Giáo trình Nhập môn Công tác xã hội (Nghề: Công tác xã hội) - CĐ Cơ Giới Ninh Bình

Giáo trình Nhập môn Công tác xã hội cung cấp cho người học các kiến thức: Khái niệm - Triết lý và giá trị của công tác xã hội; Vai trò, chức năng và nguyên tắc nghề nghiệp trong công tác xã hội; Hệ thống cơ quan, tổ chức làm công tác xã hội và nhân viên xã hội chuyên nghiệp.

B  NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔNỘ Ệ Ể

TRƯỜNG CAO Đ NG C  GI I NINH BÌNHẲ Ơ Ớ

GIÁO TRÌNH MÔN H C: NH P MÔN CÔNG TÁC XàH I Ọ Ậ Ộ

Ninh Bình, năm 2018TUYÊN B  B N QUY NỐ Ả Ề

Tài li u này thu c lo i sách giáo trình nên các ngu n thông tin có th  đệ ộ ạ ồ ể ượ  cpháp dùng nguyên b n ho c trích dùng cho các m c đích v  đào t o và thamả ặ ụ ề ạ  

kh o.ả

M i m c đích khác mang tính l ch l c ho c s  d ng v i m c đích kinhọ ụ ệ ạ ặ ử ụ ớ ụ  doanh thi u lành m nh s  b  nghiêm c m.ế ạ ẽ ị ấ

M C L CỤ Ụ

L I NÓI Đ UỜ Ầ

Chương 1. Khái ni m ­ Tri t lý và giá tr  c a công tác xã h i ệ ế ị ủ ộ

1. Khái ni m v  công tác xã h i ệ ề ộ

2. S  lơ ượ ịc l ch s  hình thành và phát tri n ngh  công tác xã h iử ể ề ộ

3. Tri t lý và giá tr  c a ngh  công tác xã h iế ị ủ ề ộ

Chương 2. Vai trò, ch c năng và nguyên t c ngh  nghi p trong công tác xãứ ắ ề ệ  

h iộ

1. M c đích, vai trò c a công tác xã h iụ ủ ộ

2. Ch c năng c a công tác xã h iứ ủ ộ

3. Nguyên t c ngh  nghi p trong công tác xã h iắ ề ệ ộ

4. Phương pháp ti p c n và phế ậ ương pháp công tác xã h iộ

Chương 3. H  th ng c  quan, t  ch c làm công tác xã h i và nhân viên xãệ ố ơ ổ ứ ộ  

L I NÓI Đ UỜ Ầ

Vào đ u th  k  XX, Công tác xã h i v i t  cách là m t khoa h c, m tầ ế ỷ ộ ớ ư ộ ọ ộ  ngh  chuyên môn đã ra đ i và sau đó đề ờ ược phát tri n r ng kh p   nhi u qu cể ộ ắ ở ề ố  gia trên th  gi i. Nó có v  trí quan tr ng trong vi c góp ph n gi i quy t các v nế ớ ị ọ ệ ầ ả ế ấ  

đ  xã h i, vì s  ti n b  và công b ng xã h i, vì s  an sinh xã h i và phát tri nề ộ ự ế ộ ằ ộ ự ộ ể  

b n v ng c a m i qu c gia.ề ữ ủ ỗ ố

Trong xu th  h i nh p và phát tri n, vi c phát tri n ngh  Công tác xã h iế ộ ậ ể ệ ể ề ộ  

và đào t o Công tác xã h i   nạ ộ ở ước ta hi n nay v a mang tính c p bách, v a cóệ ừ ấ ừ  tính lâu dài trong s  nghi p xây d ng và b o v  đ t nự ệ ự ả ệ ấ ước vì m c tiêu " Dân giàu,ụ  

nước m nh, xã h i công b ng, dân ch  và văn minh".ạ ộ ằ ủ

Đ  đáp  ng nhu c u đào t o và nghiên c u Công tác xã h i,Trể ứ ầ ạ ứ ộ ường Cao 

đ ng C  gi i Ninh Bình t  ch c biên so n "Giáo trình Nh p môn Công tác xãẳ ơ ớ ổ ứ ạ ậ  

h i". Giáo trình có c u trúc g m 3 chộ ấ ồ ương:

Chương I: Khái ni m, tri t lý và giá tr  c a Công tác xã h i.ệ ế ị ủ ộ

Ch ng II: Vai trò, ch c năng và nguyên t c ngh  nghi p trong Công tác xã h i.ươ ứ ắ ề ệ ộ

Chương III: H  th ng c  quan, t  ch c làm Công tác xã h i và Nhân viênệ ố ơ ổ ứ ộ  

Ph m Thanh B ng ạ ằ

ti p c n, nghiên c u các ki n th c, k  năng, phế ậ ứ ế ứ ỹ ương pháp công tác xã h i cáộ  nhân, nhóm, c ng đ ngộ ồ

­ Tính ch t c a môn h c: Là môn lý thuy t c  s  ngh  b t bu cấ ủ ọ ế ơ ở ề ắ ộ

M c tiêu môn h c ụ ọ

­ V  ki n th c:ề ế ứ

+ Trình bày được nh ng ki n th c v  tri t lý ngh  nghi p, nguyên t c vàữ ế ứ ề ế ề ệ ắ  vai trò c a nhân viên xã h i đ  v n d ng trong công tác xã h i v i đ i tủ ộ ể ậ ụ ộ ớ ố ượng;+ Phân bi t đệ ược công tác xã h i v i công tác t  thi n; ộ ớ ừ ệ

+ Phân tích được giá tr , đ o đ c c a ngh  công tác xã h i.ị ạ ứ ủ ề ộ

­ V  k  năng:ề ỹ

+ Th c hành v n d ng các nguyên t c, giá tr  đ o đ c ngh  công tác xã h i;ự ậ ụ ắ ị ạ ứ ề ộ+ V n d ng đậ ụ ược các phương pháp công tác xã h i và ti n trình công tác xã ộ ế

h i vào quá trình giúp đ  đ i tộ ỡ ố ượng

­ Năng l c t  ch  và trách nhi m: Rèn luy n tính tich c c trong h c t p nhự ự ủ ệ ệ ự ọ ậ ư 

s  chăm ch , sáng t o, tinh th n t  nghiên c u và b  sung ki n th c; ự ỉ ạ ầ ự ứ ổ ế ứ Tôn tr ng,ọ  không phê phán và ch p nh n đ i tấ ậ ố ượng; tích c c ch  đ ng tham gia trong quáự ủ ộ  trình h c t p. ọ ậ

N i dung môộ n h cọ : 

CHƯƠNG I: KHÁI NI M, TRI T LÝ VÀ GIÁ TR  C AỆ Ế Ị Ủ

CÔNG TÁC XàH IỘ

M c tiêuụ  : 

­ Ki n th c: Cung c p khái ni m, l ch s  hình thành ế ứ ấ ệ ị ử công tác xã h iộ  trên 

th  gi i và Vi t Nam. Phân tích tri t lý ngh , các giá tr  c a ngh  ế ớ ệ ế ề ị ủ ề công tác xã 

h iộ , chu n m c đ o đ c ngh  ẩ ự ạ ứ ề công tác xã h iộ

­ K  năng: V n d ng các nguyên t c đ o đ c ngh  ỹ ậ ụ ắ ạ ứ ề công tác xã h i th cộ ự  hành các chu n m c đ o đ c trong công tác xã h i và trong th c t ẩ ự ạ ứ ộ ự ế

­ Năng l c t  ch  và trách nhi m: ự ự ủ ệ

+ Rèn luy n tính tích c c trong h c t p nh : s  chăm ch , sáng t o và tệ ự ọ ậ ư ự ỉ ạ ự 

h c t p nghiên c u b  sung ki n th c;ọ ậ ứ ổ ế ứ

+ Tôn tr ng quy n con ng i và quy n đ c chăm sóc h  tr  c a thân ch ;ọ ề ườ ề ượ ỗ ợ ủ ủ+ Công b ng, khách quan trong tr  giúp đ i tằ ợ ố ượng

v n đ  xã h i, góp ph n b o đ m công b ng xã h i và s  phát tri n b n v ngấ ề ộ ầ ả ả ằ ộ ự ể ề ữ  

c a m i qu c gia.ủ ỗ ố

 n c ta, ho t đ ng mang tính ch t "Công tác xã h i" đã có t  r t s m

trong l ch s  dân t c. Đó là s  c u mang, đùm b c, giúp đ  l n nhau trong c ngị ử ộ ự ư ọ ỡ ẫ ộ  

đ ng trên tinh th n "nhi u đi u ph  l y giá gồ ầ ễ ề ủ ấ ương ", "u ng nố ước nh  ngu n",ớ ồ  

"lá lành đùm lá rách"  Ngày nay, chúng ta có m t đ i ngũ đông đ o nh ng cánộ ộ ả ữ  

b  nghiên c u, gi ng d y và ho t đ ng th c ti n v  Công tác xã h i trên cácộ ứ ả ạ ạ ộ ự ễ ề ộ  lĩnh v c: Lao đ ng ­ Thự ộ ương binh và Xã h i; Dân s  ­ Gia đình và Tr  em; Phộ ố ẻ ụ 

n ; Thanh niên  Tuy nhiên, Công tác xã h i mang tính chuyên nghi p và đào t oữ ộ ệ ạ  Công tác xã h i   nộ ở ước ta còn có kho ng cách xa so v i nhi u nả ớ ề ước trong khu 

v c và trên th  gi i. ự ế ớ

Đ  có cách hi u th ng nh t v  Công tác xã h i, sau đây xin nêu lên vàiể ể ố ấ ề ộ  

đ nh nghĩa v  Công tác xã h i:ị ề ộ

Theo T  đi n Công tác xã h i (1995): ừ ể ộ  " Công tác xã h i là m t khoa h c xãộ ộ ọ  

h i  ng d ng nh m giúp con ngộ ứ ụ ằ ười ho t đ ng có hi u qu  v  m t tâm lý xã h iạ ộ ệ ả ề ặ ộ  

và t o ra nh ng thay đ i trong xã h i đ  đem l i s  an sinh cao nh t cho conạ ữ ổ ộ ể ạ ự ấ  

h ”ọ

Tuy nhiên trên th  gi i, m i nế ớ ỗ ước khác nhau, do nh ng đi u ki n chính tr ,ữ ề ệ ị  kinh t , văn hoá và xã h i khác nhau nên có nhi u cách di n đ t khác nhau vế ộ ề ễ ạ ề Công tác xã h i. Ch ng h n: ộ ẳ ạ

 Theo quan ni m c a Hi p h i chuyên gia Công tác xã h i M ệ ủ ệ ộ ộ ỹ: Công tác xã 

h i là ho t đ ng chuyên môn nh m giúp cá nhân, gia đình, c ng đ ng ph c h iộ ạ ộ ằ ộ ồ ụ ồ  hay tăng cường ch c năng xã h i và t o ra các đi u ki n xã h i phù h p đ  giúpứ ộ ạ ề ệ ộ ợ ể  

h  th c hi n đọ ự ệ ược m c đích cá nhân.ụ

Theo quan ni m c a Philippin ệ ủ : Công tác xã h i là m t ngh  chuyên môn,ộ ộ ề  thông qua các d ch v  xã h i nh m ph c h i, tăng cị ụ ộ ằ ụ ồ ường m i quan h  qua l iố ệ ạ  

gi a cá nhân và môi trữ ường vì n n an sinh c a cá nhân và toàn xã h i.ề ủ ộ

Nh  v y, các đ nh nghĩa v  Công tác xã h i c a Liên đoàn chuyên nghi p xã h iư ậ ị ề ộ ủ ệ ộ  

qu c t , c a Hi p h i chuyên gia Công tác xã h i M  và c a Philippin tuy có s  khácố ế ủ ệ ộ ộ ỹ ủ ự  nhau trong cách di n đ t, nh ng n i hàm c a khái ni m đ u có nh ng đ c tr ng chungễ ạ ư ộ ủ ệ ề ữ ặ ư  sau đây:

­ Công tác xã h i độ ược kh ng đ nh là m t khoa h c, m t ho t đ ng mangẳ ị ộ ọ ộ ạ ộ  tính chuyên môn, chuyên nghi p và đệ ược xã h i th a nh n là m t ngh  chuyênộ ừ ậ ộ ề  nghi p, đ c l p v i các ngh  khác trong xã h i và không th  thi u trong đ iệ ộ ậ ớ ề ộ ể ế ờ  

s ng xã h i.ố ộ

  ­ Nói chung, Công tác xã h i nh m giúp các cá nhân, gia đình và c ngộ ằ ộ  

đ ng gi i quy t nh ng v n đ  khó khăn n y sinh trong cu c s ng, trong quáồ ả ế ữ ấ ề ả ộ ố  trình tương tác gi a cá nhân và môi trữ ường, trong ti n trình phát tri n xã h i. Tế ể ộ ừ 

đó, giúp h  vọ ượt qua khó khăn hi n t i đ  ph c h i hay tăng cệ ạ ể ụ ồ ường ch c năngứ  

xã h i nh m đem l i s  an sinh cao nh t cho con ngộ ằ ạ ự ấ ười và s  ti n b , công b ngự ế ộ ằ  

xã h i.ộ

­ Các ho t đ ng can thi p giúp đ  c a nhân viên xã h i chuyên nghi p đ uạ ộ ệ ỡ ủ ộ ệ ề  

hướng vào thúc đ y s  thay đ i xã h i, phát tri n các m i quan h  tẩ ự ổ ộ ể ố ệ ương tác 

gi a các cá nhân, gi a con ngữ ữ ười và xã h i thông qua vi c cung c p các d ch vộ ệ ấ ị ụ 

xã h i cho cá nhân, gia đình và c ng đ ng.ộ ộ ồ

­ Trong th c hành Công tác xã h i, nhân viên xã h i s  d ng các ki n th c,ự ộ ộ ử ụ ế ứ  

k  năng chuyên môn đỹ ược đào t o đ  giúp đ i tạ ể ố ượng /thân ch / tăng năng l c vàủ ự  quy n l c trong vi c gi i quy t v n đ  c a h  Đây có th  coi là quá trình nhânề ự ệ ả ế ấ ề ủ ọ ể  viên xã h i giúp đ i tộ ố ượng phát hi n đệ ược nh ng kh  năng ti m tàng, nh ngữ ả ề ữ  

