Vì thế, trong những năm học gần đây,Đảng và Nhà nước ta đầu tư kinh phí, xây dựng các phòng học, mua sắm trangthiết bị đồ dùng, đồ chơi cho các trường mầm non để tạo môi trường cho trẻmầ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN SÔNG LÔ
TRƯỜNG MẦM NON LÃNG CÔNG
Đồng tác giả sáng kiến: Khổng Thị Liên Nguyễn Thị Tuyết Chinh
Trang 2Lãng Công, tháng 4 năm 2021
BÁO CÁO KẾT QUẢ
NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1.Lời giới thiệu:
Trong thời đại hiện nay giáo dục luôn đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sự pháttriển kinh tế, văn hóa, chính trị và quyết định sự vững mạnh, phồn vinh của dântộc Như chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Non sông Việt Nam có trở nên tươiđẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai vớicác cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần vào cônghọc tập của các cháu" Trẻ em là những mầm non tương lai của đất nước, chính
vì vậy phải chăm sóc giáo dục thật tốt ngay từ khi trẻ còn ở độ tuổi mầm non.Trẻ phải được giáo dục toàn diện để phát triển các mặt: thể chất, nhận thức,ngôn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm xã hội Vì thế, trong những năm học gần đây,Đảng và Nhà nước ta đầu tư kinh phí, xây dựng các phòng học, mua sắm trangthiết bị đồ dùng, đồ chơi cho các trường mầm non để tạo môi trường cho trẻmầm non được hoạt động tích cực, đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy
và phát động các cuộc vận động, phong trào thi đua nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục
Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về thể chất, tình cảm, xãhội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý Do đó, mỗi trẻ em có hứngthú, cách học và khả năng học tập khác nhau và chúng cần môi trường học tậpthực sự tốt làm bước đệm bền vững để phát triển Trẻ học bằng chơi tốt nhấtkhi có người lớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đang hứng thú và đangthực hiện
Như chúng ta đã biết ngành học Mầm Non được ví như đặt viên gạch đầu tiêncho cả một công trình xây dựng, cái nền móng có tốt thì ngôi nhà mới vữngchắc, chính vì thế mà mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển toàndiện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ Giúp trẻ mạnh dạn , tự tin, hìnhthành yếu tố đầu tiên của nhân cách, Khơi dậy và phát triển tối đa những khảnăng tiềm ẩn của trẻ
Việc xây dựng môi trường giáo dục ở trường mầm non vô cùng cần thiết vàquan trọng, nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức,hướng dẫn trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua
đó nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện
Tổ chức giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là đảm bảo tính khoa học, tính vừa sức
và nguyên tắc đồng tâm phát triển từ dễ đến khó, chuẩn bị cho trẻ từng bướchòa nhập vào cuộc sống
Chính vì lẽ đó trong những năm qua việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đãđược các cấp quản lý từ trung ương tới địa phương từng bước quan tâm, đặcbiệt bộ giáo dục và đào tạo đã ban hành hướng dẫn thực hiện chuyên đề “xâydựng trường mầm non giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” xuống từng nhóm lớp
Trang 3Năm học 2020-2021chúng tôi được ban giám hiệu phân công phụ trách lớp 5tuổi A3 và 5 tuổi A4 Nắm rõ kế hoạch cũng như nhiệm vụ của năm học chúngtôi đã chú trọng đến môi trường “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” để sử dụngmột cách hiệu quả
Nhận thức được tầm quan trọng của môi trường giáo dục đối với trẻ và để khắcphục những hạn chế còn vướng mắc, năm học này tôi đã mạnh dạn lựa chọn đềtài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấytrẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi”làm đề tài sáng kiến cho năm học
