Đọc đồ thị, bảng biến thiên của hàm số bậc haiDạng 3.1 Xác định hình dáng của đồ thị, bảng biến thiên khi biết hàm số Câu 38... Vì c>0nên đồ thị cắt trục tung tại điểm nằm phía trên tr
Trang 1§3 Hàm số bậc hai
Dạng 1 Chiều biến thiên của hàm số bậc hai
Dạng 1.1 Xác định chiều biến thiên thiên của hàm số cho trước
b a
A Trên khoảng (−∞;1)
hàm số đồng biến
B Hàm số nghịch biến trên khoảng (2;+∞)
và đồng biến trên khoảng (−∞;2)
C Trên khoảng (3;+∞)
hàm số nghịch biến
D Hàm số nghịch biến trên khoảng (4;+∞)
và đồng biến trên khoảng (−∞;4)
Lời giải Chọn D
Đỉnh của parabol:
22
I
b x
a
= − =Bảng biến thiên của hàm số:
Dựa vào bảng biến thiên suy ra khẳng định D sai
Trang 2Câu 3. Hàm số
24
Ta có bảng biến thiên:
Từ bảng biến thiên ta thấy, hàm số đồng biến trên khoảng (2;+∞)
Câu 5. Khoảng đồng biến của hàm số
b a
Trang 3b a
nên hàm số đồng biến trên (−∞; 2)
nghịch biến trên (2;+∞)
Ta có hàm số ( )P y: = f x( ) =x2−2x+3
là hàm số bậc hai có hệ số a=1
;nên ( )P
có bề lõm hướng lên
Hoành độ đỉnh của parabol
12
I
b x a
Hàm số bậc hai có
2
b a
a
= > − =
nên hàm số đồng biến trên (1;+∞)
Trang 4
−∞
Lời giải Chọn A
x=
Nên hàm số y= f x( )
nghịch biến trong khoảng
1
; 6
Trang 5Hàm số đồng biến trên
3
;2
+∞
Dạng 1.2 Xác định m thỏa mãn điều kiện cho trước
Câu 13. Có bao nhiêu giá trị nguyên dương của tham số m để hàm số y x= 2−2(m+1)x−3
Hàm số
2( ) 2( 6) 4
y= f x =x + b+ x+
là hàm số bậc hai có hệ sô a= >1 0
,
62
b b
a = − −
−nên có bảng biến thiên
Trang 6nghịch biến trên (1;+∞)
khi giá trị m thỏa mãn:
Đồ thị hàm số có trục đối xứng là đường x m= −1
m m
m m
Trang 7Dạng 2.1 Xác định tọa độ đỉnh, trục đối xứng của đồ thị hàm số
Câu 19. Cho hàm số bậc hai
B
;4
C
;4
Lời giải Chọn A
Đỉnh của parabol ( )P y ax: = 2+ +bx c (a≠0)
Trang 8
Câu 20 (THPT Phan Bội Châu - KTHK 1-17-18) Cho parabol ( )P y: =3x2−2x+1
Điểm nào sau
đây là đỉnh của ( )P
Hoành độ đỉnh của ( )P y: =3x2 −2x+1
là
1
b x a
b x a
= −
B
.2
c x a
= −
C
.4
x a
∆
= −
D Không có.
Lời giải Chọn A
Câu 22 (HKI XUÂN PHƯƠNG - HN) Điểm I(−2;1)
là đỉnh của Parabol nào sau đây?
