Để tổ chức các hoạt động học tập và hoạt động vui chơi cho trẻ thì côgiáo phải tổ chức tốt về đồ dùng, đồ chơi và sáng tạo trong phương pháp dạyhọc và nghiên cứu ra những phương pháp mới
Trang 1TRƯỜNG MẦM NON NHẠO SƠN
Trang 2BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1- Lời giới thiệu
Trẻ em của ngày hôm nay rồi sẽ trở thành chủ nhân của thế giới trongtương lai Điều đó phụ thuộc vào mỗi giáo viên chúng ta, chăm sóc giáo dục trẻngay từ khi các cháu còn đang chập chững bước đi đầu tiên là một nhiệm vụ hếtsức cần thiết của xã hội nói chung và ngành học mầm non nói riêng Giáo dụcmầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục mầmnon là khâu quan trọng của quá trình đào tạo con người Nếu ở thời điểm lứatuổi mầm non được chăm sóc và giáo dục toàn diện thì sẽ là tiền đề, là cơ sở đầurất thuận lợi Ngược lại ở thời điểm này việc chăm sóc giáo dục không được tốthoặc chệch hướng thì rất khó khăn cho các giai đoạn phát triển nhân cách của trẻ
về sau Để tổ chức các hoạt động học tập và hoạt động vui chơi cho trẻ thì côgiáo phải tổ chức tốt về đồ dùng, đồ chơi và sáng tạo trong phương pháp dạyhọc và nghiên cứu ra những phương pháp mới cho trẻ từ đó nâng cao quá trìnhnhận thức của trẻ đó cũng là việc làm hết sức bổ dưỡng cho giáo viên đứng lớp
Năm học 2020-2021 phòng giáo dục đào tạo Huyện Sông Lô chỉ đạo nângcao chất lượng giáo dục mầm non là một trong công tác hàng đầu của ngànhgiáo dục, nhận thức sâu sắc sự chỉ đạo của phòng giáo dục trường Mầm NonNhạo Sơn đã triển khai nội dung tới tập thể giáo viên, và chúng tôi có một vinh
dự đặc biệt là những người đầu tiên đặt nền móng cho sự phát triển của một conngười một thế hệ Đó cũng chính là trách nhiệm mà chúng tôi phải suy nghĩ, trăntrở để làm sao dạy và chăm sóc trẻ tốt hơn, đạt hiệu quả cao hơn
Ở trường mầm non dạy trẻ “Làm quen với môn toán” là một môn họcđóng vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ.Đặc biệt nó có tầm quan trọng rất lớn đối với việc phát triển trí tuệ.Vì môn toánnhư chiếc chìa khóa đầu tiên giúp các em bước vào kho tàng tri thức quý báucủa nhân loại góp phần phát triển toàn diện nhân cách của trẻ
Hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non là một nộidung quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non mới Hiệu quảcủa việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non không chỉphụ thuộc vào phương pháp, biện pháp các hoạt động mà trọng tâm là hoạt độngcho trẻ làm quen với toán Hơn nữa nội dung, phương pháp, biện pháp hìnhthành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non phải phù hợp với đặcđiểm tâm sinh lý của trẻ Việc hình thành các biểu tượng toán học “môn toán”
Trang 3hợp, con số, phép đếm, về kích thước, hình dạng của các vật, về khả năng địnhhướng không gian, thời gian và mối quan hệ giữa sự tổ chức hướng dẫn của giáoviên trong quá trình dạy học ở trường mầm non.
Nhận thức được tầm quan trọng nói trên ngành giáo dục mầm non và cáctrường lớp mẫu giáo đã quan tâm đến vấn đề nâng cao chất lượng “Làm quenvới môn toán” cụ thể lớp tôi chủ nhiệm nói riêng Tôi luôn trăn trở và tìm tòi cácbiện pháp để tổ chức tiết học toán một cách có hiệu quả Chính vì những lý dotrên đã thúc đẩy chúng tôi chọn đề tài “Một số phương pháp sáng tạo trong việc thiết kế bài giảng giúp trẻ học tốt môn toán ở trẻ mẫu giáo”
Trong quá trình hướng dẫn trẻ mẫu giáo làm quen với toán, tôi nhận thấy:Muốn cho trẻ học tập đạt kết quả cao thì vấn đề tạo môi trường học tập và sángtạo linh hoạt trong việc thiết kế bài giảng sáng tạo trong phương pháp dạy học,
đồ dùng đồ chơi trong tiết học hay trong giờ chơi ở góc toán phải được coi trọng
vì đặc điểm tư duy của trẻ mẫu giáo mang tính trực quan hành động hay nóicách khác muốn tiếp thu được kiến thức thì trẻ phải được thực hành, hoạt độngvới các đồ vật, đồ chơi hay tiếp thu những kiến thức mới lạ đối với trẻ chính vì
vậy sau đây, tôi xin trình bày kinh nghiệm của mình với đề tài : “Một số phương pháp sáng tạo trong việc thiết kế bài giảng giúp trẻ học tốt môn toán ở trẻ mẫu giáo”
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Sáng kiến kinh nghiệm “Một số phương pháp
sáng tạo trong việc thiết kế bài giảng giúp trẻ học tốt môn toán ở trẻ mẫu giáo”.
