- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, trực quan, phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề. - Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặ[r]
Trang 1Ngày soạn: … / /… Ngày giảng
Lớp ………Lớp ………
Tiết 21
CHƯƠNG IV: LÁ Bài 19 : ĐẶC ĐIỂM BÊN NGOÀI CỦA LÁ
I Mục tiêu bài học:
1 Về k iến thức :
- Nêu được các đặc điểm bên ngoài của lá gồm: cuống/bẹ lá, phiến lá
- Phân biệt được 3 kiểu gân lá Phân biệt các loại lá đơn và lá kép, các kiểu xếp lá trên cành, các loại gân trên phiến lá
2 Về k ỹ năng :
a Kỹ năng sống:
- Kỹ năng tìm kiếm sử lí thông tin khi quan sát đặc điểm bên ngoài của
lá, các kiểu xếp lá trên thân và cành
- Kỹ năng phản hồi, nắng nghe tích cực trong quá trình thảo luận
- Kỹ năng thể hiện sự tự tin trong trình bày ý kiến trước tổ, nhóm, lớp
b Kỹ năng bài:
-Thu thập các dạng và kiểu phân bố lá
3 Về t hái độ : - Giáo dục hs chăm sóc cây xanh ở trường, nhà.
4 Định hướng phát triển năng lực học sinh
- Năng lực tự học, giải quyết vẫn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, hợp tác
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
- Gv: Chuẩn bị H: 19.1 19.5(sgk)
- Hs: Mang mẫu vật các loại lá
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
- PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút, Vấn đáp, hoạt động nhóm
IV.Tiến trình giờ dạy và giáo dục
1/ Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số HS(1p)
2/ Kiểm tra bài cũ:(5p)
- GV kiểm tra 1 số kiến thức cũ có liên quan đến bài mới như:
+ Cơ quan sinh dưỡng của cây gồm những bộ phận nào?
- HS: cơ quan sinh dưỡng của cây gồm: rễ, thân, lá
- GV: Cấu tạo ngoài của thân cây gồm những bộ phận nào?
- HS: Thân cây gồm: thân chính, cành, chồi ngọn và chồi nách
3/ Giảng bài mới:
Trang 2Vào bài: Như chúng ta đã biết, lá là cơ quan sinh dưỡng của cây Vậy, lá có
đặc điểm gì? Để trả lời câu hỏi này ta cùng tìm hiểu qua bài 19: đặc điểm bên ngoài của lá
GV: Ghi tên bài lên bảng
Hoat động 1: Quan sát để nhận dạng đặc điểm bên ngoài của lá.(24p)
- Mục tiêu: - Nêu được các đặc điểm bên ngoài của lá gồm: cuống/bẹ lá, phiến lá Phân biệt được 3 kiểu gân lá Phân biệt các loại lá đơn và lá kép,
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, tranh, mẫu vật
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, trực quanphương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi,
-Gv: Treo tranh 19.1(tranh câm)- Yêu cầu hs
lên bảng:
H: Hãy x.đ các bộ phận của lá?
-Hs: Xác định: Cuống lá, phiến lá, gân lá
a -Gv: Dẫn dắt vào phần phiến lá
-Gv: Yêu cầu hs quan sát hình 19.2, kết hợp
mầu vật thảo luận:
H: Nhận xét: Hình dạng, kích thước, màu sắc,
diện tích của phiến lá so với cuống lá?
Hs: Hình dạng đều có bảng dẹt, kích thước
khác nhau, màu xanh, diện tích của phiến
lá lớn hơn cuống lá
H: Phiến lá to có chức năng gì ? Điều đó có ý
nghĩa như thế nào với cây ?
Hs: Có c.năng thu nhận nhiều ánh sáng, có ý
nghĩa tổng hợp được chất hữu cơ để nuôi cây
-Gv: Nhận xét, bổ sung: Cho hs thấy được câu
trả lời của câu hỏi đầu bài: Phiến lá thu
nhận ánh sáng, có ý nghĩa tổng hợp chất
hữu cơ cho cây
-Gv: Lưu ý cho hs có 1 số lá có màu đỏ,
tím Do sắc tố quy định (vẫn có diệp lục)
b -Gv: Yêu cầu hs tìm hiểu t.tin và quan sát
mặt dưới của lá Hoạt đông theo nhóm
1 Đặc điểm bên ngoai của lá.
a Phiến lá.
Phiến lá có màu lục, dạng bản dẹt, là phần rộng nhất của lá Giúp lá hứng được nhiều ánh sáng
b Gân lá.
- Có 3 kiểu gân lá:
+ Gân hình mạng: Lá gai,
lá dâu
+ Gân hình song song: Lá lúa, lá ngô
+ Gân hình cung: Lá lục bình
c Lá đơn lá đơn và lá kép.