Hoành độ đỉnh là
22
I
b x
Dạng 2.1 Khi biết tọa độ đỉnh và điểm đi qua
Câu 23. Xác định các hệ số a và b để Parabol ( )P y ax: = 2+4x b−
có đỉnh I(− −1; 5)
A
3.2
a b
a b
a b
a b
=
= −
Trang 9Lời giải Chọn C
Theo giả thiết ta có hệ:
0
1 2
a b c b a
a b c
với a≠0
10
12
Đồ thị hàm số
2ax
Trang 11b
a I
c a
Tính tổng các giá trị của tập S
A −1
Lời giải Chọn A
Vậy tổng các giá trị của tập S: 2+ − = −( )3 1
Trang 12Do đồ thị của nó có đỉnh
1
;2
1
;2
b a
Trang 132 62
a b c
Ta có: Vì A B C, , ∈( )P
( ) ( )
2 2 2
Trang 14đi qua điểm A(−1;3 )
Thay tọa độ A(−1;3)
vào
2( ) :P y x= + +bx 1
Ta được: ( )2
3= −1 − + ⇔ = −b 1 b 1
Câu 37. Cho parabol ( )P y ax: = 2+ +bx c
đi qua ba điểm A( ) (1;4 ,B − −1; 4)
b x a
−
Suy ra tung độ của đỉnh của ( )P
là2
2 4.2 1 5
y= − + + =
Trang 15
Dạng 3 Đọc đồ thị, bảng biến thiên của hàm số bậc hai
Dạng 3.1 Xác định hình dáng của đồ thị, bảng biến thiên khi biết hàm số
Câu 38 (THPT Phan Bội Châu - KTHK 1-17-18) Bảng biến thiên của hàm số
2
y= − x + x+
làbảng nào sau đây?
Lời giải Chọn B
Dựa vào đồ thị có:
và 3)
Vậy ( )P y: = f x( ) =x2−2x−3
có đồ thị là hình 4
Trang 16
Câu 40 (THPT Nhữ Văn Lan - Hải Phòng - Học kỳ I - 2019) Bảng biến thi của hàm số
nên bề lõm quay lên trên vì vậy ta loại đáp án B,
D Hàm số có tọa độ đỉnh I(1;3) nên ta loại đáp án A.
Vậy bảng biến thiên của hàm số
Trang 17A B
Lời giải Chọn C
Trang 18Vì c>0nên đồ thị cắt trục tung tại điểm nằm phía trên trục hoành.
Mặt khác a>0,b<0 nê hai hệ số này trái dấu, trục đối xứng sẽ phía phải trục tung.
Trang 19x y
Parabol có bề lõm quay lên ⇒ >a 0
Xác định dấu của a, b, c
Dựa vào bảng biến thiên ta có: Parabol ( )P
có bề lõm quay xuống dưới; hoành độ đỉnh dương;
cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng – 1 nên
b a
c c
Trang 20Vì Parabol hướng bề lõm lên trên nên a>0
b a
−
Khẳng định nào sau đây đúng?
A a>0
, b>0, c>0 B a>0
, b<0, c<0
C a<0
, b<0, c>0 D a<0
, b>0, c>0
Lời giải Chọn D
Dựa vào đồ thị, nhận thấy:
* Đồ thị hàm số là một parabol có bề lõm quay xuống dưới nên a<0
Trang 21* Vậy a<0
, b>0, c>0
Câu 51. Cho hàm số
2
y=ax +bx c+
có đồ thị như bên
Khẳng định nào sau đây đúng?
Đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ ( )=c
Nhận xét:
Trang 22+) Parabol có bề lõm quay xuống dưới nên a<0
+) Parabol cắt trục tung tại điểm có hoành độ bằng 0 và tung độ âm nên thay x=0
vào2
b x a
b a
Trang 23<
nên trục đối xứng của ( )P
nằm bên trái trục tung Vậy hình (2) thỏa mãn nên chọn đáp án C.
Đồ thị hàm số cắt trục Oy tại điểm nằm phía dưới trục Ox nên C<0
Đồ thị có bề lõm hướng lên do đó a>0
Tọa độ đỉnh nằm ở góc phần tư thứ III nên
02
b a
Dạng 3.3 Xác định hàm số khi biết đồ thị của nó
Câu 56. Hàm số nào có đồ thị như hình vẽ bên dưới?
Trang 24Đồ thị có bề lõm quay xuống dưới nên a<0
y= x
Lời giải Chọn B
Đồ thị có hệ số a>0
nên loại C
Đồ thị đi qua điêm (1;1) nên loại A và loại D
Câu 58. Bảng biến thiên sau là của hàm số nào ?
