NỘI DUNG
Cơ sở lí luận
Theo quyết định số 117/QĐ-TTg ngày 25/01/2017 của Thủ tướng Chính phủ, Đề án "Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và hỗ trợ các hoạt động dạy – học, nghiên cứu khoa học" được phê duyệt nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2016-2020, định hướng đến năm 2025 Bên cạnh đó, Chỉ thị số 666/CT-BGDĐT ngày 24/8/2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu rõ nhiệm vụ và giải pháp cho năm học, nhấn mạnh tầm quan trọng của công nghệ thông tin trong giáo dục.
Trong năm học 2020 - 2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hướng dẫn ngành Giáo dục thực hiện nhiệm vụ công nghệ thông tin (CNTT), nhấn mạnh việc ứng dụng CNTT để đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, cũng như trong thi và kiểm tra đánh giá Bộ cũng khuyến khích đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong tất cả các môn học và triển khai các giải pháp CNTT trong kiểm tra, đánh giá, bao gồm xây dựng ngân hàng câu hỏi và phần mềm khảo thí.
Theo chỉ thị số 21/CT-UBND ngày 02/10/2020 của UBND tỉnh Ninh Thuận, năm học 2020 - 2021 sẽ tập trung vào việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, kiểm tra, đánh giá và quản lý giáo dục Đặc biệt, sẽ đẩy mạnh dạy học trực tuyến và phát triển kho học liệu số toàn ngành Hệ thống quản lý học tập qua mạng sẽ được triển khai hiệu quả nhằm bồi dưỡng giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới theo phương thức bồi dưỡng thường xuyên ngay tại trường.
Trong những năm gần đây, việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo chỉ đạo của Bộ GD-ĐT đã tạo ra một cú hích mạnh mẽ, nâng cao chất lượng học tập của học sinh Điều này giúp học sinh trở nên tích cực và chủ động hơn trong quá trình học tập.
Trong quá trình dạy học, kiểm tra đánh giá là hoạt động thiết yếu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Đánh giá kết quả bài học cần được xem xét từ khi xác định mục tiêu và thiết kế bài học, giúp học sinh và giáo viên có thông tin phản hồi để cải tiến phương pháp dạy và học, từ đó củng cố và nâng cao kiến thức cho học sinh Học sinh cũng có cơ hội tự đánh giá để điều chỉnh phương pháp học tập phù hợp với mục tiêu Do đó, đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá là hai khía cạnh không thể tách rời; để cải cách phương pháp dạy học, cần phải đổi mới cả phương pháp kiểm tra đánh giá và ngược lại.
Phương pháp trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra đảm bảo tính công bằng và độ chính xác cao Việc soạn đề, tổ chức kiểm tra và chấm bài được thực hiện nhanh chóng nhờ vào phần mềm chuyên dụng.
Những thuận lợi và khó khăn
Hiện nay, Trung tâm đã trang bị máy tính và kết nối mạng nội bộ (LAN) cùng Internet, giúp đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin của giáo viên và học sinh.
Học sinh hiện nay rất tích cực tham gia các tiết học ứng dụng công nghệ thông tin, hăng hái xây dựng bài theo sự hướng dẫn của giáo viên và hào hứng thực hiện các bài tập thực hành cũng như kiểm tra trắc nghiệm trên máy tính Điều này cho thấy sự tự giác, tích cực và chủ động trong việc tìm tòi kiến thức của các em, một tín hiệu rất đáng mừng trong quá trình học tập.
Kiểm tra và đánh giá là yếu tố thiết yếu trong quá trình dạy học, giúp học sinh tiến bộ Quá trình này cần cung cấp thông tin phản hồi rõ ràng để học sinh nhận biết sự tiến bộ của mình, từ đó điều chỉnh kiến thức và kỹ năng còn yếu Đánh giá không nên tạo ra nỗi sợ hãi mà phải khuyến khích học sinh nỗ lực Hơn nữa, đánh giá cần diễn ra liên tục trong suốt quá trình học tập, giúp học sinh nhận ra sự thay đổi và đạt được mục tiêu cá nhân Cần hiểu rằng đánh giá là một phần của quá trình học tập, không chỉ là sự kiện cuối cùng.