của chúng tôi được áp dụng cho trẻ mẫu giáo
Trang 46 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử
Sáng kiến được áp dụng lần đầu tiên vào tháng 10 năm 2020 tại các lớp mẫugiáo qua tiết dạy cho trẻ làm quen với toán
7 Mô tả bản chất của sáng kiến:
Phương Pháp 1: Đổi mới phương pháp tạo hứng thú cho trẻ
Hoạt động làm quen với toán là hoạt động tương đối khô khan so với cáchoạt động khác,vì thế để giúp trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực vàkhắc sâu những kiến thức thì trước hết trẻ phải có sự hứng thú thì mới say sưakhi hoạt động Để đạt được sự hứng thú của trẻ giáo viên cần sáng tạo trong hoạtđộng gây hứng thú
*Gây hứng thú cho trẻ qua những bài hát, bài thơ câu đố.
Trước khi vào hoạt động mới cho trẻ hát, đọc thơ hoặc câu đố về chủ đề,tìm những bài hát câu đố có liên quan gần nhất tới bài học mới để dẫn dắt vàobài
Ví dụ: Dạy trẻ số nhận biết số lượng tôi chọn những bài thơ, bài hát, câu
đố nói về các chữ số nhằm giúp trẻ ôn lại những số đã học và làm bàn đạp chotrẻ nhận biết số mới
Bài Thơ: BÉ TẬP ĐẾM SỐ
Mặt trời chỉ có mộtMọc lên để làm ngàyNgười có 2 bàn taySinh ra để làm việcMột sau và 2 trướcKìa 3 bánh xích lôGiấc ngủ cùng giấc mơ
4 chân giường nâng đỡThông qua bài thơ, câu đố, bài hát trẻ sẽ sôi nổi và hào hứng hơn khi tiếp nhậnkiến thức mới và dựa vào nội dung của bài thơ, bài hát, câu đố trẻ củng cố thêmkiến thức đã học một cách tự nhiên không áp lực gò bó, nhàm chán
*Gây hứng thú cho trẻ qua đồ dựng trực quan.
Để tổ chức một hoạt động giáo dục cho trẻ mẫu giáo để mang lại kết quảcao thì không thể thiếu được những đồ dùng đồ chơi.Vì trẻ Mẫu giáo tư duymang tính trực quan hành động, muốn trẻ tiếp nhận được kiến thức thì buộc phải
Trang 5có đồ dùng trực quan sinh động Chính vì thế khi tổ chức bất kì một hoạt độnggiáo dục nào thì cũng phải chú trọng vào việc chuẩn bị đồ dùng dạy học đặc biệt
là hoạt động làm quen với toán
Ví dụ: Khi dạy bài “số 6- 1 tiết” trong chủ điểm “Thế giới động vật”,tôi đã chọn cặp đối tượng thỏ và cà rốt để dạy trẻ lập số hay chủ đề “giađình” có tiết làm quen với số 7 thì đồ dùng tương ứng là bát và thìa
Muốn trẻ hứng thú hơn tôi cho trẻ tích cực tham gia làm đồ dùng cùng cô đểchuẩn bị cho hoạt động
*Gây hứng thú cho trẻ qua câu văn chuyển tiếp giữa các hoạt động với nhau.
Thời gian tổ chức một hoạt động có chủ đích cho trẻ mẫu giáo là khádài.Vì vậy nếu không chú ý đến hình thức tổ chức thì trẻ sẽ cảm thấy rất mỏimệt và chán nản, nên sau một hoạt động thì giáo viên lại chuẩn bị câu vănchuyển tiếp nhẹ nhàng giúp trẻ có thời gian thư giãn và đón nhận kiến thức tiếptheo dễ dàng hơn
Cứ như vậy hoạt động tiết học trôi qua nhẹ nhàng và trẻ hứng thú sôi nổi
từ đầu đến khi kết thúc tiết học
*Gây hứng thú cho trẻ qua giọng nói, nét mặt cử chỉ điệu bộ của cô giáo.
