Phaân moân Taäp ñoïc coù moät nhieäm vuï raát quan troïng ñoái vôùi hoïc sinh Tieåu hoïc. Do ñoù, vaán ñeà daïy hoïc phaân moân Taäp ñoïc hieän nay raát ñöôïc chuù troïng. Coù nhieàu chu[r]
Trang 1PHẦN THỨ NHẤT
ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Tính cấp thiết của đề tài:
Trong những năm gần đây, vấn đề đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học được các nhà nghiên cứu, cán bộ quản lí chỉ đạo cũng như giáo viên trực tiếp giảng dạy đặc biệt quan tâm
Đổi mới phương pháp dạy học có thể tìm hiểu con đường ngắn nhất để đạt chất lượng và hiệu quả cao Con đường này không có sẵn, không bằng phẳng mà đầy chong gai, gập ghềnh với sự đan xen giữa cái chung và cái riêng, cái cũ và cái mới Vì vậy, đổi mới phương pháp dạy học bao gồm cả hai mặt: phải đưa các phương pháp dạy học mới đồng thời tích cực phát huy những ưu điểm của phương pháp truyền thống Lý luận dạy học đã khẳng định không có phương pháp vạn năng, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, yếu tố kinh nghiệm là sự kế thừa khá đậm nét (thuyết trình, vấn đáp là những phương pháp rất xưa cũ nhưng hiện tại vẫn được sử dụng trong các tiết dạy với mức độ đậm nhạt khác nhau) Đổi mới phương pháp dạy học là sự kết hợp nhuần nhuyễn sáng tạo giữa kinh nghiệm của giáo viên với những yếu tố mới của phương pháp dạy học hiện đại Với cách nhìn từ phương pháp mới, giáo viên có thể thực hiện cải tiến phương pháp dạy họcn ói chung và môn Tiếng Việt nói riêng nhằm gây hứng thú học tập, tạo niềm tin, niềm vui bằng sự hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt: nghe, nói, đọc, viết để học sinh giao tiếp thông qua việc dạy Tiếng Việt góp phần rèn luyện thao tác tư duy
Tiếng Việt là tiếng ghi âm, nghĩa là viết như thế nào thì đọc như thế ấy, có đọc được thì mới hiểu được nội dung Vì thế phân môn Tập đọc có vị trí đặc biệt trong chương trình Tiểu học Nó đảm nhiệm việc hình thành và phát triển cho học sinh kỹ năng đọc, một kỹ năng quan trọng hàng đầu của học sinh tiểu học đồng thời làm cơ sở, nền móng cho mọi sự phát triển Đọc trở thành nhiệm vụ cấp thiết của mỗi người học Biết đọc con người đã nhân khả năng tiếp nhận lên nhiều lần, từ đây họ biết tìm hiểu, đánh giá cuộc sống, nhận thức các mối quan hệ tự nhiên, xã hội
Nhờ đọc mà con người bày tỏ ý kiến của mình Từ đó con người có điều kiện tự học và hiểu biết các môn học khác Như vậy có thể khẳng định rằng đọc là cầu nối của mỗi tri thức, của mỗi môn học Đọc chính là học, học nữa, học mãi, đọc để tự học, học cả đời Bởi vậy dạy cho học sinh biết đọc, đọc dúng, đọc hiểu và đọc diễn cảm là một việc làm cần thiết và có ý nghĩa rất quan trọng
Trang 2Trong thực tế hiện nay, ở trường tiểu học việc dạy đọc, bên cạnh những thành công, còn nhiều hạn chế Học sinh của chúng ta chưa đọc được như mong muốn, kết quả đọc của các em chưa đáp ứng được yêu cầu của việc hình thành kỹ năng đọc Các giờ Tập đọc thì hầu như học sinh chỉ mới biết đọc đúng, đọc trơn, số lượng học sinh biết đọc diễn cảm còn rât hữu hạn
Giào viên Tiểu học còn lúng túng khi dạy Tập đọc đồng thới những phương phápcụ thể hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh Tiểu học cũng rất ít được quan tâm
Vậy việc giúp học sinh đọc đúng, đọc diễn cảm, hiểu và cảm thụ được bài văn, bài thơ thì đòi hỏi người giáo viên phải đổi mới hương pháp dạy học theo
định hướng mới đó là “ mọi học sinh đều phải tích cực tham gia vào hoạt động học tập”.