đi m m nh và nh ng ngu n l c s n có c a b n thân (cá nhân, gia đình, c ngể ạ ữ ồ ự ẵ ủ ả ộ  

đ ng) và n i k t v i các ngu n l c xã h i trong vi c t  l c gi i quy t v n đồ ố ế ớ ồ ự ộ ệ ự ự ả ế ấ ề 

c a chính mình.ủ

Nói đ n nh ng v n đ  thu c ch c năng xã h i là nói đ n tình tr ng liênế ữ ấ ề ộ ứ ộ ế ạ  quan đ n vai trò xã h i c a con ngế ộ ủ ười và vi c th c hi n các vai trò  y. Trongệ ự ệ ấ  

cu c s ng, trong lao đ ng, m i con ngộ ố ộ ỗ ười th c hi n nhi u vai trò khác nhau: Vaiự ệ ề  trò cá nhân, vai trò xã h i và s  k t h p các vai trò. Ch ng h n: Trong m i giaộ ự ế ợ ẳ ạ ỗ  đình, m i thành viên th c hi n ch c năng, vai trò khác nhau trong m i quan hỗ ự ệ ứ ố ệ 

v  ­ ch ng, cha m  ­ con cái, anh ch  ­ em … Có ngợ ồ ẹ ị ười cùng lúc ph i th  hi nả ể ệ  nhi u vai trò khác nhau, nh  vai trò c a ngề ư ủ ườ ợ ố ới v  đ i v i ch ng, ngồ ười m  đ iẹ ố  

v i con cái, ngớ ười con đ i v i cha m ; trong m i c ng đ ng là vi c th c hi nố ớ ẹ ỗ ộ ồ ệ ự ệ  

ch c năng, vai trò ngứ ười dân c a m t c ng đ ng (t nh, thành ph , huy n, qu n,ủ ộ ộ ồ ỉ ố ệ ậ  

xã, phường ); trong m i qu c gia, là vi c th c hi n ch c năng, vai trò c a m tỗ ố ệ ự ệ ứ ủ ộ  công dân đ i v i xã h i, v i đ t nố ớ ộ ớ ấ ước. 

Nh  v y, m i con ngư ậ ỗ ười mang nhi u vai trò khác nhau và th c t  cu cề ự ế ộ  

s ng là m ng lố ạ ưới các vai trò năng đ ng và các m i quan h  gi a các vai trò. Cóộ ố ệ ữ  nhi u ngề ười vì lý do này hay lý do khác, không th  ti n hành m t ho c nhi uể ế ộ ặ ề  

ch c năng xã h i c a h  m t cách đ y đ  Đ  giúp đ  nh ng ngứ ộ ủ ọ ộ ầ ủ ể ỡ ữ ười này, nghề Công tác xã h i đã ra đ i, nh m giúp các cá nhân th c hi n t t các vai trò c aộ ờ ằ ự ệ ố ủ  mình và tăng cường s  tự ương tác, liên k t gi a các cá nhân và xã h i.ế ữ ộ

 2. Phân bi t Công tác xã h i v i ho t đ ng t  thi n ệ ộ ớ ạ ộ ừ ệ

 Th c t , có r t nhi u ng i, ngay   nhi u qu c gia phát tri n v n ch aự ế ấ ề ườ ở ề ố ể ẫ ư  

hi u h t n i dung và ý nghĩa c a Công tác xã h i trên c  phể ế ộ ủ ộ ả ương di n lý thuy tệ ế  cũng nh  trong ho t đ ng th c ti n c a Công tác xã h i. Đi u quan tr ng là vìư ạ ộ ự ễ ủ ộ ề ọ  

ch a hi u tư ể ường t n v  Công tác xã h i v i t  cách là m t khoa h c, m t nghậ ề ộ ớ ư ộ ọ ộ ề chuyên môn, d n t i có nh ng ngẫ ớ ữ ười làm công vi c không ph i là Công tác xãệ ả  

h i nh ng l i cho r ng mình đã và đang làm Công tác xã h i.   Vi t Nam cũngộ ư ạ ằ ộ Ở ệ  

v y, có r t nhi u ngậ ấ ề ười còn đ ng hoá Công tác xã h i v i công tác t  thi n, th cồ ộ ớ ừ ệ ự  

t  h  ch  tham gia các ho t đ ng xã h i ho c làm t  thi n nh ng l i cho r ngế ọ ỉ ạ ộ ộ ặ ừ ệ ư ạ ằ  mình đang làm Công tác xã h i. ộ Ví dụ: Nhi u ngề ười làm vi c thi n nh   ng hệ ệ ư ủ ộ vào Qu  xoá đói gi m nghèo, Qu  b o tr  n n nhân ch t đ c màu da cam, Quỹ ả ỹ ả ợ ạ ấ ộ ỹ 

đ n  n đáp nghĩa  h  đã nghĩ và cho r ng mình đang làm Công tác xã h i, ho cề ơ ọ ằ ộ ặ  

m t s  kênh thông tin đ i chúng cũng thộ ố ạ ường đ a tin v  v n đ  trên nh  v y.ư ề ấ ề ư ậ  

Th c ra đó ch  là nh ng ho t đ ng xã h i, t  thi n. Đ  làm sáng t  v n đ  này,ự ỉ ữ ạ ộ ộ ừ ệ ể ỏ ấ ề  

c n thi t ph i đ a ra s  phân bi t gi a Công tác xã h i và công tác t  thi n. ầ ế ả ư ự ệ ữ ộ ừ ệ

Đi m chung gi ng nhau gi a Công tác xã h i v i ho t đ ng t  thi n làể ố ữ ộ ớ ạ ộ ừ ệ  

đ u hề ướng vào vi c giúp đ  con ngệ ỡ ười, thông qua vi c cung c p v t ch t và phiệ ấ ậ ấ  

v t ch t đáp  ng các nhu c u c a con ngậ ấ ứ ầ ủ ười trước nh ng tình hu ng khó khănữ ố  

mà con người đang ph i đ i m t mà b n thân h  không t  gi i quy t đả ố ặ ả ọ ự ả ế ượ  c,đang c n s  giúp đ ầ ự ỡ

Tuy nhiên, ho t đ ng Công tác xã h i và ho t đ ng t  thi n có nh ng đ cạ ộ ộ ạ ộ ừ ệ ữ ặ  

đi m khác nhau c  b n sau đây:ể ơ ả

V  đ ng c  giúp đ : ề ộ ơ ỡ  Trong ho t đ ng Công tác xã h i, nhân viên xã h iạ ộ ộ ộ  coi vi c giúp đ  đ i tệ ỡ ố ượng và l i ích c a đ i tợ ủ ố ượng được giúp đ  là m i quanỡ ố  tâm hàng đ u và duy nh t, là nhi m v  mà ngành Công tác xã h i và xã h i giaoầ ấ ệ ụ ộ ộ  phó. Còn ho t đ ng t  thi n, ngạ ộ ừ ệ ười làm t  thi n còn có nh ng đ ng c  khác,ừ ệ ữ ộ ơ  

nh  làm vi c thi n là đ  đ c cho con cháu ho c mu n t o uy tín cá nhân, mu nư ệ ệ ể ứ ặ ố ạ ố  

kh ng đ nh v  trí xã h i c a h  ho c vì m c đích chính tr  hay kinh t    Nhẳ ị ị ộ ủ ọ ặ ụ ị ế ư 

v y, ho t đ ng Công tác xã h i mang đ ng c  ngh  nghi p; còn ho t đ ng tậ ạ ộ ộ ộ ơ ề ệ ạ ộ ừ thi n mang đ ng c  cá nhân.ệ ộ ơ

 V  ph ề ươ ng pháp giúp đ ỡ: Công tác xã h i đ  cao nguyên t c "t  giúp"ộ ề ắ ự  trên c  s  tăng năng l c và trao quy n nhi u h n cho đ i tơ ở ự ề ề ơ ố ượng trong vi c t  l cệ ự ự  

gi i quy t v n đ  c a chính h  b ng cách cho đ i tả ế ấ ề ủ ọ ằ ố ượng c n câu thay vì cho xâuầ  

cá, nh m giúp h  phát huy ti m năng và ngu n l c bên trong c a b n thân h , đằ ọ ề ồ ự ủ ả ọ ể 

h  t  vọ ự ươn lên gi i quy t v n đ  khó khăn c a chính mình, v i s  h  tr  c aả ế ấ ề ủ ớ ự ỗ ợ ủ  nhân viên xã h i. Đ  th c hành Công tác xã h i, nhân viên xã h i ph i độ ể ự ộ ộ ả ược đào 

t o các ki n th c, k  năng làm vi c v i cá nhân, gia đình, c ng đ ng và đạ ế ứ ỹ ệ ớ ộ ồ ượ ơ c cquan, t  ch c có th m quy n c p phép hành ngh  Còn ho t đ ng t  thi n c aổ ứ ẩ ề ấ ề ạ ộ ừ ệ ủ  

các t  ch c, cá nhân ch  thu n tuý mang tính ch t ban phát v t ch t t  bên ngoàiổ ứ ỉ ầ ấ ậ ấ ừ  

nh m giúp cá nhân, gia đình, c ng đ ng t m th i vằ ộ ồ ạ ờ ượt qua nh ng khó khănữ  

trước m t khi h  b  thiên tai, tai n n ho c các r i ro, b t h nh khác d n đ nắ ọ ị ạ ặ ủ ấ ạ ẫ ế  

vi c m t ho c thi u th n các ngu n l c cá nhân đ  đ m b o các nhu c u thi tệ ấ ặ ế ố ồ ự ể ả ả ầ ế  

y u c a cu c s ng. Nh  v y, ho t đ ng t  thi n xu t phát t  tinh th n tế ủ ộ ố ư ậ ạ ộ ừ ệ ấ ừ ầ ươ  ngthân tương ái, t  thi n tâm, thi n chí mang tính ch t b n năng c a con ngừ ệ ệ ấ ả ủ ười và 

người làm t  thi n không phân bi t tu i tác, gi i tính, dân t c, ch ng t c, trìnhừ ệ ệ ổ ớ ộ ủ ộ  

đ  h c v n, đ a v  xã h i, hoàn c nh kinh t  giàu nghèo  và không c n ph iộ ọ ấ ị ị ộ ả ế ầ ả  

được đào t o các ki n th c, k  năng v  Công tác xã h i. Công tác xã h i baoạ ế ứ ỹ ề ộ ộ  

g m c  h  th ng lý thuy t, k  năng đ  đi u ch nh hành vi con ngồ ả ệ ố ế ỹ ể ề ỉ ười, h  th ngệ ố  

xã h i và môi trộ ường xã h i.ộ

 V  m i quan h  gi a ng ề ố ệ ữ ườ i giúp đ  và ng ỡ ườ ượ i đ c giúp đ ỡ: Trong Công 

tác xã h i, quan h  gi a nhân viên xã h i và đ i tộ ệ ữ ộ ố ượng /thân ch / là m i quan hủ ố ệ ngh  nghi p, mang tính tr c ti p, b n ch t và đề ệ ự ế ề ặ ược xây d ng trên c  s  bìnhự ơ ở  

đ ng, tôn tr ng l n nhau, đẳ ọ ẫ ượ ạ ậc t o l p, duy trì và phát tri n trong su t quá trìnhể ố  giúp đ  Nhân viên xã h i hành đ ng trên c  s  các giá tr , đ o đ c, nguyên t cỡ ộ ộ ơ ở ị ạ ứ ắ  ngh  nghi p c a ngành Công tác xã h i quy đ nh, đề ệ ủ ộ ị ượ ự ảc s  b o h  c a Nhà nộ ủ ướ  c

và pháp lu t và mang tính b n v ng. Còn trong ho t đ ng t  thi n, m i quan hậ ề ữ ạ ộ ừ ệ ố ệ 

gi a ngữ ười giúp đ  và ngỡ ườ ượi đ c giúp đ  đ n thu n là cho ­ nh n, mang tínhỡ ơ ầ ậ  gián ti p, ng n h n, l ng l o và không theo đu i m c đích b n v ng. Ho t đ ngế ắ ạ ỏ ẻ ổ ụ ề ữ ạ ộ  

t  thi n xu t phát t  lòng nhân đ o, t  tình thừ ệ ấ ừ ạ ừ ương yêu đ ng lo i trên tinh th n "ồ ạ ầ  Nhi u đi u ph  l y giá gễ ề ủ ấ ương, người trong m t nộ ước ph i thả ương nhau cùng" hay " B u  i thầ ơ ương l y bí cùng, tuy r ng khác gi ng nh ng chung m t giàn", "ấ ằ ố ư ộ  

M t con ng a đau, c  tàu b  c ", " M t mi ng khi đói b ng c  gói khi no"  ộ ự ả ỏ ỏ ộ ế ằ ả

V  k t qu  c a s  giúp đ ề ế ả ủ ự ỡ: K t qu  c a ho t đ ng Công tác xã h i mangế ả ủ ạ ộ ộ  tính tích c c h n do đ i tự ơ ố ượng tham gia vào quá trình gi i quy t v n đ  c aả ế ấ ề ủ  chính h  và t  quy t đ nh cách th c gi i quy t v n đ  Đi u này đã không t o raọ ự ế ị ứ ả ế ấ ề ề ạ  

t  tư ưởng trông ch ,   l i vào s  giúp đ  t  bên ngoài và đã kh i d y, phát huyờ ỷ ạ ự ỡ ừ ơ ậ  

được ti m năng bên trong c a ngề ủ ười được giúp đ  Nh  đó, v n đ  c a đ iỡ ờ ấ ề ủ ố  

tượng được gi i quy t t n g c, có tính b n v ng. Còn ho t đ ng t  thi n, đ iả ế ậ ố ề ữ ạ ộ ừ ệ ố  

tượng không tr c ti p tham gia vào quá trình gi i quy t v n đ  c a chính h  doự ế ả ế ấ ề ủ ọ  

s  giúp đ  ch  đ n thu n mang tính ban phát "cho ­ nh n" t  bên ngoài đ  giúpự ỡ ỉ ơ ầ ậ ừ ể  

