Quản lý đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở các trường đại học trong quân đội tt

Những công trình khoa học nghiên cứu về quản lý đào tạo giảng viên ở các trường đại học Hoạt động đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo ở các nước trênthế giới, phần lớn là được tổ chức

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài luận án

Đội ngũ giảng viên nói chung, giảng viên khoa học xã hội vànhân văn (KHXH&NV) nói riêng ở các trường đại học trong quânđội (ĐHTQĐ) có vai trò đặc biệt quan trọng Luật Giáo dục và cácNghị quyết của Trung ương cũng như Quân ủy Trung ương đều

khẳng định “Nhà giáo là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục đào tạo” Nhận thức rõ về vấn đề này, Quân ủy Trung ương và Bộ

-Quốc phòng đã có nhiều nghị quyết và đề án về giáo dục - đào tạo,với mục tiêu không ngừng phát triển đội ngũ nhà giáo quân đội, trong

đó có đội ngũ giảng viên KHXH&NV cả về số lượng cũng như chấtlượng, đáp ứng với yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ giáo dục -đào tạo trong tình hình mới Để đạt được yêu cầu đó, đòi hỏi phải cómột quy trình quản lý đào tạo (QLĐT) phù hợp, hiện đại

Trong xu thế phát triển và hội nhập quốc tế về giáo dục đào tạo(GDĐT) hiện nay, các trường ĐHTQĐ cần phải có phương thức tiếpcận quản lý đào tạo hợp lý, trong đó đảm bảo chất lượng (ĐBCL) làmột phương thức quản lý chất lượng (QLCL) đang được áp dụng phổbiến hiện nay và đã cho thấy được những ưu điểm của nó Ở cấp vĩ

mô, thực hiện QLĐT theo tiếp cận ĐBCL có ý nghĩa rất quan trọng,đây là một công cụ hữu hiệu trong việc quản lý, nâng cao chất lượngđào tạo, cũng như đảm bảo quyền lợi của người học đáp ứng nhu cầucủa quân đội, của xã hội

Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá XI) về đổi mới căn bản, toàndiện giáo dục - đào tạo đã nhấn mạnh thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóagiáo dục Thực chất của yêu cầu xây dựng nền giáo dục theo hướng chuẩnhóa là việc ĐBCL và kiểm soát chất lượng giáo dục (CLGD), tức là phảixây dựng được hệ thống chuẩn quốc gia về giáo dục và triển khai công tácđánh giá, kiểm định CLGD Đây chính là những chủ trương, định hướngchủ đạo cho công tác quản lý đào tạo nói chung, hệ thống đào tạo ở cáctrường ĐHTQĐ nói riêng

-Qua khảo sát thực tế những năm gần đây cho thấy, công tácquản lý đào tạo giảng viên KHXH&NV đã đạt được những kết quảnhất định, chất lượng đội ngũ giảng viên KHXH&NV ngày càngnâng cao Tuy nhiên, đi sâu khảo sát trên từng lĩnh vực cụ thể, côngtác QLĐT giảng viên KHXH&NV ở các trường đại học trong quânđội vẫn còn bộc lộ một số hạn chế như: Quản lý mục tiêu, chươngtrình đào tạo chưa tốt, chương trình còn nặng về trang bị kiến thức,nhẹ về thực hành nghề nghiệp sư phạm; công tác quản lý tuyểnsinh, tuyển chọn đầu vào chưa thực sự chú trọng đến yếu tố năngkhiếu sư phạm; quy trình đào tạo chưa được chuẩn hóa, thực thi quytrình đào tạo chưa chặt chẽ; quản lý các khâu đánh giá kết quả đàotạo chưa nghiêm, chưa chú trọng đánh giá theo tiếp cận năng lực…,những hạn chế đó do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đónguyên nhân trực tiếp đến từ công tác QLĐT