Do đó với mong muốn làm thế nào để đạt chất lượng đọc đúng, đọc diển cảm cho học sinh lớp 5A1 trường tiểu học Mỹ Phước A ngày càng nâng cao, em đã
chọn đề tài “ Nâng cao hiệu quả dạy đọc diễn cảm cho học học sinh lớp 5A 1” làm đề tài nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu
Tìm ra phương pháp luyện cho học sinh lớp 5A1 trường tiểu học Mỹ Phước A nâng cao hiệu quả đọc diễn cảm trong phân môn tập đọc
3 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng em nghiên cứu chính là môn Tiếng Việt lớp 5 Cụ thể là phân môn Tập đọc ở phần luyện đọc diển cảm cho học sinh lớp 5A1 trường tiểu học Mỹ Phước A
4 Khách thể và phạm vi nghiên cứu:
a.Khách thể:
- Về giáo viên: Đã nhiều năm được nhà trường phân công trực tiếp giảng dạy
lớp 5 Bản thân luôn nhiệt tình trong công tác và có một số kinh nghiện và biện pháp khi dạy lớp 5
- Về học sinh: Năm học 2008 – 2009 lớp tôi có 38 học sinh, trong đó có 20
học sinh nữ 100% học sinh là dân tộc kinh, về độ tuổi học sinh thì không đồng đều
b Phạm vi nghiên cứu:
Trang 3Phạm vi tôi nghiên cứu và áp dụng đề tài này trên lớp 5A1 mà tôi trực tiếp giảng dạy, trong năm học 2008 – 2009 này ở trường tiểu học Mỹ Phước A
5 Các phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp điều tra thống kê
- Phương pháp đọc sách, tham khảo tài liệu
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp trò chuyện
PHẦN THỨ HAI
NỘI DUNG
A.CƠ SỞ LÍ LUẬN:
1 Cơ sở tâm sinh lí, đặc điểm tâm lí học sinh Tiểu học.
Học sinh Tiểu học – con người với cấu tạo đầy đủ các bộ phậnmột cơ thể đang phát triển Trong đó, cơ quan phát âm, ngôn ngữ phát triển mạnh, phù hợp vời sự tiếp nhận và thực hiện dễ dàng các hoạt động mới, thao chức năng của chúng Chức năng phát âm – Tập đọc
Khả năng nhận thức, tư duy, tưởng tượng, tình cảm, trí nhớ và nhân cách học sinh đang được hình thành, tiền tàng khả năng phát triển và đang phát triển
Học sinh Tiểu học hồn nhiên, ngây thơ, trong sáng, hiếu động, tò mò, thích hoạt động, khám phá thường độc lập, tự lực làm việc theo hướng thú của mình
Thầy cô là hình tượng mẫu mực nhất được trẻ tôn sùng nhất, mọi điều nhất nhất nghe theo, sự phát triển nhân cách của học sinh hiểu học phụ thuộc ào quá trình dạy học và giáo dục của thầy cô trong nhà trường Tiểu học
Dạy Tập đọc cho học sinh Tiểu học bước đầu đem đến sự vận động khoa học cho não bộ và các cơ quan phát âm, ngôn ngữ, đem đến những văn hoa văn hoá, văn học nghệ thuật trong tâm hồn trẻ, rèn kỹ năng đọc, hiểu, cảm thụ văn học, rèn luyện tình cảm đạo đức, ý chí, ý thức, hành động đúng cho trẻ, phát triển khả năng học tập các môn học khác, là điều kiện phát triển toàn diện cho học sinh Tiểu học
Nhân cách học sinh Tiểu học phát triển đúng đắn hay lệch lạc phụ thuộc vào quá trình giáo dục của người thầy mà trong đó là phương tiện là nghe, nói, đọc, viết có được nhờ học Tập đọc Dạy tập đọc đặc biệt là dạy đọc diễn cảm cho học sinh Tiểu học đòi hỏi người thầy phải có phương pháp dạy học phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của học sinh Tiểu học, phù hợp với sự phát triển tiến bộ của
Trang 4khoa học, xã hội, đáp ứng nhu cầu ham hiểu biết của học sinh Tiểu họcvà tăng cường giáo dục đạo đức, nhân cách cho trẻ
