản phẩm xã hội

và thu nhập quốc dân theo đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Hiện nay nguồn thu nước ngoài đã giảm nhiều, kinh tế đối ngoại chuyển thành có vay có trả Trước tiên, thuế là một công cụ quan trọng để góp phần ổn định trật tự

xã hội, chuẩn bị điều kiện và tiền đề cho việc phát triển lâu dài

Việc sử dụng công cụ thuế để huy động tiền thuế vào Ngân sách Nhà nước có ưu điểm:

+ Phạm vi thu thuế rộng, đối tượng nộp thuế bao gồm toàn bộ thể nhân

và pháp nhân hoạt động kinh tế và phát sinh nguồn thu nhập phải nộp thuế + Nguồn huy động tập trung thông qua thuế là tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân trong nước tạo ra Nhờ đó một bộ phận đáng kể thu nhập

xã hội tập trung trong tay Nhà nước để đảm bảo các nhu cầu chi tiêu và các biện pháp kinh tế xã hội Mặt khác nguồn thu từ thuế được đảm bảo tập trung một cách nhanh chóng, thường xuyên và ổn định

+ Tính ưu thế của động viên thông qua thuế so với các công cụ tài chính khác là ở chỗ: Thuế kết hợp giữa phương thức cưỡng bức, được quy định dưới hình thức pháp luật kích thích vật chất, nhằm tạo ra sự quan tâm của đối tượng nộp thuế đến chất lượng hiệu quả kinh doanh

Vì những ưu nhược điểm trên, thuế luôn được coi là nguồn thu chủ yếu của Ngân sách Nhà nước Nguồn thu của Ngân sách Nhà nước có thể gia tăng khi và chỉ khi nền kinh tế có sự tăng trưởng và đạt năng suất hiệu quả cao

- Thuế là công cụ điều tiết vĩ mô của Nhà nước đối với nền kinh tế và đời sống xã hội Hướng dẫn sản xuất và tiêu dùng thông qua sự phân bổ và sử dụng các nguồn lực Nó cũng là đòn bẩy kinh tế quan trọng, kích thích hiệu quả sản xuất kinh doanh

Trong những năm khủng hoảng hoặc suy thoái kinh tế, Nhà nước có thể

hạ thấp mức thuế để tạo ra những điều kiện thuận lợi nhằm kích thích nhu cầu tiêu dùng để tăng đầu tư và mở rộng sản xuất Điều đó có thể đưa nền kinh tế thoát khỏi khủng hoảng nhanh chóng

Trong thời kỳ nền kinh tế phát triển quá “nóng”, có nguy cơ dẫn đến mất cân đối, bằng cách tăng thuế thu hẹp đầu tư, Nhà nước có thể giữ vững nhịp

độ tăng trưởng theo mục tiêu đã đặt ra

Việc điều chỉnh chính sách thuế cũng góp phần hình thành cơ cấu ngành hợp lý theo yêu cầu phát triển nền kinh tế trong từng giai đoạn Trong khi áp dụng các chính sách thuế cho từng loại hàng hóa dịch vụ, từng ngành sản xuất kinh doanh khác nhau, Nhà nước có thể thúc đẩy sự phát triển các ngành quan trọng nhất, giữ vững vị trí then chốt trong nền kinh tế hoặc san bằng tốc độ tăng trưởng giữa các ngành nghề

Ở nước ta, vai trò điều tiết nền kinh tế vĩ mô của thuế đã được khẳng định, tại Ðiều 26 Hiến pháp 1992 quy định: Nhà nước thống nhất quản lý nền kinh tế quốc dân bằng pháp luật, kế hoạch, chính sách Là một bộ phận của hệ thống pháp luật Việt Nam, pháp luật thuế đóng vai trò là công cụ điều tiết vĩ

mô của Nhà nước Thông qua việc ban hành và thực hiện pháp luật thuế, Nhà nước thể chế hoá và thực hiện chính sách điều tiết đối với nền kinh tế, điều tiết thu nhập và tiêu dùng xã hội điều tiết đối với nền kinh tế là yêu cầu khách quan, thường xuyên của Nhà nước trong điều kiện nền kinh tế thị trường

9

Thông qua các quy định của pháp luật thuế về cơ cấu các loại thuế, phạm vi đối tượng nộp thuế, thuế suất, miễn giảm thuế Nhà nước chủ động phát huy vai trò điều tiết đối với nền kinh tế Vai trò này của pháp luật thuế được thể hiện ở chổ pháp luật thuế là công cụ tác động đến tư duy đầu tư, hành vi đầu

tư của các chủ thể kinh doanh, hành vi tiêu dùng của các thành viên trong xã hội Dựa vào công cụ thuế, Nhà nước có thể thúc đẩy hoặc hạn chế việc đầu

tư, tiêu dùng

Thông qua các quy định của pháp luật thuế, Nhà nước chủ động can thiệp đến cung - cầu của nền kinh tế Sự tác động của Nhà nước để điều chỉnh cung- cầu của nền kinh tế một cách hợp lý sẽ có tác động lớn đến sự ổn định

và tăng trưởng kinh tế Bằng các quy định của pháp luật thuế, Nhà nước tác động tích cực đến cung - cầu của nền kinh tế trong tất cả các giai đoạn từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng

Ðiều tiết tiêu dùng là hoạt động quan trọng của Nhà nước đối với nền kinh tế thị trường Thông qua các quy định của pháp luật thuế, Nhà nước tác động đến các quan hệ tiêu dùng của xã hội Nhằm hạn chế việc tiêu dùng đối với một số hàng hóa, dịch vụ, Nhà nước tăng thuế suất thuế giá trị gia tăng, thuế xuất nhập khẩu đối với việc sản xuất kinh doanh, tiêu dùng các loại hàng hóa đó

Ðể thực hiện chính sách bảo hộ, khuyến khích sản xuất trong nước và khuyến khích xuất khẩu, pháp luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu có các quy định khuyến khích hoặc hạn chế việc xuất, nhập khẩu đối với một số hàng hóa Sự khuyến khích hoặc hạn chế này thể hiện tập trung ở biểu thuế áp dụng

có tính chất phân biệt đối với các loại hàng hóa xuất nhập khẩu

Thuế góp phần khuyến khích khai thác nguyên liệu, vật tư trong nước để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và xuất khẩu.Thông qua pháp luật thuế, Nhà nước

có tác động tích cực trong việc thúc đẩy sản xuất phát triển trên cơ sở tận

ra Đó là sự phân phối mang tính chất kinh tế Tuy nhiên nếu để cho thị trường tự điều phối nền kinh tế thì sẽ tạo ra những khiếm khuyết và không phải lúc nào cũng đạt kết quả sản xuất kinh doanh và đem lại thu nhập như xã hội mong muốn Do vậy, Nhà nước phải can thiệp vào sự phân phối để quản

lý và điều chỉnh hoạt động của nền kinh tế Nhà nước can thiệp bằng hệ thống luật pháp, bằng công cụ kinh tế, tài chính trong đó quan trọng là công cụ thuế Trong chính sách thuế, Nhà nước đã thiết kế đối tượng điều tiết khác nhau với các mức thuế suất và chế độ ưu đãi khác nhau Do vậy, chính sách thuế đã tác động mạnh mẽ đến cung cầu các loại nguyên, nhiên vật liệu, hàng hóa, dịch

vụ khác nhau, để điều chỉnh quá trình phân phối các yếu tố đầu vào của các lực lượng thị trường và điều chỉnh quá trình tái sản xuất của doanh nghiệp Thuế đã trực tiếp tham gia vào phân phối thu nhập xã hội từ kết quả sản xuất kinh doanh của nền kinh tế

Vấn đề then chốt là quá trình thực hiện phân phối thu nhập xã hội của thuế phải đảm bảo nguyên tắc bình đẳng, thực hiện công bằng xã hội trong phân phối Nhà nước áp dụng chính sách thuế phải thống nhất giữa các thành