A y=2x2−4x+4. B y= −3x2+6x−1. C y x= 2+2x−1. D y x= −2 2x+2.
Lời giải Chọn A.
Dựa vào bảng biến thiên ta thấy a>0
Loại B.
Tọa độ đỉnh I( )1; 2 ⇒ −2b a = >1 0
Suy ra b<0
Loại C.Thay x= ⇒ =1 y 2
Trang 25Đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng −1
nên loại B và C
Hoành độ của đỉnh là
12
I
b x
có đồ thị như hình sau
Phương trình của parabol này là
Đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm (0 ; 1− )
nên c= −1
Trang 26
Tọa độ đỉnh I(1 ; 3− )
, ta có phương trình:
2
12.1 1 1 3
b a
a b
có đồ thị như hình sau:
Phương trình của parabol này là
Do đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng −1
Trang 27O x
y
11
Dựa vào hình vẽ ta có hàm số bậc hai có hệ số a>0
nên ta loại đáp án C, D.
Mặt khác đồ thị hàm số cắt trục hoành tại điểm có tọa độ ( )1;0
, mà điểm ( )1;0
thuộc đồ thị hàm số
Oxy
cho Parabol như hình vẽ
Hỏi parabol có phương trình nào trong các phương trình dưới đây?
Đồ thị hàm số là parabol có bề lõm quay xuống nên hệ số a<0
Loại đáp án A, B.
Đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ dương nên loại đáp án C.
Câu 65. Cho parabol ( )P y ax: = 2+ +bx c a,( ≠0)
có đồ thị như hình bên Khi đó 2a b+ +2c
có giá trịlà
Trang 28a b c
Đồ thị trên là của hàm số bậc hai với hệ số a<0
và có tọa độ đỉnh là I( )2;1
Vậy đồ thị đãcho là đồ thị của hàm số
2 4 3
y= − +x x−
Câu 67. Bảng biến thiên ở dưới là bảng biến thiên của hàm số nào trong các hàm số được cho ở bốn
phương án A, B, C, D sau đây?
Trang 29Dựa vào BBT ta thấy:
Parabol có bề lõm quay lên trên nên hệ số a<0⇒
LoạiA.
Parabol có đỉnh I(− −2; 4)
nên thay x= −2;y= −4
vào các đáp án B, C, D.
Nhận thấy chỉ có đáp án B thỏa mãn
Dạng 3.4 Đồ thị hàm số chứa dấu giá trị tuyệt đối
Câu 69. Cho đồ thị hàm số
2 4x 3
y=- x +
có đồ thị như hình vẽ sau
Đồ thị nào dưới đây là đồ thị của hàm số
2 4 3
Trang 30-A Hình 2 B Hình 4 C Hình 1 D Hình 3
Lời giải Chọn D.
Quan sát đồ thị ta loại A và D Phần đồ thị bên phải trục tung là phần đồ
Trang 31Dạng 4 Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất
Dạng 4.1 Tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số cho trước
Dựa vào đồ thị của hàm số
Vậy hàm số đã cho đạt giá trị nhỏ nhất là 3− tại x=2.
Câu 73. Giá trị nhỏ nhất của hàm số
Ta có:
2 2 3 ( 1)2 2 2,
y x= + x+ = +x + ≥ ∀ ∈x ¡
Trang 32Dấu bằng xảy ra khix= −1
−
258
−
−
Câu 75. Khẳng định nào dưới đây đúng?
