Mục đích nghiên cứu của Luận văn nhằm lựa chọn chỉ tiêu và xây dựng hệ thống bài tập huấn luyện sức mạnh cho vận động viên ném đẩy đội tuyển nam Tp. Hồ Chí Minh. Để hiểu rõ hơn mời các bạn tham khảo nội dung chi tiết Luận văn này.
Trang 1Điền kinh là môn thể thao có lịch sử lâu đời, được ưa chuộng
và phổ biến rộng rãi trên thế giới nói chung và ở nước ta nói riêng Với nhiều nội dung phong phú và đa dạng, Điền kinh chiếm một vị trí quan trọng trong chương trình thi đấu của các kỳ đại Hội khỏe Phù Đổng, Đại hội thể thao quốc gia, SEAGames, ASIAD và Olympic Điền kinh Việt nam đã có những bước tiến tự khẳng định mình, góp phần mang lại nhiều thắng lợi cho nền thể thao nước nhà trên đấu trường quốc tế Tuy nhiên, trong những năm gần đây môn ném đẩy vẫn còn nhiều hạn chế về thành tích, ngoại trừ trường hợp của VĐV ném lao Nguyễn Trường Giang, huy chương vàng môn ném lao nam trên đất Inđônêxia năm 2011 thì phía sau vẫn còn một khoảng trống rất lớn về lớp kế thừa của các vận động viên trẻ, và thành tích của các vận động viên trẻ của nước ta ở các môn ném đẩy vẫn còn rất thấp so với các vận động viên trẻ của khu vực Đông Nam Á
Để VĐV đạt được thành tích cao trong thi đấu, VĐV phải được trang bị tốt về các tố chất thể lực như sức nhanh, sức mạnh, sức bền trong đó sức mạnh là một yếu tố rất quan trọng để đạt thành tích trong các môn ném đẩy, ngoài các môn ném đẩy ra đa số các môn thể thao đều dựa vào sức mạnh để mang đến thành tích và chiến thắng Và theo Bompa: Huấn luyện sức mạnh là một trong những yếu tố quan trọng của quá trình huấn luyện thể thao Cùng với sức nhanh và sức bền, sức mạnh là một trong ba tố chất thể lực cơ bản mục đích chính
Trang 22 của tập luyện sức mạnh trong thể thao là đáp ứng được những yêu cầu sức mạnh đặc thù của từng môn thể thao nhất định nhằm nâng thành tích thể thao lên trình độ cao nhất, huy động toàn bộ tiềm năng vận động của VĐV, có thể thấy rất rõ các vận động viên giành huy chương vàng thường có chỉ số sức mạnh trội hơn các vận động viên xếp sau Riêng đối với môn ném đẩy, tố chất sức mạnh là tố chất đóng vai cực
kỳ quan trọng, quyết định đến thành tích thể thao Hiện tại đội tuyển ném đẩy TP.HCM theo quan sát thì thấy rất tốt về hình thái xong thành tích thì vẫn còn rất thấp, các VĐV chỉ đạt cấp I hoặc dự bị kiện tướng của Việt nam Vậy có phải bài tập sức mạnh của các VĐV này vẫn còn đơn điệu hoặc không hiệu quả Xuất phát từ những suy nghĩ
trên chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài: “NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN CHỈ TIÊU VÀ XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HUẤN LUYỆN SỨC MẠNH CHO VĐV NÉM ĐẨY ĐỘI TUYỂN NAM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH”
Đề tài được nghiên cứu với mục đích:
Lựa chọn chỉ tiêu và xây dựng hệ thống bài tập huấn luyện sức mạnh cho VĐV ném đẩy đội tuyển nam TP.HCM
Để đạt được mục đích trên, đề tài cần phải giải quyết các nhiệm vụ sau:
Nhiệm vụ 1: Lựa chọn chỉ tiêu và đánh giá thực trạng sức mạnh của VĐV ném đẩy đội tuyển nam TP.HCM