11

phần kinh tế và các tầng lớp dân cư, không phân biệt giữa các đơn vị, cá nhân Khi các tổ chức, cá nhân có điều kiện kinh doanh và thu nhập giống nhau đều phải nộp thuế như nhau (bình đẳng theo chiều ngang) Người có thu nhập quá thấp không đủ bảo đảm đời sống thì không phải nộp thuế (bình đẳng theo chiều dọc) Sự bình đẳng của chính sách thuế sẽ tạo điều kiện cho mọi thành viên trong xã hội làm ăn có hiệu quả, có năng suất cao phải được thu nhập cao hơn Từ đó, kích thích mọi tổ chức, cá nhân tập trung sức đầu tư phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh để có thu nhập cao một cách chính đáng

Đồng thời với vai trò phân phối, thuế còn thực hiện vai trò phân phối lại thu nhập xã hội Vai trò phân phối lại của thuế được thực hiện thông qua việc Nhà nước sử dụng tiền thuế đã nộp vào Ngân sách Nhà nước để chi tiêu cho các hoạt động chức năng của Nhà nước nhằm phục vụ lợ ích của nhân dân Nhà nước sử dụng tiền thuế để sản xuất ra hàng hóa – dịch vụ công phục vụ tiêu dùng cho toàn xã hội Ngoài ra Nhà nước còn sử dụng một phần tiền thuế

để trợ cấp, thực hiện điều hòa thu nhập xã hội

Khi thị trường thực hiện việc phân phối thu nhập thì tổng thu nhập của mỗi cá nhân, mỗi hộ gia đình hoàn toàn không giống nhau, do các yếu tố tham gia vào quá trình sản xuất khác nhau Một nhóm người có thu nhập rất cao, phần lớn số người có thu nhập trung bình và thấp, còn một số người khác thì hầu như không có thu nhập như người khuyết tật, già yếu và thất nghiệp không có bất kỳ tài sản nào Do đó, việc phân phối lại thu nhập xã hội là biện pháp mà các chính phủ phải thực hiện, nhằm góp phần điều hòa thu nhập, làm giảm bớt những chênh lệch do phân phối thu nhập quốc dân tạo ra, đồng thời cung cấp những nhu cầu rất cần thiết cho nhân dân mà nền kinh tế thi trường không đáp ứng được

- Ngoài những vai trò nêu trên thuế còn là công cụ thực hiện kiểm tra, kiểm soát các hoạt động sản xuất kinh doanh

12

Thông qua khai báo thuế của các doanh nghiệp và thông qua công tác kiểm tra, kiểm soát của cơ quan thuế, có thể kiểm tra, kiểm soát và nắm được thực trạng các hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, từ đó có thể phát hiện ra những vấn đề gian lận thương mại, gian lận thuế, khai báo sai với tình hính sản xuất kinh doanh và nâng cao vai trò giám sát hoạt động sản xuất kinh doanh trong xã hội của cơ quan thuế

Đối với thuế Nhà đất, bên cạnh việc động viên một phần thu nhập của người sử dụng đất nhằm tăng nguồn thu cho Ngân sách Nhà nước còn khuyến khích sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả quỹ đất ở, đất xây dựng công trình, hạn chế việc chuyển quỹ đất sản xuất nông nghiệp sang xây dựng nhà ở

1.2 Bản chất của thuế Nhà đất

1.2.1 Các khái niệm

Ở Việt Nam, Pháp lệnh thuế Nhà đất hiện nay mới chỉ thu thuế đất, chưa thu thuế nhà Thuế đất ngày nay ở nước ta là loại thuế đánh vào việc sử dụng đất để ở và đất xây dựng công trình Mục đích sử dụng thuế đất là bên cạnh việc động viên một phần thu nhập của người sử dụng đất nhằm tăng nguồn thu cho Ngân sách nhà nước còn khuyến khích sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả quỹ đất ở, đất xây dựng công trình, hạn chế việc chuyển quỹ đất sản xuất nông nghiệp sang xây dựng nhà ở

Khái niệm thuế Nhà đất:

Thuế nhà đất là loại thuế thu hàng năm đối với các đối tượng có quyền

sử dụng đất để ở hoặc để xây dựng công trình, mang ý nghĩa là thuế đánh vào việc sử dụng đất cho mục đích phi sản xuất nông nghiệp

Khái niệm đất ở:

Đất ở là đất thuộc khu dân cư ở các thành thị và nông thôn bao gồm: đất

đã xây dựng nhà (kể cả mặt sông, hồ, ao kênh rạch làm nhà nổi cố định), đất làm vườn, làm ao, làm đường đi, làm sân, hay bỏ trống quanh nhà, trừ diện

13

tích đã nộp thuế sử dụng đất nông nghiệp; kể cả đất đã được cấp giấy phép hay chưa được cấp giấy phép

Khái niệm đất xây dựng công trình:

Đất xây dựng công trình là đất xây dựng các công trình công nghiệp, khoa học, kỹ thuật, giao thông, thủy lợi, nuôi trồng thủy sản, văn hóa, xã hội, dịch vụ quốc phòng, an ninh và các khoảnh đất phụ thuộc (diện tích ao hồ, trồng cây bao quanh các công trình kiến trúc) không phân biệt công trình đã xây dựng xong đang sử dụng, đang xây dựng, hoặc đất đã được cấp giấy phép nhưng chưa xây dựng, hoặc dùng làm bãi chứa vật tư, hàng hóa…

1.2.2 Phạm vi và phân loại thuế Nhà đất

Trong thời kỳ đầu khi Nhà nước ra đời sản xuất hàng hóa chưa phát triển, thuế được thu bằng hiện vật Cùng với sự phát triển của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất xã hội, kinh tế hàng hóa – tiền tệ ra đời và phát triển, thuế được thu bằng tiền là chủ yếu Từ đó các quan hệ dưới hình thức giá trị được hình thành và ngày càng phát triển có tính hệ thống, các thứ thuế khác nhau lần lượt ra đời làm cho thuế ngày càng đa dạng, phong phú và linh hoạt hơn Tùy theo điều kiện hoàn cảnh của mỗi quốc gia mà hệ thống thuế bao gồm nhiều hay ít các loại thuế khác nhau Trong định hướng xây dựng và quản lý hệ thống thuế cho từng thời kỳ, các quốc gia thường tiến hành sắp xếp các sắc thuế có cùng tính chất thành những nhóm khác nhau, gọi là phân loại thuế Có thể đưa ra khái niệm về phân loại thuế như sau:

Phân loại thuế là sự sắp xếp các sắc thuế trong một hệ thống chính sách thuế thành nhóm khác nhau theo các tiêu thức nhất định

Các tiêu thức phân loại thuế: Để phân loại thuế người ta dựa vào nhiều tiêu thức khác nhau Thực tế sử dụng tiêu thức phân loại thuế ở nước ta và thế giới cho thấy, các tiêu thức để phân loại thuế rất đa dạng và tùy thuộc vào mục đích khác nhau như: Phân loại thuế dựa theo phương thức đánh thuế,

14

phân loại thuế dựa theo cơ sở tính thuế, phân loại thuế dựa theo tên gọi của sắc thuế, theo tính chất thuế suất…

Một số tiêu thức phân loại thuế cơ bản hiện nay đang được áp dụng như:

- Cách phân loại cổ điển, thường được áp dụng là căn cứ vào phương thức đánh thuế trực tiếp hay gián tiếp vào thu nhập của các tổ chức, cá nhân trong xã hội Theo cách này thuế được phân thành hai loại chủ yếu, đó là thuế

trực thu và thuế gián thu

Thuế trực thu là loại thuế đánh trực tiếp vào thu nhập hoặc tài sản của các đối tượng nộp thuế Thuế trực thu có đặc điểm là đối tượng nộp thuế theo luật định cũng chính là người chịu thuế Thuế trực thu khác với thuế gián thu