D
165
Lời giải
12; 2 , 5 0
b
a a
Trang 33Để dễ hiểu hơn, ta quan sát bảng biến thiên của hàm số
13
+∞
Mà[ ]1;3 1;
C
411
D
811
=
Câu 79. Tổng giá trị nhỏ nhất và giá trị lớn nhất của hàm số
Trang 34Lời giải Chọn C
Trang 35Suy ra
2 4 3 3
x + x + ≥ ∀x
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi x=0
Vậy giá trị nhỏ nhất của hàm
Dạng 4.2 Tìm m thỏa mãn điều kiện cho trước
Câu 83. Tìm giá trị thực của tham số m≠0
để hàm số
y mx= − mx− m−
có giá trị nhỏ nhất bằng10
Ta có
21
Trang 36m∈ ÷
5
; 12
2
m∈ ÷
Lời giải Chọn B
Trang 37Yêu cầu bài toán
a
= − =
nên có bảng biến thiên
Dựa vào bảng biến thiên ta thấy hàm số đồng biến trên đoạn [ ]2;5
suy ra giá trị nhỏ nhất trên
Vì
2 2 2 3
y x= − x+ m+
có a= >1 0
nên hàm số đồng biến trong khoảng (1;+∞)
Như vậy trên
Trang 38m a
m a
Trang 39(2 1) 3
m b
m a
Trang 40Ngược lại nếu 0
Hàm số đã cho là hàm số bậc hai (biến x
24
Trang 41x a
( 3) 2 2
8 m
.Dấu bằng xảy ra khi m=3
Trang 42
Câu 94. Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị dương của tham số m để giá trị nhỏ nhất của hàm số
T =
92
T =
32
T = −
Lời giải Chọn A
Ta có đỉnh
; 22
Khi đó các số 0;1 đều nằm bên phải 2
b a
−nên
Trang 43−suy ra
2 2.1
I
b t a
Trang 44
Dạng 5.1 Sự tương giao đồ thị của các hàm số tường minh số liệu
Câu 97 (THPT Nhữ Văn Lan - Hải Phòng - Học kỳ I - 2019) Giao điểm của parabol
2( ):P y x= −3x+2
với đường thẳng y x= −1
Phương trình hoành độ giao điểm:
x − x+ = −x ⇔ x2 − 4x+ = 3 0
13
x x
Câu 98. Tọa độ giao điểm của ( )P y x: = −2 4x
với đường thẳng d y: = − −x 2
là
Trang 45Hoành độ giao điểm của ( )P
và d là nghiệm của phương trình:
Câu 99. Cho hàm số y=2x2− +3x 1 Khẳng định nào sau đây là đúng?.
A Đồ thị hàm số không cắt trục tung B Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại gốc tọa độ.
C Đồ thị hàm số không có trục đối xứng D Đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm có tung
độ bằng 1
Lời giải
Chọn D
Parabol đã cho có hệ số c=1 nên sẽ cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 1.
Câu 100. Tọa độ giao điểm của đường thẳng d y: = − +x 4 và parabol y x= −2 7x+12 là
Phương trình hoành độ giao điểm:
Phương trình hoành độ giao điểm
Trang 46Phương trình hoành độ giao điểm:
Trang 47Đáp án C.
Dạng 5.2 Biện luận tương giao đồ thị theo tham số m
Câu 105. Giá trị nào của m thì đồ thị hàm số
m< −
94
m> −
94
m>
94
m<
Lời giải Chọn D
x + x m+ = ⇔x + x− = − −m ( )*
Số nghiệm của phương trình ( )*
chính là số giao điểm của parabol
2 2 1
y x= + x+
và đường thẳng y= − −m 1
.Ycbt ⇒ >m 1
Trang 48A một parabol B một đường thẳng
C một đoạn thẳng D một điểm
Trang 49Phương trình hoành độ giao điểm của d và ( )P
Trang 50A
34
m=
34
m= −
C m=1
43
m=
Lời giải Chọn A
Hoành độ giao điểm của đồ thị hàm số ( )1
S P
1 0
0
m m
m m
m=
Câu 111 (Kiểm tra HKI - Phan Đình Tùng - Hà Nội năm học 2018-2019) Cho hàm số
Trang 51Xét phương trình hoành độ giao điểm:
m> −
)
Vậy m= −10
là giá trị cần tìm
Câu 112. Có bao nhiêu giá trị nguyên của m để đường thẳng y mx= −3
không có điểm chung vớiParabol
Phương trình hoành độ giao điểm:
Trang 52Phương trình hoành độ giao điểm:
x − x− =mx+ − m ⇔ x2−(m+3)x+2m− =8 0 *( )
.Đường thẳng cắt parabol tại hai điểm phân biệt có hoành độ trái dấu khi và chỉ khi phương
trình ( )*
có hai nghiệm trái dấu ⇔ a c <0 ⇔ 2m− <8 0 ⇔ m<4
Câu 114. Tìm m để Parabol ( )P y x: = 2−2(m+1) x m+ 2−3 cắt trục hoành tại 2 điểm phân biệt có
hoành độ x , 1 x sao cho 2 x x1 2 =1.