đ i tố ượng gi i quy t các khó khăn t c th i trả ế ứ ờ ước m t, không b t ngu n t  cácắ ắ ồ ừ  nguyên nhân sâu xa làm n y sinh các v n đ  khó khăn c a đ i tả ấ ề ủ ố ượng và không theo đu i m c tiêu c a s  phát tri n b n v ng c a đ i tổ ụ ủ ự ể ề ữ ủ ố ượng. Chính vì v y,ậ  

người được giúp đ  tham gia vào quá trình gi i quy t v n đ  mang tính thỡ ả ế ấ ề ụ 

đ ng và thộ ường t o ra t  tạ ư ưởng trông ch ,   l i vào s  giúp đ  t  bên ngoài; vìờ ỷ ạ ự ỡ ừ  

th , v n đ  c a h  không đế ấ ề ủ ọ ược gi i quy t t n g c và không có tính b n v ng.ả ế ậ ố ề ữ

Ví dụ: Trong ho t đ ng giúp đ  ngạ ộ ỡ ười nghèo, gi a ho t đ ng t  thi n vàữ ạ ộ ừ ệ  

ho t đ ng Công tác xã h i có nh ng đi m khác nhau c  b n nh  sau:ạ ộ ộ ữ ể ơ ả ư

­ Đ i v i ho t đ ng t  thi n: Đ ng c  giúp đ  mang tính ch t cá nhân c aố ớ ạ ộ ừ ệ ộ ơ ỡ ấ ủ  

người giúp đ  đỡ ược xu t phát t  tình thấ ừ ương yêu đ ng lo i; Phồ ạ ương pháp giúp 

đ  đỡ ược ti n hành b ng cách ban phát v t ch t (giá tr  ho c hi n v t); M i quanế ằ ậ ấ ị ặ ệ ậ ố  

h  gi a ngệ ữ ười giúp đ  và ngỡ ườ ượi đ c giúp đ  th  hi n quan h  cho ­ nh n; K tỡ ể ệ ệ ậ ế  

qu  ngả ườ ượi đ c giúp đ  vỡ ượt qua được khó khăn trước m t, nh ng không b nắ ư ề  

v ng b i v n đ  nghèo đói không đữ ở ấ ề ược gi i quy t t n g c do s  giúp đ  khôngả ế ậ ố ự ỡ  

xu t phát t  vi c gi i quy t các nguyên nhân c a s  nghèo đói.ấ ừ ệ ả ế ủ ự

­ Đ i v i ho t đ ng Công tác xã h i: Đ ng c  giúp đ  mang tính ch t nghố ớ ạ ộ ộ ộ ơ ỡ ấ ề nghi p c a ngành Công tác xã h i quy đ nh; Ph ng pháp giúp đ  d a trên nguyên t c tệ ủ ộ ị ươ ỡ ự ắ ự giúp, nhân viên xã h i s  d ng các ki n th c, k  năng, ph ng pháp chuyên nghi p đãộ ử ụ ế ứ ỹ ươ ệ  

đ c đào t o cùng v i đ i t ng đ a ra các quy t đ nh và cùng tham gia vào  quá trìnhượ ạ ớ ố ượ ư ế ị  

gi i quy t v n đ  c a đ i t ng; M i quan h  gi a đ i t ng và nhân viên xã h i là m iả ế ấ ề ủ ố ượ ố ệ ữ ố ượ ộ ố  quan h  ngh  nghi p; K t qu  ng i đ c giúp đ  không ch  v t qua nh ng khó khănệ ề ệ ế ả ườ ượ ỡ ỉ ượ ữ  

nh t th i mà còn lâu dài, b n v ng b i quá trình giúp đ  đã h ng vào gi i quy t nh ngấ ờ ề ữ ở ỡ ướ ả ế ữ  

nguyên nhân sâu xa n y sinh v n đ  nghèo đói và có s  tham gia, quy t đ nh c a đ iả ấ ề ự ế ị ủ ố  

t ng.ượ

II. S  l ơ ượ ị c l ch s  hình thành và phát tri n Công tác xã h i ử ể ộ

Trong m i th i k  phát tri n c a xã h i loài ngỗ ờ ỳ ể ủ ộ ườ ở ỗi,   m i ch  đ  xã h iế ộ ộ  khác nhau luôn t n t i s  khác nhau v  trình đ  phát tri n, v  m c s ng gi a cácồ ạ ự ề ộ ể ề ứ ố ữ  thành viên, các nhóm xã h i. Có nh ng cá nhân và nhóm xã h i do nhi u lý doộ ữ ộ ề  khác nhau, ít ho c không có đi u ki n và c  h i đ  ti p c n các ngu n và l iặ ề ệ ơ ộ ể ế ậ ồ ợ  ích. Nh ng ngữ ười này s  g p nh ng khó khăn trong cu c s ng, tr  thành nh ngẽ ặ ữ ộ ố ở ữ  

người thi t thòi, y u th , d  b  t n thệ ế ế ễ ị ổ ương và thường không có kh  năng ho cả ặ  thi u ngu n h  tr  đ  đáp  ng các nhu c u c a b n thân.ế ồ ỗ ợ ể ứ ầ ủ ả

Trong m i xã h i, dù ít hay nhi u luôn có nh ng ngỗ ộ ề ữ ười quan tâm giúp đỡ 

người khác, c m thông v i nh ng khó khăn c a ngả ớ ữ ủ ười khác và s n sàng đáp  ngẵ ứ  các nhu c u và nh ng khó khăn c a đ ng lo i. Nh ng ngầ ữ ủ ồ ạ ữ ười giúp đ  này đ uỡ ề  

hi n h u trong th i k  l ch s  nhân lo i, là ti n thân c a nhân viên xã h i th iệ ữ ờ ỳ ị ử ạ ề ủ ộ ờ  

L ch s  hình thành và phát tri n Công tác xã h i   các qu c gia trên thị ử ể ộ ở ố ế 

gi i đ u b t ngu n t  nh ng ho t đ ng t  thi n c a nh ng ngớ ề ắ ồ ừ ữ ạ ộ ừ ệ ủ ữ ười tình nguy n. ệ

Th i k  trờ ỳ ước cách m ng công nghi p, các hi n tạ ệ ệ ượng xã h i nh  v n độ ư ấ ề 

người già, tr  em m  côi, ph  n  goá b a  đẻ ồ ụ ữ ụ ược s  c u mang, đùm b c c aự ư ọ ủ  

nh ng ngữ ười thân trong gia đình, dòng h ; s  giúp đ  trên tinh th n tọ ự ỡ ầ ương thân 

tương ái c a c ng đ ng và s  c u giúp c a các nhà th ủ ộ ồ ự ứ ủ ờ

Th i k  cách m ng công nghi p, do tác đ ng c a quá trình kinh t  làmờ ỳ ạ ệ ộ ủ ế  

n y sinh nhi u v n đ  xã h i nh : Nghèo đói, th t nghi p, ngả ề ấ ề ộ ư ấ ệ ười lang thang, 

nghi n ng p ma tuý, m i dâm  đã xu t hi n các phong trào làm vi c t  thi nệ ậ ạ ấ ệ ệ ừ ệ  

c a các cá nhân, t  ch c tình nguy n đ  giúp đ  nh ng ngủ ổ ứ ệ ể ỡ ữ ười kh n khó, b nố ầ  cùng vượt qua nh ng khó khăn trong cu c s ng. Sau đó, ngh  Công tác xã h i đãữ ộ ố ề ộ  hình thành và phát tri n đ  tham gia vào quá trình gi i quy t các v n đ  xã h iể ể ả ế ấ ề ộ  

r ng l n, ph c t p mà t  thân các ho t đ ng t  thi n, tình nguy n không thộ ớ ứ ạ ự ạ ộ ừ ệ ệ ể 

gi i quy t đả ế ược. Tuy nhiên, quá trình hình thành ngh  Công tác xã h i di n raề ộ ễ  khác nhau gi a các qu c gia, châu l c trên th  gi i. ữ ố ụ ế ớ

Sau đây, gi i thi u s  lớ ệ ơ ược quá trình hình thành, phát tri n Công tác xã h iể ộ  

 m t s  châu l c, qu c gia trên th  gi i và Vi t Nam

1. S  l ơ ượ ị c l ch s  Công tác xã h i trên th  gi i ử ộ ế ớ

 Châu âu: N c Anh là cái nôi xu t phát các phong trào làm vi c t  thi n

s m nh t (nh ng năm 1800) do b i c nh xã h i Anh lúc b y gi  n y sinh nhi uớ ấ ữ ố ả ộ ấ ờ ả ề  

v n đ  xã h i b i s  tác đ ng c a các cu c cách m ng công nghi p, nh : N nấ ề ộ ở ự ộ ủ ộ ạ ệ ư ạ  

th t nghi p, ngấ ệ ười lang thang, nghèo đói, nghi p ng p ma tuý và n n m i dâm ệ ậ ạ ạ  

Đ  góp ph n gi i quy t các v n đ  xã h i n y sinh, tho t đ u   Luân Đôn,ể ầ ả ế ấ ề ộ ả ạ ầ ở  nhi u nhóm tình nguy n viên đã hình thành. Hi p h i các t  ch c t  thi n (vi tề ệ ệ ộ ổ ứ ừ ệ ế  

t t là C.O.S) ra đ i   Luân Đôn năm 1869. Đây là t  ch c các ngắ ờ ở ổ ứ ười trí th c tìnhứ  nguy n g m các bác s , giáo viên, lu t s , k  s  h p nhau l i v i m c đíchệ ồ ỹ ậ ư ỹ ư ợ ạ ớ ụ  giúp đ  nh ng ngỡ ữ ười g p khó khăn. H  chia nhau đi thăm vi ng và giúp đặ ọ ế ỡ 

nh ng gia đình có v n đ  khó khăn   các khu nhà   chu t, xóm lao đ ng ữ ấ ề ở ổ ộ ộ

  Ban đ u ho t đ ng c a nhóm này ch  y u là c u tr  nh ng ngầ ạ ộ ủ ủ ế ứ ợ ữ ười th tấ  nghi p nghèo đói t ng b  xem là nh ng "k  lệ ừ ị ữ ẻ ười bi ng", "thi u đ o đ c". Sauế ế ạ ứ  

đó, h  nh n th y r ng n u c  ti p t c hình th c giúp đ  theo ki u ban phát thìọ ậ ấ ằ ế ứ ế ụ ứ ỡ ể  

đ i tố ượng s  trông ch ,   l i và không t  l c vẽ ờ ỷ ạ ự ự ươn lên. H  đã rút ra bài h c kinhọ ọ  nghi m và thay đ i hình th c giúp đ  thay vì s  giúp đ  mang tính ban phát b ngệ ổ ứ ỡ ự ỡ ằ  

s  t  giúp. COS đã t  ch c nhi u chự ự ổ ứ ề ương trình lao đ ng cho nh ng ngộ ữ ười nghèo còn kh  năng lao đ ng đ  h  có th  sinh s ng b ng công vi c làm ăn chính đáng.ả ộ ể ọ ể ố ằ ệ

   L ch s  t ng trị ử ừ ường h p cá nhân và s  chuy n bi n c a h  đợ ự ể ế ủ ọ ược ghi chép c n th n. Các h  s  c u tr  cá nhân đẩ ậ ồ ơ ứ ợ ượ ậc t p trung   t ng đ a phở ừ ị ương để tránh tình tr ng m t cá nhân đi kêu c u   nhi u c  quan.ạ ộ ứ ở ề ơ

   Lúc đ u COS không giúp đ  v t ch t, ch  thăm vi ng đ  gi i thi u choầ ỡ ậ ấ ỉ ế ể ớ ệ  các c  quan c u tr  Nh ng v  sau, do làm t t công vi c này nên COS đơ ứ ợ ư ề ố ệ ược các 

c  quan c u tr  chuy n giao cho COS làm công tác c u tr ơ ứ ợ ể ứ ợ

   T  ch  tr c ti p giúp đ  t ng cá nhân, ngừ ỗ ự ế ỡ ừ ười giúp đ  đã s m nh n raỡ ớ ậ  

r ng con ngằ ười lâm vào hoàn c nh khó khăn không ch  hoàn toàn do y u kém c aả ỉ ế ủ  chính cá nhân h  mà còn do nh ng tác đ ng b i môi trọ ữ ộ ở ường, c a quá trình phátủ  tri n nên c n thay đ i cách th c giúp đ  b ng cách tác đ ng đ n nh ng nguyênể ầ ổ ứ ỡ ằ ộ ế ữ  nhân làm n y sinh v n đ , vào s  tả ấ ề ự ương tác gi a các thành viên và xã h i.ữ ộ  

Nh ng kinh nghi m đ u tiên này c a COS đã đ t n n t ng cho ho t đ ng c aữ ệ ầ ủ ặ ề ả ạ ộ ủ  ngành Công tác xã h i sau này.ộ

Phương pháp giúp đ  mang tính khoa h c đ u tiên là phỡ ọ ầ ương pháp Công tác xã h i cá nhân, sau đó đ n Công tác xã h i nhóm và Phát tri n c ng đ ng. ộ ế ộ ể ộ ồ

 Đ i ngũ tình nguy n viên độ ệ ược đào t o các ki n th c, k  năng làm vi cạ ế ứ ỹ ệ  

v i đ i tớ ố ượng và tr  thành nh ng nhân viên xã h i chuyên nghi p. T  đó, nghở ữ ộ ệ ừ ề Công tác xã h i ra đ i và đã độ ờ ược xã h i ch p nh n, đ c l p v i các ngh  khác.ộ ấ ậ ộ ậ ớ ề

   M : Phong trào COS t  Anh lan sang M  và hình thành COS đ u tiên Ở ỹ ừ ỹ ầ ở Buffalo, New York năm 1877

Năm 1898, COS   New York m  khoá t p hu n nghi p v  đ u tiên cho 27ở ở ậ ấ ệ ụ ầ  

h c viên, g i là "khoá h c mùa hè cho các nhân viên ho t đ ng nhân đ o", th iọ ọ ọ ạ ộ ạ ờ  gian t p hu n kéo dài 6 tu n.ậ ấ ầ