ở chỗ không được cộng vào giá hàng hóa, dịch vụ Việc động viên cho ngân sách qua thuế trực thu có tính công bằng hơn so với thuế gián thu bởi vì phần đóng góp về thuế thường phù hợp với khả năng của từng đối tượng, thu nhập cao thì phải nộp thuế cao, thu nhập thấp thì nộp thuế ít Do đó có tác dụng rất lớn trong việc điều hòa thu nhập giảm bớt sự chênh lệch đáng kể về mức sống giữa các tầng lớp dân cư Thuế trực thu có thể kể đến các sắc thuế như: Thuế thu nhập doanh nhiệp, thuế thu nhập cá nhân Trong đó thuế Nhà đất cũng thuộc nhóm thuế trực thu

Thuế gián thu là loại thuế không trực tiếp đánh vào thu nhập hay tài sản của người nộp thuế mà điều tiết gián tiếp thông qua giá cả hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân khi tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ trên thị trường Thuế gián thu có đặc điểm là người nộp thuế theo luật không phải là người chịu thuế Thuế này do người sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ nộp cho nhà nước, nhưng người chịu thuế là người tiêu dùng cuối cùng những hàng hóa dịch vụ đó Bởi vì tiền thuế được cộng vào giá cả và khi mua hàng hóa, dịch

vụ người tiêu dùng trả tiền trong đó có cả tiền thuế Các doanh nghiệp ở đây chỉ giữ vai trò như người thu hộ tiền thuế của người tiêu dùng để nộp cho Nhà

15

nước Thuế gián thu có đối tượng chịu thuế rất rộng Tiền thuế ẩn vào giá cả hàng hóa nên người chịu thuế ít chú ý đến mà có thể tự do lựa chọn hàng hóa, quyết định tiêu dùng theo túi tiền của mình Nó tránh được quan hệ trực tiếp giữa người chịu thuế với cơ quan thuế nên dễ thu hơn thuế trực thu vì những người chịu thuế thường không cảm nhận được ngay gánh nặng của loại thuế này Bên cạnh đó thuế gián thu còn là công cụ điều tiết, bảo hộ sản xuất kinh doanh trong nước, hướng dẫn tiêu dùng và điều tiết những người có thu nhập cao thông qua tiêu dùng hàng hóa Thuế gián thu đem lại ngồn thu thường xuyên và ổn định cho Ngân sách nhà nước Đối tượng quản lý thu thuế là các

cơ sở sản xuất kinh doanh, có tính chất tập trung hơn, nghiệp vụ tính thuế và thu thuế đơn giản, nên chi phí quản lý thấp hơn thuế trực thu mà kết quả thu thuế lớn hơn Thuế gián thu gồm một số sắc thuế như: Thuế giá trị gia tăng, thuế Tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất, nhập khẩu…

- Phân loại căn cứ vào cơ sở đánh thuế: Cơ sở đánh thuế chỉ rõ thuế đánh trên cái gì Căn cứ vào cơ sở đánh thuế có thể chia thuế làm ba loại:

+ Thuế thu nhập: bao gồm các sắc thuế có cơ sở đánh thuế là thu nhập kiếm được Thu nhập đó hình thành từ các nguồn: tiền lương, tiền công, thu nhập từ sản xuất kinh doanh dưới dạng lợi nhuận, lợi tức… Thuế thu nhập gồm: thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp…

+ Thuế tiêu dùng: là loại thuế có cơ sở đánh thuế trên giá trị hàng hóa tiêu thụ Thu nhập của các tổ chức và cá nhân có thể được đem ra tiêu dùng phục vụ cho đời sống hoặc phục vụ cho sản xuất kinh doanh Thuế tiêu dùng

là các loại thuế gián tiếp như : thuế GTGT, thuế Tiêu thụ đặc biệt…

+ Thuế tài sản: là loại thuế có cơ sở đánh thuế là giá trị tài sản của các thể nhân, pháp nhân Tuy nhiên, không phải mọi tài sản của các thể nhân và pháp nhân đều bị đánh thuế tài sản, mà tùy thuộc vào mục tiêu kinh tế xã hội trong từng thời kì mà mỗi quốc gia có sự lựa chọn đánh thuế tài sản đối với

1.3.1.1 Đối tượng chịu thuế Nhà đất

Đối tượng chịu thuế Nhà đất là đất ở, đất xây dựng công trình (không phân biệt đất có giấy phép hay không có giấy phép sử dụng)

- Đất ở là đất thuộc khu dân cư ở các thành thị và nông thôn bao gồm: Đất đã xây cất nhà (kể cả mặt sông, hồ, ao, kênh rạch làm nhà nổi cố định), đất làm vườn, làm ao, làm đường đi, làm sân, hay bỏ trống quanh nhà, trừ diện tích đất đã nộp thuế sử dụng đất nông nghiệp; kể cả đất đã được cấp giấy phép, nhưng chưa xây dựng nhà ở

- Đất xây dựng công trình là đất xây dựng các công trình công nghiệp, khoa học, kỹ thuật, giao thông, thủy lợi, nuôi trồng thủy sản, văn hóa, xã hội, dịch vụ quốc phòng, an ninh và các khoảnh đất phụ thuộc (diện tích ao hồ, trồng cây bao quanh các công trình kiến trúc) không phân biệt công trình đã xây dựng xong đang sử dụng, đang xây dựng, hoặc đất đã được cấp giấy phép nhưng chưa xây dựng, hoặc dùng làm bãi chứa vật tư, hàng hóa…

1.3.1.2 Đối tượng nộp thuế Nhà đất

Đối tượng nộp thuế Nhà đất là tất cả các tổ chức, cá nhân có quyền sử dụng đất hoặc trực tiếp sử dụng đất ở, đất xây dựng công trình, bao gồm:

- Đất được ủy quyền quản lý, thì tổ chức, cá nhân ủy quyền phải nộp thuế;

- Đất bị tịch thu để xử lý theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền khi giao đất cho các tổ chức, cá nhân quản lý đất này phải nộp thuế;

- Cán bộ công nhân viên chức, quân nhân (gọi chung là CBCNVC) mua nhà đất (hóa giá) từ các nguồn hoặc được cơ quan, xí nghiệp, đơn vị cấp đất

17

(phân phối, trả tiền đền bù thiệt hại đất…) để tự làm nhà ở, nay nhà này thuộc

sở hữu riêng của CBCNVC thì CBCNVC này phải nộp thuế đất

- Các tổ chức cá nhân có nhà đất cho thuê (kể cả nhà đất cho thuê của cơ quan, xí nghiệp và cơ quan quản lý nhà đất, phân phối hoặc cho CBCNVC thuê) thì tổ chức, cá nhân cho thuê nhà đất phải nộp thuế đất, còn người đi thuê hoặc người được phân phối nhà đất không phải nộp thuế đất, mà chỉ trả tiền thuê cho chủ thuê, cụ thể:

+ Tổ chức, cá nhân cho tổ chức, cá nhân trong nước hay nước ngoài thuê nhà, đất (kể cả nhà trọ, nhà khách, nhà nghỉ, khách sạn) thì tổ chức, cá nhân cho thuê phải nộp thuế đất

+ Công ty, xí nghiệp quản lý nhà đất cho thuê nhà đất, thì công ty xí nghiệp này là đơn vị phải nộp thuế đất

+ Cơ quan, xí nghiệp, đơn vị lực lượng quốc phòng, an ninh quản lý quỹ đất CBCNVC thuê, thì các tổ chức này là đơn vị phải nộp thuế đất

- Trong trường hợp còn có sự tranh chấp hoặc chưa xác định được quyền

sử dụng đất, kể cả trường hợp đất lấn chiếm trái phép (bao gồm cả phần diện tích đất lấn chiếm thêm ngoài khuôn viên của tổ chức, cá nhân quản lý cho thuê đã nộp thuế đất), thì tổ chức, cá nhân đang trực tiếp sử dụng đất phải nộp thuế đất Việc nộp thuế đất trong trường hợp này không có nghĩa là thừa nhận tính hợp pháp về quyền sử dụng đất