Đây là một vấn đề cũng rất quan trọng góp phần tạo nên thành công chohoạt động, nhất là hoạt động làm quen với toán trẻ thường cảm thấy nặng nềkhông hứng thú đặc biệt là những trẻ tiếp thu bài chậm Giáo viên phải nhẹnhàng hướng dẫn động viên trẻ nhiều hơn, luôn vui vẻ khi trẻ trả lời chưa đúng Khi hướng dẫn trẻ làm quen với toán giáo viên dùng từ ngữ ngắn gọn, dễ hiểu,giáo viên phải luyện để khi giảng dạy thật chuẩn, khi làm mẫu cho trẻ đặc biệtvới những câu hỏi có tính lôgic trong tiết cho trẻ làm quen với toán phải chínhxác Câu hỏi đặt ra cho trẻ phải khoa học sự giải thích ngắn gọn súc tích nhẹnhàng của cô sẽ giúp trẻ nhận thức trọn vẹn cho bài học
Phương Pháp 2: Thiết kế bài dạy
Mỗi giáo viên phải hiểu được câu nói “ Toán không cần phải là những kiếnthức khó hay bí ẩn.Và nếu giáo viên có cách tiếp cận hợp lý thì toán học sẽ trởthành một chuyến phiêu lưu thú vị thay vì là một phương tiện cho sự “ khổluyện”
Vậy làm sao để khiến toán học trở thành một chuyến phiêu lưu thú vị? Giờ họctoán của trẻ theo phương pháp thực nghiệm trở nên đặc biệt hơn
Trang 6*Thế nào là một giờ học thành công?
Tại lớp tôi, một giờ học chỉ được coi là thành công khi đáp ứng cả hai yếutố: Hấp dẫn và đạt mục tiêu phát triển
Giờ học hấp dẫn là giờ học thu hút được sự chú ý và quan tâm của trẻ, giúptrẻ hào hứng tham gia vào các hoạt động và tiếp cận với kiến thức một cách tựnhiên nhất Giờ học hấp dẫn vì gắn liền với cuộc sống, với các hoạt động hàngngày của trẻ, giúp trẻ nhận thấy những kiến thức toán , sử dụng những kĩ năngtính toán trong cuộc sống của mình Để tạo ra một giờ học hấp dẫn, giáo viênphải dành thời gian đầu tư thiết kế hoạt động, lựa chọn giáo cụ phù hợp với trẻ
Ví dụ, để học đếm trong phạm vi 10, trẻ đã “biến” thành những thợ bánh
Pizza, tất bật chọn kích thước bánh, chọn các loại nguyên liệu và số lượng từngnguyên liệu để làm những cái bánh Pizza của riêng mình Bé thì thích Pizza hảisản với tôm, cá , nhưng bé khác thì chỉ chọn các loại rau củ quả để làm bánh.Rồi lại chọn các màu sắc nữa chứ, vừa đếm số lượng, vừa sắp xếp cho cân đối
về màu sắc và loại nguyên liệu Bé vừa học toán vừa được thể hiện sở thích vàcảm xúc của riêng mình Học thế thì thật vui!
Bên cạnh đó, giờ học thành công phải đảm bảo đạt mục tiêu phát triển, tức
là trẻ phải có thêm kiến thức mới, có kĩ năng toán thành thục hơn, nhanh hơn Vìvậy, giáo viên cần nắm rõ tiến trình phát triển của kĩ năng, trình độ kiến thức và
kỹ năng hiện có của học sinh trong lớp để thiết kế và tổ chức bài học phù hợp.Trong mỗi tiết học, các cô luôn chuẩn bị các “hoạt động dự phòng” Những bạnhọc nhanh sẽ được cô chuẩn bị thêm những bài khó hơn để không bao giờ phảingồi đợi khi đã làm xong bài trước nhé
Cùng là hoạt động đếm nhưng với học sinh 3 tuổi, cô sẽ hướng trẻ họcđếm đồ vật xếp thành một hàng ngang từ trái sang phải từ 1 đến 7 Nhưng vớilớp 5-6 tuổi, hoạt động đếm những đồ vật được xếp theo hàng đã quá dễ dàng,không có giá trị phát triển, vì hầu hết trẻ đã thành thạo kỹ năng này Giáo viên sẽthiết kế bài giảng với hoạt động đếm đồ vật xếp theo vị trí bất kì, và hoàn toànđếm bằng mắt, không cần chạm tay vào đồ vật để rèn luyện phản xạ cho họcsinh