Cũng trong năm 1898, trường đào t o các nhân viên xã h i đ u tiên đạ ộ ầ ượ  cthành l p ­ Trậ ường Nhân ái New York (sau này là Trường Đ i h c Công tác xãạ ọ  

h i Columbia). Năm 1904, chộ ương trình đào t o Công tác xã h i v i th i gianạ ộ ớ ờ  

đào t o m t năm đạ ộ ược ti n hành. Sau đó, l n lế ầ ượt ra đ i các trờ ường Công tác xã 

h i khác   Philadelphia, Boston, Chicago.ộ ở

  Năm 1905, Richard Cabot l n đ u tiên đã đ a Công tác xã h i vào b nhầ ầ ư ộ ệ  

vi n Đa khoa Massaclensetts và d n d n sau đó, các nhân viên xã h i có m tệ ầ ầ ộ ặ  

ho t đ ng t i các trạ ộ ạ ường h c, toà án và các t  ch c khác.ọ ổ ứ

Chương trình đào t o Công tác xã h i ban đ u t p trung vào c  nh ng nạ ộ ầ ậ ả ữ ỗ 

l c thay đ i môi trự ổ ường và n  l c giúp các cá nhân đi u ch nh t t h n v i môiỗ ự ề ỉ ố ơ ớ  

trường xã h i.ộ

 Năm 1917, Mary Richmond đã xu t b n cu n sách "Ch n đoán xã h i ­ấ ả ố ẩ ộ  Social Diagnosis". Đây được coi là d u m c quan tr ng đ u tiên cho vi c hìnhấ ố ọ ầ ệ  thành các lý thuy t và phế ương pháp Công tác xã h i. Cu n sách t p trung vào n iộ ố ậ ộ  dung người nhân viên xã h i nên can thi p v i các cá nhân nh  th  naò? Cho đ nộ ệ ớ ư ế ế  nay, các ti n trình làm vi c v i cá nhân đế ệ ớ ược bà đ a ra v n đư ẫ ượ ử ục s  d ng ph nầ  nào (t  bừ ước thu th p thông tin đ n ch n đoán và lên k  ho ch tr  li u).ậ ế ẩ ế ạ ị ệ

 Vào nh ng năm 1920, lý thuy t v  s  phát tri n nhân cách và tr  li u c aữ ế ề ự ể ị ệ ủ  Sigmund Freud được ph  bi n r ng rãi. Các khái ni m và nh ng lý gi i c a cácổ ế ộ ệ ữ ả ủ  nhà tâm lý h c đọ ược đ a ra phù h p v i các nhân viên xã h i làm vi c v i cáư ợ ớ ộ ệ ớ  nhân trong m i quan h  m t ­ m t v i đ i tố ệ ộ ộ ớ ố ượng. Vì v y Công tác xã h i ch uậ ộ ị  nhi u  nh hề ả ưởng c a lý thuy t này trong g n 3 th p k  sau đó. Đ n sau chi nủ ế ầ ậ ỷ ế ế  tranh th  gi i l n th  II, Công tác xã h i đế ớ ầ ứ ộ ược công nh n nh  m t ngh  chuyênậ ư ộ ề  nghi p.ệ

       Đ n nh ng năm 1960, có s  thay đ i di n ra trong vi c phát tri nế ữ ự ổ ễ ệ ể  chuyên môn Công tác xã h i cùng v i cách ti p c n Xã h i h c. Lúc này, phộ ớ ế ậ ộ ọ ươ  ngpháp ti p c n Xã h i h c t  ra có hi u qu  và phù h p khi đ a ra các t  ch c,ế ậ ộ ọ ỏ ệ ả ợ ư ổ ứ  

c  quan  vào vi c đáp  ng các nhu c u c a đ i tơ ệ ứ ầ ủ ố ượng

  Mô hình ho t đ ng công tác xã h i và đào t o công tác xã h i c a Anh vàạ ộ ộ ạ ộ ủ  

M  đã phát tri n lan r ng ra nhi u nỹ ể ộ ề ướ ởc   châu Âu (Hà Lan, Đ c, Pháp ) sangứ  châu Á và M  La tinh. ỹ

   Nh ng năm sau này, Công tác xã h i đữ ộ ược phát tri n theo nhi u mô hình,ể ề  quan đi m khác nhau, nh : Quan đi m b o v  quy n c a ph  n , kh ng ho ngể ư ể ả ệ ề ủ ụ ữ ủ ả  

và phát tri n các cách ti p c n: Ti p c n d a trên gi i pháp, ti p c n d a trênể ế ậ ế ậ ự ả ế ậ ự  

đi m m nh c a đ i tể ạ ủ ố ượng  Cho đ n ngày nay, Công tác xã h i chú tr ng vàoế ộ ọ  

vi c "trao quy n" tăng năng l c. Khác v i lúc s  khai ban đ u là tr  li u thì bâyệ ề ự ớ ơ ầ ị ệ  

gi  là can thi p.   ờ ệ

   châu Á, vi c đào t o nhân viên xã h i chuyên nghi p đỞ ệ ạ ộ ệ ược b t đ u tắ ầ ừ Trung Qu c, vào nh ng năm 1920. Sau đó sang  n Đ  và Philippin. Tuy nhiên,ố ữ Ấ ộ  

n đ  l i là n c đ u tiên   châu Á thành l p tr ng Công tác xã h i (tr ng

Công tác xã h i Bombay năm 1939). Trung Qu c, sau m t s  năm gián đo n đãộ ố ộ ố ạ  

ti p c n tr  l i ngành Công tác xã h i vào năm 1950.ế ậ ở ạ ộ Ở châu Á hi n nay đã thànhệ  

l p Hi p h i Công tác xã h i Châu Á ­ Thái Bình D ng.ậ ệ ộ ộ ươ

  Ngày nay, nhân viên xã h i chuyên nghi p độ ệ ược đào t o   t t c  các c pạ ở ấ ả ấ  trình đ  t  trung c p, c  nhân, th c s  đ n ti n s  Các trộ ừ ấ ử ạ ỹ ế ế ỹ ường đào t o Công tácạ  

xã h i phát tri n   h u h t các châu l c.ộ ể ở ầ ế ụ

  2. S  l ơ ượ ị c l ch s  Công tác xã h i   Vi t Nam ử ộ ở ệ

Th i k  thu c Pháp, công tác xã h i chuyên nghi p đờ ỳ ộ ộ ệ ược bi t t i qua hìnhế ớ  

nh các cán s  xã h i ph c v  trong các t  ch c Ch  th p đ , trong quân đ i

Pháp. Năm 1947, khoá hu n luy n cán s  xã h i Vi t Nam đ u tiên đấ ệ ự ộ ệ ầ ược H iộ  

Ch  th p đ  Pháp kh i xữ ậ ỏ ở ướng   Sài Gòn t i Trung tâm Thevent (đở ạ ường Thevent, nay là đường Tú Xương). Năm 1949, Trung tâm hu n luy n này đ i tên thànhấ ệ ổ  

Trường Công tác xã h i Caritas, đ t t i 38 ­ Tú Xộ ặ ạ ương, giao cho m t dòng n  tuộ ữ  Thiên chúa giáo qu n lý. Các khoá chính quy c a trả ủ ường đào t o nh ng nhân viênạ ữ  

công tác xã h i trình đ  Trung c p, g i là cán s  xã h i và ho t đ ng cho t iộ ộ ấ ọ ự ộ ạ ộ ớ  ngày mi n Nam đề ược gi i phóng.ả

  Th i k  chi n tranh ch ng M ,   mi n Nam, gi a th p k  60, B  Xã h iờ ỳ ế ố ỹ ở ề ữ ậ ỷ ộ ộ  

c a chính quy n Sài Gòn lúc đó yêu c u t  ch c Liên h p qu c (t  ch c UNDPủ ề ầ ổ ứ ợ ố ổ ứ  

và UNICEF) giúp đ  thành l p trỡ ậ ường Công tác xã h i. Theo đó, m t đoànộ ộ  chuyên gia qu c t  đã đố ế ược c  đ n Sài Gòn, cùng v i m t s  chuyên gia trongử ế ớ ộ ố  

nước xúc ti n vi c thành l p " Trế ệ ậ ường Công tác xã h i qu c gia", chộ ố ương trình đào t o 4 năm, đ u ra cu i cùng là C  nhân Công tác xã h i (ng ch giám s  xãạ ầ ố ử ộ ạ ự  

h i) độ ược chia làm 2 giai đo n (sau hai năm đ u sinh viên t t nghi p ra trạ ầ ố ệ ườ  nglàm vi c   ng ch Ki m s  xã h i, sau đó tr  l i h c ti p giai đo n hai đ  đệ ở ạ ể ự ộ ở ạ ọ ế ạ ể ượ  c

c p b ng C  nhân). Tuy nhiên, trấ ằ ử ường m i chu n b  đào t o giai đo n hai thìớ ẩ ị ạ ạ  

mi n Nam đề ược gi i phóng.ả

   Sau ngày gi i phóng mi n Nam, th ng nh t đ t nả ề ố ấ ấ ước, đào t o Công tácạ  

xã h i t m th i l ng xu ng. Vào nh ng năm đ u c a th p k  90, ho t đ ngộ ạ ờ ắ ố ữ ầ ủ ậ ỷ ạ ộ  Công tác xã h i và đào t o Công tác xã h i phát tri n tr  l i, trộ ạ ộ ể ở ạ ước h t   các t nhế ở ỉ  phía Nam, sau đó phát tri n m nh   các tính phía B c.       ể ạ ở ắ

   Năm 1992, b  môn Công tác xã h i độ ộ ược đ a vào gi ng gi ng d y t iư ả ả ạ ạ  khoa Ph  N  h c ­ Đ i h c m  bán công, thành ph  H  Chí Minh.ụ ữ ọ ạ ọ ở ố ồ

  Năm 1995, B  Lao đ ng ­ Thộ ộ ương binh và Xã h i t  ch c khoá t p hu nộ ổ ứ ậ ấ  Cán s  xã h i đ u tiên cho các gi ng viên thu c các trự ộ ầ ả ộ ường thu c B  và cán bộ ộ ộ làm Công tác xã h i t i các c  s  B o tr  xã h i thu c B  Đ c bi t, trongộ ạ ơ ở ả ợ ộ ộ ộ ặ ệ  khuôn kh  d  án h p tác UNV ­ MOLISA ­ CFSI, chổ ự ợ ương trình đào t o Công tácạ  

xã h i độ ược thúc đ y thông qua nhi u khoá t p hu n ng n h n v  Công tác xãẩ ề ậ ấ ắ ạ ề  

h i cho các cán b  làm Công tác xã h i   nhi u B , ngành và đ a phộ ộ ộ ở ề ộ ị ương trên 

ph m vi c  nạ ả ước

   Năm 1997, trường Cao đ ng Lao đ ng ­ Xã h i đẳ ộ ộ ược Chính ph  giaoủ  nhi m v  đào t o Công tác xã h i, trình đ  c  nhân Cao đ ng chuyên ngànhệ ụ ạ ộ ộ ử ẳ  Công tác Xã h i v i chộ ớ ương trình đào t o 3 năm. ạ

 M t s  trộ ố ường khác, nh : Đ i h c Khoa h c Xã h i và Nhân văn; Đ iư ạ ọ ọ ộ ạ  

h c Công đoàn ­ Hà N i; Trọ ộ ường Cán b  Ph  n  Trung ộ ụ ữ ương; Trường Thanh, Thi u niên Trung ế ương cũng đ a các n i dung Công tác xã h i vào chư ộ ộ ương trình đào t o c a trạ ủ ường theo các m c đ  khác nhau. ứ ộ

   Ngoài ra, nhi u B , ngành đ c s  giúp đ  c a các t  ch c Qu c t , các tề ộ ượ ự ỡ ủ ổ ứ ố ế ổ 

ch c phi Chính ph  đã ti n hành nhi u khoá t p hu n ng n h n v  Công tác xã h i choứ ủ ế ề ậ ấ ắ ạ ề ộ  các cán b  làm vi c v i tr  em, gia đình và c ng đ ng thông qua các ch ng trình d  án.ộ ệ ớ ẻ ộ ồ ươ ự

 Hi n nay, đào t o Công tác xã h i đang đệ ạ ộ ược quan tâm phát tri n r ngể ộ  

kh p t  Nam chí B c. N i dung chắ ừ ắ ộ ương trình đào t o t ng bạ ừ ước th  hi n tínhể ệ  chuyên nghi p c a ngh  Công tác xã h i. Hình th c đào t o phát tri n đa d ng,ệ ủ ề ộ ứ ạ ể ạ  phong phú (chính quy và phi chính quy). Đ c bi t, trặ ệ ường Cao đ ng Lao đ ng ­ẳ ộ  

Xã h i đã c  m t s  cán b , gi ng viên đi đào t o Th c s  Công tác xã h i ộ ử ộ ố ộ ả ạ ạ ỹ ộ ở ngoài nướ ạc t i các nước Canada, Philippin trong chương trình h p tác gi a Chínhợ ữ  

ph  Vi t Nam và Chính ph  Canada. Ngày 11 tháng 10 năm 2004, B  Giáo d c ­ủ ệ ủ ộ ụ  Đào t o đã ra quy t đ nh ban hành Chạ ế ị ương trình khung giáo d c đ i h c ngànhụ ạ ọ  Công tác xã h i trình đ  đ i h c, cao đ ng. Theo đó, m t s  trộ ộ ạ ọ ẳ ộ ố ường đ i h c, caoạ ọ  

đ ng trong h  th ng giáo d c qu c dân   nẳ ệ ố ụ ố ở ước ta được giao nhi m v  đào t oệ ụ ạ  công tác xã h i trình đ  đ i h c, cao đ ng.     ộ ộ ạ ọ ẳ