- Trường hợp bên Việt Nam tham gia xí nghiệp liên doanh được Nhà nước cho góp vốn pháp định bằng quyền sử dụng đất thì tổ chức hoặc người đại diện cho bên Việt Nam dùng đất để góp vốn hợp đồng đã ký kết là đối tượng nộp thuế đất

Đối với các hình thức đầu tư nước ngoài hoạt động theo Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, thuê đất đã nộp tiền thuê vào NSNN do cơ quan thuế thu theo chế độ Nhà nước quy định, thì không phải nộp thuế đất nữa

18

1.3.1.3 Không thu thuế đất ở, đất xây dựng công trình đối với:

- Đất được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền công nhận chuyên sử dụng

vì mục đích công cộng, phúc lợi xã hội hoặc từ thiện chung không vì mục đích kinh doanh hoặc không dùng để ở như: đất làm đường xá, cầu cống, công viên, sân vận động, đê điều, công trình thủy lợi, trường học (bao gồm cả nhà trẻ, nhà mẫu giáo), bệnh viện (bao gồm cả bệnh xá, trạm xá, trạm y tế, phòng khám…), nghĩa trang, nghĩa địa

- Đất được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền công nhận chuyên dùng vào việc thờ cúng chung của các tôn giáo, của các tổ chức mà không vì mục đích kinh doanh, hoặc không dùng để ở, như: các di tích lịch sử, đình, chùa, đến, miếu, nhà thờ chung (kể cả nhà thờ họ) Riêng đền, miếu, nhà thờ tư vẫn phải nộp thuế đất

1.3.2 Căn cứ tính thuế và mức thuế

Căn cứ tính thuế và mức thuế là diện tích đất, hạng đất và mức thuế sử dụng đất nông nghiệp của một đơn vị diện tích

1.3.2.1 Đối với đất thuộc thành phố, thị xã, thị trấn (dưới đây gọi chung là đô thị)

- Diện tích đất tính thuế là toàn bộ diện tích đất của tổ chức, cá nhân quản lý, sử dụng bao gồm: diện tích mặt đất xây nhà ở, xây công trình, diện tích đường đi lại, diện tích sân, diện tích bao quanh nhà, bao quanh công trình, diện tích ao hồ và các diện tích để trống trong phạm vi đất được phép sử dụng theo giấy cấp đất của cơ quan có thẩm quyền Trường hợp chưa có giấy cấp đất thì theo diện tích thực tế sử dụng

- Hạng đất để xác định số lần mức thuế sử dụng đất nông nghiệp tính thuế đất thuộc khu vực đô thị căn cứ vào các yếu tổ chủ yếu sau:

Loại đô thị: Việc phân loại đô thị được vận dụng bảng phân loại đô thị theo quy định hiện hành của Chính phủ

Đối với các đô thị mới hính thành, chưa có tên trong bảng danh mục xếp loại đô thị, thì tạm thời sắp xếp như sau:

+ Các đô thị nơi có trụ sở UBND tỉnh xếp vào đô thị loại IV

+ Các đô thị khác (trừ thị trấn) xếp vào đô thị loại V

19

Loại đường phố hoặc khu phố:

Trong mỗi loại đô thị được chia thành các loại đường phố (hoặc khu vực) như sau:

+ Đô thị loại I được phân tối đa 4 loại đường phố hoặc khu phố;

+ Đô thị loại II được phân tối đa 4 loại đường phố hoặc khu phố;

+ Đô thị loại III được phân tối đa 4 loại đường phố hoặc khu phố;

+ Đô thị loại IV được phân tối đa 4 loại đường phố hoặc khu phố;

+ Đô thị loại V được phân tối đa 3 loại đường phố hoặc khu phố;

+ Thị trấn được phân tối đa 2 loại đường phố hoặc khu phố;

Tùy tình hình cụ thể, ở mỗi đô thị có thể phân loại đường phố ít hơn mức trên, nhưng phải xếp từ loại đường phố bậc cao trở xuống theo thứ tự 1, 2 v.v Riêng đối với thị xã, thị trấn thuộc các tỉnh miền núc, hải đảo phía bắc và

ây nguyên quá nhỏ, những thị trấn mới hính thành điều kiện sinh hoạt kém so với các thị trấn khác trong địa phương có thể xếp loại đường phố từ bậc 2 Căn cứ để phân loại đường phố dựa vào vị trí đất ở, đất xây dựng công trình từng khu vực (là trung tâm, cận trung tâm hay ven đô) các điều kiện thuận lợi trong SXKD, trong sinh hoạt v.v Cục thuế phối hợp với Sở xây dựng, cơ quan quản lý ruộng đất cùng cấp để phân các đường phố trong đô thị ra các loại khác nhau, trình UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định

Vị trí đất:

Căn cứ vào loại đường phố đã được UBND tỉnh, thành phố quyết định, Chi cục thuế thực hiện phân loại vị trí đất cụ thể trong từng loại đường phố để xếp mức thuế đất trình UBND quận, huyện hoặc cấp tương đương quyết định Mỗi loại đường phố được xếp tối đa theo 4 vị trí đất, cụ thể như sau:

Vị trí 1: Áp dụng đối với đất ở mặt tiền

Vị trí 2: Áp dụng đối với đất trong ngõ, hẻm của đường phố có điều kiện sinh hoạt thuận lợi (xe ô-tô hoặc xe ba bánh vào tận nơi v.v )

Vị trí 3: Áp dụng đối với đất của những hộ độc lập nhưng phải đi qua nhà mặt tiền, đất ở trong hẻm của đường phố có điều kiện sinh hoạt kém hơn

vị trí 2 (ô-tô hoặc xe 3 bánh không vào được )

20

Vị trí 4: Áp dụng đối với đất trong ngõ, trong hẻm của các ngõ, các hẻmthuộc

vị trí 2, vị trí 3 nêu trên và các vị trí còn lại khác mà điều kiện sinh hoạt rất kém Trong mỗi loại đường phố, không nhất thiết phải xếp đủ 4 vị trí đất, mà phải văn cứ cụ thể vào từng đường phố để xếp, có thể xếp ít vị trí hơn, nhưng phải xếp từ vị trí 1 tương ứng với bậc thuế cao nhất trở xuống Trong cùng vị trí đất nhưng do điều kiện thuận lợi có khác nhau, thì có thể được hạ thấp mức thuế đất tối đa bằng 2 lần mức thuế sử dụng đất nông nghiệp quy định trong biểu dưới đây đối với lô đất có điều kiện thấp hơn

Ví dụ: 2 lô đất được xếp cùng vị trí số 1 của đường phố loại 1, thuộc đô thị loại I, theo quy định phải chịu mức thuế đất bằng 32 lần mức thuế sử dụng đất nông nghiệp, nhưng trong đó có một lô đất ở vị trí mức độ thuận tiện không bằng lô kia, thì có thể áp dụng mức thuế đất bằng 31 lần hoặc 30 lần mức thuế sử dụng đất nông nghiệp

Đối với lô đất giáp ranh giữa các loại đường phố, đất góc của 2 loại đường phố, đất giáp ranh giữa vị trí mà có những bậc thuế cao thấp khác nhau, thì căn cứ vào mức độ thuận tiện của vị trí đất Chi cục trưởng Chi cục thuế được điều chỉnh và xếp vào bậc thuế phù hợp

- Mức thuế sử dụng đất nông nghiệp làm căn cứ tính thuế đất thuộc vùng

đô thị là mức thuế sử dụng đất nông nghiệp cao nhất trong vùng được áp dụng như sau:

Đối với thành phố trực thuộc Trung ương; thành phố, thị xã nơi có trụ

sở UBND cấp tỉnh đóng thì áp dụng mức thuế sử dụng đất nông nghiệp cao nhất trong tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đó

