Một số kinh nghiệm tạo sự hứng thú cho trẻ 24 36 tháng tuổi trong hoạt động âm nhạc

Chúng tôi là một giáo viên đang công tác nhiều năm trong nhà trường mầm nonlãng công, chúng tôi nhận thấy với trẻ nhà trẻ thì khả năng ghi nhớ và chú ý còn nhiều hạn chế, bộ máy phát âm

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN SÔNG LÔ

TRƯỜNG MẦM NON LÃNG CÔNG

===== ***=====

Mã môn : 04 / /2021/MNLC

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

Tên sáng kiến: Một số kinh nghiệm tạo sự hứng thú

cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi trong

hoạt động âm nhạc

Đồng tác giả: Nguyễn Thị Huấn

Trần Thị Huệ

Lãng Công, năm 2021

BÁO CÁO KẾT QUẢ

NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1.Lời giới thiệu.

Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn giáo dục âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là một trong những hoạt động mà trẻ mầm non rất yêu thích Vì vậy âm nhạc là nguồn hứng thú để trẻ cảm thụ nghệ thuật và không những lĩnh vực này mà còn là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo dục ở những lĩnh vực khác như phát triển ngôn ngữ hay phát triển nhận thức Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: hát, múa, vận động, trò chơi âm nhạc và cô hát cho trẻ nghe Đặc biệt đối với trẻ trẻ mầm non và trẻ nhà trẻ và thì âm nhạc là môn học giúp trẻ phát triển một cách toàn diện nhất Thông qua âm nhạc trẻ sẽ linh hoạt hơn, mạnh dạn hơn, thông minh hơn qua việc tự sáng tạo ra các động tác minh hoạ cho các bài hát Khi trẻ vận động theo nhạc sẽ thúc đẩy sự vận động cơ thể, sự nhanh nhẹn khéo léo qua các động tác Đặc biệt với trẻ nhà trẻ (24- 36 tháng) giáo dục âm nhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc, dần hình thành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc và biết cách biểu diễn ở mức độ đơn giản, biết nhún nhảy theo nhạc khi hát Trẻ ở lứa tuổi này có những biểu hiện hưởng ứng với âm nhạc bằng thái độ cụ thể, rõ ràng như tươi cười hoặc yên lặng, vui vẻ, thích thú hoặc chăm chú, ngạc nhiên Trẻ có khả năng chú ý nghe hơn

và có thể phân biệt độ cao, thấp, to, nhỏ của âm thanh Trẻ có thể hát theo người lớn những bài hát ngắn đơn giản, biết thể hiện cảm xúc

âm nhạc bằng những vận động đơn giản như: Vỗ tay, giậm chân, vẫy tay, nhún nhảy theo nhịp điệu âm nhạc, chạy vòng quanh theo tiếng nhạc

Chúng tôi là một giáo viên đang công tác nhiều năm trong nhà trường mầm non

lãng công, chúng tôi nhận thấy với trẻ nhà trẻ thì khả năng ghi nhớ và chú ý còn nhiều hạn chế, bộ máy phát âm chưa hoàn thiện cho nên việc dạy âm nhạc gặp nhiều khó khăn dẫn đến kết quả tiết dạy chưa cao Đối với giáo viên có nhiều giáo viên còn cho rằng dạy âm nhạc thì chỉ cần trẻ hát thuộc bài hát, nhớ tên bài hát, và đi sâu vào khai thác nội dung, ý nghĩa của tác phẩm âm nhạc là được mà chưa chú ý đến việc giúp trẻ cảm thụ

âm nhạc bằng cách thể hiện diễn cảm, hát đúng nhạc, đúng cường độ, đúng cao độ, chưa đầu tư vào đồ dùng đồ chơi Phong cách lên lớp còn rập khuôn máy móc, phụ thuộc vào bài soạn mẫu, chưa dám phá cách khi chưa dựa vào khả năng thực tế, vào sự hứng thú của trẻ Trong các hoạt động giáo viên chưa chịu khó tìm tòi các hình thức tổ chức linh hoạt sáng tạo để dạy trẻ Chúng tôi thấy được vai trò của giáo âm nhạc đối với trẻ Từ đó chúng tôi suy nghĩ và tìm tòi, học hỏi từ sách