Nguyễn Thị Tuyết Chinh
- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường Mần non Lãng Công - Sông Lô - Vĩnh Phúc
- Điện thoại: 0865.268.366 0985468505
- E-mail: lienkhongct@gmail.com
nguyenthituyetchinh.gvc0langcong@vinhphuc.edu.vn
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Đồng tác giả
- Họ và tên: Khổng Thị Liên Nguyễn Thị Tuyết Chinh Trường mầm non LãngCông - Sông Lô – Vĩnh Phúc
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
- Hoạt động giáo dục
6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:
- Ngày 8 tháng 9 năm 2020
7 Mô tả bản chất của sáng kiến:
*Nội dung của sáng kiến:
Quan điểm xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm:
Để xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, yêu cầu giáo viên phảixây dựng được môi trường xã hội và môi trường vật chất trong và ngoài lớphọc Khi sắp xếp môi trường giáo dục giáo viên cần phải nhạy bén trong vấn đềsắp xếp phù hợp các góc chơi, học liệu, nguyên vật liệu phải đa dạng phongphú cả trong lớp và ngoài trời Bởi vì môi trường giáo dục có ảnh hưởng đến sựthành công trong học tập của trẻ và ảnh hưởng đến nội dung và kết quả mongđợi, còn môi trường bên trong và bên ngoài lớp học đều rất quan trọng chúngcung cấp nhiều cơ hội học tập và vui chơi khác nhau của trẻ
Tuy nhiên, đối với trẻ nhỏ, sự kiên trì và khả năng chú ý của trẻ chưa cao, rất
dễ dẫn đến sự nhàm chán và không hào hứng với công việc được giao, ngườilớn không thể nào ép buộc trẻ hoàn thành nhiệm vụ được Như vậy nhiệm vụđặt ra cho mỗi giáo viên là phải tạo được sự hứng thú tích cực trong trẻ, tổ chứcmột hoạt động nhẹ nhàng, giáo viên chỉ là người định hướng và trẻ phải chủ
Trang 4động tích cực trong mọi hoạt động.
Đa số giáo viên hiện nay vẫn sử dụng phương pháp giáo dục truyền thống
Cách dạy này khiến trẻ tiếp thu kiến thức một cách thụ động phải cố lắng nghe
và ghi nhớ lại toàn bộ kiến thức từ giáo viên Từ đó
trẻ thụ động không có khả năng độc lập, tư duy sáng tạo kém
Giáo viên có thể trình bày những định nghĩa hay khái niệm về giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm một cách chuẩn xác, chi tiết Nhưng thực tế việc thực hiện các
hoạt động cho trẻ ( hoạt động học tập, hoạt động vui chơi…) vẫn rơi vào tình
trạng giáo viên làm trung tâm, mặc dù chúng ta cũng đã đổi mới chương trình
phương pháp giáo dục
Trường mầm non nơi chúng tôi công tác cũng đã đi vào thực hiện theo hướng
dẫn của ngành về việc áp dụng phương pháp dạy học sáng tạo lấy trẻ làm trung
tâm nhưng hiệu quả chưa cao vì một số lý do như sau:
Về cơ sở vật chất:
- Lãng Công là một xã miền núi , được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo
trường đã được xây dựng khu nhà 2 tầng kiên cố, sân chơi rộng rãi Nhưng còn
thiếu đồ dùng đồ chơi cho các cháu hoạt động
- Trường chưa có máy chiếu, máy tính cho các lớp còn thiếu
- Các mảng trang trí trên tường theo chủ đề đẹp, nhưng chủ yếu dán chết trên
tường, chủ yếu do tay cô giáo tự làm, trẻ tham gia trang trí cùng cô rất ít
Về giáo viên:
- Giáo viên còn thiếu chỉ có 1 cô/ lớp
- Bản thân giáo viên còn chưa tận dụng khai thác triệt để khoa học sáng
tạo ,linh hoạt, lôi cuốn trẻ vào hoạt động học tập có hiệu quả nhất
Về trẻ:
- Vì phần lớn trẻ là con em của nông dân, điều kiện khó khăn về mọi mặt
- Trẻ được tổ chức thường xuyên nhưng còn rập khuôn máy móc, chưa có sáng
tạo
Về phụ huynh:
Đa số phụ huynh trong xã sống bằng nghề nông nghiệp, nên điều kiện kinh tế
còn khó khăn, vì vậy việc đóng góp hay mua sắm đồ dùng đồ chơi , trang thiết
bị chon trẻ hoạt động còn hạn chế, theo chủ chương xã hội hóa giáo dục còn
hạn chế
Chính vì những khó khăn trên việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động được trải
nghiệm được khám phá còn chưa đạt hiệu quả cao