Gần đây các trường ĐHTQĐ đã xây dựng được hệ thốngĐBCL đào tạo, tuy nhiên, hoạt động của hệ thống này chưa mang lạihiệu quả thiết thực trong quá trình QLĐT, đặc biệt là chưa thực sựchú trọng trong xây dựng các điều kiện để triển khai hoạt độngĐBCL trong quá trình đào tạo, nhất là chất lượng nhân sự quản lý vànhân sự đào tạo chưa được chú trọng đúng mức Những bất cập nêutrên đã trực tiếp ảnh hưởng tới CLĐT nói chung, trong đó có chấtlượng đào tạo đội ngũ giảng viên KHXH&NV ở ĐHTQĐ hiện nay.Ngoài ra còn một số vấn đề lý luận khác nhau về chất lượnggiáo dục, chất lượng đào tạo, quản lý đào tạo hay quản lý chất lượngđào tạo, đảm bảo chất lượng đào tạo v.v… cũng chưa được thực sựsáng tỏ trong nhiều nghiên cứu đã công bố Đặc biệt trong QLĐTgiảng viên KHXH&NV ở quân đội thì chưa có công trình nghiên cứunào khai thác tiếp cận ĐBCL Đó cũng là một nhân tố thúc đẩy phảinghiên cứu tiếp tục

Trong bối cảnh đó, để góp phần nâng cao CLĐT giảng viênKHXH&NV ở các trường ĐHTQĐ hiện nay, nghiên cứu sinh lựa chọn

vấn đề “Quản lý đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở các trường đại học trong quân đội” để

làm đề tài nghiên cứu luận án tiến sĩ

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về QLĐT giảng viênKHXH&NV theo tiếp cận ĐBCL, trên cơ sở đó đề xuất các biện phápQLĐT giảng viên KHXH&NV theo tiếp cận ĐBCL, góp phần nâng caochất lượng đội ngũ giảng viên ở các trường ĐHTQĐ hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận về QLĐT giảng viên KHXH&NV theo tiếpcận ĐBCL ở các trường ĐHTQĐ

- Phân tích, đánh giá thực trạng đào tạo giảng viên và QLĐTgiảng viên KHXH&NV ở các trường ĐHTQĐ

- Đề xuất biện pháp QLĐT giảng viên KHXH&NV theo tiếpcận ĐBCL ở các trường ĐHTQĐ

- Tiến hành khảo nghiệm bằng phương pháp chuyên gia và thửnghiệm để đánh giá, chứng minh tính đúng đắn của giả thuyết khoa học,tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý

3 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và giả thuyết khoa học

* Khách thể nghiên cứu

Hoạt động đào tạo giảng viên tại cấp trường ở các trường ĐHTQĐ

* Đối tượng nghiên cứu

Quản lý đào tạo giảng viên KHXH&NV trình độ đại học theo tiếpcận ĐBCL ở các trường ĐHTQĐ

* Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nội dung, đề tài tập trung vào các biện pháp QLĐT

giảng viên KHXH&NV tại cấp trường ở ĐHTQĐ hiện nay theo tiếpcận ĐBCL

Phạm vi khảo sát, đề tài chỉ đi sâu khảo sát quá trình QLĐT

giảng viên KHXH&NV ở một số trường ĐHTQĐ gồm: 02 cơ sở đàotạo giảng viên KHXH&NV là Học viện Chính trị, Trường Sĩ quanChính trị, một số trường ĐHTQĐ đang sử dụng đội ngũ giảng viênKHXH&NV được đào tạo ở hai cơ sở trên là: Trường Sĩ quan Lụcquân 1, Học viện Kỹ thuật Quân sự, Học viện Quân y, Học viện Hậu

cần Đối tượng khảo sát là các chuyên gia và cán bộ làm công tácQLĐT ở các nhà trường, giảng viên và học viên tham gia đào tạo.

Phạm vi về thời gian, các số liệu nghiên cứu sinh sử dụng cho

quá trình nghiên cứu luận án được khảo sát, điều tra, tổng hợp từ năm

2012 đến nay

* Giả thuyết khoa học

Chất lượng đào tạo đội ngũ giảng viên KHXH&NV trongquân đội phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó quản lý đào tạo sẽ

là yếu tố quyết định Quản lý đào tạo ở các trường đại học trongquân đội nói chung, quản lý đào tạo giảng viên KHH&NV nóiriêng để đạt hiệu quả cao nhất cần có phương pháp tiếp cận phùhợp, trong đó tiếp cận ĐBCL đang tỏ rõ sự phù hợp của nó trongquản lý đào tạo hiện nay, nhất là đào tạo giảng viên KHXH&NV