 Nh  v y, có th  nói r ng, v  c  b n Công tác xã h i đã có b  dày phátư ậ ể ằ ề ơ ả ộ ề  tri n trên th  gi i hàng vài ch c năm, th m chí có nh ng nể ế ớ ụ ậ ữ ước đã có b  dày phátề  tri n Công tác xã h i hàng trăm năm nay, để ộ ược xã h i th a nh n là m t nghộ ừ ậ ộ ề chuyên nghi p không th  thi u trong đ i s ng xã h i. T ng qu c gia có Hi pệ ể ế ờ ố ộ ừ ố ệ  

h i Công tác xã h i và Hi p h i các Trộ ộ ệ ộ ường Công tác xã h i. Trên ph m vi qu cộ ạ ố  

t , có Hi p h i Công tác xã h i qu c t ,  Hi p h i các trế ệ ộ ộ ố ế ệ ộ ường Đ i h c Công tácạ ọ  

xã h i toàn c u.ộ ầ

III. Tri t lý và giá tr  c a ngh  Công tác xã h i ế ị ủ ề ộ

1. Tri t lý c a ngh  Công tác xã h i ế ủ ề ộ

Trong các h c thuy t c a ch  nghĩa Mác ­ Lênin đ u đã kh ng đ nh: conọ ế ủ ủ ề ẳ ị  

ngườ ừi v a là m t th c th  t  nhiên v a là m t th c th  xã h i, con ngộ ự ể ự ừ ộ ự ể ộ ườ ừi v a là 

s n ph m c a xã h i v a là ch  th  c a l ch s  ả ẩ ủ ộ ừ ủ ể ủ ị ử

Là th c th  t  nhiên, con ng i có nh ng nhu c u v t ch t và tinh th n và đòi h iự ể ự ườ ữ ầ ậ ấ ầ ỏ  

đ c đáp  ng các nhu c u đó. Là th c th  c a xã h i, con ng i có các m i quan h  xãượ ứ ầ ự ể ủ ộ ườ ố ệ  

h i. ộ

Là con người xã h i, con ngộ ười có các m i quan h  tố ệ ương tác gi a conữ  

ngườ ới v i con người, con ngườ ới v i xã h i và liên h  ch t ch  v i t  nhiên. Độ ệ ặ ẽ ớ ự ể 

đ t t i s  phát tri n hài hoà gi a con ngạ ớ ự ể ữ ười và xã h i, gi a con ngộ ữ ườ ớ ự i v i tnhiên, đòi h i con ngỏ ườ ầi c n ph i th  hi n trách nhi m c a mình v i xã h i;ả ể ệ ệ ủ ớ ộ  

đ ng th i xã h i cũng ph i có trách nhi m b o v , giúp h  đáp  ng các nhu c uồ ờ ộ ả ệ ả ệ ọ ứ ầ  

c a cá nhân.ủ

Là con người, ai cũng có mong mu n đố ược an toàn, bình yên trong cu cộ  

s ng, đố ược tham gia, c ng hi n công s c, trí tu , tài năng c a mình cho đ tố ế ứ ệ ủ ấ  

nước và s  phát tri n c a cá nhân và xã h i.ự ể ủ ộ

Trong s  v n đ ng, phát tri n c a cá nhân và xã h i, suy cho cùng nh m đáp  ngự ậ ộ ể ủ ộ ằ ứ  ngày càng t t h n nhu c u c a con ng i và vì  m t xã h i ti n b  và công b ng h n.ố ơ ầ ủ ườ ộ ộ ế ộ ằ ơ  Tuy nhiên, trong th c ti n phát tri n,   m i th i k  khác nhau, m i ch  đ  xã h i khácự ễ ể ở ỗ ờ ỳ ỗ ế ộ ộ  nhau v n luôn luôn t n t i nh ng cá nhân, gia đình, c ng đ ng vì nhi u lý do khác nhauẫ ồ ạ ữ ộ ồ ề  không đ c đáp  ng các nhu c u c  b n c n cho cu c s ng. H  không đ c b o đ mượ ứ ầ ơ ả ầ ộ ố ọ ượ ả ả  trên th c t  các quy n c  b n c a con ng i, t o ra nh ng b t bình đ ng trong xã h i. ự ế ề ơ ả ủ ườ ạ ữ ấ ẳ ộ

Đ i tố ượng ph c v  c a công tác xã h i là con ngụ ụ ủ ộ ười. Mu n th c s  giúpố ự ự  

đ  con ngỡ ười, đáp  ng các quy n c  b n c a con ngứ ề ơ ả ủ ười, th c hi n công b ng xãự ệ ằ  

h i thì ngành Công tác xã h i c n trang b  cho mình m t n n t ng tri t lý làmộ ộ ầ ị ộ ề ả ế  kim ch  nam cho m i hành đ ng. Tri t lý hành đ ng đỉ ọ ộ ế ộ ược xây d ng trên c  sự ơ ở các quan đi m nhìn nh n con ngể ậ ười m t các đúng đ n, đó là 6 quan đi m mangộ ắ ể  tính nguyên t c, đ nh hắ ị ướng trong ho t đ ng cung c p các d ch v  cho conạ ộ ấ ị ụ  

người. Đó là:

­ Con người là trung tâm, là đ ng l c, là m i quan tâm hàng đ u c  b nộ ự ố ầ ơ ả  

c a xã h i.ủ ộ

­ Gi a cá nhân và xã h i có s  ph  thu c tác đ ng qua l i v i nhau.ữ ộ ự ụ ộ ộ ạ ớ

­ Cá nhân và xã h i đ u ph i có trách nhi m đ i v i nhau.ộ ề ả ệ ố ớ

­ Con người có nh ng nhu c u c  b n gi ng nhau, nh ng m i ngữ ầ ơ ả ố ư ỗ ười là 

m t th c th  đ c l p, có tính cách riêng, hoàn c nh s ng và nhu c u cá nhânộ ự ể ộ ậ ả ố ầ  không gi ng ngố ười khác, và có kh  năng thay đ i.ả ổ

 ­ M i con ngỗ ườ ầi c n được phát huy h t ti m năng c a mình và c n ph iế ề ủ ầ ả  

th c hi n trách nhi m c a mình đ i v i xã h i thông qua s  tích c c tham giaự ệ ệ ủ ố ớ ộ ự ự  vào xã h i.ộ

Xã h i có trách nhi m t o đi u ki n đ  kh c ph c nh ng tr  ng i đ i v iộ ệ ạ ề ệ ể ắ ụ ữ ở ạ ố ớ  

vi c phát huy ti m năng c a cá nhân. Nh ng tr  ng i  y chính là s  m t cânệ ề ủ ữ ở ạ ấ ự ấ  

b ng trong quan h  gi a cá nhân v i cá nhân và cá nhân v i xã h i.ằ ệ ữ ớ ớ ộ

Ho t đ ng Công tác xã h i chuyên nghi p đạ ộ ộ ệ ược đ t trên ti n đ  v  ni mặ ề ề ề ề  tin r ng t t c  con ngằ ấ ả ười (không phân bi t gi i tính, tu i tác, dân t c, ch ng t c,ệ ớ ổ ộ ủ ộ  tín ngưỡng, trình đ  h c v n, tính cách, tình tr ng kinh t , đ a v  chính tr ) đ uộ ọ ấ ạ ế ị ị ị ề  

có giá tr  và nhân ph m v n có. Con ngị ẩ ố ườ ầi c n được tôn tr ng và có m t đi uọ ộ ề  

ki n nh t đ nh cho cu c s ng có l i cho h  Công tác xã h i đ t ni m tin v  khệ ấ ị ộ ố ợ ọ ộ ặ ề ề ả năng thay đ i c a con ngổ ủ ười và môi trường xã h i c n cho cu c s ng c a conộ ầ ộ ố ủ  

người và s  phát tri n c a xã h i.         ự ể ủ ộ

Nói đ n h nh phúc con ngế ạ ười, trước h t ph i quan tâm đ n h nh phúcế ả ế ạ  

c a t ng ngủ ừ ườ ừi, t ng gia đình. Ch  khi nào các cá nhân đỉ ược h nh phúc, gia đìnhạ  

h nh phúc thì n n t ng xã h i m i đạ ề ả ộ ớ ược b n v ng, cũng nh  g c có v ng thìề ữ ư ố ữ  cây m i b n. Nh ng h nh phúc cá nhân ch  th c s  có đớ ề ư ạ ỉ ự ự ược khi và ch  khi giaỉ  đình và xã h i phát tri n hài hoà, khi t ng ngộ ể ừ ười không ch  lo cho riêng mình màỉ  

ph i có trách nhi m v i ngả ệ ớ ười khác, v i xã h i trên tinh th n mình vì m i ngớ ộ ầ ọ ườ  i,

m i ngọ ười vì mình

M t ngộ ười làm phúc không ph i là m t nhân viên xã h i. Công tác xã h iả ộ ộ ộ  

là m t khoa h c, m t ngh , có h  th ng tri t lý và lý thuy t, k  năng riêng. Vi cộ ọ ộ ề ệ ố ế ế ỹ ệ  

th c hi n nhi m v  c a các nhân viên xã h i đự ệ ệ ụ ủ ộ ược ki m soát thông qua các quyể  

đ nh v  đ o đ c c a ngành Công tác xã h i. Các quy đ nh đ o đ c này đị ề ạ ứ ủ ộ ị ạ ứ ược xây 

d ng trên c  s  n n t ng tri t lý, các giá tr  và các nguyên t c hành đ ng c aự ơ ở ề ả ế ị ắ ộ ủ  Công tác xã h i.ộ

2. Các giá tr  c a ngh  Công tác xã h i ị ủ ề ộ

Giá   trị  là   nh ng   quan   ni m   v   s   khao   khát   đ nh   h ng   hành   đ ngữ ệ ề ự ị ướ ộ  (Bengston và Lovejoy)

Hay giá tr  là m t chu n m c phân bi t nh ng m c đích ho c các hànhị ộ ẩ ự ệ ữ ụ ặ  

đ ng mà chúng ta tin tộ ưởng là quan tr ng đ  theo đu i (1987, Tropman và Cox).ọ ể ổ

Nh  v y, giá tr  là nh ng đi u chúng ta mu n có (ph i, nên, c n ­ đó làư ậ ị ữ ề ố ả ầ  

nh ng câu mu n di n t  giá tr ). M i ngữ ố ễ ả ị ỗ ườ ềi đ u có m t giá tr  đ c đáo, đó là giáộ ị ộ  

tr  cá nhân, giá tr  gia đình, giá tr  xã h i, giá tr  ngh  nghi p.ị ị ị ộ ị ề ệ

S  nhìn nh n giá tr  c a m i ngự ậ ị ủ ỗ ười khác nhau. Đôi khi ta cho r ng m iằ ỗ  

ngườ ềi đ u hi u, nên ta không đ  c p đ n ho c đôi khi ta cho r ng ta và ngể ề ậ ế ặ ằ ườ  ikhác có nh ng giá tr  khác nhau, nên ta cũng không nói đ n nh ng đi u đó n a.ữ ị ế ữ ề ữ  

Có khi nh ng giá tr  đó l i c nh tranh l n nhau. Ví d : có ngữ ị ạ ạ ẫ ụ ười xem vi c tệ ự 

quy t là giá tr  c a con ngế ị ủ ười cá nhân và coi đó là quan tr ng. Song h  l i tin vàoọ ọ ạ  tính quan tr ng trên h t c a gia đình.ọ ế ủ

Các giá tr  đôi khi l i đ i đ u nhau nh ng v n t n t i song song v i nhau.ị ạ ố ầ ư ẫ ồ ạ ớ  Chúng ta hi u r ng con ngể ằ ười ph i có nh ng nhu c u c  b n đ  duy trì cu cả ữ ầ ơ ả ể ộ  

s ng, và vì th  đ  sinh t n con ngố ế ể ồ ười ph i không ng ng đ u tranh c i t o thiênả ừ ấ ả ạ  nhiên, c i t o xã h i. Và ngả ạ ộ ượ ạc l i, xã h i c n ph i t o ra nh ng đi u ki n vàộ ầ ả ạ ữ ề ệ  

c  h i cho con ngơ ộ ườ ượi đ c phát huy ti m năng, đề ược đáp  ng các nhu c u cứ ầ ơ 

b n c n cho cu c s ng cá nhân, nh t là nh ng cá nhân và nhóm xã h i y u th ,ả ầ ộ ố ấ ữ ộ ế ế  thi t thòi, d  b  t n thệ ễ ị ổ ương. Hay trong th c hành Công tác xã h i chuyên nghi p,ự ộ ệ  các đ i tố ượng đ u ph i đề ả ược ch p nh n cho dù h  là ai, nh ng chúng ta khôngấ ậ ọ ư  

th  ch p nh n nh ng hành vi sai l ch chu n m c đ o đ c cá nhân, đ o đ c xãể ấ ậ ữ ệ ẩ ự ạ ứ ạ ứ  

h i. Đi u này gi i thích vì sao có khi các giá tr  l i đ i đ u nhau.ộ ề ả ị ạ ố ầ

Đi m khác bi t gi a nhân viên xã h i v i ngể ệ ữ ộ ớ ười khác là nhân viên xã h iộ  

hi u để ược giá tr  c a mình rõ ràng và quan tr ng h n ngị ủ ọ ơ ười nhân viên xã h i ýộ  

th c đứ ược giá tr  c a ngành vào quá trình th c hi n công vi c. Sau đây là nh ngị ủ ự ệ ệ ữ  giá tr  ch  y u trong Công tác xã h i:ị ủ ế ộ

­ Vì phúc l i c a con ng ợ ủ ườ  Ph c v  con ng i: ụ ụ ười, đáp  ng các nhu c u c aứ ầ ủ  con người là m c đích đ u tiên c a Công tác xã h i. Con ngụ ầ ủ ộ ười có nh ng quy nữ ề  

c  b n đã đơ ả ược lu t pháp qu c t  và lu t pháp c a t ng qu c gia quy đ nh.ậ ố ế ậ ủ ừ ố ị  Trong đó có quy n hề ưởng an sinh xã h i. Cho nên con ngộ ườ ầi c n ph i là đ iả ố  

tượng th  hụ ưởng ch  y u và tham gia tích c c vào quá trình th c hi n các quy nủ ế ự ự ệ ề  con người. Các nguyên t c v  quy n con ngắ ề ề ười luôn luôn được coi là n n t ngề ả  

c a Công tác xã h i.ủ ộ

Đi u 25 c a Công ề ủ ước qu c t  v  quy n con ngố ế ề ề ười đã ghi rõ: " M iọ  

ngườ ềi đ u có quy n đề ược b o đ m m t m c s ng c n thi t, đ  cho s c khoả ả ộ ứ ố ầ ế ủ ứ ẻ 

và s  yên vui c a b n thân và gia đình, bao g m có đ  ăn, đ  m c, có nhà   vàự ủ ả ồ ủ ủ ặ ở  