Việc kiểm tra và đánh giá thường xuyên trong quá trình dạy học nhằm mục đích xác định kết quả học tập của học sinh, từ đó nhận biết sự tiến bộ hay không trong học tập Có nhiều phương pháp kiểm tra như tự luận, trắc nghiệm trên giấy và trắc nghiệm chấm điểm trực tiếp trên máy vi tính Tuy nhiên, việc thực hiện kiểm tra trắc nghiệm trên giấy tốn nhiều thời gian và công sức của giáo viên, bao gồm việc ra đề, phát đề, photo đề, quản lý giờ kiểm tra, chấm bài và phát bài kiểm tra Đối với học sinh, sau khi hoàn thành bài kiểm tra, các em thường mong muốn biết ngay kết quả để rút kinh nghiệm và điều chỉnh kết quả học tập của mình theo hướng tích cực hơn.
Hình 1 Phòng máy tin học
Trong quá trình kiểm tra và đánh giá, tôi đã sử dụng nhiều phần mềm như Edquiz và Violet để giải quyết các khó khăn Tuy nhiên, những phần mềm này vẫn còn một số hạn chế, bao gồm việc chưa hỗ trợ nhiều loại câu hỏi, không hoạt động trên mạng LAN, và chưa có hỗ trợ tiếng Việt Hơn nữa, các chức năng tính điểm, hệ thống câu hỏi, ngân hàng câu hỏi và phản hồi chưa được tổ chức thành một cơ sở dữ liệu hệ thống để có thể sử dụng lại cho các lần sau.
Phần mềm NetSupport School 1 không chỉ cung cấp đầy đủ chức năng quản lý phòng máy và kiểm tra mà còn sở hữu nhiều tính năng độc đáo mà các phần mềm khác không có Người dùng có thể thực hiện kiểm tra ngay tại lớp hoặc bất kỳ đâu có mạng LAN Phần mềm hỗ trợ nhiều dạng câu hỏi trắc nghiệm như một lựa chọn, nhiều lựa chọn, kèm hình ảnh và âm thanh, đồng thời cho phép trộn câu hỏi và đáp án Hệ thống giám sát kiểm tra rất chặt chẽ, cho phép giáo viên thiết lập thời gian làm bài, số lần làm bài cho mỗi học sinh và ra đề cho từng nhóm Thông tin về thời điểm làm bài và địa chỉ máy của học sinh đều được ghi lại, giúp giáo viên theo dõi và hạn chế gian lận trong kiểm tra.
Phần mềm NetSupport School tổ chức các câu hỏi thành một hệ thống và lưu trữ chúng trong cơ sở dữ liệu, giúp người dùng dễ dàng chỉnh sửa và bổ sung nội dung.
Netsupport School (phiên bản 12.00.0023) là phần mềm tương tác đa phương tiện phổ biến toàn cầu trong giảng dạy và thi cử Được công nhận bởi Tiểu ban khoa giáo về sự nghiệp giáo dục của Hội Đồng Anh và Viện Hàn Lâm Vương Quốc Anh, phần mềm này đáp ứng các tiêu chuẩn ISO trong giáo dục và đào tạo Người dùng có thể soạn câu hỏi trực tiếp từ cửa sổ chương trình hoặc nhập từ file dữ liệu của phần mềm khác thông qua chức năng "Import".
Các bước xây dựng các câu hỏi, soạn đề kiểm tra và chấm điểm kiểm tra trắc nghiệm trên máy tính
3 Công tác chuẩn bị a Nội dung: Để việc soạn đề kiểm tra trên máy được nhanh chóng, chính xác giáo viên cần chuẩn bị sẵn nội dung các câu hỏi, đáp án, các tranh ảnh, tài liệu, tập tin có liên quan đến câu hỏi đó và xác định những câu hỏi đó thuộc đối tượng nào để lựa chọn khóa học cho phù hợp, bài kiểm tra có hiệu lực từ ngày nào, kết thúc vào thời điểm nào… b Trang thiết bị:
Máy tính đã được cài đặt phần mềm NetSupport School cùng các chương trình hỗ trợ tiếng việt, phông chữ và các máy tính phải có nối mạng LAN.
4 Các bước thiết kế các câu hỏi, soạn đề kiểm tra và chấm điểm kiểm tra trắc nghiệm trên máy tính
4.1 Thiết kế câu hỏi và soạn đề kiểm tra
Bước 1: Mở cửa sổ chương trình NetSupport School.
Bước 2: Chọn Thẻ School Test Designer.
Hình 2 Cửa sổ chương trình NetSupport School
Xuất hiện hộp thoại đăng nhập Nhập tên tài khoản và mật khẩu.