*Giáo viên không phải “ Người dạy học”
Trong phương pháp thực nghiệm, giáo viên không phải là “người dạy học”
mà là người tổ chức hoạt động và tạo mọi điều kiện cần thiết để trẻ tự khám phákiến thức và hình thành kĩ năng Quan trọng nhất không phải là “dạy cái gì” mà
là “dạy như thế nào”
Trang 7Giáo viên phải thường xuyên tìm tòi, thay đổi vật liệu, chọn bài tập có mức
độ khó phù hợp, có tính thực tế, liên hệ kiến thức với cuộc sống để giờ học hấpdẫn và có chất lượng
Không giống như tiểu học hay trung học cơ sở, học sinh mầm non chưa cókhả năng tập trung tốt Vì vậy, các hoạt động cần được thay đổi thường xuyên đểkhiến trẻ luôn hào hứng và mong muốn được khám phá
Các hoạt động với kí hiệu
Ví dụ: trong giờ học về cách sử dụng đồng hồ, xem giờ chẵn, giờ rưỡi, giáo viên
sẽ đặt câu hỏi để trẻ quan sát và mô tả cũng như phát hiện chức năng của đồng
hồ, các con số và kim giờ , kim phút trên đồng hồ thật, cách đọc các con số và vịtrí của kim trên đồng hồ Sau đó, trẻ dùng tay mô phỏng chuyển động của kimgiờ, kim phút, mô tả giờ chẵn, giờ rưỡi Và cuối cùng, trẻ sẽ dùng bút để vẽđúng vị trí kim giờ, kim phút của đồng hồ trên giấy khi cô nói giờ hoặc đọc giờkhi cô điều chỉnh kim giờ và kim phút Sau giờ toán, trẻ đã tự xem đồng hồ đểbiết các hoạt động trong ngày của mình ở trường và ở nhà Trẻ thực hành trêngiờ học và tiếp tục trải nghiệm sau khi học trong cuộc sống của bé, sử dụngthành thạo kĩ năng xem đồng hồ, và dần dần biết quản lí thời gian, tự tổ chứccuộc sống của bản thân Tùy theo từng độ tuổi, các hoạt động học sẽ được tổchức với độ khó khác nhau để phù hợp với kiến thức, kỹ năng của trẻ
* Học qua thực hành- Trưởng thành qua trải nghiệm
Phương pháp giáo dục thực nghiệm luôn là kim chỉ nam cho mọi hoạt độnghọc tại lớp tôi, đặc biệt trong các hoạt động toán học.Trong hoạt động xem giờ,giáo viên sẽ sử dụng đồng hồ thật để trẻ quan sát và chỉ ra các thành phần: kimdài, kim ngắn, các số trên mặt đồng hồ…Sau đó, giáo viên mới giới thiệu với trẻkim dài chỉ gì, kim ngắn chỉ gì Cuối cùng, một loạt hoạt động sẽ được tổ chức
để trẻ thực hành hoạt động xem giờ Như vậy, quy trình điển hình của một giờhọc toán thực nghiệm sẽ diễn ra như sau: giáo viên giới thiệu một sự kiện đồ vậtthực tế, trẻ sẽ tự quan sát, mô tả và rút ra bài học thông qua các hoạt động học
Trang 8khác nhau Sau đó, giáo viên sẽ tổ chức các hoạt động thực hành để trẻ rèn luyệncác kĩ năng mới, trình bày và giải thích các bài tập toán với cách hiểu của mình Ngoài ra, trong tất cả hoạt động học, sự tham gia của học sinh luôn là ưu tiênhàng đầu Giờ học chỉ thành công khi trẻ nói nhiều, làm nhiều và tham gia vàotất cả các hoạt động trong giờ học Để làm được như vậy, các hoạt động học cầngần gũi với cuộc sống, hứng thú với trẻ và phù hợp với khả năng để trẻ có thểthành công.