Nhiệm vụ 2: Xây dựng hệ thống bài tập huấn luyện sức mạnh cho VĐV ném đẩy đội tuyển nam TP.HCM
Nhiệm vụ 3: Đánh giá hiệu quả ứng dụng hệ thống bài tập huấn luyện sức mạnh cho VĐV ném đẩy đội tuyển nam TP.HCM
Trang 33
CHƯƠNG I TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Lý thuyết chung về sức mạnh:
1.1.1 Khái niệm sức mạnh:
Các tác giả Harre (1996), Nguyễn Toán và Phạm Danh Tốn (2000),…đã thống nhất quan điểm và cho rằng: Sức mạnh là khả năng con người sinh ra lực cơ học bằng nổ lực cơ bắp Nói cách khác, sức mạnh (SM) của con người là khả năng khắc phục lực đối kháng bên ngoài hoặc đề kháng lại nó bằng sự nỗ lực của cơ bắp [17],[37]
Theo Bompa: Huấn luyện sức mạnh là một trong những yếu
tố quan trọng của quá trình huấn luyện thể thao Cùng với sức nhanh, sức bền thì sức mạnh là một trong ba tố chất vận động cơ bản Mục đích chính của tập luyện SM trong thể thao là đáp ứng được những yêu cầu SM đặc thù của từng môn thể thao nhất định, nhằm nâng thành tích của VĐV lên trình độ cao nhất và huy động được toàn bộ tiềm năng của VĐV ( Bompa, T, 2002) [3]
1.1.2 Các loại sức mạnh và tầm quan trọng của các hình thức huấn luyện sức mạnh trong tập luyện thể thao:
+ Sức mạnh tuyệt đối và sức mạnh tương đối:
1.1.3 Ảnh hưởng của các nhân tố khác nhau tới việc thể hiện sức mạnh cơ bắp
1.1.4 Các phương pháp phát triển sức mạnh cơ
a Phương pháp đẳng trương
Trang 41.2.2 Phân loại hoạt động cơ bắp:
1.2.3 Tập luyện sức mạnh và sự thích nghi của hệ thần kinh, hệ cơ, xương
+ Sự thích nghi giải phẩu:
+ Sự thích nghi của hệ thống thần kinh cơ:
+ Phì đại cơ thời gian ngắn:
+ Phì đại cơ thời gian dài:
+ Đau nhức cơ bắp:
1.3 Sức mạnh cơ bắp với vận động:
1.3.1 Sức mạnh và đường cong tốc độ:
1.3.2 Sức mạnh cơ bắp và tốc độ vận động:
1.4 Đặc điểm môn ném đẩy:
Tóm lại: Trong môn ném đẩy bao gồm các kỹ thuật chạy đà,
tư thế chuẩn bị, bước trượt, quay vòng và kỹ thuật ra sức cuối cùng Cấu tạo kỹ thuật môn ném đẩy thuộc loại bài tập không chu kỳ, chỉ
có kỹ thuật môn ném lao, ném lựu đạn và ném bóng kỹ thuật chạy đà thuộc loại bài tập có chu kỳ
Trang 55 hòa của con người gắn liền với sự nâng cao một cách rõ rệch năng lực làm việc
1.5 Huấn luyện thể thao và các công trình nghiên cứu có liên quan:
Huấn luyện Thể thao là quá trình sư phạm được tiến hành dựa trên cơ sở các tri thức khoa học quá trình này tác động một cách
hệ thống vào khả năng chức phận về tâm – sinh lý và trạng thái sẵn sàng đạt thành tích Thể thao cao và cao nhất thông qua sự đấu tranh một cách tích cực, chủ động với các yêu cầu đặc ra trong tập luyện, nhân cách VĐV được phát triển phù hợp với các qui tắc và yêu cầu của xã hội
Hiện tại ở Thành phố Hồ Chí Minh chưa có công trình nghiên cứu nào về hệ thống bài tập sức mạnh cho VĐV ném đẩy.Đó
là vấn đề hoàn toàn mới, chưa có sự nghiên cứu và đánh giá nào về vấn đề này Đối với môn ném đẩy, tố chất sức mạnh của VĐV là quan trọng nhất tuy nhiên đó mới chỉ là điều kiện cần, vậy điều kiện