2 Cơ sở ngôn ngữ và văn học của việc dạy Tập đọc.
Ngôn ngữ học đã chỉ rõ những nội dung cụ thể về các vấn đề của ngôn ngữ chữ viết, chính âm, chính tả, nghĩa của từ, câu, đoạn, văn bản, ngữ điệu, nhịp điệu, tình cảm ngôn ngữ Đó là những vấn đề gắn bó với việc dạy và học Tập đọc của thầy và trò bậc Tiểu học
Văn học nghệ thuật, là tinh hoa của ngôn ngữ, là tình cảm đạo đức lý tưởng tình yêu, nó có được nhờ cảm xúc của tâm hồn, nó làm cho tâm hồn con người thêm phong phú và sâu sắc
Dạy Tập đọc cho học sinh Tiểu học là dạy cho học sinh biết đọc đúng tiếng, từ, câu, chữ, hiểu nội dung rồi đọc đúng ngữ điệu, nhịp điệu, diễn cảm, cảm nhận được ý nghĩa tình cảm, có cảm xúc, biết tư duy, tưởng tượng, hình thành ý thức tốt đẹp trong tâm hồn và có hành động đẹp, nghĩa là học sinh biết chuẩn ngôn ngữ và biết cảm thụ văn học Đây là một nghệ thuật, nghệ thuật tronhg lao động dạy học sáng tạo của người giáo viên Tiểu học Dạy Tập đọc sẽ càng tinh tế, càng sáng tạo, càng hiệu quả khi ta nghiên cứu vân dụng tốt những thành tựu của ngôn ngữ văn học
3 Cơ sở giáo dục và phát triển.
Tập đọc là một môn thực hành Nhiệm vụ quan trọng của nó là hình thành năng lực đọc cho học sinh Năng lực đó thể hiện ở 4 yêu cầu: đọc đúng,đọc nhanh, đọc có ý thức (đọc hiểu) và đọc hay (diễn cảm) Cần phải hiểu kỹ năng đọc có nhiều mức độ, nhiều tầng bậc khác nhau
Đầu tiên là giải mã chữ – âm một cách sơ bộ, tiếp theo đọc là phải hiểu được nghĩa của từ, tìm được các từ, câu “ chìa khoá” (chốt, trọng yếu) trong bài, biết tóm tắt nội dung của đoạn.với những bài văn biết phát hiện ra yếu tố “văn” và đánh giá được giá trị của chúng trong việc biểu đạt nội dung Như vậy, biêt đọc đồng nghĩa với kỹ năng làm việc với văn bản, chiếm lĩnh được văn bản ở các tầng bậc khác nhau
B Nội dung.
I Thực trạng của việc dạy đọc diễn cảm cho học sinh lớp 5A 1
1 Thực trạng của việc dạy học phân môn Tập đọc nói chung.
Phân môn Tập đọc có một nhiệm vụ rất quan trọng đối với học sinh Tiểu học Do đó, vấn đề dạy học phân môn Tập đọc hiện nay rất được chú trọng Có nhiều chuyên đề, phương pháp đặt ra nhằm đưa chất lượng đọc các em nâng lên Nhưng nhìn chung chủ yếu chỉ tập trung đến các lớp đầu cấp để làm sao cho các
em đọc đúng, đọc trôi chảy là được Còn ở các lớp cuối cấp, giáo viên chỉ tập trung nhận xét cách đọc đúng, đọc trơn chứ chưa có biện pháp cụ thể để dành cho việc luyện đọc diễn cảm
Trang 52 Thực trạng dạy học phân môn Tập đọc lớp 5 ở trường tiểu học Mỹ Phước
A - Huyện Mỹ Tú - Tỉnh Sóc Trăng.