Học toán không chỉ là học kiến thức, mà còn là học kỹ năng, học cách tư duy.Đặc biệt với độ tuổi mầm non, toán học không tách biệt mà luôn gắn bó chặt chẽvới các kỹ năng thiết yếu như vận động tinh, vận động thô, kỹ năng làm việcnhóm, tương tác, sử dụng các giác quan, qua các hoạt động khai thác các kiểu đatrí tuệ…
Làm quen với toán theo phương pháp học sẽ giúp trẻ tiếp cận với bộ môn mộtcách tự nhiên và một tâm thế vui vẻ, hào hứng nhất Với người lớn, biết cáchđếm hay xem đồng hồ là chuyện vô cùng đơn giản Nhưng với trẻ, đó có thể làmột “nhiệm vụ” khó khăn Và nét đặc biệt của phương pháp thực nghiệm là cóthể biến “nhiệm vụ” đó thành một “chuyến phiêu lưu” với đầy đủ những điều
mà trẻ yêu thích nhất Toán với trẻ sẽ là cuộc sống, là niềm vui khám phá vàtrải nghiệm
Phương pháp 3: Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong dạy học
Đất nước ta hiện nay đang trong giai đoạn phát triển công nghiệp hoá,hiện đại hoá cùng với sự bùng nổ công nghệ thông tin Để đáp ứng nhu cầu của
xã hội, hiện nay các cấp học rất cần được ứng dụng công nghệ thông tin vàotrong giảng dạy.Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy ở cấphọc mầm non làm đa dạng hoá hình thức dạy
Học giúp trẻ được thay đổi không khí mới, hấp dẫn, trong giờ học, tạocho trẻ niềm hứng thú, hăng say tích cực tham gia vào hoạt động, làm cho hiệuquả giáo dục cao Đặc biệt giúp giảm bớt đồ dùng không cần thiết, giảm bớt sứclao động của giáo viên và giảm bớt chi phí
Ví dụ: Khi dạy trẻ về nhận biết số 6 tôi cho trẻ quan sát hình ảnh trên máy tính
và trẻ quan sát để tạo hứng thú và khơi gợi hình thành ở trẻ về số lượng và táchnhóm và gộp các nhóm trong phạm vi 6 Khi thao tác bằng máy tôi có thể dễdàng cho tách hay gộp chỉ bằng các thao tác đơn giản và trẻ thì rất hứng thú
Để dạy trẻ tôi không chỉ sưu tầm trên mạng tôi còn tìm các trò chơi trong phầnmềm cài đặt, mua băng đĩa có nội dung liên quan đến kiến thức cần truyền đạt,quay phim làm đĩa để dạy trẻ cho phù hợp với bài học
Trang 9Ví dụ: Tiết dạy hình khối vuông, khối trụ, khối hình chữ nhật tôi cho trẻ luyện
tập bằng cách tìm các hình theo yêu cầu của cô trên máy tính, hình nào trẻ tìmđúng sẽ biến mất trẻ thích thú và tham gia tích cực từ đó hình thành cho trẻ các
kỹ năng ghi nhớ và so sánh cao
Ứng dụng công nghệ thông tin vào bài dạy là biện pháp rất tích cực đểgây hứng thú, sự tập trung của trẻ vào tiết học toán Để tiết học toán có ứngdụng máy tính trình chiếu đòi hỏi cô giáo phải có kiến thức về pownpoint, bảnthân tìm tòi nghiên cứu tạo ra các slide với các hiệu ứng gây hấp dẫn trẻ
Ví dụ : Ở tiết học “Đếm đến 7, nhận biết các nhóm có 7 đối tượng, nhận biết số
7” của chủ đề “Giao thông” Tôi cho trẻ ôn luyện đếm các nhóm trong phạm vi 6.Cho trẻ quan sát trên máy tính các nhóm phương tiện giao thông, cho trẻ tự đếmnhẩm và nêu nhận xét về số lượng các nhóm phương tiện giao thông, sau đó đểkhẳng định cô cho trẻ cùng đếm lại bằng cách xuất hiện từng phương tiện giaothông với hiệu ứng xuất hiện hấp dẫn và trẻ sẽ đếm theo ( ví dụ 1 2…3…….5,
có 5 máy bay; 4 xe máy…) Cô hỏi trẻ: “Cô muốn nhóm máy bay và nhóm xemáy đếu có số lượng là 6 chiếc thì phải làm sao?” Lúc đó trẻ sẽ suy nghĩ và trảlời (Thêm 1 máy bay và thêm 2 xe máy nữa để cùng bằng 6)
- Hoặc ở phần dạy trẻ tạo nhóm 7, đếm đến 7: Cô cho xuất hiện trên máy tínhhình ảnh bầu trời, xuât hiện 7 máy bay