Qua khảo sát thực trạng tình hình thực tế trẻ ở lớp trong năm học 2020-2021
Chúng tôi tiến hành điều tra trên 57 trẻ với kết quả như sau:
- Kết quả khảo sát thực tế trên trẻ lớp 5 tuổi A3 Sĩ số 27 trẻ vào thời điểm
tháng 9/2020 như sau:
Số trẻ Tỷ lệ % Số trẻ Tỷ lệ %1
Trẻ tham gia tích cực vào hoạt
động xây dựng môi trường cùng
cô
Trang 53 Trẻ hứng thú tham gia các hoạtđộng 12/27 45 15/27 55
4 Trẻ có kỹ năng sử dụng ngônngữ rõ rang, mạch lạc 15/27 55 12/27 45
- Kết quả khảo sát thực tế trên trẻ lớp 5 tuổi A4 Sĩ số 30 trẻ vào thời điểm
tháng 9/2020 như sau:
Số trẻ Tỷ lệ % Số trẻ Tỷ lệ %1
Trẻ tham gia tích cực vào hoạt
động xây dựng môi trường cùng
3 Trẻ hứng thú tham gia các hoạtđộng 15/30 50 15/30 50
4 Trẻ có kỹ năng sử dụng ngônngữ rõ rang, mạch lạc 16/30 53 14/27 47
* Qua quan sát tình hình thực tế ở lớp chúng tôi thấy:
- Số trẻ tham gia xây dựng môi trường cùng cô rất ít, chủ yếu là cô xây dựng
- Đa số trẻ chưa có kỹ năng sử dụng học liệu sẵn có từ thiên nhiên,chủ yếu
thích đồ chơi mua sẵn
-Trẻ hoạt động chưa đạt hiệu quả, chưa tích cực
- Số trẻ có kỹ năng sử dụng ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc còn chưa cao
*Từ thực tế khảo sát chúng tôi thấy cần phải thay đổi cách nghĩ, cách nhìn nhận
về phương pháp dạy học “ lấy trẻ làm trung tâm” Làm thế nào để trẻ luôn
mạnh dạn tự tin nói lên những điều mình nghĩ, mình biết và giúp trẻ tích cực
hơn khi tham gia các hoạt động cùng cô Từ những suy nghĩ đó tôi mạnh dạn
nghiên cứu và đưa ra một số biện pháp nâng cao chất lượng xây dựng môi
trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm vào công tác chăm sóc giáo dục trẻ 5-6
tuổi tại trường mầm non Lãng Công như sau
Các biện pháp sử dụng để giải quyết vấn đề:
Biện pháp 1: Xây dựng môi trường giáo dục theo chủ đề, chủ điểm,trang
trí và sắp xếp linh hoạt và phù hợp với trẻ theo hướng mở.
- Xây dựng môi trường giáo dục phù hợp với độ tuổi theo từng chủ đề.
Trong chương trình giáo dục mầm non hiện nay , chương trình giáo dục được
xây dựng theo chủ đề giáo dục Vì vậy việc xây dựng môi trường hoạt động
Trang 6giáo dục cần thiết phải được xây dựng theo chủ đề để phục vụ cho các hoạtđộng vui chơi của trẻ trong chủ đề.
Xây dựng môi trường theo chủ đề là giáo viên trang trí môi trường bằng tranhảnh, đồ dùng đồ chơi ở tất cả không gian lớp để toát lên được đặc điểm , nộidung của chủ đề Vì vậy chúng tôi bám vào nội dung, mục tiêu của từng chủ đề
để có biện pháp xây dựng môi trường phù hợp Môi trường xây dựng phải đảmbảo cho trẻ thích tham gia và được hoạt động trải nghiệm trong môi trường đó ,
để tiếp thu kiến thức kỹ năng trong chủ đề
Bên cạnh đó cách trang trí phải đảm bảo tính mở , linh hoạt , hình ảnh, màusắc cũng sinh động, ngộ nghĩnh, bắt mắt, thu hút trẻ từ đó kích thích sự hứngthú hoạt động của trẻ
Để thực hiện được trước tiên chúng tôi cần xác định môi trường trong ngoàinhóm lớp đều được phản ánh đặc trưng của chủ đề Từ mảng chủ đề chính, đếncác mảng góc đều phải được trang trí, bố trí sắp xếp đồ dùng đồ chơi, chuẩn bịcác nguyên vật liệu để phục vụ cho các nội dung hoạt động học tập, vui chơitrong chủ đề cụ thể làm cho các bé có cảm giác khi bước chân vào lớp nhưđược bước vào một thế giới khác, thế giới của trẻ thơ với những bức tranhnhiều màu sắc, từ những nhân vật cổ tích, cỏ cây, hoa lá đến những nhân vậthoạt hình ngộ nghĩnh được trang trí trong lớp học Còn bên trong các lớphọc các hình ảnh được trang trí phong phú hơn gắn với nội dung giáo dục theochủ đề Việc trang trí lớp học theo chủ đề vừa tạo sự chú ý và hứng thú khámphá ở trẻ vừa cho mọi người biết lớp học đang học theo chủ đề nào Một chủ đề
Trang 7không nhất thiết phải trang trí hoàn chỉnh ngay từ khi bắt đầu, mà có thể bổsung dần trong quá trình cô và trẻ cùng làm và qua từng nhánh nhỏ của chủ đềcho đến khi kết thúc chủ đề.