Nếu các biện pháp QLĐT giảng viên KHXH&NV tập trung vào

cải thiện thường xuyên các điều kiện ĐBCL đào tạo, phát triểnvăn hóa chất lượng trong nhà trường, cải thiện chính sách và côngtác quy hoạch, bồi dưỡng, phát triển năng lực nghề nghiệp của độingũ giảng viên và CBQL tham gia đào tạo; ứng dụng và phát huy

tốt các nguồn lực công nghệ thông tin trong quá trình quản lý thì

chúng sẽ tác động tích cực đến quá trình và kết quả đào tạo độingũ giảng viên KHXH&NV, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

mô hình hoá: khái quát hoá nhằm làm sáng tỏ những vấn đề về lý luận

và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu

- Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

+ Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi

+ Phương pháp tọa đàm

+ Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

+ Phương pháp chuyên gia

+ Phương pháp thử nghiệm

+ Phương pháp xử lý số liệu và đánh giá bằng thống kê toán học

5 Những đóng góp mới của luận án

- Xác lập quan niệm khoa học về QLĐT giảng viên KHXH&NVtại cấp trường ở các trường ĐHTQĐ trên cơ sở phát triển và kết hợp lýluận quản lý giáo dục (QLGD) và lý luận về ĐBCL trong giáo dục đạihọc (GDĐH) Phát hiện được một số hạn chế trong QLĐT như: Trongphát triển chương trình đào tạo (CTĐT); chậm đổi mới về PPDH; chưacoi trọng đúng mức phương pháp tiếp cận năng lực trong tuyển sinh,tuyển chọn nguồn đào tạo; hoạt động bồi dưỡng năng lực nghề nghiệpcho đội ngũ giảng viên lực lượng quyết định tới đảm bảo chất lượng đàotạo chưa được coi trọng đúng mức

- Đề xuất các biện pháp QLĐT có tính khoa học, khả thi, giúp chocác chủ thể quản lý vận dụng để thực hiện có hiệu quả QLĐT giảng viênKHXH&NV theo tiếp cận ĐBCL ở các trường ĐHTQĐ

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

* Về mặt lý luận

Kết quả nghiên cứu lý luận sẽ đóng góp vào phát triển khoahọc quản lý nói chung, khoa học QLGD nói riêng ở các trườngĐHTQĐ Làm sáng tỏ quan niệm khoa học về QLĐT theo tiếp cậnĐBCL ở đại học, đó thực chất là tạo những điều kiện ĐBCL, tiếnhành những hoạt động ĐBCL trong các khâu chủ yếu của hệ thốngđào tạo và quá trình đào tạo

* Về mặt thực tiễn

Luận án có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho cáchọc viên, giảng viên, các nhà nghiên cứu và hoạt động QLĐT ở cáctrường ĐHTQĐ Những biện pháp quản lý được xây dựng có thểgiúp các chủ thể quản lý tổ chức có hiệu quả hoạt động QLĐT theotiếp cận ĐBCL trong quá trình đào tạo giảng viên ở nhà trườngĐHTQĐ, giúp đào tạo trong quân đội ngày càng hoàn thiện

7 Kết cấu của luận án

Gồm phần mở đầu; 05 chương; 17 tiết; kết luận, kiến nghị; danhmục tài liệu tham khảo và phần phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ

1.1 Những công trình khoa học nghiên cứu về quản lý đào tạo giảng viên đại học

1.1.1 Nghiên cứu về mô hình đào tạo giảng viên ở đại học

Trên thế giới có nhiều công trình của các tác giả nghiên cứu về môhình đào tạo giảng viên, tiêu biểu như: Mô hình trường sư phạm là một bộphận của các trường đại học tổng hợp lớn như ở Mỹ, Anh, Nhật Bản sau

1949 Mô hình trường sư phạm được nâng cấp để trở thành các trường đạihọc sư phạm, hoặc các trường đại học tổng hợp địa phương, trong đó cáckhoa giáo dục đóng một vai trò chủ chốt và chi phối tinh thần nói chungcủa các đại học này ở Nhật Bản trong giai đoạn 1943 - 1945 Mô hìnhtrường sư phạm được nâng cấp hoặc được tích hợp lại thành các trườngđại học sư phạm (ĐHSP), những trường ĐHSP này được xem là nhữngtrường đại học chỉ có một mục đích duy nhất là tập trung vào việc huấnluyện chuyên nghiệp nghề dạy học như ở Đài Loan, Trung Quốc