+ Hỏi cháu: các con đoán xem có mấy máy bay ? Cô khẳng định bằng cáchđếm lại (xuất hiện từng số theo thứ tự từ 1 đến 7 trên từng chiếc máy bay: 1 2 3
4 5 6 7 có 7 máy bay )- Xuất hiện 6 phi công Hỏi cháu có mấy phi công ? Đếmlại (từng chú phi công: 1 2 3 4 5 6 có 6 chú phi công )
+ Để nhóm máy bay bằng với nhóm các chú phi công ta phải làm sao? Cho trẻsuy nghĩ và trả lời theo các cách Cho trẻ đếm lại 2 nhóm sau khi đã thêm chobằng 7
- Hoặc khi cho trẻ nhận biết số 7:
Cho xuất hiện số 7, cho cháu nhận xét cấu tạo sau đó cô cho xuất hiện nétngang, xiên Cho trẻ xem các kiểu số 7 khác nhau: số 7 để đọc, số 7 viết
Phương Pháp 4:Tạo môi trường toán học cho trẻ
* Tạo môi trường lớp học xung quanh trẻ
Một môi trường học tập tốt có hiệu quả là môt trường gây hứng thú chotrẻ, phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạo cho trẻ Chính vì vậy tôi luôn cốgắng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn trang trí xung quanh lớp
Trang 10Ví dụ: Cắt những con vật bằng mút, vẽ những phương tiện giao thông, treo
những chiếc vòng nhiều màu sắc, dán lên tường, trang trí theo chủ đề, cho trẻđếm và có thể học các môn khác
Chúng ta biết rằng trẻ nhỏ luôn yêu thích cái đẹp, trí tưởng tượng của trẻ
là vô cùng phong phú do vậy môi trường học tập xung quanh trẻ là một yếu tốcực kỳ quan trọng kích thích đứa trẻ tư duy và sáng tạo Ta cần tạo cho trẻ mộttâm lý thật thoải mái, coi lớp học như ngôi nhà thân yêu của mình và trong ngôinhà đó trẻ được tham gia dọn dẹp, trang trí, sáng tạo theo ý mình Chính vì vậytôi dã khuyến khích trẻ sưu tầm đồ chơi, tranh ảnh để trang trí lớp học theo chủ
đề Xây dựng góc toán phong phú, nhiều chủng loại sắp xếp bố trí đồ chơi gọn
gàng, đồ chơi luôn để ở tư thế “mở’’ để kích thích trẻ hứng thú hoạt động, đồdùng, đồ chơi phải đảm bảo thuận tiện cho thao tác sử dụng, được sắp xếp saocho dễ lấy, dễ cất và đặc biệt có thể sử dụng vào các môn học và các hoạt độngkhác Góc toán phải được bố trí thật nổi, thật đẹp mắt, vừa đảm bảo tính thẩm
mỹ, lại vừa đảm bảo tính chính xác
- Các đồ dùng đồ chơi trong góc toán được phân chia thành từng “mảng”riêng biệt:
- Số lượmg
- Hình khối
- Không gian
Ví dụ: Trong hoạt động góc cho trẻ cắt tranh từ những hoạ báo, những quyển
truyện tranh đã cũ, sách, báo, tranh những con vật, cây, quả, hình và trang trí ở
“Góc học toán” của lớp, dán theo mảng và gắn các chữ có số tương ứng, cáchình ảnh được trang trí theo chủ đề
Chính những việc làm tưởng như rất đơn giản này đã góp phần hình thành
ở trẻ sự say mê tìm tòi, tính cẩn thận trong công việc và củng cố thêm phần kiếnthức về toán cho trẻ Vào các giờ hoạt động góc, tôi tổ chức cho trẻ sưu tầm và
vẽ, cắt, dán hình ảnh trong sách báo có liên quan đến bộ môn toán để làm
“sách”, “tập san” và làm các quyển sách có dạng các hình đã học
Ví dụ: Khi học số 8 thuộc chủ đề thế giới thực vật thì trẻ sẽ cắt, vẽ, xé 8 cây, 8
bông hoa, 8 quả, vào trang “sách” và viết số tương ứng, đến hết chủ đề này,lại sang chủ đề khác ở bài khác trẻ lại sưu tập tiếp dần dần trẻ có bộ sưu tập vềmôn toán rất phong phú
- Cho trẻ sưu tập các hộp có dạng các hình khối sau đó cô cùng trẻ sẽtrang trí các chi tiết vào hình khối cho ngộ nghĩnh thành hình người, hình con
Trang 11vật lật đật, và trưng bày ở lớp với các hình học cũng thế như vậy trẻ sẽ rất thíchthú và ghi nhớ được các hình khối.
*Tận dụng môi trường toán học ở mọi lúc, mọi nơi.