Hình 3 Nhập tên tài khoản và mật khẩu
Màn hình chính để thiết kế câu hỏi và bài kiểm tra của phần mềm NetSupportSchool.
Hình 4 Màn hình thiết kế câu hỏi và bài kiểm tra
Thiết kế bao gồm hai chế độ hoạt động: câu hỏi và bài kiểm tra, có thể chuyển đổi giữa chúng qua Menu thả xuống hoặc biểu tượng trên mỗi cây Các câu hỏi được tổ chức theo nhóm và chủ đề, hiển thị ở khung bên trên, trong khi bài kiểm tra nằm ở khung phía dưới Ngăn bên phải cung cấp bản xem trước của câu hỏi hoặc bài kiểm tra đang được chọn.
Thanh công cụ chính cung cấp phím tắt cho các tác vụ như tạo tài khoản người dùng, nhập, xuất dữ liệu và quản lý tài nguyên câu hỏi Các biểu tượng trên thanh công cụ cho phép tùy chỉnh giao diện làm việc ở chế độ câu hỏi hoặc bài kiểm tra, hoặc trở về bố cục mặc định.
Phần mềm NetSupport School cho phép giáo viên soạn thảo nhiều loại câu hỏi trắc nghiệm như nhiều lựa chọn, đúng - sai, ghép đôi, điền khuyết và câu hỏi bằng hình vẽ Sau khi thiết kế, các câu hỏi sẽ được lưu trữ trong chương trình để sử dụng cho các lần kiểm tra sau và có thể xuất thành tập tin để chia sẻ với các hệ thống phần mềm NetSupport School khác mà không cần soạn lại Tính năng này giúp tập hợp câu hỏi từ nhiều nguồn khác nhau, tạo thành một ngân hàng câu hỏi phong phú và đa dạng Bài viết này cũng sẽ trình bày phương pháp thiết kế câu hỏi trắc nghiệm phổ biến nhất hiện nay.
Thanh công cụ chính cung cấp phím tắt cho các tác vụ quan trọng như tạo tài khoản người dùng, nhập và xuất dữ liệu, cũng như quản lý tài nguyên câu hỏi.
- Câu hỏi được lưu trữ theo nhóm và theo chủ đề được hiển thị
- Cho phép tạo câu hỏi, chỉnh sửa câu hỏi, xóa câu hỏi, …
- Cho phép tạo các bài kiểm tra theo yêu cầu, chỉnh sửa bài kiểm tra, xóa bài kiểm tra, …
Bước 3: Tạo câu hỏi trắc nghiệm.
Chọn thẻ Questions Create Questions Xuất hiện hộp thoại Create a Questions
- Chọn dạng câu hỏi trắc nghiệm.
- Nháy nút Create (khởi tạo).
Hình 5 Khởi tạo câu hỏi trắc nghiệm
Bước 3.1: Hộp thoại Multi Choice Wizard
- Nhập câu hỏi và câu trả lời theo dạng đã chọn.
- Nháy Next để tiếp tục.
Hình 6 Nhập câu hỏi và các câu trả lời
Bước 3.2: Hộp thoại Questions Resources.
- Chèn các các thông tin (hình ảnh, âm thanh, phim) vào câu hỏi hay câu trả lời (nếu có).
- Nháy chuột vào nút Next để tiếp tục.
Hình 7 Chèn các các thông tin (hình ảnh, âm thanh, phim), nếu có
Bước 3.3: Hộp thoại Questions Details.
- Questions Subject: Chọn chủ đề chứa câu hỏi.
- Create Subject: Tạo chủ đề
- Create Topic: Tạo lớp học
- Level: Mức độ khó/ dễ của câu hỏi
Hình 8 Thông tin chi tiết câu hỏi
Ví dụ các dạng câu hỏi được tạo trong phần mềm:
Câu hỏi đúng hay sai (True or False) là dạng câu hỏi mà câu trả lời là một khẳng định Học sinh cần phải xác định xem thông tin đưa ra là đúng hay sai.
Hình 9 Nhập câu hỏi và câu trả lời dạng đúng hay sai
Câu hỏi đa lựa chọn đúng hay sai (Multi True or False) là một dạng câu hỏi trắc nghiệm, trong đó học sinh có thể chọn một hoặc nhiều đáp án đúng hoặc sai từ các lựa chọn được đưa ra.
