Tìm điều kiện của a để hệ sau vô nghiệm.[r]
Trang 1BÀI TẬP THỰC HÀNH GIẢI TOÁN
Bài 4/238 Biết hàm số y 2x đồng biến, xét quan hệ giữa u và v biết:
2u u 2vv
Bài 5/238 Xác định m để hệ sau vô nghiệm:
(2 1) 3 0 (2)
*) Phân tích:
Ta thấy bất phương trình (1) có tập nghiệm thuộc [1 ; 3]
Nếu ta đặt y(2m1)x m 3
Với
1 2
m
thì ta được hàm số bậc nhất, y có đồ thị là đường thẳng
Để hệ phương trình trên vô nghiệm chỉ cần y0 x [1 ; 3]
Nghĩa là đoạn tương ứng với x [1 ; 3] của đường thẳng yf x( ) nằm dưới trục Ox điều đó tương đương hai đầu của đoạn thẳng nằm dưới trục
Ox, nghĩa là y(1) 0 và y(3) 0
*) Lời giải:
Đặt y(2m1)x m 3
Với
1
2
m
ta có
5 0 2
y x R
(loại)
Với
1
2
m
thì ta được hàm số bậc nhất, y(2m1)x m 3 có đồ thị là đường thẳng Vì vậy, để hệ phương trình vô nghiệm tương đương
(1) 0
0 [1 ; 3]
(3) 0 (2 1).1 3 0 (2 1).3 3 0 4
3 6 7 6 7
y
y
m m m
*) Khai thác bài toán:
Với đặc điểm đồ thị hàm số bậc nhất là một đường thẳng và quan tâm đến vị trí hai đầu mút của một đoạn thẳng ta có thể nêu một số bài tập tương
tự như sau:
1 Tìm điều kiện của a để hệ sau vô nghiệm
Trang 29 0
x
2 Cho hai tập hợp
2
Xác đinh a sao cho A B
Bài 6/238 Giải các phương trình:
) 3 4 5 ;
) 5 12 13
a
b
*) Giải:
) 3x 4x 5x
Chia cả hai vế cho 5x
ta được
1
Xét
VT
ta có: 1
3 5
x
y
và 2
4 5
x
y
là các hàm số nghịch biến Nên
( )
VT f x
là hàm số nghịch biến
( ) 1
VP g x là đường thẳng song song với trục hoành
Vậy đường thẳng g x ( ) 1luôn cắt đồ thị hàm số
( )
f x
tại một điểm duy nhất
Ta thấy x 2 là nghiệm và là nghiệm duy nhất
) 5x 12x 13x
Chia cả hai vế cho 13x ta được
1
13 13
Xét
13 13
VT
tan có: 1
5 13
x
y
và 2
12 13
x
y
là các hàm số nghịch biến
Nên
5 12 ( )
13 13
VT f x
là hàm số nghịch biến
( ) 1
VP g x là đường thẳng song song với trục hoành
Trang 3Vậy đường thẳng g x ( ) 1luôn cắt đồ thị hàm số
( )
13 13
f x
tại một điểm duy nhất
Ta thấy x 2 là nghiệm và là nghiệm duy nhất
*) Khai thác bài toán
Giải phương trình 4x 2x 3x 1
Bài 7/238 Xác định hàm số bậc hai yf x( ) biết đồ thị của nó đi qua các điểm (1,0), (4,3) và (2, 1)
*) Phân tích:
Vì đồ thị hàm số yf x( ) là một Parabol nên hàm số có dạng
y ax bx c a Căn cứ vào các điểm thuộc Parabol ta có thể tìm ra được a, b, c
*) Lời giải:
Đồ thị hàm số có dạng y ax 2bx c a ( 0)và đi qua các điểm (1; 0),
(4; 3), (2; 1) nên ta có:
0
a b c
Giải hệ ta được:
1
4
3
a
b
c
Vậy hàm số cần tìm là: y x 2 4x3
*) Khai thác bài toán:
1 Cho hàm số y ax 2bx c a ( 0) Tìm a, b, c biết đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 1, cắt trục hoành tại điểm có hoành độ bằng 1
và đi qua điểm (2; 3)
Giải:
+) Đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 1 nên c 1
+) Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại điểm có hoành độ bằng 1 nên a b c 0 +) Đồ thị hàm số đi qua điểm (2; 3) nên ta có: 4a 2b c 3
Từ đó ta có hệ:
1
1
a b c
c
Trang 4Giải hệ ta được a2, b3, c1 Hàm số cần tìm là: y2x2 3x1
2 Xác định hàm số yf x( ) biết rằng đồ thị của hàm số là một Parabol có đỉnh S(3; 4) , đi qua (1; 0) và (2; 3)
Giải:
+) Đồ thị là một Parabol nên có dạng y ax 2bx c a ( 0)
+) Parabol có đỉnh (2 ; 4 )
b S
, theo đầu bài S(3; 4) nên 2 3
b a
+) Các điểm (1; 0) và (2; 3) thuộc Parabol nên ta có:
0
a b c
Từ các ý trên ta có hệ:
0
a b c
a b
giải hệ ta được:
1 6 5
a b c
Vậy hàm số cần tìm là: y x 2 6x5