Qua thực tế giảng dạy và nghiên cứu khảo sát chất lượng phân môn Tập đọc của học sinh lớp 5 A1, bản thân em nhận thấy: một số học sinh chỉ mới ở mức độ đọc đúng, đọc trơn Có em chẳng cần quan tâm mình có đọc diễn cảm bài thơ, bài văn đó không mà chỉ đọc to,đọc nhanh là được
Qua tìm hiểu em rút ra được một số nguyên nhân sau:
Do cách phát âm theo phương ngữ, thưòng phát âm lệch chữ viết, cụ thể các
em thường mắc lỗi sau:
+ Các lỗi phụ âm đầu: s/x
+ Các lỗi về thanh: các em thường nhầm lẫn giữa thanh ngã và thanh sắc
Ví dụ: suy nghĩ/suy nghí ; nghĩ kĩ/ nghí kí
+ Do các em chưa nắm cách ngắt hơi, nghỉ hơi, ngữ điệu, chưa biết nhấn giọng, lên giọng hạ giọng những từ cần thiết
+ Do các em lười đọc sách không chịu khó rèn đọc
Nên ngay từ đầu năm, tronfg phạm vi nghiên cứu, em đạ thống kê chất lượng của học sinh lớp 5A1 mà em chủ nhiệm như sau:
Tổng số HS HS đọc
chưa đạt yêu cầu
HS đọc đạt trung bình
HS đọc đúng, rõ ràng
HS đọc diễm cảm tốt
Qua việc điều tra trên cho thấy tỉ lệ học sinh đọc chưa đạt yêu cầu và học sinh đọc trung bình chiếm gần 60% Tỉ lệ học sinh đọc diển cảm còn thấp Từ lí do trên em quyết định nghiên cứu đề tài “ Nâng cao hiệu quả dạy đọc diễn cảm cho học sinh lớp 5A1”
Đây là một việc làm thiết thực mà trong mỗi giáo viên đứng lớp như chúng
ta băn khoăn, suy nghĩ nên dạy như thế nào để nâng cao hiệu quả các giờ dạy trên lớp nói chung và dạy đọc diễn cảm cho học sinh Tiểu học nói riêng
Để đưa chất lượng đọc đúng, đọc diễn cảm có sự thay đổi, em xin mạnh dạn đưa ra một số biện pháp sau:
II Các biện pháp nâng cao hiệu quảdạy đọc diễn cảm cho học sinh lớp 5A 1 trường tiểu học Mỹ Phước A.