vở, trang mạng và bạn bè đồng ngiệp để tìm ra những biện pháp tốt nhất nhằm nâng cao chất lượng dạy và hoạt động giáo dục cho trẻ Nhà trẻ Bản thân chúng tôi luôn mong muốn truyền đạt thật nhiều những kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát triển hết khả năng âm nhạc

vốn có của mình Chính vì điều đó chúng tôi đã chọn đề tài “Một số kinh

nghiệm tạo sự hứng thú cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi trong hoạt động âm nhạc” Đây là

một đề tài mà đã đưa lại những thành công nhất định cho chúng tôi, nó góp phần không nhỏ đưa chất lượng chăm sóc nuôi dạy các cháu của nhà trường ngày một đi lên

2 Tên sáng kiến: “Một số kinh nghiệm tạo sự hứng thú cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi trong hoạt động âm nhạc”

3 Đồng tác giả sáng kiến:

- Họ và tên: Nguyễn Thị Huấn

Trần Thị Huệ

- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường Mầm non Lãng Công - Sông Lô - Vĩnh phúc

- Số điện thoại: 0973.701.932 0917983768

- E-mail: nguyenthihuan.gvc0bachluu@vinhphuc.edu.vn

tranthihue.gvc0langcong@vinhphuc.edu.vn

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Nguyễn Thị Huấn Trần Thị Huệ Trường Mầm

non Lãng Công - Sông Lô - Vĩnh phúc

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phát triển thẩm mĩ

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Ngày 07 tháng 09

năm 2020

7 Mô tả bản chất của sáng kiến:

7.1 Thực trạng:

Vào đầu mỗi năm học chúng tôi luôn khảo sát đánh giá tình hình thực tế, đánh giá

sự phát triển của trẻ nói chung và đánh giá khả năng ngôn ngữ của từng trẻ nói riêng Chúng tôi nhận thấy có những thuận lợi và còn những khó khăn như sau:

7.1.1 Thuận lợi:

Trẻ thích được giao tiếp, trò chuyện, được nói ngôn ngữ của người lớn, biết giao

lưu tình cảm, bày tỏ tình cảm của mình bằng ngôn ngữ

Trong những năm qua đội ngũ giáo viên mầm non đã từng bước khẳng định vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, đầu tư và sáng tạo vào các hoạt động một cách tích cực Ban Giám Hiệu nhà trường chú trọng đầu tư cơ sở vật chất Luôn quan tâm tạo điều kiện cho giáo viên được đi tiếp thu chuyên đề để học hỏi và nâng cao trình độ chuyên môn

Bản thân chúng có kĩ năng sử dụng máy tính, kĩ năng sử dụng một số phần mềm tin học và tra cứu thông tin trên mạng…

Sĩ số học sinh lớp tôi là 24 trẻ, 13 trẻ nam và 11 trẻ nữ, các cháu đều là trẻ em nông thôn, các cháu đều rất ngoan

Giáo viên yêu nghề, mến trẻ, nhiệt huyết với công việc Nhà trường rất quan tâm đến việc dạy và học của cô và trẻ, nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên được tham gia dự giờ các chuyên đề để đạt được những phương pháp hình thức đổi mới Nhà trường đã lên kế hoạch cụ thể cho từng tiết học và có tài liệu để cho cô dạy tốt giúp trẻ học tốt

Về cơ sở vật chất: lớp học được xây dựng kiên cố, khang trang với trang thiết bị phần nào đã đáp ứng được cho việc dạy và học

7.1.2 Khó khăn:

Một số giáo viên tổ chức hoạt động âm nhạc còn thiếu sáng tạo, chưa thành thạo đàn, nhạc, có giọng hát không tốt (hát sai nhạc) và chưa thể hiện hết khả năng, phong cách nghệ thuật trong các hoạt động âm nhạc

Số trẻ trong lớp chưa đồng đều về số lượng, nhiều cháu còn nhút nhát trong khi thể hiện ý tưởng của mình Khả năng nhận thức về âm nhạc của trẻ không đồng đều Trẻ 24