Ví dụ : Trong góc học tâp : Góc học tập sách giáo viên cho trẻ xem tranh
ảnh theo chủ đề đang học và kể chuyện sáng tạo theo tranh
Với mục tiêu này chúng tôi đã xây dựng môi trường hoạt động giáo dụctrong và ngoài lớp học của mình phải thật sự sinh động, hấp dẫn trẻ, lôi cuốntrẻ vào nội dung trong chủ đề Điều này đòi hỏi giáo viên phải có tư duy để cólựa chọn ý tưởng hình ảnh, bố cục trang trí trong tất cả các mảng góc, các vị tríkhông gian trong và ngoài lớp, để làm sao đạt được mục tiêu thu hút trẻ thamgia
-Xây dựng môi trường hoạt động giáo dục đảm bảo có sự thay đổi linh hoạt theo chủ đề và có tính liên kết giữa các chủ đề để trẻ được trải nghiệm tối đa với môi trường.
Tận dụng lợi thế sẵn có, khai thác tài nguyên mạng để xây dựng môi trườngtheo chủ đề,nhưng để đảm bảo thay đổi môi trường theo chủ đề thường xuyên,làm mới môi trường và cho trẻ được trải nghiệm, tôi đã tận dụng các mảngtrang trí , đồ dùng đồ chơi, nguyên liệu phế liệu của chủ đề trước, sau đó tôihướng trẻ cùng cô trang trí, sắp xếp lại theo nội dung chủ đề mới, bảo đảm tínhliên kết, dẫn dắt trẻ phát huy trí tưởng tượng
Chúng tôi luôn quan tâm tổ chức cho trẻ cùng cô làm đồ dùng đồ chơi, trang trímôi trường, thông qua đó cô tận dụng cơ hội để cung cấp kiến thức, kỹ năngcho trẻ
Trang 8
Kết quả: Khi tổ chức thực hiện biện pháp này cùng với cách trang trí mở có
tính linh hoạt tôi nhận thấy, đa số trẻ trong lớp tôi đã nhận thưc được tầm quantrọng của việc trang trí theo chủ đề, và đã biết cùng cô xây dựng chủ đề.Cácmảng tường của lớp được trang trí bằng những hình ảnh đẹp vừa mang tínhthẩm mỹ, vừa mang tính giáo dục cao Và trẻ rất thích tham gia cùng cô trangtrí môi trường lớp học
Biện pháp 2: xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp phù hợp với mục tiêu giáo dục lấy trẻ làm trung tâm:
-Xây dựng môi trường trong lớp học:
Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học lôicuốn trẻ các cô giáo cần tạo nên một môi trường lớp học với những màu sắcsinh động, những nhân vật ngộ nghĩnh, môi trường có không gian cách sắp xếpphù hợp gần gũi, quen thuộc với cuộc sống hàng ngày của trẻ,và luôn thay đổitạo ra sự hấp dẫn mới lạ với trẻ Các góc hoạt động chính được duy trì thườngxuyên, chúng không phải di chuyển đi hoặc đóng lại Vì vậy chúng ta cần suynghĩ cẩn trọng về việc bố trí các góc Việc sắp xếp phải rất linh hoạt để có thểsắp xếp lại, chính vì vậy tôi đã:
-Xây dựng,bố trí, sắp xếp các góc chơi phù hợp với không gian của lớp học :
Đối với môi trường lớp tôi không gian rộng rãi thoáng mát, với cách sắp xếpphù hợp với cuộc sống quen thuộc hàng ngày của trẻ Các góc chơi được bố tríđộng và tĩnh linh hoạt, khoa học Đồ dùng đồ chơi để ở giá trẻ dễ lấy,dễ chơi và
dễ cất.Bên cạnh đó chúng tôi chú trọng đến cách bày trí nhằm phát huy tối đadiện tích sử dụng cho trẻ hoạt động
Trang 9Tùy theo nội dung của mỗi chủ đề mà giáo viên bày trí các góc sao cho phùhợp, tránh tình trạng trang trí sai nội dung học của chủ đề, do đó sẽ dẫn đếntình trạng dạy trẻ sai nội dung trọng tâm của chủ đề mà cô muốn hướng đến trẻ.Sau khi thực hiện việc lựa chọn, sắp xếp bố trí các góc chơi phù hợp như trênchúng tôi thấy hiệu quả rất rõ ràng, tôi thấy trẻ lớp tôi chơi tự tin hơn, hứng thúhơn, không xô đẩy va chạm nhau, các góc yên tĩnh không bị gây ảnh hưởngbởi các góc ồn ào, các góc chơi có không gian riêng biệt trẻ chơi thoải mái, trẻchơi hứng thú hơn Đặc biệt là giáo viên có thể bao quát trẻ chơi tốt hơn.