1 Hướng dẫn học sinh luyện đọc đúng một cách linh hoạt, khéo léo.
Như chúng ta đã biết đọc diễn cảm chỉ thực hiện trên cơ sở học sinh đã đọc đúng và lưu loát Đọc đúng không thừa, không dót tiếng Đọc đúng phải thề hiện được hệ thống ngôn ngữ âm chuẩn, tức là đọc chính âm Bởi vậy việc rèn cho học
Trang 6sinh luyện đọc đúng là khâu đầu tiên của việc rèn đọc diễn cảm và đã thực hiện ở lớp 1,2,3 Đối với học sinh lớp 4, 5 thì việc luyện đọc đúng được rèn luyện như sau:
a) Luyện đọc đúng:
- Trước khi tiến hành luyện đọc, chi văn bản thành các đoạn đọc (đơn vị chia tạm thời, không phải bao giờ cũng đồng nhất với cách chia đoạn theo bố cục của văn bản) mà giáo viên căn cứ vào trình độ đọc của học sinh trong lớp để chia văn bảnthành các đoạn, sao cho các đoạn không quá dài hoặc chênh lệch nhau về số chữ, cách ngắt đoạn không quá chi li, gây khó khăn cho học sinh đọc, theo dõi và đọc nối tiếp
Dựa vào số đoạn, giáo viên chỉ định trước số học sinh tham gia đọc nối tiếp
ở mỗi vòng đọc Học sinh có thể đứng hoặc ngồi tại chỗ với tư thế sẵn sàng đọc nối tiếp
- Để củng cố kỹ năng đọc trơn đã được rèn ở các lớp dưới, em đã hướng dẫn học sinh đọc nới tiếp 3 vòng:
+ Vòng 1: Qua những học sinh đọc nối tiếp, em lắng nghe và phát hiện những hạn chế về cách phát âm, ngắt nghỉ, ngữ điệu câu, từ đó có biện pháp hướng dẫn đối với cá nhân hoặc nhắc nhở chung đối với cả lớp để học sinh đạt yêu cầu đọc đúng và đọc rành mạch
+ Vòng 2: Học sinh đọc nối tiếp, kết hợp nắm nghĩa của từ được chú giải trong sách giáo khoa, nó có tác dụng góp phần nâng cao kỹ năng đọc hiểu (việc tìm hiểu nghĩa từ có thể xen kẽ trong quà trình đọc nối tiếp hoặc sau khi đọc hết bài) Nếu học sinh đọc sai, en vẫn tiếp tục hướng dẫn và sửa chữa
+ Vòng 3: Học sinh đọc nối tiếp để em đánh giá sự tiến bộ, tiếp tục hướng dẫn hoặc nhắc nhở
Luyện đọc đúng các âm đầu: Làm việc, nĩ nĩi, phụ nữ, phụ lão,
cá rơ, khoẻ khoắn
Đọc đúng các âm khĩ: Chai rượu, con hươu, đêm khuya,
lưu luyến, cái rìu Phần luyện này tơi kết hợp luơn trong
lúc đọc cá nhân
Ví dụ: Khi dạy bài: “Những người bạn tốt”
xưa”, sửa lại là: “ say sưa”, “ suất hiện” sửa lại là: “ xuất
đến 3 học sinh khác nhắc lại
Trang 7Đọc đúng bao gồm đúng cả tiết tấu, ngắt hơi, nghỉ hơi, ngữ điệu câu Việc ngắt nghỉ hơi phải phù hợp với các dấu câu: Nghỉ ít ở dấu phẩy, nghỉ lâu hơn ở dấu chấm Tơi dựa vào nghĩa và quan hệ ngữ pháp để xác định cách ngắt nhịp đúng các câu:
- “Cô bé ngây thơ tin vào môt truyền thuyết nói rằng / nếu gấp đủ một nghìn con sếu bằng giấy treo quanh phòng, em sẽ khỏi bệnh”
Đối với những bài thơ ngắt nghỉ cần đúng với nhịp thơ
Ví dụ: Bài “ Bài ca về trái đất”, mỗi khổ thơ 4 câu, mỗi câu 7-8 tiếng,
“Trái đất này/ là của chúng mình Quả bóng xanh/ bay giữ trới xanh Trái đất trẻ/ của bạn trẻ năm châu Vàng, trắng, đen/ dù da khác màu”
Với bài thơ lục bát “ Hành trình của bầy ong”, nhịp thơ phổ biến 2 /