Chúng ta không chỉ tạo môi trường toán học cho trẻ ở trong lớp học màcòn tạo cho trẻ bất kỳ thời điểm nào có thể Toán học không phải là cái gì đó thậtcứng nhắc khô khan, chỉ là số, là hình mà toán học có thể là bất kỳ thứ gì ở xungquanh trẻ
Ví dụ: Khi cho trẻ đi tham quan, đi dạo, ta có thể hỏi trẻ “có bao nhiêu luống
rau, có bao nhiêu cây vải, luống rau này có hình gì, quả này có dạng gì? Hoặckhi đến giờ ăn trẻ xếp đĩa và khăn cho mỗi bàn, trẻ phải biết lấy đủ số đĩa chomỗi bàn, như thế trẻ đã biết sắp xếp tương ứng 1 - 1 ta có thể tận dụng mọi cơhội để có thể hình thành các biểu tượng về toán cho trẻ
Ví dụ: Khi hoạt động góc “bán hàng” khi trẻ đi mua và bán phải đếm số hàng,
đưa số tiền đúng với yêu cầu của người bán ở góc xây dựng yêu cầu, trẻ xây môhình ngôi nhà của bé, yêu cầu phía trước ngôi nhà có gì, phía sau có gì? Môitrường toán học cho trẻ là rất phong phú, nếu chúng ta biết tận dụng vào toánhọc cho trẻ thì rất có hiệu quả, trẻ vừa học vừa chơi Trẻ học mà không biếtmình đang học
Thông thường thì những hành động thoải mái và có tính khám phá đối vớitrẻ sẽ không đảm bảo cho việc học và việc nhận thức sâu các khái niệm Ta phảitạo điều kiện thuận lợi để tạo môi trường, khuyến khích môi trường tư duy toánhọc ta cần nhận thức được điều gì cho trẻ muốn học John Holt đã nói “Khichúng ta kích thích sự khát khao khám phá, để nhận thức cái mới của trẻ và dànhđược quyền kiểm soát nó, không cố gắng bắt buộc trẻ phải nhanh hơn và hơnnữa khi trẻ đã sẵn sàng thì cả thầy và trò đều cảm thấy thoải mái và tạo đượcnhiều tiến bộ”
Phương pháp 5: Phương pháp làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo cho trẻ
* Nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy để làm ra đồ dùng đồ chơi học tập của
cô và trẻ cho phù hợp với đề tài:
Như chúng ta đã biết, đặc trưng của môn toán là tính chính các vàkhoa học Mỗi tiết học cung cấp cho trẻ một kiến thức khác nhau và đòi hỏiphải có những đồ dùng đồ chơi khác nhau, phù hợp với nội dung và hìnhthức tổ chức tiết học
Ví dụ: Trong bài dạy các khối vuông, khối chữ nhật, khối cầu, khốitrụ, tôi đã đưa ra trò chơi “Tìm nhà” ở phần luyện tập Để đáp ứng nội dungtrò chơi này, trước đó tôi phải sưu tầm một số nguyên vật liệu có dạng các
Trang 12khối cần dạy như vỏ hộp, thùng, lon bia, bóng nhựa Rồi làm những ngôinhà có gắn các khối để trẻ chạy về nhà.
Ví dụ: Trò chơi: Tháp hình khối
Tôi đã sử dụng bìa xát tông làm thành những hộp khối vuông để chotrẻ xếp chồng mỗi lần xếp thêm cho trẻ xếp thêm 1 hình vuông Lần lượttừng trẻ được xếp và cùng nhau đếm xem mỗi lần xếp được bao nhiêu hình
mà không bị đổ như vậy,trẻ chơi rất hứng thú Những nguyên vật liệu nàyvừa rẻ tiền vừa dễ kiếm và khi thực hiện thao tác làm đồ dùng rất đơn giảnnhiều người có thể thực hiện được, không gây trở ngại về kinh phí cho việclàm đồ dùng đồ chơi và có thể cô cùng trẻ tiến hành, sử dụng hiệu quả trongmôn học làm quen với toán
Ví dụ: Dùng bia cát tông cứng làm ra những hình vuông, hình tamgiác, chữ nhật, hình tròn để cho trẻ so sánh và nhận biết
Nghiên cứu chủ đề là việc làm không thể thiếu của mỗi giáo viên vìkhi biết cách xây dựng chủ đề theo hướng mở thì sẽ xây dựng được tiết họctheo hướng tích cực và sáng tạo, một tiết học có tính sáng tạo là một tiết học
có đầy đủ đồ dùng phục vụ cho tiết học đó nên mỗi giáo viên phải là ngườicung cấp và sử dụng đồ dùng đồ chơi phù hợp với tiết dạy và có tính giáodục cao
Ví dụ: Chủ đề thế giới động vật
Tôi nghiên cứu và tìm những nguyên vật liệu làm ra những sản phẩm
có tính sáng tạo cao phục vụ cho tiết dạy như: Đếm số lượng 6 tôi đã làm racác con cá từ nắp hộp nhựa cho trẻ thao tác vừa đảm bảo và an toàn cho trẻ.Khi trẻ tham gia thao tác với đồ dùng thì nhẹ và đẹp mắt trẻ rất thích thú vàđạt hiệu quả trong tiết dạy hay
Những vỏ ống nhựa cắt và gắn tạo thành những chú sâu, chú bướm đểcho trẻ tạo thành nhóm đồ vật
Làm những con vật bằng len như: Con gà, con vịt, con ong trong tiếtcho trẻ đếm số lượng và tạo nhóm đồ vật trong phạm vi từ 1-10
Ngoài ra có thể làm thẻ số bằng bìa cát tông để gắn vào các nhómtương ứng với số lượng mà cô cần dạy trẻ Chỉ bằng sự tỉ mỉ và sáng tạo của
cô mà trẻ đã có những đồ dùng sáng tạo và rất phong phú phù hợp với nhậnthức của trẻ khi trẻ làm quen với toán
* Khi làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ làm quen với toán phục vụ cho một nội dung dạy, giáo viên phải duy nghĩ, tìm tòi để làm ra các cặp đồ dùng đồ chơi có mối quan hệ lô gic, hợp lý.