Ở Việt Nam, một số tác giả đã nghiên cứu về mô hình trường đào tạogiảng viên, tiêu biểu như: Đặng Thành Hưng với Mô hình đào tạo giáo viêndựa vào chuẩn Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho biết Trường Ðại học Giáo dục đàotạo giáo viên theo mô hình mở (3+1) trong một đại học đa ngành, đa lĩnhvực là Ðại học Quốc gia Hà Nội hoặc mô hình 4+1, sau khi tốt nghiệp cửnhân khoa học cơ bản, sinh viên có thể học thêm một năm nghiệp vụ sưphạm và nhận văn bằng cử nhân sư phạm ngành học tương ứng

Như vậy, mô hình các cơ sở đào tạo giáo viên của các nướctrên thế giới cũng như ở Việt Nam rất đa dạng về phương thức tổchức, trong đó phương thức tổ chức đào tạo giáo viên tại các trường

sư phạm được lựa chọn phổ biến hơn cả Ngoài ra, một số mô hình cơ

sở đào tạo khác như đào tạo giáo viên tại các Viện hoặc đại học Giáodục, Khoa Sư phạm, khoa đào tạo giáo viên thuộc đại học đa ngành

1.1.1 Những công trình khoa học nghiên cứu về quản lý đào tạo giảng viên ở các trường đại học

Hoạt động đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo ở các nước trênthế giới, phần lớn là được tổ chức độc lập, với các đơn vị, các trung tâm

có tính chất chuyên trách đào tạo, bồi dưỡng sư phạm Các hình thức,phương pháp tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cũng có tính đa dạng, phongphú phù hợp với từng đối tượng cụ thể

Ở Việt Nam, để tổ chức đào tạo các ngành sư phạm, Bộ Giáo dục

và Đào tạo đã ban hành bộ chương trình khung giáo dục đại học khốingành cao đẳng sư phạm bao gồm 16 ngành là: Toán học; Vật lý; Hoáhọc; Sinh học; Tin học; Ngữ văn; Lịch sử; Địa lý; Giáo dục Công dân;

Kỹ thuật công nghiệp; Kỹ thuật nông nghiệp; Kinh tế gia đình; Mỹthuật; Âm nhạc; Giáo dục Thể chất; Công tác Đội Thiếu niên tiền phong

Hồ Chí Minh Trên cơ sở chương trình khung này, các cơ sở đào tạo xâydựng và tổ chức thực hiện các CTĐT theo ngành của cơ sở mình.Ngoài ra, ở Việt nam cũng nhiều tác giả nghiên cứu về vấn đềnày, tiêu biểu như: Nguyễn Văn Đệ, Hồ Cảnh Hạnh, Nguyễn MỹLoan, Nguyễn Thị Thu Thủy , trong các công trình nghiên cứu củamình, các tác giả đều đề cập đến việc quản lý đào tạo cần tập trungvào việc quản lý xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo; quản lýQTĐT; đánh giá CLĐT và thực hiện cơ chế phối hợp với các đơn

vị, tổ chức liên quan

1.1.3 Những công trình khoa học nghiên cứu về

quản lý đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học trong quân đội

Trong những năm gần đây đã có một số công trình khoa họcnghiên cứu về QLĐT đối tượng này Tiêu biểu là các công trình của Họcviện Chính trị, Mai Văn Hóa, Đặng Đức Thắng, Nguyễn Văn Công,Nguyễn Hoàng Sơn, Nguyễn Anh Tuấn, Lã Hồng Phương, Lê Công

Dự ,Nguyễn Văn Quy , Các công trình nghiên cứu đã đề cập đến nhữngvấn đề cơ bản trong quản lý đào tạo giảng viên KHXH&NV, trong đónhấn mạnh tới việc xác định rõ mô hình, mục tiêu tổng quát, mô hình,mục tiêu cụ thể; chuẩn hóa, hiện đại hóa quy trình, chương trình, nội dungđào tạo giảng viên KHXH&NV; đổi mới mạnh mẽ phương pháp, hìnhthức tổ chức dạy học theo hướng phát huy tính tích cực học tập và rènluyện kỹ năng sư phạm cho học viên; huy động và sử dụng có hiệu quảcác nguồn lực trong đào tạo giảng viên KHXH&NV