4 và 4 / 4:
“Tìm nơi/ thăm thẳm rừng sâu Bập bùng hoa chuối/ trắng màu hoa ban
Tìm nơi /bờ biển sóng tràn Hàng cây chắn bão/ dịu dàng mùi hoa
Tìm nơi/ quần đảo khơi xa Có loài hoa nở/ như là không tên” Với thể thơ 5 chữ, nhịp 3/ 2, 2 /3 trong bài “ Sang năm con lên bảy”:
Trang 8“Sang năm / con lên bảy Cha đưa con / tới trường Giờ con / đang lon ton Khắp sân trường / chạy nhày Chỉ mình con /nghe thấy Tiếng muôn loài/ với con”
Đối với một bài thơ, đoạn văn, câu văn học sinh đọc cá nhân thành tiếng chưa ngắt nghỉ hơi đúng, tơi cho một học sinh khác đứng tại chỗ hoặc lên bảng đấnh dấu lại chỗ ngắt, nghỉ hơi và cho
cả lớp đọc đồng thanh
Ví dụ dạy bài: “ Phong cảnh đền hùng”
Tơi cho học sinh lên bảng: Đánh dấu chỗ ngắt và gạch dưới những từ ngữ cần nhấn giọng ( Vì học sinh đọc cá nhân chưa biết cách ngắt nghỉ)
“Phía xa xa là núi Sóc Sơn, nơi in dấu chân ngựa sắt Phù Đổng, người có công giúp Húng Vương đánh thắng giặc Aân xâm lược Trước mặt / là ngã Ba Hạc, nơi gặp gỡ giữa ba dòng sông lớn / tháng năm mãi miết đắp bồi phù sa cho đồng bằng xanh mát./”
Sau đĩ cho cả lớp đọc đồng thanh Việc đọc đồng thanh trong giờ tập đọc làm cho khơng khí lớp học vui tươi, phù hợp với lứa tuổi tiểu học Tạo điều kiện cho tất cả học sinh đều tham gia vào đọc thành tiếng Tuỳ theo từng bài, tuỳ vào mức độ đọc của học sinh
mà giáo viên cho học sinh đọc đồng thanh cả bài hay đọc 1 đến 2 câu văn, đoạn văn khĩ
Với bài thơ” Hành trình của bầy ong”, tơi cho học sinh đọc đồng thanh cả bài Bài “ Phong cảnh đền Hùng”, tơi cho học sinh đọc đồng thanh 2 lần: Lần 1 đọc đoạn văn khĩ “ Lăng của các vua Hùng cuồn cuộn” Lần 2 đọc câu văn dài “ Phía
xa xâm lược”
Trang 9Bên những hình thức đọc trên ngoài giờ học (giờ chơi giữa buổi), em còn động viên những em có khả năng đọc chưa tốt lên thư viện mượn sách báo đọc khoảng 5- 10 phút Nhằm giúp cho các em được tiếp cận nhiều với sách báo, nói sẽ giúp cho các em nhận thức được tính cách của các nhân vật trong chuyện, thông qua đó học sinh sẽ thể thể hiện được tâm trạng giúp các em đọc diễn cạm một cách tốt hơn Trong quá trình học sinh đọc em trực tiếp theo dõi và hướng dẫn cho các em Ngoài ra cuối buổi học em còn phân công cho học sinh về nhà đọc diễn cảm những đoạn văn hay một khổ thơ ngắn và hôm sau kiểm tra
Việc luyện đọc từng đoạn nối tiếp tạo điều kiện cho nhiều học sinh được thực hành đọc Qua thực hành mà học sinh được em chỉ dẫn, uốn nắn hay động viên, khích lrệ để đạt được vững chắc kỹ năng đọc, chuẩn bị luyện tập kỹ năng mới: Đọc diễn cảm
b Luyện đọc lưu lốt:
Em hướng dẫn cho học sinh làm chủ tốc độ bằng cách đọc mẫu để học sinh đọc thầm theo Ngồi ra, em cịn dùng biện pháp đọc tiếp nối trên lớp , đọc nhẩm cĩ sự kiểm tra của giáo viên, của bạn để điều chỉnh tốc độ