Trang 13Môn học cho trẻ làm quen với toán là môn có tính lô gic cao và là mônhình thành cho trẻ rất nhiều kỹ năng và sự tư duy, trí tưởng tượng của trẻ.Vậy để khai thác được những điều đó là giáo viên đứng lớp bắt buộc phảisuy nghĩ và làm ra những đồ chơi sáng tạo phù hợp với bài dạy hay phù hợpvới chủ đề và đồ dùng phải sát với bài dạy nhanh nhất đạt hiệu quả theo kếhoạch thực hiện chương trình giáo dục mầm non.
Vậy giáo viên phải cung cấp được kiến thức chính xác, khoa học, phùhợp với chủ điểm
Ví dụ: Khi dạy bài “số 6- 1 tiết” trong chủ điểm “Thế giới động vật”,tôi đã chọn cặp đối tượng thỏ và cà rốt để dạy trẻ lập số hay chủ đề “giađình” có tiết làm quen với số 7 thì đồ dùng tương ứng là bát và thìa
Sự khám phá của trẻ cũng mang tính lô gic và hợp lý và nó nắt nguồn
từ cuộc sống tự nhiên xung quanh trẻ và đồ dùng đồ chơi cũng phải gần gũivới thực tế với kinh nghiệm sống của trẻ thì trẻ mới tiếp nhận nó một cách
dễ dàng và những gì trẻ tiếp nhận được từ cuộc sống bên ngoài vào thì trẻ sẽđưa chúng vào cuộc chơi và qua phương tiện đồ chơi là đồ dùng đồ chơi nên
đồ dùng đồ chơi của trẻ phải gần gũi và dễ hiểu và theo quy luật tự nhiên
Ví dụ: Tạo nhóm đồ vật trong chủ đề “Thế giới thực vật” tôi đã dùngnhững vỏ thạch để làm thành những chậu hoa và cắt những bìa cát tông tạothành cây hoa, khi cắt ở dưới tạo thành chân đứng để cho trẻ dễ sử dụngtrong khi học Khi trẻ tham gia vào tiết học này trẻ như được khám phá thếgiới tự nhiên xung quanh trẻ, trẻ biết được quy luật về sự phát triển của cây
và cách chăm sóc bảo vệ cây thông qua hoạt động làm quen với toán Trẻbiết thêm về khám phá khoa học và khám phá xã hội hình thành nhiều kỹnăng cho trẻ
- Tôi chọn cặp đối tượng trên vì những lý do sau:
- Đúng chủ điểm đang thực hiện
- Đang hướng trẻ vào chủ đề và giúp trẻ khám phá về chủ đề đangthực hiện
- Mở rộng chủ đề và khai thác chủ đề
- Thỏ và cà rốt, hay bát, thìa có quan hệ lô gíc với nhau: Cà rốt là thức
ăn mà thỏ rất ưa thích gây hứng thú cho trẻ khi vào tiết học và cô tổ chức bàihọc lô gic hơn không rời rạc dễ hiểu
* Khuyến khích trẻ làm một số đồ dùng học tập cùng cô:
- Trẻ mầm non thích nhất là được thao tác với đồ vật khi trẻ được thaotác thì sẽ nảy sinh ra sự tư duy sáng tạo và khuyến khích trẻ làm đồ dùng đồ