Bài giảng Nhập môn Công nghệ học phần mềm (Introduction to Software Engineering) – Chương 6: Phương pháp thiết kế hệ thống

Bài giảng Nhập môn Công nghệ học phần mềm (Introduction to Software Engineering) – Chương 6: Phương pháp thiết kế hệ thống. Chương này gồm có những nội dung chính sau: Thiết kế hệ thống là gì? Phương pháp thiết kế hệ thống. Mời các bạn cùng tham khảo để biết thêm các nội dung chi tiết.

Email: cnpm@it­hut.edu.vn

of  IT

 ª  Dept. of SE, 2001 SE­IV.2

Ph n ầ  IV Thi t ế  kế và L p ậ  trình Design and Programming

• Phát tri nể  thi tế  kế giao di n ệ

• Ch nọ  chi nế  lược cài đ tặ  qu nả  trị dữ 

li uệ

• Thi tế  kế cơ chế đi u ề  khi nể  thích h pợ  

cho hệ th ng ố , kể cả qu n ả  lý nhi mệ  vụ

• Xem xét các đi uề  ki nệ  biên được xử lý  như thế nào

• Xét duy tệ  và xem xét các th aỏ  hi pệ  

(trade­offs)

xem xét và ch nhỉ  l iạ , từ đó chuy n ể  sang 

ki nế  trúc chương  trình và thi tế  kế chi 

ti tế

(5) Quy tế  đ nhị  các đ nơ  vị ch ương  trình theo 

các ch cứ  năng c aủ  hệ ph n ầ  m mề  có d aự   theo lu ngồ  dữ li u ệ  và phân chia ra các 

thành ph nầ

(6) Khi c uấ  trúc chương  trình l nớ  quá, ph iả  

phân chia nhỏ h n ơ  thành các môđun

• Thi tế  kế hệ th ng ố  ph nầ  m mề

– Thi tế  kế t p ệ  (file design) [(7)]

– Thi tế  kế ch c ứ  năng hệ th ng ố  [(3)­(6)]

• Còn xem như Ph ương pháp thi tế  kế 

hướng lu ngồ  dữ li u ệ  (Data flow­oriented design)

• Quy trình 6 bước: (1) t oạ  ki uể  lu ngồ  thông 

tin;  (2) chỉ ra biên c a ủ  lu ngồ ; (3) ánh xạ DFD 

sang c uấ  trúc chương  trình; (4) xác đ nhị  phân 

c pấ  đi uề  khi nể ; (5) tinh l cọ  c uấ  trúc; (6) ch nọ  

mô tả ki n ế  trúc

(5) Chu nẩ  phân chia môđun

(Dữ li u ệ vào) (Bong bóng) (Dữ li u ệ ra)

of  IT

 ª  Dept. of SE, 2001 SE­IV.15

(2b) C u ấ  trúc phân c p ấ   (Hierarchical structured chart)

• Là phân c pấ  bi uể  thị quan hệ phụ thu c ộ  gi aữ   các môđun và giao di nệ  (interface) gi aữ  chúng

of  IT

 ª  Dept. of SE, 2001 SE­IV.16

Hierarchical structured chart

• Các quy ước (ti pế ):

– Tên môđun bi uể  thị ch c ứ  năng (“làm gì”), đ tặ  tên 

• Minh h aọ  phân chia ch cứ  năng theo 

bong bóng c aủ  DFD (bi uể  đồ lu ng ồ  dữ 

li uệ )

of  IT

 ª  Dept. of SE, 2001 SE­IV.19

(3a) Ph ươ ng  pháp phân chia STS

1) Chia đ iố  tượng “bài toán” thành các 

2) Tìm ra lu ngồ  dữ li u ệ  chính đi qua các ch cứ  

năng: từ đ u ầ  vào (Input) t iớ  đ uầ  ra (Output)

Trừu tượng hóa tối đa đầu ra Source Module Trans form Module Sink Module

Control 

Module

Source Module

8) Ti pế  t cụ  chia đ nế  m cứ  c uấ  trúc lôgic khi 

môđun tương   ngứ  v iớ  thu tậ  toán đã  bi tế  thì 

d ngừ . T ngổ  h pợ  l iạ  ta được  c uấ  trúc phân 

c pấ : m iỗ  nút là 1 môđun v iớ  số nhánh phía 

dưới  không nhi uề  h nơ  3

of  IT

 ª  Dept. of SE, 2001 SE­IV.26

(3b) Ph ươ ng  pháp phân chia TR

• Khi không t nồ  t iạ  lu ngồ  dữ li u ệ  chính, mà 

dữ li u ệ  vào có đ cặ  thù khác nhau như nh ng ữ   ngu nồ  khác nhau xem như các Giao d ch ị  khác  nhau