đủ là phải xây dựng hệ thống các bài tập sức mạnh để phát huy sức mạnh tiềm tàn của VĐV để SM của VĐV đó tăng lên bội phần và trở thành nhà vô địch thật thụ Bằng phương pháp lý luận, phương pháp, phương pháp kiểm tra sư phạm, phương pháp toán thống kê, hi vọng chúng tôi nghiên cứu lựa chọn chỉ tiêu và xây dựng hệ thống bài tập sức mạnh cho VĐV ném đẩy đội tuyển nam thành phố Hồ Chí Minh sẽ giúp cho công tác huấn luyện môn ném đẩy được tốt hơn, nâng cao thành tích, đúng với tiềm lực hiện có và đưa phong trào Điền kinh Thành phố Hồ Chí Minh trở lại thành một trong những địa phương mạnh nhất như các thập niên1980, 1990 Xuất
phát từ suy nghĩ trên chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Nghiên cứu lựa chọn chỉ tiêu và xây dựng hệ thống bài tập huấn luyện sức mạnh cho VĐV ném đẩy đội tuyển nam Thành phố Hồ Chí Minh”
Trang 66
CHƯƠNG II:
PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
2.1 Phương pháp nghiên cứu:
Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra, chúng tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
2.1.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu:
2.1.2 Phương pháp phỏng vấn bằng phiếu phỏng vấn: 2.1.3 Phương pháp kiểm tra sư phạm:
2.1.4 Phương pháp toán học thống kê
2.1.5 Phương pháp thực nghiệm :
2.2 Tổ chức nghiên cứu:
2.2.1 Đối tượng nghiên cứu:
Là xây dựng hệ thống bài tập sức mạnh cho VĐV đội tuyển ném đẩy nam TP.HCM
2.2.2 Khách thể nghiên cứu:
Gồm 5 VĐV, hiện đang tập trung tại sân vận động Thống Nhất, số 138 đường Đào Duy Từ, phường 6, quận 10, Thành Phố Hồ Chí Minh
2.2.3 Kế hoạch nghiên cứu:
Đề tài được tiến hành nghiên cứu trong 2 năm, từ tháng 11/2012 đến tháng 11/2014
2.2.4 Địa điểm nghiên cứu:
- Trường Đại học TDTT Tp.HCM, Trung tâm HLTT Quốc gia TP.HCM Sân vận động Thống nhất số 138 đường Đào Duy Từ, Phường 6, Quận 10, TP.HCM
2.2.5 Đơn vị - cá nhân phối hợp:
- Ban huấn luyện Điền kinh – Tổ ném đẩy TP.HCM
Trang 77
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 Lựa chọn chỉ tiêu và đánh giá thực trạng sức mạnh cho VĐV ném đẩy đội tuyển nam TP.HCM
Qua nghiên cứu các tài liệu tham khảo: Tiêu chuẩn đánh giá trình độ tập luyện trong tuyển chọn và huấn luyện thể thao của Nguyễn Thế Truyền, Vũ Kim Minh, Trần Quốc Tuấn; Tính chu kỳ trong huấn luyện thể thao, biên dịch Lâm Quang Thành, Bùi Trọng Toại, bài tập chuyên môn trong Điền kinh ( Nguyễn Quang Hưng dịch), căn cứ vào các chỉ tiêu, mô hình đặc tính thể lực của VĐV môn ném đẩy đã công bố trong thông tin khoa học kỹ thuật TDTT – chuyên đề 2 do viện khoa học TDTT xuất bản năm 1992, căn cứ vào các test mang tính thông báo và dự báo thành tích phù hợp với tính đặc thù của nhóm môn ném đẩy, phù hợp với điều kiện thực tiễn hiện nay Chúng tôi đã chọn ra một số test để đánh giá thực trạng sức mạnh của các VĐV ném đẩy TP.HCM
Chúng tôi chỉ đưa các test dưới đây đến 20 chuyên gia là các Huấn luyện viên, Giảng viên chuyên ngành Điền kinh có kinh nghiệm trong huấn luyện và giảng dạy Những test được chọn sẽ là chỉ tiêu đánh giá thực trạng sức mạnh cho VĐV ném đẩy đội tuyển nam TP.HCM Còn phương pháp y sinh dùng để đánh giá sự phì đại