- 36 tháng đa số là trẻ mới đi học nên trẻ chưa được mạnh dạn, ngôn ngữ của trẻ chưa hoàn chỉnh… nhìn chung trẻ hát chưa đúng nhạc, khả năng biểu diễn chưa đạt Trẻ chưa tích cực tham gia vào hoạt động ca hát Trẻ hát chưa đúng giai điệu, hát không rõ lời hoặc hát sai lời Đa số các cháu còn bỡ ngỡ, nhút nhát, chưa quen nề nếp thói quen sinh hoạt tại trường Bộ máy phát âm của một số trẻ chưa hoàn chỉnh nên việc nghe, nói còn gặp nhiều khó khăn, phần nào ảnh hưởng đến việc hoạt động âm nhạc của trẻ

Cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học đã được đầu tư tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng

đủ với chương trình đổi mới hiện nay như: Chưa có phòng âm nhạc, đồ dùng, đồ chơi, hình ảnh sử dụng trong hoạt động dạy âm nhạc chưa hấp dẫn, chưa thu hút sự chú ý ở trẻ

Phụ huynh đa phần là con em nông thôn nên điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn công việc bận rộn phụ ít có thời gian quan tâm đến trẻ

Nhận thức của trẻ:

Lớp chúng tôi có 24 trẻ, tuy trẻ rất ngoan và ham học nhưng khả năng ca hát và hứng thú với hoạt động âm nhạc của trẻ còn nhiều hạn chế, nhiều trẻ nói chưa rõ, trình

độ nhận thức của trẻ lớp chúng tôi như sau:

Bảng khảo sát trước khi thực hiện đề tài sáng kiến

Nội dung Tỷ lệ trẻ đạt trước khi thực hiện đề tài

- Mức độ nhận thức và khả năng 9 trẻ 8 trẻ 7 trẻ

cảm nhận âm nhạc của trẻ =37,5% =33,8% =29,1%

- Trẻ biết vận động theo bài hát 7 trẻ

=29,1%

9 trẻ

=37,5%

8 trẻ

=33,3%

- Trẻ bộc lộ cảm xúc với các giai

điệu âm nhạc

5 trẻ

=20,8%

11 trẻ

=45,8%

8 trẻ

=33,3%

- Trẻ hứng thú tham gia vào hoạt

động âm nhạc

8 trẻ

=33,8%

10 trẻ

=41%

6 trẻ

=25%

- Tự tin và có kỹ năng biễu diễn 5 trẻ

=20,8%

7 trẻ

=29,1%

12 trẻ

=50%

Qua khảo sát trên 24 trẻ ở độ tuổi 24 -36 tháng ở lớp đầu năm, kết quả như sau:

- Mức độ nhận thức và khả năng cảm nhận âm nhạc của trẻ: 9 trẻ = 37,5%

- Trẻ biết vận động theo bài hát: 7 trẻ = 29,1%

- Trẻ bộc lộ cảm xúc với các giai điệu âm nhạc: 5 trẻ = 20,8%

- Trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động âm nhạc: 8 trẻ = 33,8%

- Tự tin và có kỹ năng biễu diễn: 5 trẻ = 20,8%

Qua kết quả khảo sát chúng tôi nhận thấy, mức độ nhận thức và khả năng cảm thụ

âm nhạc của trẻ chưa cao, trẻ chưa thật hứng thú khi tham gia vào hoạt động âm nhạc theo yêu cầu của cô Bằng kiến thức đã học và kinh nghiệm giảng dạy chúng tôi đã đề

ra một số tài “Một số kinh nghiệm tạo sự hứng thú cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi trong hoạt

động âm nhạc” Để khuyến khích và tạo hứng thú cho trẻ phát huy hết khả năng của

mình khi tham gia hoạt động âm nhạc

7.2 Các giải pháp thực hiện:

7.2.1 Giải pháp 1: Bồi dưỡng giáo viên và tạo môi trường học tập để kích thích trẻ tham gia hoạt động âm nhạc

Để chuẩn bị dạy hát cho trẻ chúng tôi tìm hiểu bài hát trên cơ sở đó chúng tôi tập nhạc không lời và luyện hát diễn cảm, thể hiện sắc thái tình cảm phù hợp nội dung bài hát Từ đó chúng tôi luyện kỹ năng ca hát cho trẻ giúp trẻ đạt được sự hứng thú khi thể hiện và khi nghe các bài hát Bên cạnh đó chúng tôi có kế hoạch bồi dưỡng cho những

bé có năng khiếu về âm nhạc Lời ca trong bài hát cần ngắn gọn dễ hiểu, chúng tôi chọn

những bài hát có nội dung gắn với hiện tượng thiên nhiên xã hội gần gũi với trẻ và phù hợp với chủ điểm