được chăm sóc y t , cũng nh  các d ch v  xã h i c n thi t, và quy n đế ư ị ụ ộ ầ ế ề ược b oả  

hi m trong trể ường h p th t nghi p, b  đau  m, tàn ph  ho c goá b a, khi v  giàợ ấ ệ ị ố ế ặ ụ ề  

ho c g p nh ng thi u th n v t ch t khác trong nh ng hoàn c nh vặ ặ ữ ế ố ậ ấ ữ ả ượt quá khả năng đ i phó c a h ố ủ ọ

Phúc l i cho m i ng i là m c tiêu h ng đích c a quá trình xây d ng m t xãợ ọ ườ ụ ướ ủ ự ộ  

h i ti n b , văn minh, m t xã h i cho m i ng i. Chính vì v y, khi còn s ng Ch  t chộ ế ộ ộ ộ ọ ườ ậ ố ủ ị  

H  Chí Minh đã t ng nói: "Tôi ch  có m t ham mu n, ham mu n t t b c là làm sao choồ ừ ỉ ộ ố ố ộ ậ  

n c nhà đ c hoàn toàn đ c l p, dân ta đ c hoàn toàn t  do, đ ng bào ai cũng đ cướ ượ ộ ậ ượ ự ồ ượ  

h ng c m no áo  m, ai cũng đ c h c hành". Khi n c nhà đã giành đ c đ c l p,ưở ơ ấ ượ ọ ướ ượ ộ ậ  

Ch  t ch H  Chí Minh cũng đã t ng nói: "N c nhà giành đ c đ c l p, nhân dân đ củ ị ồ ừ ướ ượ ộ ậ ượ  

t  do mà đ ng bào không đ c h ng c m no, áo  m thì đ c l p ph ng có ích l i gì"ự ồ ượ ưở ơ ấ ộ ậ ỏ ợ  

và Ng i coi vi c chăm nom đ i s ng h nh phúc c a nhân dân là trách nhiêm và b nườ ệ ờ ố ạ ủ ổ  

ph n c a Đ ng và Chính ph , đi u này đ c th  hi n r t rõ trong ch ng trình Vi tậ ủ ả ủ ề ượ ể ệ ấ ươ ệ  Minh (1946), Ch  t ch H  Chí Minh đã vi t: "Chính sách c a Đ ng và Chính ph  là ph iủ ị ồ ế ủ ả ủ ả  

h t s c chăm nom đ n đ i s ng c a nhân dân. N u dân đói, Đ ng và Chính ph  có l i;ế ứ ế ờ ố ủ ế ả ủ ỗ  

N u dân rét, Đ ng và Chính ph  có l i; N u dân  m, Đ ng và Chính ph  có l i".ế ả ủ ỗ ế ố ả ủ ỗ

Khi n c nhà đã hoàn toàn đ c l p, th ng nh t, c  n c đi lên ch  nghĩa xã h i,ướ ộ ậ ố ấ ả ướ ủ ộ  

Đ ng và Nhà n c ta v n kiên đ nh đi theo con đ ng mà Ch  t ch H  Chí Minh đãả ướ ẫ ị ườ ủ ị ồ  

ch n, ti n hành công cu c đ i m i đ t n c vì m c tiêu "Dân giàu, n c m nh, xã h iọ ế ộ ổ ớ ấ ướ ụ ướ ạ ộ  công b ng, dân ch  và văn minh". Cùng v i đ y m nh phát tri n kinh t , Đ ng ta chằ ủ ớ ẩ ạ ể ế ả ủ 

tr ng gi i quy t t t các v n đ  xã h i, coi đây là h ng chi n l c th  hi n b n ch tươ ả ế ố ấ ề ộ ướ ế ượ ể ệ ả ấ  

u vi t c a ch  đ  ta. Các quan đi m, ch  tr ng c a Đ ng và Nhà n c ta v  chăm lo

m  r ng h  th ng B o hi m xã h i và an sinh xã h i; c i cách c  b n ch  đở ộ ệ ố ả ể ộ ộ ả ơ ả ế ộ 

ti n lề ương; đ y nhanh các chẩ ương trình xoá đói, gi m nghèo; th c hi n chínhả ự ệ  

sách  u đãi xã h i và v n đ ng toàn dân tham gia các ho t đ ng đ n  n đápư ộ ậ ộ ạ ộ ề ơ  nghĩa, u ng nố ước nh  ngu n đ i v i các lão thành cách m ng, nh ng ngớ ồ ố ớ ạ ữ ười có công v i nớ ước, Bà m  Vi t Nam anh hùng, thẹ ệ ương binh và cha m , v  con li tẹ ợ ệ  

sĩ, gia đình chính sách; ki m soát quy mô dân s  và t ng bể ố ừ ước nâng cao ch tấ  

lượng dân s , chăm sóc s c kho  nhân dân, m  r ng và hoàn thi n m ng lố ứ ẻ ở ộ ệ ạ ướ  i y

t ; chăm sóc và b o v  tr  em; đ y m nh phong trào toàn dân t p luy n th  d cế ả ệ ẻ ẩ ạ ậ ệ ể ụ  

­ th  thao v.v  đ ng th i, đ y m nh đ u tranh phòng ch ng t i ph m, gi  gìnể ồ ờ ẩ ạ ấ ố ộ ạ ữ  

tr t t , k  cậ ự ỷ ương xã h i, ngăn ch n và bài tr  các t  n n xã h i; ngăn ch n, ti nộ ặ ừ ệ ạ ộ ặ ế  

t i đ y lùi đ i d ch HIV/AIDS. Xây d ng l i s ng văn minh, lành m nh. Cácớ ẩ ạ ị ự ố ố ạ  quan đi m, ch  trể ủ ương c a Đ ng và Nhà nủ ả ước ta v  chăm lo phúc l i cho conề ợ  

người đã được th  ch  hoá trong Hi n pháp và các văn b n pháp lu t. ể ế ế ả ậ

Đ  góp ph n gi i quy t các v n đ  xã h i nêu trên, ngành Công tác xã h iể ầ ả ế ấ ề ộ ộ  

có v  trí, vai trò r t quan tr ng trong vi c tri n khai các chính sách, chị ấ ọ ệ ể ương trình 

an sinh xã h i; trong đó nhân viên xã h i là nh ng ngộ ộ ữ ười cung c p các d ch v  xãấ ị ụ  

h i c n cho phúc l i c a cá nhân, gia đình, c ng đ ng và góp ph n gi i quy tộ ầ ợ ủ ộ ồ ầ ả ế  các v n đ  xã h i.  ấ ề ộ

­ Vì s  công b ng xã h i: ự ằ ộ  Công b ng xã h i là n n t ng c a Công tác xãằ ộ ề ả ủ  

h i. Ngành Công tác xã h i, mà tr c ti p là nhân viên xã h i luôn đ u tranh trộ ộ ự ế ộ ấ ướ  c

nh ng b t công trong xã h i nh m b o đ m trên th c t  các quy n c  b n c aữ ấ ộ ằ ả ả ự ế ề ơ ả ủ  con người, nh t là vi c đ u tranh ch ng l i m i phân bi t xã h i. M i ngấ ệ ấ ố ạ ọ ệ ộ ọ ườ  i

đ u bình đ ng trề ẳ ước pháp lu t và đậ ược pháp lu t b o v , không có b t k  sậ ả ệ ấ ỳ ự phân bi t nào. Đi u này đã đệ ề ược ghi nh n trong các văn ki n qu c t  v  quy nậ ệ ố ế ề ề  con người. Tuyên ngôn th  gi i v  quy n con ngế ớ ề ề ười đã kh ng đ nh: "m i ngẳ ị ọ ườ  isinh ra đ u bình đ ng v  ph m giá và các quy n" (Đi u 1),  "M i ngề ẳ ề ẩ ề ề ọ ườ ềi đ u có quy n s ng, quy n t  do và an ninh cá nhân" (Đi u 3).ề ố ề ự ề

Năm 1945, sau khi quân đ i Liên xô đánh th ng ch  nghĩa phát xít, nhân dân ta đãộ ắ ủ  làm Cách m ng tháng Tám thành công. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, Ch  t ch H  Chí Minhạ ủ ị ồ  

đ c Tuyên ngôn đ c l p, khai sinh n c Vi t Nam dân ch  c ng hoà, Nhà n c côngọ ộ ậ ướ ệ ủ ộ ướ  nông đ u tiên   Đông ­ Nam châu Á. T i b n Tuyên ngôn l ch s  này có đo n vi t: ầ ở ạ ả ị ử ạ ế "T tấ  

c  m i ngả ọ ười sinh ra đ u có quy n bình đ ng. T o hoá cho h  nh ng quy nề ề ẳ ạ ọ ữ ề  không ai có th  xâm ph m để ạ ược; trong nh ng quy n  y, có quy n đữ ề ấ ề ược s ng,ố  quy n t  do và quy n m u c u h nh phúc".ề ự ề ư ầ ạ

L i nói b t h   y   trong b n Tuyên ngôn đ c l p năm 1776 c a nờ ấ ủ ấ ở ả ộ ậ ủ ướ  c

M  Suy r ng ra, câu  y có nghĩa là t t c  các dân t c trên th  gi i đ u sinh raỹ ộ ấ ấ ả ộ ế ớ ề  bình đ ng; dân t c nào cũng có quy n s ng, quy n sung sẳ ộ ề ố ề ướng và quy n t  do.ề ự

B n Tuyên ngôn nhân quy n và dân quy n c a Cách m ng Pháp năm 1791ả ề ề ủ ạ  cũng nói:" Người ta sinh ra t  do và bình đ ng v  quy n l i; và ph i luôn luônự ẳ ề ề ợ ả  

đượ ực t  do và bình đ ng v  quy n l i".ẳ ề ề ợ

Đó là l  ph i không ai ch i cãi đẽ ả ố ược

Vì nh ng l  trên, chúng tôi, Chính ph  lâm th i c a nữ ẽ ủ ờ ủ ước Vi t Nam dânệ  

ch  c ng hoà, tr nh tr ng tuyên b  v i th  gi i r ng:ủ ộ ị ọ ố ớ ế ớ ằ

Nước Vi t Nam có quy n hệ ề ưởng t  do và đ c l p, và s  th t đã tr  thànhự ộ ậ ự ậ ở  

m t nộ ướ ực t  do đ c l p. Toàn th  dân t c Vi t Nam quy t đem t t c  tinh th nộ ậ ể ộ ệ ế ấ ả ầ  

và l c lự ượng, tính m ng và c a c i đ  gi  v ng quy n t  do, đ c l p  y".ạ ủ ả ể ữ ữ ề ự ộ ậ ấ

Chính vì th , cho dù đ t nế ấ ước còn g p muôn vàn khó khăn trong cu cặ ộ  kháng chi n gi  gìn n n đ c l p v a m i giành đế ữ ề ộ ậ ừ ớ ược, Ch  t ch H  Chí Minh đãủ ị ồ  ban hành nhi u chính sách xã h i liên quan đ n đ i s ng c a m i t ng l p nhânề ộ ế ờ ố ủ ọ ầ ớ  dân t  công nhân, nông dân, binh sĩ, trí th c đ n tr  em, ph  n , ngừ ứ ế ẻ ụ ữ ười già, 

người tàn t t,  thậ ương nhân   Và đ  th c hi n k  ho ch ki n qu c (năm 1946),ể ự ệ ế ạ ế ố  trong th  g i U  ban nhân dân các k , t nh, huy n và làng, Ch  T ch H  Chíư ử ỷ ỳ ỉ ệ ủ ị ồ  Minh đã vi t: "Chính ph  ta đã h a v i dân, s  g ng s c làm cho ai n y đ u cóế ủ ứ ớ ẽ ắ ứ ấ ề  

ph n h nh phúc. Trong vi c ki n thi t nầ ạ ệ ế ế ước nhà, s a sang m i vi c, ph i làmử ọ ệ ả  

d n d n, không th  m t tháng, m t năm mà làm đầ ầ ể ộ ộ ược h t. Song ngay t  bế ừ ướ  c

đ u, chúng ta ph i theo đúng phầ ả ương châm: Vi c gì l i cho dân, ta ph i h t s cệ ợ ả ế ứ  làm. Vi c gì h i cho dân, ta ph i h t s c tránh".ệ ạ ả ế ứ

Đ c bi t, quy n t  do, bình đ ng công dân đã đ c quy đ nh trong các Hi n phápặ ệ ề ự ẳ ượ ị ế  năm 1946 và đ c k  th a, phát tri n trong các Hi n pháp năm 1959,  Hi n pháp nămượ ế ừ ể ế ế  

1980 và  Hi n pháp năm 1992   Ch ng h n, nói v  quy n bình đ ng nam ­ n , Đi u 63ế ẳ ạ ề ề ẳ ữ ề  (Hi n pháp năm 1992) quy đ nh: "Công dân n  và nam có quy n ngang nhau v  m i m tế ị ữ ề ề ọ ặ  chính tr , kinh t , văn hoá, xã h i và gia đình. Nghiêm c m m i hành vi phân bi t đ i xị ế ộ ấ ọ ệ ố ử 

v i ph  n , xúc ph m nhân ph m ph  n ". Đ i v i tr  em, Đi u 65 quy đ nh: "Tr  emớ ụ ữ ạ ẩ ụ ữ ố ớ ẻ ề ị ẻ  

đ c gia đình, Nhà n c và xã h i b o v , chăm sóc". Đ i v i thanh niên, Đi u 66, quyượ ướ ộ ả ệ ố ớ ề  