1.2 Những công trình khoa học nghiên cứu về đảm bảo chất lượng trong quản lý đào tạo

1.2.1 Những công trình khoa học nghiên cứu về về đảm bảo chất lượng trong quản lý đào tạo đại học

Trên thế giới, các trường đại học đã tích cực xây dựng các cơ chếĐBCL theo nhu cầu bắt buộc với các lý do như: 1/ Cần phải chứng minhcho công chúng và chính phủ của các nước rằng các trường đại học có thể

cung cấp một nền giáo dục có chất lượng cao; 2/ Đảm bảo rằng CLĐT làxứng đáng với các kinh phí nhận được từ chính phủ; 3/ Thu hút cả sinhviên địa phương và sinh viên quốc tế; 4/ Cải thiện hình ảnh của các trườngđại học; 5/ Tham gia vào khuynh hướng thị trường hóa giáo dục đại học

Ở Việt Nam, nhiều người đã nghiên cứu, trong đó có những côngtrình của Đặng Thành Hưng, Nguyễn Đức Chính; Trần Khánh Đức;Nguyễn Phương Nga, Nguyễn Quý Thanh, Trịnh Ngọc Thạch, Lê ĐứcNgọc, Nguyễn Công Khanh, Mai Thị Quỳnh Lan; Phạm Thành Nghị Các công trình này đã đề cập quan niệm về chất lượng, CLGD đại họccũng như các cách tiếp cận khác nhau về chất lượng và QLCL giáo dục,một số trong đó đã đi sâu khai thác khía cạnh ĐBCL giáo dục

1.2.2 Những công trình khoa học nghiên cứu về đảm bảo chất lượng trong quản lý đào tạo giảng viên

Vấn đề ĐBCL trong QLĐT đại học, mặc dù chưa có nghiên cứunào giải đáp được đầy đủ mọi vấn đề của ĐBCL đào tạo giảng viên haygiáo viên song đã có nhiều khía cạnh cụ thể của ĐBCL đã được làmsáng tỏ hơn Tiêu biểu như: Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Trần Xuân Bách,Phạm Lê Cường , đặc biệt tác giả Phạm Xuân Thanh, đã đề nghị cáctrường đại học, cao đẳng nên chủ động đào tạo giảng viên theo hướngtuyển chọn sinh viên tốt nghiệp loại khá, giỏi, có phẩm chất tốt để tiếptục đào tạo về chuyên môn và nghiệp vụ sự phạm, mặt khác đẩy mạnhcông tác ĐBCL, trong đó tập trung vào khâu đánh giá và kiểm định chấtlượng các cấp nhằm nhanh chóng tạo bước chuyển biến lớn về CLGDtrong đào tạo giáo viên các cấp học

1.3 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công

bố và những vấn đề đặt ra mà luận án tiếp tục nghiên cứu giải quyết

1.3.1 Khái quát những kết quả đạt được của các công trình khoa học đã công bố

Về quản lý đào tạo giảng viên, các tác giả đã đề cập đến vấn đề

chung là: QLĐT giảng viên cần chú ý đến ĐBCL và kiểm định chấtlượng, hướng tới phát triển nguồn nhân lực giáo dục chất lượng cao

Nghiên cứu về quản lý đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học trong quân đội, tập trung nâng cao chất

lượng dạy học; đổi mới phương pháp dạy và học; hoàn thiện mô hìnhmục tiêu, chuẩn hóa quy trình, CTĐT; phát triển kỹ năng sư phạm, nănglực thực hành Nhiều công trình nghiên cứu đã xem xét vấn đề QLĐT

từ góc độ quản lý nhân sự, nguồn lực và quản lý CTĐT

Nghiên cứu về đảm bảo chất lượng trong quản lý đào tạo đại học và đảm bảo chất lượng trong đào tạo giảng viên, các nghiên cứu

về ĐBCL giáo dục hay đào tạo tập trung chủ yếu vào các hoạt độngnhư: đề xuất quan niệm, chuẩn hay mô hình kỹ thuật trong ĐBCL, xâydựng cơ chế hay tổ chức hệ thống ĐBCL các cấp; các tiêu chuẩnĐBCL; các quy trình và hoạt động ĐBCL, tiêu chuẩn, tiêu chí ĐBCL

1.3.2 Những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết

Một là, cần xây dựng cơ sở khoa học của việc đào tạo và

QLĐT giảng viên KHXH&NV ở các trường ĐHTQĐ phù hợp vớiđặc điểm của lĩnh vực đào tạo và những điều kiện ĐBCL cho hoạtđộng đào tạo ở các trường ĐHTQĐ hiện nay

Hai là, xác định và phân tích rõ các nguyên tắc, nội dung cơ bản của

QLĐT giảng viên KHXH&NV ở các trường ĐHTQĐ, làm rõ những đặcđiểm của QLĐT giảng viên KHXH&NVở các trường ĐHTQĐ