cơ, hay giảm mở ở giai đoạn tập luyện thích nghi giải phẩu và giai đoạn nở cơ, từ đó sẽ đánh giá được qua quá trình tập luyện ở hai giai đoạn này lượng cơ có phì đại hay không hay chỉ tăng mở
- Test sức mạnh tối đa:
Trang 88
2 Cử giật tới ngực (kg)
3 Cử giật thẳng (qua đầu) (kg)
4 Đứng đẩy sau đầu (kg)
Số phiếu phỏng vấn đƣợc phát ra (n=20)
Trang 9Bảng 3.3 Tổng hợp kết quả 2 lần phỏng vấn lựa chọn test đánh giá sức mạnh cho VĐV ném đẩy đội tuyển nam TP.HCM
Lần 1 ( n = 20 )
Lần 2 ( n = 20 ) Tổng
Trang 109
Số điểm tối đa của 1 lần phỏng vấn cho mỗi test là (40 điểm) Chỉ những test nhận được trên 75% số điểm của 1 lần phỏng vấn thì mới được chọn vào quy trình lập test, cụ thể là trên 30 điểm
- Các bài tập đạt trên 75% số điểm được to màu đậm
Đề tài tiến hành kiểm định Wilcoxon để đảm bảo có sự đồng nhất ý kiến giữa 2 lần phỏng vấn.Kết quả kiểm định được trình bày ở bảng 3.4
Bảng 3.4: Kết quả kiểm định Wilcoxon giữa 2 lần phỏng vấn test
Test Statisticsᵇ Phỏng vấn test lần 2 - phỏng vấn test
lần 1
Z
Asymp Sig.(2-tailed)
.000ᵃ 1.000
a The sum of negative ranks equals the sum of positive ranks
b Wilcoxon signed Ranks Test
Đặt giả thuyết H0: Hai trị trung bình của tổng thể là như nhau:
Từ kết quả trên, ta thấy mức ý nghĩa quan sát của kiểm định giữa 2 lần phỏng vấn test là sig.= 1 > 0.05 Do đó ta chấp nhận giả thuyết H0 Kết luận rút ra: theo kiểm định Wilcoxon, có tính trùng hợp và ổn định giữa hai lần phỏng vấn
Qua kết quả phỏng vấn, đề tài đã chọn các test trên 75% tổng điểm để đưa vào kiểm tra đánh giá SM cho các VĐV ném đẩy đội tuyển ném đẩy nam TP.HCM bao gồm các test như sau:
Test sức mạnh tối đa
1 Gánh tạ ngồi ½
2 Nằm đẩy
Test sức mạnh tốc độ
1 Cử giật tới ngực
2 Cử giật thẳng qua đầu
3 Đứng đẩy sau đầu
Trang 113.2.1 Cơ sở lựa chọn bài tập:
Lựa chọn bài tập hợp lý là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến tính hiệu quả của chương trình tập luyện, ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển thành tích Việc xác định hệ thống bài tập, chọn lựa bài tập cụ thể và phù hợp với đặc điểm từng môn thể thao cũng quan trọng không kém, giúp VĐV phát triển triển tốt về mọi mặt và giúp VĐV yêu thích việc tập luyện hơn
3.2.2 Xác định lựa chọn bài tập:
Qua nghiên cứu các tài liệu tham khảo: Tiêu chuẩn đánh giá trình độ tập luyện trong tuyển chọn và huấn luyện thể thao của Nguyễn Thế Truyền, Vũ Kim Minh, Trần Quốc Tuấn ; Tính chu kỳ trong huấn luyện thể thao, biên dịch Lâm Quang Thành, Bùi Trọng Toại; Huấn luyện sức mạnh tốc độ của Bùi Trọng Toại (2010) Bài tập chuyên môn trong Điền kinh (Nguyễn Quang Hưng dịch), căn cứ vào các chỉ tiêu, mô hình đặc tính thể lực của VĐV môn ném đẩy đã công bố trong thông tin khoa học kỹ thuật TDTT – chuyên đề 2 do viện khoa học TDTT xuất bản năm 1992 Căn cứ vào các tài liệu nêu trên, chúng tôi đã chọn ra một số bài tập để xây dựng hệ thống bài tập sức mạnh cho VĐV ném đẩy đội tuyển nam TP.HCM
- Bài tập sức mạnh tối đa:
Trang 127 Cử giật tới ngực + cử đẩy
8 Cử giật thẳng (qua đầu)