- Lá đơn: Có cuống nằm ngay dưới chồi nách, mỗi
Trang 3(Mẫu vật: lá gai, lá dâu, lá rẽ quạt, lá lúa,
lá địa liền, lá lục bình)
- Hs: quan sát theo nhóm
-Gv: Sau khi hs quan sát cho hs trả lời:
H: Hãy so sánh gân lá của 6 loại gân lá trên ?
Giống nhau
H: Có mấy kiểu gân lá ? gồm kiểu nào ?
3 kiểu
-Hs: Trả lời
-Gv: Nhận xét, bổ sung trên tranh (mẫu vật)
cho hs thấy 3 kiểu gân lá
H: Hãy tìm 3 loại gân lá khác nhau ?
-Hs: Xác định trên mẫu vật thật
-Gv: Cho hs nhận xét bổ sung
c Phân biệt lá đơn lá đơn và lá kép.
Gv: Treo tranh 19.4 Yêu cầu hs quan sát tìm
hiểu:
H: Vì sao lá mồng tơi là lá đơn? lá hoa hồng là
lá kép ?
H: Hãy lấy VD 1lá đơn, 1 lá kép ?
-Hs: Trả lời
-Gv: Cho hs nhận xét, bổ sung
cuống chỉ mang một phiến,
cả cuống và phiến rụng cùng một lúc
- Lá kép: Có cuống chính phân nhánh thành nhiều cuống con, mỗi cuống con mang lá chét Chồi nách chỉ
có một cuống chính Lá chét rụng trước, cuống chính rụng sau
Hoạt đông 2: Tìm hiểu các cách xếp lá trên thân và cành (10p)
- Mục tiêu:- Phân biệt các kiểu xếp lá trên cành
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, mẫu vật, tranh
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, trực quan, phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi,
-Gv: Cho hs quan sát H: 19.5 (gv giới thiệu
tranh) Yêu cầu hs làm b.t theo nhóm:
(gv: treo bảng phụ)
-Hs: Hoạt động theo nhóm, hoàn thành b.t
-Gv: Gọi đại diện nhóm lên bảng
Hs: Cử đại diện nhóm lên làm bài tập
-Gv: Cho hs nhận xét, bổ sung, hoàn thành bảng
2 Các cách xếp lá trên thân và cành.
Trang 4Stt Tên
cây
Kiểu xếp lá trên cây
số lá mọc trên mấu thân
Kiểu xếp lá
1 Lá cây
dâu
2 Lá cây
dừa
cạn
3 Lá cây
dây
huỳnh
3, 4, 5 mọc vòng
-Gv: Cho hs rút ra kết luận:
H: Em có nhận xét gì về cách bố trí của các lá
trên cây?
Giúp cho lá nhận được nhiều ánh sáng
H: Có mấy kiểu xếp lá trên thân, cành? gồm
những kiểu nào ? Có chức năng gì ?
-Hs: Trả lời, bổ sung
-Gv: Nhận xét, bổ sung
Lá xếp trên cây theo 3 kiểu: + Mọc cách
+ Mọc đối
+Mọc vòng
Lá trên các mấu thân xếp so
le nhau giúp lá thu nhận được nhiều ánh sáng
4/Củng cố(4p)
Hs: Đọc phần ghi nhớ sgk
- GV: trong các nhóm lá sau nhóm nào gồm toàn lá có gân song song?
a/ lá hành, lá nhã, lá bưởi
b/ Lá rau muống, lá cải, lá lốt
c/ Lá lúa, lá mồng tơi, lá bí đỏ
d/ Lá tre, lá lúa, lá cỏ
- HS: d
- GV: Trong các nhóm lá sau, nhóm nào gồm toàn lá đơn?
a/ Lá dâm bụt, lá phượng, lá dâu
b/ Lá trúc đào, lá hoa hồng, lá lốt
c/ Lá ổi, lá dâu, lá mít
d/ Lá hoa hồng, láphượng, lá khế
- HS: c
Trang 5- GV: lá có đa dạng không? Đặc điểm nào chứng tỏ lá đa dạng?
- HS: lá rất đa dạng thể hiện ở các đặc điểm: phiến lá có nhiều hình dạng và kích thước rất khác nhau, có nhiều kiểu gân lá, có lá đơn, lá kép…
5/ Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: (1p)
- Học bài
- Trả lời câu hỏi SGK/tr64
- Làm bài tập sau: sưu tầm 1 số lá đẹp, ép vào giữa những tờ báo cho đến khi héo, dùng băng keo dán lá vào 1 tờ bìa rồi phơi khô, ghi chú vào dưới lá các thông tin: tên lá, kiểu gân lá, lá đơn, lá kép, cách xếp lá trên thân và cành
- Đọc phần: “Em có biết”
- Nghiên cứu bào 20 trả lời các câu hỏi sau:
+ Biểu bì có đặc điểm và chức năng gì?
+ Thịt lá có cấu tạo như thế nào giúp nó thực hiện được chức năng chế tạo chất hữu cơ?
+ Gân lá có chức năng gì?
V Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
………
………
………