A m=2. B Không tồn tại m C m= −2. D m= ±2.
Lời giải Chọn A.
Phương trình hoành độ giao điểm của ( )P
với trục hoành: x2−2(m+1) x m+ 2− =3 0 ( )1
.Parabol ( )P
cắt trục hoành tại 2 điểm phân biệt có hoành độ x , 1 x sao cho 2 x x1 2 =1
3 1
m m
m>
D m<1
Lời giải Chọn C
Phương trình hoành độ giao điểm của ( )P
Trang 53c a
m>
Câu 116. Gọi T là tổng tất cả các giá trị của tham số m để parabol ( )P y x: = 2−4x m+
cắt trục Ox tạihai điểm phân biệt A B, thỏa mãn OA=3OB
Tính T
A T = −9
32
T = C T = −15
D T =3
Lời giải Chọn A
Phương trình hoành độ giao điểm của ( )P và trục Oxlà:
2 4 0 (1)
x − x m+ =
.( )P
cắt trục Ox tại hai điểm phân biệt A B, thỏa mãn OA=3OB⇔
Trang 54Phương trình hoành độ giao điểm của ( )P
với trục hoành: x2−2(m+1)x m+ 2− =3 0 ( )1
.Parabol ( )P
cắt trục hoành tại 2 điểm phân biệt có hoành độ 1
3 1
m m
tại hai điểm có hoành độ là −1
và 5 nên suy ra tọa độ đỉnh của ( )P
là:
1 5
; 2,5 2; 2,52
Trang 55Dạng 5.3 Bài toán tương giao đồ thị hàm số chứa dấu giá trị tuyệt đối
Câu 119. Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để phương trình
x − x + − =m
có bốn nghiệmphân biệt?
Trang 56Quan sát trên đồ thị ta thấy đường thẳng y m=
cắt đồ thị hàm số
2 2 1
y x= − x +
tại bốn điểm phân biệt khi và chỉ khi 0< <m 1
Suy ra không có giá trị nguyên nào của m để phương trình
đã cho có bốn nghiệm phân biệt
Trang 57Quan sát đồ thị ta thấy đường thẳng y m=
cắt đồ thị hàm số
2
4 3
y= x − x+
tại bốn điểm phân
biệt khi và chỉ khi 0< <m 1
Trang 58(như hình vẽ) Có bao nhiêu giá trị nguyên
của tham số m để phương trình f2( )x +(m−2) f x( )+ − =m 3 0
có 6 nghiệm phân biệt?
x
y
O
31
3
2
Trang 59Từ đồ thị ( )C
suy ra đồ thị ( )C'
của hàm số y= f x( )
gồm 2 phần: Phần 1 giữ nguyên phần( )C
bên phải trục Oy; phần 2 lấy đối xứng phần 1 qua trục Oy
có 2 nghiệm phân biệt
Vậy để phương trình đã cho có 6 nghiệm phân biệt thì phương trình ( )2
có 4 nghiệm phân biệt,
khác hai 2 nghiệm của phương trình ( )1 ( )*
Từ đồ thị ( )C'
, ta có ( )* ⇔ − < − < ⇔ < <1 3 m 3 0 m 4
Do đó có 3 giá trị nguyên của m thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 123 (THI HK1 LỚP 11 THPT VIỆT TRÌ 2018 - 2019) Cho hàm số f x( ) =ax2+ +bx c
Trang 60Số nghiệm của phương trình f x( ) =m
là số giao điểm của đồ thị y= f x( )
A 0<m<1 B m=0
C m=1 D không có giá trị của m.