Ví dụ: Khi học sinh đọc cá nhân tồn bài hoặc đọc một khổ thơ, một đoạn văn em đều nhắc cả lớp đọc thầm theo Em cịn gây hứng thú cho học sinh bằng những trị chơi cuối giờ như: Thi đọc tiếp sức, đọc thơ truyền điện Kết thúc trị chơi bao giờ tơi cũng cho học sinh chọn và tuyên dương nhĩm đọc nhanh nhất, giỏi nhất
và gợi ý rút kinh nghiệm cho lần chơi sau
Muốn học sinh đọc nhanh, đúng tốc độ cần cĩ sự chuẩn bị bài
ở nhà tốt, học sinh phải được đọc trước nhiều Em nào đọc chậm tơi phải giúp các em luyện thêm sau giờ học
c Luyện đọc cĩ ý thức ( Đọc hiểu)
Kết hợp chặt chẽ giữa việc tìm hiểu bài với việc luyện đọc Em hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài đến đâu rèn đọc ngay đến đĩ Khơng tách rời hai khâu tìm hiểu bài và rèn đọc
Ví dụ: Dạy bài thơ “ Hành trình của bầy ong”
Trang 10Sau khi tìm hiểu nội dung 4 câu thơ đầu: Miêu tả hoạt động của bầy ong Em hỏi cách đọc đoạn 1 Học sinh sẽ trả lời được ngay: giọng đọc êm nhẹ, tha thiết, nhấn giọng ở từ ngữ gợi âm thanh sinh động Hơi kéo dài ở tiếng vần với nhau: thăm thẳm; bập bùng, đẫm,
d Luyện đọc hay (đọc diễn cảm)
- Đối với loại hình văn bản nghệ thuật: Em hướng dẫn học sinh đọc diễn cảm thông qua việc dẫn dắt, gợi mở giúp học sinh hiểu biết thể hiện tình cảm, thái độ qua giọng đọc phù hợp với sự việc, hình ảnh cảm xúc, tính cách nhận vật trong bài ( Bước đầu biết làm chủ được giọng đọc về ngữ điệu, về tốc độ, trường độ và âm sắc, diễn tả đúng nội dung) Tuy nhiên, học sinh đọc diễn cảm như thế nào còn phụ thuộc vào sự cảm nhận riêng của từng em, em áp đặt học sinh một cách theo khuôn mẫu
- Đối với loại hình văn bản phi nghệ thuật: Em hướng dẫn học sinh xác định ngữ điệu đọc sao cho phù hợp với mục đích thông báo (làm rõ những thông tin cơ bản, giúp người nghe tiếp nhận được những vấn đề quan trọng hay nổi bậc trong văn bản) khắc phục những cách đọc thiên về hình thức “ diển cảm” của học sinh
e) Các hình thức luyện đọc
Để hướng dẫn học sinh luyện đọc thành tiếng, em tổ chức cho học sinh hoạt động theo các hình thức sau:
- Đọc cá nhân ( đọc riêng lẻ hoặc nối tiếp từng đoạn, đọc trước lớp hoặc đọc theo cặp, theo nhóm )
- Em gọi học sinh nhận xét cá nhân từng bạn đọc
- Đọc đồng thanh (theo nhóm hoặc tổ, lớp) khi cần:
Ví dụ: đọc đồng thanh để khắc sâu ấn tượng về nhịp điệu của đoạn văn, bài thơ; giúp học sinh dễ dàng ghi nhớ đoạn bài cần học thuộc lòng, thay đổi hoạt động, tạo không khí hứng thú cho lớp học
- Đọc theo phân vai ( nhiều học sinh hợp tác đọc theo lời nhân vật mình đóng vai, tham gia các trò chơi luyện đoc)
2 Khai thác giọng đọc của học sinh thông qua việc tìm hiểu nội dung bài.
- Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài nhằm trao đổi kĩ năng đọc – hiểu, góp
phần nâng cao năng lực cảm thụ văn học và tạo cơ sở cho luyện đọc diễn cảm
Nắm được nội dung chính của bài sẽ giúp các em xác định giọng đọc chung của đoạn, của bài
Ví dụ: Bài đọc với giọng nhẹ nhàng, tha thiết, vui tươi, mạnh mẽ