Như chúng ta đã biết giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật được trẻ rất yêu thích Đây là loại hình được xem như phương tiện để thực hiện các hoạt động giáo dục một cách hiệu quả ở trường mầm non Do đặc diểm tâm sinh lý lứa tuổi Nhà trẻ, các cháu tuy còn nhỏ tuổi nhưng rất thích cái đẹp, mầu sắc sặc sỡ, mới lạ Vì vậy việc cần tạo ra một môi trường âm nhạc là rất cần thiết Để lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc chúng tôi luôn cố gắng tạo nhiều đồ dùng, đồ chơi đẹp, hấp dẫn trang trí xung quanh lớp để trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển những kỹ năng âm nhạc qua các trò chơi, các hoạt động sáng tạo làm phát triển khả năng sáng tạo của trẻ Chúng tôi luôn chú ý tận dụng diện tích phòng học, góc âm nhạc một cách phù hợp và chú ý bố trí, sắp xếp các dụng cụ, đồ dùng âm nhạc để tạo môi trường học gần gũi, thoải mái cho trẻ Ngoài những dụng cụ âm nhạc được trang bị ở lớp chúng tôi luôn tìm tòi, thu thập, huy động sự đóng góp các nguyên vật liệu để làm như: Hộp sữa, vỏ hộp bánh bằng sắt, thanh tre, nắp thiếc….để làm các nhạc cụ cho trẻ

Ví dụ: Cách làm những chiếc lục lạc đáng yêu cho trẻ tôi sử dụng vỏ non bia, cắt đôi hoặc dùng 2 vỏ hộp sữa chua cho hạt sỏi vào

sẽ cho âm thanh cao, còn nếu chúng tôi cho hạt ngô vào sẽ tạo âm thanh thấp, trầm Với mỗi loại vật liệu khác nhau vỏ lon bia hoặc vỏ hộp sữa chua sẽ tạo ra âm thanh khác nhau Sau đó chúng tôi dùng

đề can, xốp mầu, dây trang kim trang trí hình ảnh ngộ nghĩnh theo ý thích của mình Hay vỏ lon bia chúng tôi cũng có thể làm những chiếc trống lắc đáng yêu cho trẻ Chúng tôi dùng que gắn vào giữa 2 lon bia, hai bên chúng tôi gắn dây và hạt để khi lắc tạo ra tiếng kêu Sau

đó chúng tôi trang trí cho chiếc trống lắc thật đẹp Từ vỏ hộp sữa ông thọ, vải, dây dù, que gỗ tôi có thể làm được một chiếc trống đáng yêu Hay từ những hộp bánh chúng tôi có thể làm thành trống

(Hình ảnh đồ chơi góc âm nhạc) Tất cả những đồ dùng, đồ chơi trên chúng tôi đều phải ở trạng thái mở, để trẻ dễ

dàng lấy và sử dụng Tại góc âm nhạc, chúng tôi chú ý tạo điều kiện cho trẻ thể hiện những ý tưởng, mong muốn của trẻ, đặc biệt phát huy tác dụng của trẻ hỗ trợ nhau Khuyến khích trẻ làm cùng cô trang trí một số đồ dùng đồ chơi để vỗ hay gõ đệm bài hát nhằm gây hứng thú cho trẻ khi sử dụng Có thể cho trẻ phối hợp chơi với nhóm tạo hình trang trí váy, áo làm mặt nạ hóa trang Trẻ vô cùng thích thú khi được sử dụng đồ dùng do chính trẻ tạo ra, để thực hiện các hoạt động âm nhạc