Lời giải Chọn D
Đồ thị
( )C1 của hàm số 2 ( )2 ( )
Trang 61b a
ì
-ïï =ïí
ïï + + ïî
=-14
a b
ì =ïï
Û íï ïî
Trang 62Số nghiệm của phương trình
Câu 126. Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để parabol ( )P y x: = −2 2 x −1 cắt đường thẳng
Đồ thị hàm số y x= 2−2 | | 1x − cắt đường thẳng y m= −3 tại 4 điểm phân biệt khi và chỉ khi
m≤
94
m≥
94
Trang 63Lấy đối xứng phần đồ thị (P) ứng với y<0
Yêu cầu bài ra ⇔
(d) cắt (P) tại 3 điểm phân biệt -d là đường thẳng song song hoặc trùng với trục hoành
Từ đồ thị hàm số ta suy ra (d) cắt (P) tại 3 điểm phân biệt khi
94
trên cùng một hệ trục tọa độ tại 4 điểm phân biệt là?
Trang 64Từ đồ thị của hàm số y= f x( )
, ta suy ra cách vẽ đồ thị hàm số y= f x( )
như sau:
-Giữ nguyên phần đồ thị hàm số y= f x( )
ở phía trên trục hoành
-Lấy đối xứng phần đồ thị dưới trục hoành qua trục hoành
-Xóa phần đồ thị phía dưới trục hoành
Dựa vào đồ thị hàm số y= f x( )
A m< −3
814
Trang 65tại 4 điểm phân biệt
khi và chỉ khi
2 2
Trang 66Từ đồ thị suy ra để phương trình có 3 nghiệm thì
Trang 67Câu 132. Cho đồ thị hàm số f x( ) =ax2+ +bx c
như hình bên Hỏi có bao nhiêu giá trị m
3
1
2 4
Lời giải Chọn A
- Giữ nguyên phần đồ thị của ( )C
bên phải trục tung
- Lấy đối xứng phần đồ thị ( )C
bên phải trục tung qua trục tung
Từ ( )C1
suy ra ( )C2
như sau:
- Giữ nguyên phần đồ thị ( )C1
phía trên trục hoành
Trang 68- Lấy đối xứng phần đồ thị ( )C1
phía dưới trục hoành qua trục hoành
Ta có phương trình
( )
ax +b x + − = ⇔c m ax +b x + =c m
Khi đó số nghiệm của phương trình ( )*
bằng số giao điểm giữa ( )C2
m m
có bảng biến thiên như sau:
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m
Trang 69Dựa vào BBT ta thấy hàm số f x( ) =ax2+ +bx c
đạt GTNN bằng −1
tại x=2
và có hệ số0
x=
BBT của hàm số y= f (2017x−2018)−2
có dạng:
Số nghiệm của phương trình f (2017x−2018)− =2 m
chính là số giao điểm của đồ thị hàm số
Trang 70x − x m− = ( )1 ⇔x2−4 x =m⇔ x2−4 x + = +2 m 2 ( )2
Phương trình ( )1
có 4 nghiệm phân biệt ⇔ ( )2
có 4 nghiệm phân biệt ⇔
Trang 71Câu 136. Cho hàm số y= f x( ) =ax2+ +bx c
có đồ thị ( )C
(như hình vẽ):
Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số mđể phương trình f2( )x +(m−2) f x( )+ − =m 3 0
có 6nghiệm phân biệt?
Lời giải Chọn C
* Vẽ đồ thị hàm số ( )C'
của hàm số y= f x( )
: Giữ nguyên phần đồ thị ( )C
nằm phía bên phải
trục Oy, bỏ đi phần đồ thị( )C
bên trái trục Oyvà lấy đối xứng phần đồ thị( )C
phía bên phải trục Oyqua trục Oy
* Ta có f2( )x +(m−2) f x( )+ − =m 3 0
( ) ( )
13