• M iỗ  giao d chị   ngứ  v iớ  1 môđun xử lý nó

• Phân chia môđun có thể: theo kinh nghi m ệ ; 

theo tính đ cộ  l pậ  môđun; theo số b ước  t iố  đa 

trong 1 môđun (ví dụ < 50) và theo chu n ẩ

• Lu ngồ  phân nhánh thì theo phân chia TR

nước do tính thân thi nệ  cao

• Thi tế  kế theo ti n ế  trình, không h pợ  v iớ  thi tế  kế xử lý theo lô (batch system)

• Dùng phân chia ­ k tế  h pợ  để gi i ả  quy tế  tính ph cứ  t pạ  c aủ  hệ th ng ố

• Topdown trong phân chia môđun

• Kỹ thu t ậ  l pậ  trình hi uệ  quả

phương pháp lu nậ  thi tế  kế chi ti t ế

• Dùng quy trình thi tế  kế dễ chu n ẩ  hóa 

t ngừ  bước

– Hướng  ti nế  trình (process) : Kỹ thu t ậ  

thi tế  kế c u ấ  trúc đi uề  khi nể

– Hướng  c uấ  trúc dữ li u ệ  (data): Kỹ thu t ậ   thi tế  kế c u ấ  trúc dữ li u ệ

– Hướng sự v t ậ  / đ iố  tượng (object): Kỹ 

thu tậ  thi tế  kế h ướng  đ iố  tượng

– Làm cho chương trình dễ hi u ể

– Dễ theo dõi ch ương  trình th cự  hi nệ

– Hệ ph c ứ  t pạ  sẽ dễ hi u ể  nhờ ti p ế  c nậ  

phân c pấ

• Phương  pháp lo iạ  bỏ GOTO

• Có thể lo i ạ  bỏ GOTO trong m i ọ  trường  

h pợ ?

• Thế nào là “kỹ năng l p ậ  trình c uấ  trúc”

• Khi thi tế  kế c u ấ  trúc đi uề  khi nể  c aủ  

gi iả  thu tậ , vì theo các quy ước c uấ  trúc hóa nên đôi khi tính sáng t oạ  c aủ  người thi tế  kế bị h n ạ  chế, bó bu c ộ  theo khuôn 

m uẫ  đã có

– C uấ  trúc đi uề  khi nể  cơ b n ả

– Chi ti tế  hóa t ngừ  bước  gi iả  thu tậ

– Thể hi n ệ  được trình tự đi u ề  khi nể  th cự  

hi nệ

k i ệ n

UNTIL  

Trục 

chính

– Thi tế  kế dữ li u ệ  ra

– Thi tế  kế dữ li u ệ  vào

– Thi tế  kế c u ấ  trúc chương  trình

– Thi tế  kế l u ư  đồ

– Thi tế  kế l nh ệ  thủ t c ụ

– Thi tế  kế đ c ặ  tả chi ti t ế

8.2 C uấ  trúc chương trình

­ C uấ  trúc dữ li u ệ  dễ hi u ể

­ C uấ  trúc thu tậ  toán dễ hi u ể

8.3 Các công cụ l p ậ  trình

• Vi cệ  bi uể  di nễ /khai báo các c uấ  trúc 

dữ li u ệ  chỉ nên th c ự  hi nệ  ở nh ng ữ  mô 

đun sử d ng ụ  tr cự  ti pế  dữ li u ệ

• Nên thi tế  l pậ  và sử d ng ụ  từ đi n ể  dữ 

li uệ  khi thi tế  dữ li u ệ

– Tránh dùng CASE / switch nhi uề  ho cặ  l ngồ  nhau

– Mã ngu nồ  1 chương  trình / môđun nên vi tế  trên 1 trang  – Tránh vi tế  nhi uề  l nhệ  trên 1 dòng

{công việc 2}

Bi nế  đi uề  khi nể  = Giá trị đ u ầ

Bi nế  đi uề  khi nể   >  Giá trị cu i ố

Th cự  hi nệ  <Công vi cệ >

Bi nế  đi uề  khi nể  = giá trị ti p ế  theo c aủ  bi nế  đi uề  khi nể )

Bi uể  th cứ  Logic Sai

Đúng

<Công vi c ệ >

end;

Ngôn ngữ C while (<bi uth cĐK ể ứ >) { <Công vi c ệ >; }

(<bi uth cĐK ể ứ >);