Các thị xã, thị trấn khác áp dụng mức thuế sử dụng đất nông nghiệp cao nhất trong huyện, trong thị xã đó

Riêng đối với thị xã, thị trấn miền núi, hải đảo quá nhỏ, mới hình thành, điều kiện sinh hoạt kém so với các thị trấn khác, có thể áp dụng mức thuế sử dụng đất nông nghiệp cao nhất ở tại khu vực thị xã, thị trấn đó

Số lần mức thuế sử dụng đất nông nghiệp cao nhất trong vùng áp dụng đối với 6 loại đô thị (kể cả thị trấn) và 4 vị trí đất của từng loại đường phố theo các bậc thuế như sau:

21

Bảng1.1 Bảng phân bổ các bậc thuế đất đô thị theo vị trí của từng loại đường phố Loại

đô thị

Loại đường

Bậc thuế theo vị trí đất (số lần mức thuế sử dụng đất nông nghiệp) phố Vị trí 1 Vị trí 2 Vị trí 3 Vị trí 4

22

Trường hợp trong một đô thị có những thôn, xóm mà điều kiện sinh hoạt như vùng nông thôn, chuyên sản xuất nông nghiệp thì áp dụng thu thuế đất như vùng ven đô thị theo hướng dẫn tại Điểm 2 mục này

1.3.2.2 Đối với đất ở, đất xây dựng công trình thuộc vùng ven đô thị, ven đầu mối giao thông và ven trục giao thông chính xác định như sau:

+ Đất khu thương mại, khu du lịch không nằm trong đô thị là toàn bộ diện tích nằm trong khu thương mại, khu du lịch và khu dân cư gắn với khu thương mại, khu du lịch theo quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền + Đất khu công nghiệp không nằm trong đô thị là đất có nhà máy, xí nghiệp và khu dân cư gắn với khu công nghiệp theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

- Mức thuế đất được quy định như sau:

+ Đối với đất khu dân cư, đất xây dựng công trình vùng ven đô thị loại I,

là diện tích đất của toàn bộ xã ngoại thành có mặt tiếp giáp trực tiếp với đất nội thành Mức thuế đất bằng 2,5 lần mức thuế sử dụng đất nông nghiệp của hạng đất cao nhất trong xã

+ Đối với đất khu dân cư, đất xây dựng công trình thuộc vùng ven của

đô thị loại II, loại III, loại IV và loại V là toàn bộ diện tích của thôn, ấp có mặt tiếp giáp trực tiếp với đất nội thị, mức thuế đất bằng 2 lần mức thuế sử dụng đất nông nghiệp của hạng đất cao nhất trong thôn, ấp

23

+ Đối với ven đầu mối giao thông, trục đường giao thông chính, đất khu thương mai, khu du lịch không nằm trong đô thị mức thuế đất bằng 1,5 lần mức thuế sử dụng đất nông nghiệp của hạng đất cao nhất trong vùng

1.3.2.3 Đối với đất ở, đất xây dựng công trình thuộc vùng nông thôn:

- Diện tích đất tính thuế là toàn bộ diện tích đất thực tế quản lý sử dụng của tổ chức, cá nhân không thuộc diện nộp thuế sử dụng đất nông nghiệp bao gồm: Diện tích mặt đất xây nhà ở, xây công trình (chuồng trại, chăn nuôi, bếp, sân, bể nước ), đất làm đường đi, diện tích đất để trống

Xác định diện tích đất tính thuế ở nông thôn phải căn cứ vào sổ địa chính Nhà nước Ở những nơi chưa có sổ địa chính thì trên cơ sở tờ khai nộp thuế đất, thuế sử dụng đất nông nghiệp và ý kiến của cán bộ địa chính, được Uỷ ban nhân dân xã xác nhận

Trường hợp hộ nộp thuế không kê khai hoặc kê khai không đúng thực tế thì cơ quan thuế phối hợp với cơ quan địa chính có sự tham gia của Uỷ ban nhân dân xã kiểm tra, xác định đúng diện tích đất chịu thuế

- Mức thuế đất ở vùng nông thôn

Đối với đất ở, đất xây dựng công trình thuộc vùng nông thôn đồng bằng, trung du, miền núi, mức thuế đất bằng 1 lần mức thuế sử dụng đất nông nghiệp ghi thu bình quân trong xã

1.3.2.4 Phân bổ thuế đất đối với nhà nhiều tầng và khu tập thể thuộc nhiều tổ chức, cá nhân quản lý sử dụng

- Đối với đất xây dựng nhà nhiều tầng do một tổ chức hoặc cá nhân quản

lý sử dụng thì tổ chức hoặc cá nhân đó phải nộp thuế cho toàn bộ diện tích đất trong khuôn viên Trường hợp tổ chức hoặc cá nhân này cho một tổ chức hoặc

cá nhân khác thuê, thì người thuê không phải nộp thuế đất

- Trong một khoảnh đất có nhiều tổ chức, cá nhân quản lý sử dụng, nguyên tắc là: Tổng diện tích đất chịu thuế của các tổ chức cá nhân này phải bằng tổng diện tích đất của khoảnh đất đó Do vậy mỗi tổ chức, cá nhân ngoài việc phải kê khai diện tích đất thực tế sử dụng (bao gồm diện tích mặt đất, nhà

24

ở, công trình phụ, trồng rau kể cả diện tích đất lấn chiếm riêng) còn phải kê khai thêm phần diện tích đất sử dụng chung như: đất làm đường đi chung, sân chung, đất xây các công trình sử dụng chung (xây trạm bơm nước, ) kể cả diện tích bỏ trống

Việc phân chia phần diện tích đất sử dụng chung do các tổ chức cá nhân trong khu tập thể tự thoả thuận phân bổ Trường hợp các tổ chức, cá nhân này không tự thoả thuận được thì cơ quan thuế sẽ căn cứ vào tình hình thực tế sử dụng

để phân bổ số thuế phải nộp cho từng tổ chức cá nhân phải nộp

- Đối với đất ở do nhiều tổ chức, cá nhân quản lý nhưng không thuộc một khoảnh, thì các tổ chức cá nhân này phải nộp thuế đất phần diện tích đất thực tế sử dụng (kể cả diện tích lấn chiếm thêm để xây nhà, trồng rau, làm công trình phụ v.v )

- Đối với đất xây nhà nhiều tầng, do nhiều tổ chức cá nhân quản lý, sử dụng ở các tầng khác nhau, thì từ tầng 5 (lầu 4) trở lên không phải nộp thuế đất Từ tầng 4 (lầu 3) trở xuống, việc phân bổ phần diện tích đất sử dụng chung cũng xác định như hướng dẫn tại tiết b điểm này

Riêng hệ số phân bổ thuế đất cho các tầng (lầu) đối với phần diện tích đất xây nhà nhiều tầng (lầu) như sau:

Bảng1.2 Bảng phân bổ hệ số thuế nhà đất cho các tầng

(lầu trệt)

Tầng 2 (lầu 1)

Tầng 3 (lầu 2)

Tầng 4 (lầu 3)

25

1.3.2.5 Giá thu thuế đất:

Thuế đất thu bằng tiền theo giá thóc thuế sử dụng đất nông nghiệp của

vụ cuối năm liền trước năm thu thuế do UBND cấp tỉnh ban hành và báo cáo cho Bộ Tài chính (Tổng cục thuế) biết

1.3.3 Kê khai nộp thuế đất

1.3.3.1 Kê khai nộp thuế đất

Từ 01/7/2007 (thời điểm hiệu lực của Luật quản lý thuế) tổ chức cá nhân đang trực tiếp sử dụng đất có trách nhiệm kê khai, nộp thuế theo quy định của Thông tư số 60/2007/TT-BTC ngày 14 tháng 6 năm 2007 của Bộ Tài chính Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế và hướng dẫn thi hành Nghị định số 85/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế, cụ thể:

- Người nộp thuế nộp hồ sơ khai thuế nhà, đất cho chi cục thuế nơi có đất chịu thuế nhà đất

- Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế nhà, đất:

+ Đối với tổ chức, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế nhà, đất chậm nhất là ngày

30 tháng 1 hàng năm Thời hạn nộp thuế là thời hạn nộp hồ sơ khai thuế

+ Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất đã thuộc diện chịu thuế và

có trong sổ bộ thuế của cơ quan thuế từ năm trước thì không phải nộp hồ sơ khai thuế nhà, đất của năm tiếp theo

+ Trường hợp trong năm có phát sinh tăng, giảm diện tích chịu thuế nhà, đất thì người nộp thuế phải nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là mười ngày

kể từ ngày phát sinh tăng, giảm diện tích đất

+ Trường hợp người nộp thuế được miễn hoặc giảm thuế nhà, đất thì vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế nhà, đất cùng giấy tờ liên quan đến việc xác định

26

miễn thuế, giảm thuế của năm đầu tiên và năm tiếp theo năm hết thời hạn miễn thuế, giảm thuế

- Hồ sơ khai thuế nhà, đất là:

+ Tờ khai thuế nhà, đất theo mẫu số 01/NĐAT ban hành kèm theo Thông tư này áp dụng đối với tổ chức; hoặc:

+ Tờ khai thuế nhà, đất theo mẫu số 02/NĐAT ban hành kèm theo Thông tư này áp dụng đối với hộ gia đình, cá nhân

tư này và gửi cho người nộp thuế biết

- Thời hạn cơ quan thuế ra thông báo nộp thuế nhà, đất cho hộ gia đình,

cá nhân:

+ Chậm nhất là ngày 15 tháng 4 đối với Thông báo nộp thuế nhà đất của

kỳ nộp thứ nhất trong năm; thời hạn nộp thuế chậm nhất là ngày 1 tháng 5

+ Chậm nhất là ngày 15 tháng 9 đối với Thông báo nộp thuế nhà đất của kỳ nộp thứ hai trong năm; thời hạn nộp thuế chậm nhất là ngày 1 tháng 10

+ Trường hợp nhận hồ sơ khai thuế bổ sung sau ngày đã ra thông báo thuế, cơ quan thuế ra thông báo nộp thuế theo hồ sơ khai bổ sung chậm nhất

là mười ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ khai thuế

Trường hợp người nộp thuế muốn nộp thuế nhà đất một lần cho toàn

bộ số tiền thuế nhà đất cả năm thì người nộp thuế phải thực hiện nộp thuế nhà đất theo thời hạn của kỳ nộp thứ nhất trong năm

1.3.3.2 Ủy nhiệm thu thuế

27

- Thẩm quyền và phạm vi uỷ nhiệm thu thuế: Cơ quan thuế uỷ nhiệm cho tổ chức, cá nhân thực hiện thu một số khoản thuế thuộc phạm vi quản lý của cơ quan thuế sau đây:

+ Thuế sử dụng đất nông nghiệp;

+ Thuế nhà đất;

+ Thuế đối với hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán;

+ Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao

Đối với các loại thuế khác, nếu cơ quan thuế uỷ nhiệm cho tổ chức, cá nhân khác thu thì phải được sự đồng ý của Bộ trưởng Bộ Tài chính

- Việc ủy nhiệm thu thuế phải được thực hiện thông qua hợp đồng giữa thủ trưởng cơ quan quản lý thuế với đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức hoặc trực tiếp với cá nhân được ủy nhiệm thu thuế

- Hợp đồng uỷ nhiệm thu thuế được lập theo mẫu số 01/UNTH ban hành kèm theo Thông tư này và phải đảm bảo có các nội dung về: Loại thuế được uỷ quyền thu; địa bàn được uỷ nhiệm thu; phạm vi công việc được uỷ nhiệm như: Hướng dẫn người nộp thuế khai thuế; đôn đốc người nộp thuế nộp

tờ khai thuế, nộp thuế; thu tờ khai thuế, thu thuế từ người nộp thuế và nộp tờ khai thuế cho cơ quan thuế; nộp tiền thuế vào Ngân sách Nhà nước; rà soát và báo cáo các trường hợp thuộc diện khai thuế, nộp thuế mà không chấp hành; cung cấp thông tin về tình hình phát sinh mới hoặc thay đổi thông tin về người nộp thuế trên địa bàn được uỷ nhiệm thu; thu tiền thuế từ người nộp thuế và nộp vào tài khoản thu Ngân sách Nhà nước; Quyền hạn và trách nhiệm của bên uỷ nhiệm và bên được uỷ nhiệm; Chế độ báo cáo tình hình thực hiện hợp đồng; chế độ thanh toán biên lai, ấn chỉ thu thuế, kinh phí uỷ nhiệm thu; Thời hạn uỷ nhiệm thu Khi hết thời hạn uỷ nhiệm thu hai bên phải thực hiện thanh lý hợp đồng uỷ nhiệm thu và lập biên bản thanh lý theo mẫu

số 02/UNTH ban hành kèm theo Thông tư này

28

- Trách nhiệm của bên được uỷ nhiệm thu

Bên được uỷ nhiệm thu thuế có trách nhiệm thực hiện hợp đồng uỷ nhiệm thu đã ký kết với cơ quan thuế Bên được ủy nhiệm thu thuế không được quyền uỷ nhiệm lại cho bất cứ bên thứ ba nào việc thực hiện hợp đồng

uỷ nhiệm thu đã ký với cơ quan thuế Đối với một số nội dung cụ thể của hợp đồng uỷ nhiệm thu, thực hiện theo hướng dẫn sau:

+ Trường hợp phải thu tờ khai thuế từ người nộp thuế:

Bên uỷ nhiệm thu có trách nhiệm giải thích, hướng dẫn người nộp thuế

về các quy định của pháp luật thuế, trách nhiệm đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế; cung cấp mẫu tờ khai thuế và hướng dẫn cách kê khai thuế; đôn đốc người nộp thuế khai thuế và thu tờ khai thuế từ người nộp thuế để nộp cho cơ quan thuế theo đúng thời hạn quy định

+ Gửi thông báo nộp thuế và đôn đốc người nộp thuế thực hiện nộp thuế: Bên được uỷ nhiệm thu khi nhận thông báo nộp thuế phải thực hiện đối chiếu với sổ bộ thuế, nếu thông báo nộp thuế không đúng, không đủ so với sổ

bộ thuế thì phản ảnh kịp thời để cơ quan thuế phát hành lại thông báo nộp thuế cho đúng với sổ bộ thuế

Bên được ủy nhiệm thu phải gửi thông báo nộp thuế cho người nộp thuế trước ngày cuối cùng của thời hạn nộp thuế ghi trên thông báo thuế ít nhất là năm ngày Khi gửi thông báo nộp thuế cho người nộp thuế, bên được uỷ nhiệm thu phải yêu cầu người nhận thông báo ký xác nhận, đôn đốc người nộp thuế nộp thuế đúng thời hạn

Đối với trường hợp uỷ nhiệm thu thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao thì không phải gửi thông báo nộp thuế, bên uỷ nhiệm thu thuế có trách nhiệm đôn đốc người nộp thuế thực hiện nộp thuế theo tờ khai thuế của người nộp thuế

+ Tổ chức thu nộp thuế và cấp chứng từ cho người nộp thuế:

29

Khi thu thuế, bên uỷ nhiệm thu phải viết biên lai thu thuế và viết một lần cho cả ba liên ghi rõ số tiền thuế, loại thuế, kỳ nộp thuế và các nội dung khác trên biên lai thu Biên lai thu thuế phải viết từ số nhỏ đến số lớn, không viết nhảy số và phải viết đầy đủ, rõ ràng theo các nội dung yêu cầu trong biên lai thuế, đồng thời ký, ghi rõ họ tên người trực tiếp thu Sau khi đã kiểm tra và nhận đủ tiền thuế, người trực tiếp thu phải giao biên lai thu thuế cho người nộp thuế