9 Đứng đẩy sau đầu
16 Quạt tay với dây cao su
17 Ném đẩy với dây cao su
18 Tung tạ bình vôi ra trước mặt (16 kg)
19 Tung tạ bình vôi qua đầu ra sau (16 kg)
20 Ném tạ bình vôi ngang hông trái (16 kg)
21 Ném tạ bình vôi ngang hông phải (16 kg)
Trang 1312
29 Chạy 100m
30 Cơ lưng
31 Cơ bụng Chúng tôi tiến hành xây dựng phiếu phỏng vấn bài tập theo thang đo 3 mức độ, tương ứng với số điểm như sau:
Mức độ đánh giá Sử dụng nhiều Có sử dụng Không sử dụng (phiều phỏng vấn bài tập được trình bày ở bảng phụ lục 2) Thực hiện phỏng vấn 2 lần trên cùng một đối tượng, lần thứ nhất cách lần thứ 2 là 30 ngày Phiếu phỏng vấn được gửi trực tiếp đến 20 chuyên gia là các Huấn luyện viên, Giảng viên chuyên ngành Điền kinh có kinh nghiệm trong huấn luyện và giảng dạy
Số phiếu phỏng vấn đƣợc phát ra (n=20)
Trang 14Sử dụng nhiề
u
Có
sử dụn
g
Khôn
g sử dụng
Bài tập sức mạnh tối đa 2 1 0
7 Cử giật tới ngực + cử đẩy 16 1 3 33
16 Quạt tay với dây cao su 13 4 3 30
18 Tung tạ bình vôi ra trước mặt (16 kg) 16 2 2 34
19 Tung tạ bình vôi qua đầu ra sau (16 kg) 16 3 1 35
20 Ném tạ bình vôi ngang hông trái (16
21 Ném tạ bình vôi ngang hông phải (16 13 5 2 31
Trang 15Sử dụng nhiề
u
Có
sử dụn
g
Khôn
g sử dụng
7 Cử giật tới ngực + cử đẩy 15 3 2 33
Trang 1616 Quạt tay với dây cao su 14 4 2 32
18 Tung tạ bình vôi ra trước mặt (16 kg) 15 3 2 33
19 Tung tạ bình vôi qua đầu ra sau (16 kg) 16 3 1 35
Trang 17Bảng 3.7 Tổng hợp kết quả 2 lần phỏng vấn lựa chọn bài tập sức mạnh cho VĐV ném đẩy đội tuyển nam TP.HCM
T
Lần 1 ( n = 20 )
Lần 2 ( n = 20 ) Tổn
g điể
m
%
Tổn
g điể
8 Cử giật thẳng (qua đầu) 36 90 38 95
77.
5
Trang 183 5 1
6 Quạt tay với dây cao su 30 75 32 80 1
7 Ném đẩy với dây cao su 31 77.
5 34 85 1
2 Đẩy tạ bình vôi (16kg) 31 77.
5 32 80 2
5 32 80
Trang 1913
Số điểm tối đa của 1 lần phỏng vấn cho mỗi bài tập là (40 điểm) Chỉ những bài tập nhận được trên 75% số điểm của 1 lần phỏng vấn thì mới được được đưa vào chương trình tập luyện, cụ thể
là trên 30 điểm
- Các bài tập đạt trên 75% số điểm được to màu đậm
Đề tài tiến hành kiểm định Wilcoxon để đảm bảo có sự đồng nhất ý kiến giữa 2 lần phỏng vấn Kết quả kiểm định được trình bày ở bảng 3.8
Bảng 3.8: Kết quả kiểm định Wilcoxon giữa 2 lần phỏng vấn bài tập
Test Statisticsᵇ Phỏng vấn bài tập lần 2 - phỏng vấn
a Based on negative ranks
b Wilcoxon signed Ranks Test
Đặt giả thuyết H0: Hai trị trung bình của tổng thể là như nhau:
Từ kết quả trên, ta thấy mức ý nghĩa quan sát của kiểm định giữa 2 lần phỏng vấn bài tập là sig.= 0.674 > 0.05 Do đó ta chấp nhận giả thuyết H0 Kết luận rút ra: theo kiểm định Wilcoxon, có tính trùng hợp và ổn định giữa hai lần phỏng vấn
Trang 2014 Qua kết quả phỏng vấn, đề tài đã chọn các bài tập trên 75% tổng điểm để xây dựng hệ thống bài tập SM cho các VĐV ném đẩy đội tuyển ném đẩy nam TP.HCM bao gồm các bài tập như sau:
Bài tập sức mạnh tối đa:
6 Cử giật tới ngực + cử đẩy
7 Cử giật thẳng (qua đầu)
8 Đứng đẩy sau đầu
14 Quạt tay với dây cao su
15 Ném đẩy với dây cao su
16.Tung tạ bình vôi ra trước mặt (16 kg)