Hình 10 Nhập câu hỏi và câu trả lời dạng câu hỏi nhiều lựa chọn (đúng hay sai)
Câu hỏi đa lựa chọn (Multi Choice) là loại câu hỏi trắc nghiệm cho phép học sinh chọn một hoặc nhiều đáp án từ các lựa chọn đã được cung cấp.
Hình 11 Nhập câu hỏi và câu trả lời dạng câu hỏi đa lựa chọn
Ví dụ 4: Câu hỏi sắp xếp thứ tự (Order Items): Câu hỏi mà câu trả lời học sinh được yêu cầu đặt các mục theo đúng thứ tự.
Hình 12 Nhập câu hỏi và câu trả lời dạng câu hỏi đặt hàng
Câu hỏi danh sách kết hợp (Combo list) là một phương pháp hiệu quả trong giáo dục, cho phép học sinh lựa chọn câu trả lời đúng từ tối đa bốn câu hỏi được trình bày Đặc biệt, chúng ta có thể thêm các câu trả lời “giải mã” bổ sung vào danh sách để tăng cường trải nghiệm học tập và hỗ trợ việc hiểu bài tốt hơn.
Hình 13 Nhập câu hỏi và câu trả lời dạng câu hỏi danh sách kết hợp
4.1.2 Tạo một đề kiểm tra
Bước 1: Chọn thẻ Exams Create Exam.
Bước 2: Xuất hiện hộp thoại Exam Datails.
- General Information: Nhập các thông tin chung.
+ Title: Tiêu đề bài kiểm tra.
+ Description: Miêu tả chi tiết
+ Time Limit: Thời gian giới hạn kiểm tra.
- Optional details: Tùy chọn chi tiết.
- Khi nhập các thông tin xong Nháy OK.
Hình 14 Nhập thông tin đề kiểm tra
Bước 3: Lựa chọn các câu hỏi từ các chủ đề để thực hiện bài kiểm tra Sau khi đã chọn đủ số lượng câu hỏi, nhấn nút Hoàn tất để hoàn thành.
Hình 15 Chọn các câu hỏi trong các chủ đề để kiểm tra
Hình 16 Hình ảnh chi tiết câu hỏi của một bài kiểm tra
4.1.3 Xuất nội dung đề kiểm tra
Bước 1: Chọn nội dung kiểm tra (miệng, 15 phút, …).
Bước 2: Nháy vào nút Publish trên thanh công cụ xuất hiện một thông báo chi tiết của nội dung kiểm tra.
Hình 17 Thông báo thông tin chi tiết của nội dung kiểm tra
Bước 3: Nháy vào nút Publish của hộp thoại Xuất hiện hộp thoại Publish Exam
(ta chọn đường dẫn lưu đề kiểm tra) Nháy OK.
Hình 18 Chọn đường dẫn lưu đề kiểm tra
4.2 Tiến hành kiểm tra và chấm điểm kiểm tra trắc nghiệm trên máy tínhBước 1: Nháy chọn thẻ School Testing Console…
Bước 2: Xuất hiện hộp thoại Test Modules.
Chọn các máy của học sinh mà ta muốn tham gia kiểm tra.
Hình 19 Chọn các máy của học sinh mà ta muốn tham gia kiểm tra
Nháy chuột vào nút Next.
Bước 3: Chọn nội dung kiểm tra (miệng, 15 phút, …)
Sau khi chọn nội dung cần kiểm tra (miệng, 15 phút, …) nháy chuột vào nútFinish.
Hình 20 Chọn nội dung cần kiểm tra (miệng, 15 phút, …)
Bước 4: Nháy chuột vào nút Start Test: Bắt đầu tiến hành kiểm tra.
Hình 21 Bắt đầu tiến hành kiểm tra
Màn hình của máy giáo viên cho phép quan sát bài làm của học sinh, hiển thị kết quả đúng hay sai, cũng như tiến độ làm bài của từng học sinh.
Hình 22 Kết quả bài làm kiểm tra của học sinh
Màn hình máy tính của từng học sinh đang làm bài kiểm tra.
Hình 23 Màn hình máy tính của từng học sinh đang làm bài kiểm tra
Bước 5: Khi kết thúc thời gian quy định làm bài Giáo viên nhấn chuột vào nút
Stop Test thì tất cả máy học sinh bị dừng lại và khóa
Bước 6: Để xuất bảng kết quả báo cáo tóm tắt lớp, ta nháy chuột vào nút Report
sẽ cho biết kết quả bài làm của học sinh.
Hình 24 Bảng thông báo kết quả