+ Nộp tiền thuế đã thu vào Ngân sách Nhà nước:

Bên được uỷ nhiệm thu thuế có trách nhiệm nộp đầy đủ, kịp thời tiền thuế và các khoản thu khác đã thu vào Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Số tiền thuế phải nộp vào Ngân sách Nhà nước là tổng số tiền đã ghi thu trên các biên lai thu thuế

Khi nộp tiền thuế về Kho bạc Nhà nước, bên được uỷ nhiệm thu phải lập bảng kê chứng từ thu và lập giấy nộp thuế vào Ngân sách Nhà nước bằng tiền mặt; Kho bạc Nhà nước chuyển chứng từ cho cơ quan thuế về số tiền uỷ nhiệm thu đã nộp để theo dõi và quản lý

Cơ quan thuế ký hợp đồng uỷ nhiệm thu quy định thời gian và mức tiền thuế đã thu mà bên được uỷ nhiệm thu thuế phải nộp vào Kho bạc Nhà nước phù hợp với số thu và địa bàn thu thuế theo hướng dẫn của Tổng cục thuế Thời gian bên được uỷ nhiệm thu thuế phải nộp tiền vào Kho bạc Nhà nước tối đa không quá năm ngày kể từ ngày thu tiền đối với địa bàn thu thuế là các

xã vùng sâu, vùng xa, đi lại khó khăn; không quá ba ngày đối với các địa bàn khác; trường hợp số tiền thuế đã thu vượt quá mười triệu đồng thì phải nộp ngay vào Ngân sách Nhà nước

+ Quyết toán số tiền thuế thu được và biên lai thu thuế với cơ quan thuế: Quyết toán số tiền thuế thu được: Chậm nhất ngày 5 của tháng sau, bên được uỷ nhiệm thu thuế phải lập báo cáo số đã thu, đã nộp của tháng trước

30

gửi cơ quan thuế theo mẫu số 03/UNTH ban hành kèm theo Thông tư này Báo cáo thu nộp phải phản ánh được số phải thu, số đã thu, số còn tồn đọng, nguyên nhân tồn đọng và các giải pháp đôn đốc thu nộp tiếp Chi cục thuế nhận được báo cáo thu nộp của bên được uỷ nhiệm thu thuế phải kiểm tra cụ thể từng biên lai đã thu, số thuế đã thu, số thuế đã nộp ngân sách, đối chiếu với số thuế đã thực nộp có xác nhận của Kho bạc, nếu có số chênh lệch phải lập biên bản xác định rõ nguyên nhân để qui trách nhiệm cụ thể Quyết toán biên lai thuế: Mỗi tháng một lần, chậm nhất ngày 5 của tháng sau, bên được

uỷ nhiệm thu thuế phải lập bảng thanh toán các loại biên lai thuế, phí, lệ phí

đã sử dụng, số còn tồn theo từng loại biên lai với cơ quan thuế theo đúng quy định Sau mười ngày kể từ ngày kết thúc năm dương lịch, bên được uỷ nhiệm thu thuế phải lập báo cáo quyết toán sử dụng biên lai thuế với cơ quan thuế về

số biên lai thuế, phí, lệ phí đã sử dụng và chuyển tồn các loại biên lai sang

Mọi hành vi chậm thanh toán biên lai, chậm nộp tiền thuế đã thu vào ngân sách nhà nước đều coi là hành vi xâm tiêu tiền thuế; thu thuế không viết biên lai, hoặc viết không đúng chủng loại biên lai thuế phù hợp, bên được uỷ nhiệm thu thuế sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật hiện hành

+ Theo dõi và báo cáo với cơ quan thuế các trường hợp phát sinh người nộp thuế mới hoặc thay đổi quy mô, ngành hàng của người nộp thuế trên địa bàn ủy nhiệm thu

- Trách nhiệm của Cơ quan thuế uỷ nhiệm thu

Cơ quan thuế chịu trách nhiệm về việc thực hiện chính sách và quản lý các loại thuế trên địa bàn

+ Thông báo công khai về các trường hợp thuộc diện ủy nhiệm thu để người nộp thuế biết và thực hiện

31

+ Phát hành thông báo nộp thuế giao cho bên được uỷ nhiệm thu thuế cùng với sổ bộ thuế đã duyệt Thời gian giao thông báo nộp thuế cho uỷ nhiệm thu thuế trước khi hết thời hạn gửi thông báo nộp thuế theo quy định tại Phần C Thông tư này tối thiểu là mười ngày

+ Cấp phát đầy đủ, kịp thời biên lai thu thuế cho bên được uỷ nhiệm thu thuế và hướng dẫn bên được uỷ nhiệm thu thuế quản lý, sử dụng biên lai đúng quy định Bên được uỷ nhiệm thu thuế khi xin cấp biên lai thuế phải có văn bản

đề nghị và giấy giới thiệu giao cho người được uỷ quyền đi nhận biên lai

+ Chi trả kinh phí uỷ nhiệm thu theo hợp đồng uỷ nhiệm thu đã ký + Kiểm tra tình hình thu nộp tiền thuế của bên được uỷ nhiệm thu thuế: Căn cứ vào biên lai thuế do bên uỷ nhiệm thu đã thu thuế và thanh toán với cơ quan thuế và căn cứ giấy nộp tiền vào ngân sách đã phát hành, xác nhận đã nộp tiền của kho bạc nhà nước, cơ quan thuế thực hiện kế toán thuế

và xác định số nợ thuế để có biện pháp quản lý thích hợp

Cơ quan thuế ra quyết định phạt chậm nộp thuế đối với các trường hợp nộp chậm thuế và chuyển cho bên được uỷ nhiệm thu thuế để bên được uỷ nhiệm thu chuyển cho người nộp thuế Bên được uỷ nhiệm thu thuế có trách nhiệm đôn đốc người nộp thuế nộp đủ tiền thuế, tiền phạt chậm nộp vào Ngân sách Nhà nước

Kinh phí uỷ nhiệm thu

Bên được uỷ nhiệm thu thuế được hưởng kinh phí uỷ nhiệm thu trích từ kinh phí hoạt động của cơ quan thuế

Căn cứ vào tình hình cụ thể của từng địa phương, Thủ trưởng cơ quan thuế sẽ quyết định kinh phí uỷ nhiệm thu phù hợp nhưng tối đa không được vượt quá 8% tổng số thuế do bên được ủy nhiệm đã thu đối với thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế nhà đất, thuế nộp theo phương pháp khoán; tối đa không vượt quá 1% số thuế thu được đối với thuế thu nhập cá nhân

32

1.3.4 Miễn, giảm thuế

1.3.4.1 Tạm miễn thuế đất đối với các trường hợp sau đây:

- Đất xây dựng trụ sở cơ quan hành chính sự nghiệp Nhà nước, tổ chức xã hội, công trình văn hoá, đất chuyên dùng vào mục đích quốc phòng và an ninh Đất thuộc diện tạm miễn thuế ở điểm này nếu sử dụng vào mục đích kinh doanh, hoặc để ở thì phải nộp thuế đất

- Đất ở thuộc vùng cao, miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa thuộc diện được miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp (theo Luật thuế sử dụng đất nông nghiệp quy định); vùng định canh, định cư

Đất ở đối với đồng bào xây dựng vùng kinh tế mới được miễn thuế đất trong 5 năm đầu kể từ ngày đến ở, từ năm thứ 6 trở đi phải nộp thuế đất