Ba là, phân tích rõ bản chất khoa học của QLĐT giảng viên

KHXH&NV theo tiếp cận ĐBCL; xác định rõ nguyên tắc, nội dung, đặcđiểm của QLĐT giảng viên KHXH&NV theo tiếp cận ĐBCL ở cáctrường ĐHTQĐ

Bốn là, đánh giá các vấn đề thực tiễn về QLĐT giảng viên

KHXH&NV, từ đó đưa ra những nhận định chính xác thực trạng, những

ưu điểm, nhược điểm, xác định rõ nguyên nhân, đặc biệt là nguyên nhânkhuyết điểm, làm cơ sở để đề xuất các biện pháp quản lý

Năm là, đề xuất các biện pháp quản lý có tính khoa học và khả thi để

thực hiện có hiệu quả QLĐT giảng viên KHXH&NV theo tiếp cận ĐBCL

Kết luận chương 1

Tổng quan về quản lý đào tạo giảng viên khoa học xã hội vànhân văn theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở các trường đại họctrong quân đội hiện nay có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc nghiêncứu đề tài luận án, kết quả nghiên cứu tổng quan là cơ sở để có đượcnhững nhận định toàn diện hơn về đảm bảo chất lượng đào tạo, vềcông tác quản lý đào tạo ở đại học nói chung, đào tạo giảng viênkhoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học trong quân đội nóiriêng Những nghiên cứu trên là cơ sở quan trọng phục vụ trực tiếp chotác giả trong việc nghiên cứu, hoàn thiện công trình khoa học của mình,làm cho các nhận định, đánh giá và các biện pháp được xây dựng có căn

cứ lý luận và thực tiễn, đảm bảo tính khoa học, tính khả thi

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ ĐÀO TẠO GIẢNG VIÊN KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRONG QUÂN ĐỘI 2.1 Những vấn đề lý luận về đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học trong quân đội

2.1.1 Giảng viên khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học trong quân đội

Giảng viên khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học trong quân đội là những người thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học các môn khoa học xã hội và nhân văn, góp phần trang bị cho người học những kiến thức cơ bản, toàn diện của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam, chính sách, pháp luật của Nhà nước, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo chuyên môn, hình thành ở người học những phẩm chất, nhân cách cần thiết của người cán bộ quân đội, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

2.1.2 Đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học trong quân đội

2.1.2.1 Khái niệm đào tạo

Đào tạo là quá trình và kết quả của sự phát triển những giá trị, kinh nghiệm xã hội cơ bản có định hướng ngành nghề, có chọn lọc, diễn ra ở từng cá nhân người học và thế hệ người học dưới tác động của nhà trường và thể chế giáo dục quốc gia nhằm đáp ứng nhu cầu lao động và phát triển nguồn nhân lực của xã hội.

2.1.2.2 Khái niệm đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học trong quân đội

Dựa vào khái niệm chung về đào tạo ở trên, có thể hiểu: Đào tạo giảng viên KHXH&NV ở các trường đại học trong quân đội là quá trình và kết quả của sự phát triển những giá trị, kinh nghiệm, tri thức,

kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp sư phạm thuộc lĩnh vực KHXH&NV quân

sự có định hướng ngành nghề, có chọn lọc, diễn ra ở từng cá nhân người học và thế hệ người học dưới tác động của nhà trường quân đội

và thể chế giáo dục quốc gia nhằm đáp ứng nhu cầu lao động và phát triển nguồn nhân lực của quân đội và của xã hội.

2.1.2.3 Đặc điểm đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học trong quân đội

- Đặc điểm về mục tiêu đào tạo, mục tiêu đào tạo giảng viên

KHXH&NV ở các trường ĐHTQĐ là mục tiêu kép, thể hiện ở cả haiphương diện học vấn và chức vụ

- Đặc điểm nội dung chương trình đào tạo, nội dung, CTĐT

giảng viên KHXH&NV không chỉ gồm hệ thống kiến thức, kỹ năng,thái độ mà người học cần lĩnh hội để chuyển hoá thành trí tuệ và nhâncách của mình mà còn có kinh nghiệm hoạt động quân sự, nghệ thuậtquân sự và các chuẩn mực giá trị, thái độ nghề nghiệp