7.2.2 Giải pháp 2: Luyện cho trẻ kỹ năng nghe nhạc và múa theo nhạc:

Đối với lứa tuổi Nhà trẻ việc luyện cho trẻ kĩ năng nghe nhạc và múa theo nhạc là

vô cùng cần thiết Vì vậy vào đầu năm học chúng tôi chọn ra hai nhóm một nhóm bé có

kỹ năng ca hát và một nhóm nghe nhạc không lời và có lời, chúng tôi nhận thấy các bé

vỗ tay theo Tiếp theo chúng tôi hướng cho các bé lắc lư theo nhịp bài hát, hưởng ứng

theo lời bài hát bằng một vài động tác mô phỏng đồng thời dạy trẻ biết vận động nhanh khi nghe giai điệu bài hát có tiết tấu sôi động, biết thể hiện tình cảm bằng ánh mắt điệu

bộ khi nghe các bài hát có giai điệu êm diu, sâu lắng Chúng tôi còn động viên và hướng dẫn cho các bé mạnh dạn tự tin khi tham gia biểu diễn văn nghệ Sau khoảng hai tuần chúng tôi thấy các bé đã có cảm giác với âm nhạc: Bé nghiêng đầu lắc lư người theo nhịp bài hát, có bé còn tự sáng tạo thêm động tác như lắc tay, vẫy tay, dậm chân

(Hình ảnh bé lắc lư theo điệu nhạc)

Tiếp theo chúng tôi bổ sung thêm các bé vào nhóm trên và bắt đầu cho trẻ nghe nhạc Lúc đầu các bé mới bổ xung vào nhóm rất nhút nhát chỉ đứng nghe thôi Nhưng qua 1-2 ngày nhờ các bé cũ làm nền tảng, các bé mới bắt đầu hòa nhập vào nhịp điệu của bài hát Cứ như thế dần dần chúng tôi đưa tất cả các bé trong lớp vào nhóm âm nhạc trên Đến đầu học kì II của năm học tất cả các bé rất thích được nghe nhạc, thích hát và múa theo lời bài hát.Các bé có kỹ năng về âm nhạc đồng đều hơn tạo điều kiện thuận lợi cho chúng tôi khi tổ chức các hoạt động âm nhạc cho trẻ

7.2.3 Giải pháp 3: Lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục âm nhạc trong các hoạt động giáo dục khác.

Trong trường mầm non ca hát luôn là một hoạt động được thực hiện thường xuyên liên tục và được lồng ghép trong các hoạt động của trẻ, nó là cầu nối giữa hoạt động này với hoạt động khác và nó còn là nguồn tạo hứng thú mạnh mẽ nhất để trẻ tham gia vào các hoạt động Âm nhạc giúp cho các bộ môn khác trở nên sinh động và hấp dẫn hơn Để

việc lồng ghép nội dung giáo dục âm nhạc vào các hoạt động khác được hiệu quả cần chú ý đến cách chọn bài hát phù hợp với chủ đề, nội dung của đề tài mình dạy

Ví dụ: Với hoạt động làm quen văn học, khi dạy đề tài: “Trò chuyện về mẹ của bé”, chúng tôi cho trẻ hát bài “Cả nhà thương nhau” của tác giả Phan Văn Minh vừa giúp trẻ thay đổi không khí vừa góp phần giáo dục trẻ một cách nhẹ nhàng

Hay với môn nhận biết tập nói Khi dạy đề tài: Nhận biết con gà, con mèo chúng tôi tổ chức cho trẻ hát và vận động bài “Gà trống mèo con và cún con” Qua bài hát trẻ vừa được tham gia biểu diễn, vừa liên tưởng đến đặc điểm của con gà trống và con mèo (Gà trống gáy ò

ó o, mèo con rình bắt chuột )

Khi chúng tôi tích hợp âm nhạc với các môn học khác một cách hợp lý, nhẹ nhàng không những giúp trẻ tiếp thu nội dung hoạt động một cách hào hứng, mà chúng tôi thấy nó làm thay đổi không khí tiết học mà còn tránh sự căng thẳng, mệt mỏi cho trẻ Bên cạnh đó, âm nhạc còn được sử dụng nhiều trong các trò chơi, các bản nhạc vui nhộn sẽ kích thích trẻ rất nhiều trong các trò chơi tạo hứng thú hơn khi trẻ trực tiếp tham gia

Ngoài ra chúng tôi thấy trò chơi âm nhạc rèn luyện cho trẻ sự tập trung chú ý cao, chú ý lắng nghe và hưởng ứng theo nhịp của bài hát đây là một phương pháp hay giúp trẻ hứng thú và cảm nhận giai điệu của âm nhạc Do vậy những trò chơi chúng tôi chọn