- Đất ở của gia đình thương binh hạng 1/4, hạng 2/4; hộ gia đình liệt sĩ

có người được hưởng chế độ trợ cấp của Nhà nước; đất xây nhà tình nghĩa cho các đối tượng chính sách xã hội, đất ở của người tàn tật, sống độc thân, người chưa đến tuổi thành niên và người già cô đơn không nơi nương tựa không có khả năng nộp thuế Những đối tượng này chỉ được miễn thuế một nơi ở duy nhất do chính họ đứng tên Diện tích đất ở được miễn thuế căn cứ vào diện tích đất thực tế sử dụng của hộ để làm nhà ở, công trình phụ, chuồng trại chăn nuôi, đường đi, sân phơi nhưng không được quá hạn mức quy của Luật đất đai

1.3.4.2 Được xét giảm thuế, miễn thuế đất ở cho các đối tượng nộp thuế có

khó khăn về kinh tế do bị thiên tai, tai nạn bất ngờ Nếu giá trị thiệt hại về tài sản từ 20% đến 50% tổng giá trị tài sản (tài sản cố định, tài sản lưu động có trên lô đất chịu thuế) thì được xét giảm thuế đất 50%, nếu giá trị thiệt hại trên 50% thì được xét miễn thuế đất

1.3.4.3 Thủ tục xét giảm thuế, miễn thuế đất được quy định như sau:

33

- Tổ chức cá nhân thuộc diện được tạm miễn thuế đất nêu tại điểm 1 mục

IV, phải kê khai tổng diện tích đất thực tế quản lý sử dụng, diện tích đất sử dụng theo từng mục đích (trụ sở, ở, kinh doanh v.v ) có xác nhận của UBND phường, xã nơi có đất chịu thuế hoặc của cơ quan quản lý cấp trên (nếu là tổ chức) gửi đến Chi cục thuế trực tiếp thu thuế, Chi cục thuế căn cứ vào tờ khai

có xác nhận của các cơ quan trên, thực hiện kiểm tra, tính toán số thuế được miễn và số thuế còn phải nộp

- Tổ chức, cá nhân thuộc đối tượng được xét giảm thuế, miễn thuế nêu tại điểm 2 mục này, ngoài việc phải kê khai như các đối tượng ở điểm 1 còn phải gửi kèm theo đơn đề nghị, giải trình lý do giảm hoặc miễn thuế, có xác nhận của UBND phường, xã nơi có đất chịu thuế

Chi cục thuế căn cứ tờ khai, đơn đề nghị giảm miễn thuế kiểm tra, xác minh, kiến nghị mức giảm, miễn thuế cho từng trường hợp trình UBND huyện, quận và cấp tương đương quyết định

1.3.4.4 Thẩm quyền xét giảm thuế, miễn thuế theo quy định của Luật quản lý thuế

Cục trưởng Cục thuế quyết định miễn, giảm đối với tổ chức, Chi cục trưởng quyết định miễn, giảm đối với hộ gia đình, cá nhân

1.4 Các văn bản pháp qui và các quy định của chính sách thuế Nhà đất ở Việt Nam

- Pháp lệnh thuế Nhà đất đã được Hội đồng Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 31/7/1992

- Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh về thuế Nhà đất được Uỷ ban Thường vụ quốc hội thông qua ngày 19/5/1994

- Nghị định số 94/CP ngày 25/8/1994 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh về thuế Nhà đất và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều

- Luật quản lý thuế số 78/2006QH11 ngày 29/11/2006

- Nghị định số 85/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật quản lý thuế

- Thông tư số 60/2007/TT-BTC ngày 14/6/2007 của Bộ tài chính Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật quản lý thuế và hướng dẫn thu hành Nghị định số 85/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật quản lý thuế

- Luật đất đai năm 2003

- Quyết định số 651/QĐ-UBND ngày 26/2/2007 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc phân loại đường phố đô thị thành phố Hạ Long để làm cơ sở tính thuế Nhà đất

- Quyết định số 246/QĐ-UBND ngày 27/3/2007 của UBND thành phố

Hạ Long về việc xếp vị trí tính thuế làm căn cứ tính thuế Nhà đất

- Quyết định số 1606/QĐ-UBND ngày 23/5/2008 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc quy định giá thóc và giá đối với sản phẩm rừng trồng để tính thu thuế sử dụng đất nông nghiệp năm 2008

- Quyết định số 2077/QĐ-UBND ngày 3/7/2009 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc quy định giá thóc và giá đối với sản phẩm rừng trồng để tính thu thuế sử dụng đất nông nghiệp năm 2009

- Quyết định số 2013/QĐ-UBND ngày 07/7/2010 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc quy định giá thóc và giá đối với sản phẩm rừng trồng để tính thu thuế sử dụng đất nông nghiệp năm 2010

35

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ, VIỆC CHẤP HÀNH VIỆC KÊ KHAI, NỘP THUẾ NHÀ ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC, HỘ GIA ĐÌNH,

CÁ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN TP HẠ LONG

2.1 Khái quát chung về thực trạng công tác thuế Nhà đất trên địa bàn thành phố Hạ Long

2.1.1 Khái quát chung về thành phố Hạ Long

Thành phố Hạ Long là trung tâm văn hóa, kinh tế, chính trị, du lịch của

tỉnh Quảng Ninh Cũng như thị xã Hòn Gai trước đây, thành phố Hạ Long được chọn là thủ phủ của tỉnh Quảng Ninh Ngày 16/8/2001, thành phố Hạ Long được mở rộng, sáp nhập 2 xã Việt Hưng và Đại Yên của huyện Hoành

Bồ theo Nghị định số 51/2001/NĐ-CP của Chính phủ Như vậy, toạ độ địa lý của thành phố Hạ Long hiện nay, từ 20055’ đến 21005’ vĩ độ bắc, 106050’ đến

107030’ kinh độ đông Phía bắc- tây bắc giáp huyện Hoành Bồ, phía nam thông ra biển qua vịnh Hạ Long và thành phố Hải Phòng, phía đông - đông bắc giáp thị xã Cẩm Phả, phía tây - tây nam giáp huyện Yên Hưng

Thành phố Hạ Long ở trung tâm của Tỉnh, có diện tích đất là 22.250

ha, có quốc lộ 18A chạy qua tạo thành chiều dài của Thành phố, có cảng biển, có bờ biển dài 50km, có vịnh Hạ Long 2 lần được UNESCO công nhận là Di sản thế giới với diện tích 434km2

Thành phố Hạ Long có 20 đơn vị hành chính, gồm 18 phường và 2

xã (đến nay mới được Chính phủ quyết định thành lập phường) cách thủ

đô Hà Nội 165km về phía tây, theo quốc lộ 18A, cách trung tâm thành phố Hải Phòng 70km về phía Nam theo quốc lộ 10, cách cửa khẩu quốc

tế Móng Cái 180 km theo quốc lộ 18A

Phía đông Thành phố là trung tâm chính trị và công nghiệp than của Tỉnh Ở đây có trụ sở các tổ chức chính trị, các cơ quan công quyền như Tỉnh uỷ, Thành uỷ, Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân các cấp, các

sở, ban, ngành chức năng, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể quần chúng… Cũng ở đây, có các mỏ than lớn của Tỉnh như Hà Tu, Hà Lầm, Tân Lập, Núi Béo, mỗi năm sản xuất khoảng gần 6 triệu tấn than Phía tây Thành phố là trung tâm du lịch- dịch vụ, đồng thời cũng là khu công nghiệp đóng tàu và cảng biển nổi tiếng của cả nước Ở đây, có khu du lịch quốc tế Hoàng Gia, Tuần Châu, cùng nhiều khách sạn từ 2 sao đến 4 sao, với các tiện nghi phục vụ hiện đại

Thành phố Hạ Long là một thành phố trẻ đang trên đà xây dựng và phát triển Do điều kiện địa hình cơ bản là đồi núi bám biển, do đó để tạo ra nhiều quỹ đất để phục vụ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh và sinh sống của người dân thành phố hiện triển khai nhiều dự án liên quan đến công tác đền bù giải phóng mặt bằng và tái định cư, các dự án đầu tư xây