- Đặc điểm về đối tượng đào tạo giảng viên khoa học xã hội

và nhân văn, hiện nay, học viên thuộc diện đào tạo này ở hai cơ sở

đào tạo trong quân đội chủ yếu được tuyển từ hai nguồn cơ bản là:1/ Những cán bộ chính trị đã tốt nghiệp đại học các chuyên ngànhthuộc nhóm ngành khoa học quân sự 2/ Những quân nhân đượctuyển chọn từ các học viên đang được đào tạo sĩ quan cấp phân độihết năm học thứ nhất

- Đặc điểm về phương pháp dạy học, sử dụng phương pháp dạy học

KHXH&NV linh hoạt, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lên lớp lý thuyết vớithực hành, thực tập sư phạm, rèn luyện bản lĩnh, tác phong công tác

2.2 Đảm bảo chất lượng trong đào tạo giảng viên

2.2.1 Đảm bảo chất lượng Theo tiêu chuẩn Việt Nam - TCVN 5814

Đảm bảo chất lượng là toàn bộ hoạt động có kế hoạch và hệ thống được tiến hành trong hệ chất lượng và được chứng minh là đủ mức cần thiết để tạo sự tin tưởng thỏa đáng rằng thực thể (đối tượng) sẽ thỏa mãn đầy đủ các yêu cầu về chất lượng.

2.2.2 Đảm bảo chất lượng đào tạo

2.2.2.1 Quan niệm về đảm bảo chất lượng đào tạo Trong giáo dục, khái niệm ĐBCL có thể được hiểu là Hệ thống các biện pháp, các hoạt động có kế hoạch được tiến hành trong và ngoài nhà trường và được chứng minh là đủ mức cần thiết để tạo ra sự tin tưởng thỏa đáng rằng các hoạt động và sản phẩm của đào tạo sẽ thỏa mãn đầy đủ các yêu cầu về chất lượng giáo dục theo mục tiêu dự kiến.

2.2.2.2 Hoạt động đảm bảo chất lượng trong quản lý đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học trong quân đội

Hệ thống đảm bảo chất lượng Thành lập tổ chức ĐBCL của

nhà trường đó là Ban Khảo thí và ĐBCL giáo dục - đào tạo, trựcthuộc Ban Giám đốc, Ban Giám hiệu nhà trường, các tổ chức nàyhoạt động theo quy chế, quy định, có chức năng làm tham mưu choBan Giám đốc, Ban Giám hiệu về việc hướng dẫn, tổ chức triển khaimọi mặt hoạt động ĐBCL giáo dục - đào tạo

Những chính sách về đảm bảo chất lượng trong quản lý đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn Xây dựng và ban hành hệ thống

văn bản quy phạm pháp luật về công tác ĐBCL; triển khai áp dụng đổi mớicách thức quản lý thi, kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo; xây dựng và công

bố chuẩn đầu ra của các chuyên ngành đào tạo giảng viên KHXH&NV; tổchức hoạt động lấy ý kiến của người học bằng việc sử dụng phiếu khảo sát,

tổ chức tọa đàm, phỏng vấn trực tiếp người học về hoạt động giảng dạy củagiảng viên, làm cơ sở cho việc đánh giá hiệu quả giảng dạy; triển khai cáchoạt động tự đánh giá CLGD (đánh giá trường); thực hiện thanh tra, kiểmtra các hoạt động giảng dạy của giảng viên, hoạt động học tập của học viên;đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chuyên trách về ĐBCL thông qua các lớp tậphuấn chuyên môn về công tác ĐBCL, đào tạo chuyên gia đánh giá CLĐT.

2.2.2.3.Tiếp cận đảm bảo chất lượng Tiếp cận đảm bảo chất lượng là cách làm dựa vào các lý thuyết, quy trình, quan điểm, chính sách, mục tiêu của đảm bảo chất lượng để quản lý hay tiến hành công việc hay hoạt động nào đó để đạt được mục tiêu đã đề ra.

2.3 Quản lý đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học trong quân đội

2.3.1 Khái niệm quản lý đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn

ở các trường đại học trong quân đội

Quản lý đào tạo giảng viên KHXH&NV ở các trường đại học trong quân đội là dạng lao động đặc biệt, là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản

lý đào tạo nhằm gây ảnh hưởng, điều khiển, phối hợp lao động của những người tham gia hệ thống đào tạo trong nhà trường từ đó đạt mục tiêu đào tạo giảng viên KHXH&NV, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục - đào tạo của quân đội