đ nh: "Thanh niên đ c gia đình, Nhà n c và xã h i t o đi u ki n h c t p, lao đ ng vàị ượ ướ ộ ạ ề ệ ọ ậ ộ  

gi i trí, phát tri n th  l c, trí tu , b i d ng v  đ o đ c, truy n th ng dân t c, ý th cả ể ể ự ệ ồ ưỡ ề ạ ứ ề ố ộ ứ  công dân và lý t ng xã h i ch  nghĩa, đi đ u trong công cu c lao đ ng sáng t o và b oưở ộ ủ ầ ộ ộ ạ ả  

v  T  qu c".  Đ i v i nh ng ng i có công v i n c và các đ i t ng xã h i khác,ệ ổ ố ố ớ ữ ườ ớ ướ ố ượ ộ  

Đi u 67 quy đ nh: "Th ng binh, b nh binh, gia đình li t sĩ đ c h ng các chính sáchề ị ươ ệ ệ ượ ưở  

u đãi c a Nhà n c. Th ng binh đ c t o đi u ki n ph c h i ch c năng lao đ ng,

có vi c làm phù h p v i s c kho  và có đ i s ng  n đ nh   Ng i già, ng i tàn t t,ệ ợ ớ ứ ẻ ờ ố ổ ị ườ ườ ậ  

tr  m  côi không n i n ng t a đ c Nhà n c và xã h i giúp đ ". ẻ ồ ơ ươ ự ượ ướ ộ ỡ    

­ Tôn tr ng ph m giá con ng ọ ẩ ườ : Ch p nh n đ i t i ấ ậ ố ượng được xem là m tộ  trong các nguyên t c hành đ ng c a nhân viên xã h i. M i cá nhân đ u có giá trắ ộ ủ ộ ỗ ề ị 

và nhân ph m, b i h  là con ngẩ ở ọ ười. Tuy nhiên c n hi u r ng tôn tr ng ph m giáầ ể ằ ọ ẩ  khác v i tôn tr ng hành vi. Con ngớ ọ ười có quy n t  do, đề ự ược lu t pháp qu c tậ ố ế 

và qu c gia quy đ nh. T  do bao g m quy n có th  làm m i đi u không gây h iố ị ự ồ ề ể ọ ề ạ  cho người khác. Nh  v y, trong th c hành công tác xã h i vi c tôn tr ng và th cư ậ ự ộ ệ ọ ự  

hi n các quy n t  do c a m i ngệ ề ự ủ ỗ ười ch  b  gi i h n trong vi c b o đ m cho cácỉ ị ớ ạ ệ ả ả  thành viên được hưởng các quy n đó, các gi i h n này ch  có th  do lu t phápề ớ ạ ỉ ể ậ  quy đ nh.ị

H i ngh  nhân quy n th  gi i (năm 1993) đã tuyên b : Nh n th c và xácộ ị ề ế ớ ố ậ ứ  

đ nh r ng t t c  các quy n con ngị ằ ấ ả ề ườ ềi đ u xu t phát t  ph m giá trong m i conấ ừ ẩ ỗ  

người và con người là đ i tố ượng trung tâm c a quy n con ngủ ề ười và quy n t  doề ự  

c  b n.ơ ả

Hi n pháp năm 1992   nế ở ước ta cũng đã quy đ nh: "Công dân có quy n b tị ề ấ  

kh  xâm ph m v  thân th , đả ạ ề ể ược pháp lu t b o h  v  tính m ng, s c kho ,ậ ả ộ ề ạ ứ ẻ  danh d  và nhân ph m   Nghiêm c m m i hình th c truy b c, nh c hình, xúcự ẩ ấ ọ ứ ứ ụ  

ph m danh d , nhân ph m công dân".  ạ ự ẩ

­ Tin t ưở ng vào kh  năng thay đ i tích c c c a cá nhân và xã h i ả ổ ự ủ ộ : Là con 

người, ai cũng có nh ng mong mu n, khát v ng v  m t tữ ố ọ ề ộ ương lai t t đ p cho cáố ẹ  nhân và xã h i. H  không th  cam ch u hoàn c nh hi n t i mà luôn đ u tranh,ộ ọ ể ị ả ệ ạ ấ  hành đ ng đ  t o ra nh ng thay đ i có l i cho cu c s ng c a h , cho s  phátộ ể ạ ữ ổ ợ ộ ố ủ ọ ự  tri n xã h i. L ch s  v n đ ng và phát tri n c a xã h i loài ngể ộ ị ử ậ ộ ể ủ ộ ười đã ch ng minhứ  

đi u đó. Trên th c t , nhi u ngề ự ế ề ười nghèo đã không cam ph n nghèo đói và h  đãậ ọ  

c  g ng đ  vố ắ ể ượt qua tình c nh nghèo đói; nhi u ngả ề ười khuy t t t đã vế ậ ượt lên số 

ph n trong sinh ho t, h c t p và lao đ ng, hoà nh p xã h i   ậ ạ ọ ậ ộ ậ ộ

Công tác xã h i bao g m c  h  th ng lý thuy t và k  năng đ  đi u ch nhộ ồ ả ệ ố ế ỹ ể ề ỉ  hành vi con người, h  th ng xã h i và môi trệ ố ộ ường xã h i. B i Công tác xã h iộ ở ộ  

đ t ni m tin vào s  thay đ i c a con ngặ ề ự ổ ủ ười và s  thay đ i c a xã h i, đó là đ ngự ổ ủ ộ ộ  

l c cho hành đ ng c a ngành Công tác xã h i, c a nhân viên xã h i chuyênự ộ ủ ộ ủ ộ  nghi p trong quá trình giúp đ  con ngệ ỡ ười thay đ i nh n th c, thái đ  và hành vi,ổ ậ ứ ộ  cũng nh  nh ng thay đ i nh n th c, thái đ  và hành vi xã h i đ i v i con ngư ữ ổ ậ ứ ộ ộ ố ớ ườ  itrong ti n trình xây d ng và phát tri n xã h i.ế ự ể ộ

­  Đóng góp vào s  c i ti n các th  ch  và thi t ch  t  ch c: ự ả ế ể ế ế ế ổ ứ   Vì ch tấ  

lượng cu c s ng c a con ngộ ố ủ ười, Công tác xã h i ý th c r ng, nh ng khó khăn,ộ ứ ằ ữ  

tr  ng i c a cá nhân, gia đình, c ng đ ng không ch  đ n thu n do nh ng h nở ạ ủ ộ ồ ỉ ơ ầ ữ ạ  

ch , y u kém t  phía b n thân m i cá nhân, m i gia đình, m i c ng đ ng mà cònế ế ừ ả ỗ ỗ ỗ ộ ồ  

do t  phía môi trừ ường xã h i tác đ ng. Nh ng tác nhân này có th  là chính sách,ộ ộ ữ ể  

th  ch  và thi t ch  ch a phù h p, gây ra nh ng b t l i cho con ngể ế ế ế ư ợ ữ ấ ợ ười. Trong quá trình hành đ ng, ngộ ười nhân viên xã h i không ch  thu n tuý cung c p cácộ ỉ ầ ấ  

d ch v  xã h i đ  đáp  ng các nhu c u c a con ngị ụ ộ ể ứ ầ ủ ười, th c hi n công b ng xãự ệ ằ  

h i mà còn tác đ ng đ n vi c c i cách chính sách, th  ch  và thi t ch  xã h i vìộ ộ ế ệ ả ể ế ế ế ộ  

cu c s ng t t đ p h n cho con ngộ ố ố ẹ ơ ười. 

3. Chu n m c đ o đ c trong Công tác xã h i ẩ ự ạ ứ ộ

Chu n m c đ o đ c là t p h p nh ng quy đ nh xã h i v  các giá tr  đ oẩ ự ạ ứ ậ ợ ữ ị ộ ề ị ạ  

đ c mà cá nhân, ngh  nghi p và xã h i c n th c hi n.ứ ề ệ ộ ầ ự ệ

  Chu n m c đ o đ c trong Công tác xã h i đẩ ự ạ ứ ộ ược hi u là t p h p các quyể ậ ợ  

đ nh v  nh ng giá tr  chu n m c đ o đ c c a ngh  mà ngị ề ữ ị ẩ ự ạ ứ ủ ề ười nhân viên xã h iộ  

c n ph i th c hi n. Nó mô t  trách nhi m và hành vi c a nhân viên xã h i trongầ ả ự ệ ả ệ ủ ộ  

th c hành Công tác xã h i nh m đ nh hự ộ ằ ị ướng hành đ ng cho nhân viên xã h i vàộ ộ  ngăn ng a nh ng hành vi l ch l c chu n m c đ o đ c cá nhân c a nhân viên xãừ ữ ệ ạ ẩ ự ạ ứ ủ  

h i trong m i tình hu ng, nh t là nh ng tình hu ng ph c t p mà nhân viên xãộ ọ ố ấ ữ ố ứ ạ  

h i ph i độ ả ương đ u. ầ

M c đích c a vi c quy đ nh chu n m c đ o đ c nh m:ụ ủ ệ ị ẩ ự ạ ứ ằ

­ Quy đ nh hành vi c a ngị ủ ười nhân viên xã h i,ộ

­ Xác đ nh quy n h n và trách nhi m c a nhân viên xã h i khi th c hi n côngị ề ạ ệ ủ ộ ự ệ  

người nhân viên xã h i n u ch  có s  nhi t tình, có tri th c, ki n th c, k  năngộ ế ỉ ự ệ ứ ế ứ ỹ  công tác xã h i thì ch a đ  mà m i nhân viên xã h i khi hành ngh  còn ph i cóộ ư ủ ỗ ộ ề ả  

"Tâm" v i đ i tớ ố ượng, v i ngh ớ ề

Quy đi u đ o đ c đề ạ ứ ược xây d ng theo t ng ngh  và c  th  cho t ngự ừ ề ụ ể ừ  

nước. M i ngh  chuyên môn đ u có quy đi u đ o đ c riêng, là kim ch  nam đ nhỗ ề ề ề ạ ứ ỉ ị  

hướng hành vi c a ngủ ười th c hi n. Đ o đ c ngh  nghi p gi i h n nh ngự ệ ạ ứ ề ệ ớ ạ ữ  quy n l c c a ngh , nh m ngăn ch n s  l m d ng quy n l c và ân hề ự ủ ề ằ ặ ự ạ ụ ề ự ưởng mà ngh  nghi p có đề ệ ược trong khi hành ngh  ề Ví dụ: Trong ngành Y, lu t pháp quyậ  

đ nh các đi u ki n đị ề ệ ược hành ngh , đề ượ ơc c  quan có th m quy n c p gi y phépẩ ề ấ ấ  hành ngh ; theo đó, ch  các bác s  đề ỉ ỹ ược c p phép m i đấ ớ ược quy n khám b nh,ề ệ  

kê đ n thu c cho b nh nhân  Trong Công tác xã h i hi n đ i cũng v y, nhi uơ ố ệ ộ ệ ạ ậ ề  

nước ch  c p phép hành ngh  cho nh ng ngỉ ấ ề ữ ười đã được đào t o ki n th c, kạ ế ứ ỹ năng công tác xã h i chuyên nghi p. Nhân viên xã h i hành đ ng trong khuônộ ệ ộ ộ  

kh  các quy đi u đ o đ c do Hi p h i các nhà công tác xã h i chuyên nghi pổ ề ạ ứ ệ ộ ộ ệ  xây d ng và đự ược pháp lu t b o v  B t c  hành vi vi ph m nào c a nhân viênậ ả ệ ấ ứ ạ ủ  

xã h i đ i v i quy đi u đ o đ c c a ngành đ ng nghĩa v i vi c tộ ố ớ ề ạ ứ ủ ồ ớ ệ ước đi nh ngữ  quy n l c và nh ng ân hề ự ữ ưởng mà xã h i dành cho h ộ ọ

Quy n l c là kh  năng  nh h ng đ n ng i khác. Cho nên nhân viên xã h i cóề ự ả ả ưở ế ườ ộ  

r t nhi u quy n l c khi làm vi c v i đ i t ng. Công c  c a nhân viên xã h i là quy nấ ề ề ự ệ ớ ố ượ ụ ủ ộ ề  

l c, đó là nh ng ki n th c, c  quan làm vi c c a nhân viên xã h i và s  u  thác c a xãự ữ ế ứ ơ ệ ủ ộ ự ỷ ủ  

h i, c a đ i t ng. Đó là lý do đ  nhân viên xã h i làm vi c và h p đ ng v i đ i t ng,ộ ủ ố ượ ể ộ ệ ợ ồ ớ ố ượ  

đ  đ i t ng bi t m t cách rõ ràng v  nh ng gì   nhân viên xã h i và nh ng k t qu  tể ố ượ ế ộ ề ữ ở ộ ữ ế ả ừ hành vi c a nhân viên xã h i, đ c bi t trong nh ng hoàn c nh quy n l c đ c th  hi n rõủ ộ ặ ệ ữ ả ề ự ượ ể ệ  ràng. 