Lưu ý là khi xây dựng góc chơi chúng ta tránh những góc ồn ào không nên gầngóc yên tĩnh,Góc học tập không bố trí gần góc xây dựng
Ví dụ: góc phân vai và góc xây dựng là hai góc ồn ào ta nên bố trí gần nhau,đồng thời tạo sự gắn kết cho trẻ chơi ở hai góc dễ giao lưu khi tham gia chơi
Góc học tập: là góc tĩnh vậy nên bố trí xa những góc ồn ào, đảm bảo đủ khônggian và ánh sáng cho trẻ học thơ, truyện, hoặc xem tranh ảnh về chủ đề
Trang 10Góc tạo hình: tôi bố trí gần mảng chính của chủ đề để tận dụng mảng tườngrộng để trang trí và không gian rộng cho trẻ hoạt động, tôi bố trí giá để trưngbày sản phẩm của trẻ, để đồ chơi của góc lưu động dễ di chuyển.
-Sắp xếp đồ dùng đồ chơi tại các góc hấp dẫn cho trẻ sáng tạo.
Trang 11Tạo cho trẻ cảm nhận được “ mỗi ngày đến trường là một ngày vui” làm cho trẻthêm yêu trường yêu lớp , yêu cô và gắn bó với ngôi nhà chung, do đó các sảnphẩm của trẻ làm cùng cô được trưng bày, để khích lệ động viên trẻ cố gắngtrong mọi hoạt động.
Tôi đặc biệt chú trọng đến việc sưu tầm đa dạng nguyên vật liệu để trẻ sáng tạotrong hoạt động, và khi tạo thành sản phẩm luôn thu hút , hấp dẫn trẻ
Trang trí đồ chơi từ nguyên vật liệu từ thiên nhiên và luôn gần gũi với trẻ.Trang trí không những đẹp về mặt thẩm mỹ mà còn có tác dụng cho trẻ học tập.Thông qua việc cùng nhau trang trí lớp học sẽ kích thích và gây hứng thú vui
vẻ cho trẻ thích đến trường hơn, trẻ được làm điều mình muốn, được tự taytrưng bày những sản phẩm mà mình làm ra
-Chọn tiêu đề tranh ảnh thu hút sự chú ý của trẻ.
Xuất phát từ những đặc điểm trên của trẻ, chúng tôi chú trọng đến việc chọntranh ảnh sao cho thu hút trẻ, tạo ảm giác mới lạ hấp dẫn thu hút trẻ vào gócchơi Chúng tôi chọn những tranh ảnh có tiêu đề ngắn gọn, hình ảnh ngộnghĩnh, các sản phẩm quen thuộc của địa phương và phù hợp với chủ đề đangthực hiện
Ví dụ: ở góc phân vai: trong chủ đề ‘thế giới thực vật- tết và mùa xuân”, tôi đặcbiệt chú trọng đến trang trí siêu thị của bé, và tôi có ý tưởng tái hiện lại mộtphiên “chợ quê”, qua một góc nhỏ bán hàng để trẻ được trải nghiệm.Cùng với ýtưởng của mình tôi khuyến khích trẻ xây dựng cùng cô sao cho góc chơi phongphú và đa dạng