Quy đi u đ o đ c thay đ i theo t ng th i k  phát tri n c a ngh  và tuề ạ ứ ổ ừ ờ ỳ ể ủ ề ỳ thu c vào b i c nh xã h i và n n văn hoá c a m i nộ ố ả ộ ề ủ ỗ ước. Các nhân viên xã h i ộ ở 

m i nỗ ước cùng đ n v i nhau trong m t Hi p h i c a mình và xây d ng quy đi uế ớ ộ ệ ộ ủ ự ề  

đ o đ c ngh  nghi p riêng cho ngành mình, đ t nạ ứ ề ệ ấ ước mình. Đó cũng là nh ngữ  thách th c cho nh ng ngứ ữ ười đi tiên phong trong lĩnh v c Công tác xã h i   Vi tự ộ ở ệ  Nam, b i vì đ  quy đi u đ o đ c c a ngành có hi u l c ph i có lu t quy đ nhở ể ề ạ ứ ủ ệ ự ả ậ ị  các quy n l c và nh ng ân hề ự ữ ưởng ch  dành cho nh ng nhân viên xã h i đỉ ữ ộ ượ ấ  c c pphép hành ngh ề

Các quy đi u đ o đ c trong Công tác xã h i tuy có khác nhau đôi chút gi aề ạ ứ ộ ữ  các qu c gia, song đ u đố ề ược xây d ng trên c  s  n n t ng tri t lý và nh ng giáự ơ ở ề ả ế ữ  

tr  chung. C u trúc chung c a quy đi u đ o đ c c a các nị ấ ủ ề ạ ứ ủ ước đ u th  hi nề ể ệ  

nh ng quy đ nh chung v  trách nhi m c a nhân viên xã h i đ i v i đ i tữ ị ề ệ ủ ộ ố ớ ố ượng, 

v i đ ng nghi p, v i c  quan qu n lý tr c ti p, v i ngành Công tác xã h i vàớ ồ ệ ớ ơ ả ự ế ớ ộ  

đ i v i xã h i. Khi đố ớ ộ ược công nh n, nhân viên xã h i ph i tuyên th  s  trungậ ộ ả ệ ự  thành v i các quy đi u này.ớ ề

Các quan đi m giá tr  chung c a Công tác xã h i đ u th  hi n nh ng quanể ị ủ ộ ề ể ệ ữ  

đi m c  b n sau đây:ể ơ ả

­ Công tác xã h i ph i t o môi trộ ả ạ ường thu n l i giúp các cá nhân, gia đình,ậ ợ  

c ng đ ng gi m b t ho c lo i tr  các khó khăn, đáp  ng các nhu c u c  b n độ ồ ả ớ ặ ạ ừ ứ ầ ơ ả ể 

cá nhân, gia đình, c ng đ ng có th  phát huy t i đa ti m năng c a h ộ ồ ể ố ề ủ ọ

­ M i cá nhân, gia đình, c ng đ ng đ u ph i đóng góp tích c c m i khỗ ộ ồ ề ả ự ọ ả năng c a mình cho s  an sinh c a cá nhân và s  phát tri n c a xã h i.ủ ự ủ ự ể ủ ộ

 ­ M i cá nhân, c ng đ ng c n đỗ ộ ồ ầ ược b o đ m c a xã h i v  các quy nả ả ủ ộ ề ề  con người, được tôn tr ng và đ i x  công b ng, bình đ ng.ọ ố ử ằ ẳ

 ­ Phát tri n các m i liên h , t ng tác ch t ch  gi a các cá nhân v i cá nhân, cáể ố ệ ươ ặ ẽ ữ ớ  nhân v i xã h i đ  phát huy s c m nh c a c  c ng đ ng dân t c cho s  phát tri n b nớ ộ ể ứ ạ ủ ả ộ ồ ộ ự ể ề  

v ng.ữ

­ Xã h i c n t o đi u ki n thu n l i cho m i công dân độ ầ ạ ề ệ ậ ợ ọ ược tham gia, đóng góp và th  hụ ưởng các phúc l i xã h i.ợ ộ

Tuy nhiên, các giá tr  chu n m c đ o đ c ch a th  coi là hoàn ch nh choị ẩ ự ạ ứ ư ể ỉ  hành vi c  th  c a ngụ ể ủ ười nhân viên xã h i trong m i tình hu ng, m i hoàn c nhộ ọ ố ọ ả  

mà nó ch  là nh ng quy đ nh chung mang tính đ nh hỉ ữ ị ị ướng các ho t đ ng c aạ ộ ủ  nhân viên xã h i. Đ c bi t, đ i v i các tình hu ng ph c t p thì ngộ ặ ệ ố ớ ố ứ ạ ười nhân viên 

xã h i ph i bình tĩnh,  ng x  năng đ ng và sáng t o.ộ ả ứ ử ộ ạ

 n c ta, Công tác xã h i chuyên nghi p và đào t o Công tác xã h i còn

khá m i m  Hi n t i, ch a có ch c danh, tiêu chu n c a ngh  Công tác xã h iớ ẻ ệ ạ ư ứ ẩ ủ ề ộ  

và ch a có Hi p h i Công tác xã h i. Do v y, các nhân viên xã h i ho t đ ngư ệ ộ ộ ậ ộ ạ ộ  trong các lĩnh v c ch u s  tác đ ng c a các quy đ nh chung v  ch c danh, tiêuự ị ự ộ ủ ị ề ứ  chu n nghi p v  công ch c thu c lĩnh v c công tác và ch c danh đ m nhi m.ẩ ệ ụ ứ ộ ự ứ ả ệ  Theo quy đ nh c a B  Giáo d c ­ Đào t o t i quy t đ nh ban hành chị ủ ộ ụ ạ ạ ế ị ương trình khung giáo d c đ i h c ngành Công tác xã h i trình đ  đ i h c, cao đ ng (2004)ụ ạ ọ ộ ộ ạ ọ ẳ  

có ghi: Đào t o nh ng c  nhân Công tác xã h i có ph m ch t chính tr , đ o đ cạ ữ ử ộ ẩ ấ ị ạ ứ  ngh  nghi p, có ý th c ph c v  nhân dân, có s c kho , có tinh th n say mê yêuề ệ ứ ụ ụ ứ ẻ ầ  ngh , n m v ng ki n th c chuyên môn và k  năng th c hành v  ngh  Công tácề ắ ữ ế ứ ỹ ự ề ề  

xã h i, có kh  năng phát hi n, gi i quy t nh ng v n đ  trong m i quan h  xãộ ả ệ ả ế ữ ấ ề ố ệ  

h i và nâng cao năng l c con ngộ ự ười

 các n c có ngh  Công tác xã h i phát tri n, có Hi p h i Công tác xã h i qu c

gia, nhân viên xã h i ho t đ ng trên c  s  h  th ng các giá tr  và quy đi u đ o đ c. Sauộ ạ ộ ơ ở ệ ố ị ề ạ ứ  đây là nh ng đi m chung đ c th  hi n trong quy đi u đ o đ c c a ngh  Công tác xãữ ể ượ ể ệ ề ạ ứ ủ ề  

h i:ộ

­ V i đ i tớ ố ượng:

Ph c v  đ i tụ ụ ố ượng là m i quan tâm hàng đ u,ố ầ

Phát huy t i đa kh  năng tham gia t  gi i quy t c a đ i tố ả ự ả ế ủ ố ượng,

B o v  s  bí m t riêng t  c a đ i tả ệ ự ậ ư ủ ố ượng

­ V i đ ng nghi p:ớ ồ ệ

Tôn tr ng, bình đ ng,ọ ẳ

Tương tr , giúp đ  l n nhau,ợ ỡ ẫ

Quan tâm đ n đ i tế ố ượng c a đ ng nghi p.ủ ồ ệ

­ V i c  quan tr c ti p qu n lý:ớ ơ ự ế ả

Th c hi n t t ch c trách, nhi m v  đự ệ ố ứ ệ ụ ược u  thác,ỷ

Tôn tr ng và ch p hành t  ch c, k  lu t c a c  quan,ọ ấ ổ ứ ỷ ậ ủ ơ

Đóng góp ý ki n khách quan v i c  quan v  c i ti n t  ch c và cách th cế ớ ơ ề ả ế ổ ứ ứ  cung c p các d ch v  ấ ị ụ

Quan tâm cung c p các d ch v  xã h i cho đ i tấ ị ụ ộ ố ượng trên c  s  hài hoàơ ở  

gi a l i ích cá nhân v i l i ích xã h i,ữ ợ ớ ợ ộ

Ch  đ ng đ  xu t, tìm ngu n h  tr ,ủ ộ ề ấ ồ ỗ ợ

Quan tâm đ n tuyên truy n, giáo d c, v n đ ng c ng đ ng.ế ề ụ ậ ộ ộ ồ

 ( Xem ph  l c 1: Quy đi u đ o đ c c a Đoàn chuyên nghi p xã h i ụ ụ ề ạ ứ ủ ệ ộ

Philippin)

IV. M i quan h  gi a Công tác xã h i v i các khoa h c khác ố ệ ữ ộ ớ ọ

1. Công tác xã h i v i Tri t h c ộ ớ ế ọ

Tri t h c nghiên c u h  th ng các quan đi m lý lu n chung nh t v  thế ọ ứ ệ ố ể ậ ấ ề ế 

gi i, v  v  trí c a con ngớ ề ị ủ ười và các m i quan h  qua l i gi a con ngố ệ ạ ữ ườ ới v i thế 

gi i đó.ớ

Công tác xã h i v n d ng phộ ậ ụ ương pháp lu n và các quan đi m lý lu nậ ể ậ  chung nh t c a tri t h c, nh t là quan đi m nhìn nh n con ngấ ủ ế ọ ấ ể ậ ườ ểi đ  xây d ngự  

h  th ng các giá tr , nguyên t c và quy đi u đ o đ c c a ngành trong giúp đệ ố ị ắ ề ạ ứ ủ ỡ con người có hoàn c nh khó khăn v  kinh t  và xã h i.ả ề ế ộ

2. Công tác xã h i v i Kinh t  ­ Chính tr  h c ộ ớ ế ị ọ

Kinh t  ­ Chính tr  h c nghiên c u các quan h  xã h i gi a ngế ị ọ ứ ệ ộ ữ ười v iớ  

người hình thành trong quá trình s n xu t xã h i hay ch  đ  xã h i c a s n xu t.ả ấ ộ ế ộ ộ ủ ả ấ

Công tác xã h i nghiên c u s  tác đ ng  nh hộ ứ ự ộ ả ưởng c a các quy lu t kinhủ ậ  

t  trong quá trình phát tri n đ  đ a ra các bi n pháp phòng ng a nh ng v n đế ể ể ư ệ ừ ữ ấ ề 

xã h i có th  n y sinh và các bi n pháp h  tr  phù h p.ộ ể ả ệ ỗ ợ ợ

3. Công tác xã h i v i Tâm lý h c ộ ớ ọ

Tâm lý h c nghiên c u các quy lu t n y sinh, di n bi n và phát tri n cácọ ứ ậ ả ễ ế ể  

hi n tệ ượng tâm lý c a con ngủ ười và các nhóm người trong xã h i.ộ

Công tác xã h i v n d ng các h c thuy t tâm lý; các đ c đi m tâm lý cáộ ậ ụ ọ ế ặ ể  nhân, tâm lý nhóm ph c v  cho quá trình can thi p gi i quy t các v n đ  c a cáụ ụ ệ ả ế ấ ề ủ  nhân, gia đình, nhóm và c ng đ ng.ộ ồ

4. Công tác xã h i v i Xã h i h c ộ ớ ộ ọ  

Xã h i h c nghiên c u các quy lu t phát sinh, phát tri n các m i quan h ,ộ ọ ứ ậ ể ố ệ  liên k t gi a con ngế ữ ườ ới v i con người, con ngườ ới v i xã h i.ộ

Công tác xã h i v n d ng lý thuy t Xã h i h c, các nghiên c u, đi u tra xãộ ậ ụ ế ộ ọ ứ ề  

h i đ  phân tích các nguyên nhân tác đ ng t i s  tộ ể ộ ớ ự ương tác, liên k t con ngế ườ  i

v i con ngớ ười, con ngườ ới v i môi trường đ  đ a ra các hình th c, bi n pháp canể ư ứ ệ  thi p nh m c i thi n các m i liên k t con ngệ ằ ả ệ ố ế ườ ới v i con người, con ngườ ớ  i v imôi trường theo chi u hề ướng tích c c.ự

5. Công tác xã h i v i Nhà n ộ ớ ướ c và pháp lu t ậ

 Nhà nước và pháp lu t là m t môn khoa h c xã h i, nghiên c u hai hi nậ ộ ọ ộ ứ ệ  

tượng g n bó v i nhau tác đ ng đ n đ i s ng các thành viên. Trong các xã h i cóắ ớ ộ ế ờ ố ộ  giai c p, Nhà nấ ước và pháp lu t luôn luôn đóng vai trò đi u hoà mâu thu n vậ ề ẫ ề 

l i ích c a các nhóm ngợ ủ ười khác nhau, nh m duy trì, c ng c  s  t n t i và phátằ ủ ố ự ồ ạ  tri n c a xã h i. ể ủ ộ

Công tác xã h i nghiên c u các thi t ch  t  ch c, pháp lu t c a Nhà nộ ứ ế ế ổ ứ ậ ủ ướ  c,

nh t là các quy n con ngấ ề ười: Quy n công dân, quy n dân s , hình s  và cácề ề ự ự  quy n v  chính tr , kinh t , văn hoá, xã h i   đ  đ a ra các hình th c, bi n phápề ề ị ế ộ ể ư ứ ệ  huy đ ng các ngu n l c ho c can thi p b o v  l i ích cho đ i tộ ồ ự ặ ệ ả ệ ợ ố ượng trong các 

ho t đ ng cung c p d ch v ạ ộ ấ ị ụ

6. Công tác xã h i v i An sinh xã h i ộ ớ ộ

An sinh xã h i là m t khoa h c nghiên c u v  các chính sách, lu t pháp,ộ ộ ọ ứ ề ậ  

chương trình, bi n pháp, d ch v  công c ng và các thi t ch  t  ch c th c hi nệ ị ụ ộ ế ế ổ ứ ự ệ  

nh m b o đ m an toàn cu c s ng c a m i cá nhân, gia đình, nhóm, c ng đ ngằ ả ả ộ ố ủ ỗ ộ ồ  

và an toàn xã h i trên c  s  nghiên c u các y u t  tác đ ng c a t  nhiên, kinh t ,ộ ơ ở ứ ế ố ộ ủ ự ế  chính tr , xã h i đ n đ i s ng c a cá nhân, gia đình, c ng đ ng và toàn xã h i.ị ộ ế ờ ố ủ ộ ồ ộ

Công tác xã h i nghiên c u, phân tích các chính sách, chộ ứ ương trình an sinh 

xã h i qu c gia và thi t ch  t  ch c th c hi n đ  đ a ra các hình th c, bi nộ ố ế ế ổ ứ ự ệ ể ư ứ ệ  pháp cung c p các d ch v  xã h i phù h p cho cá nhân, gia đình, nhóm và c ngấ ị ụ ộ ợ ộ  

đ ng nh m hi n th c hoá m c đích, m c tiêu c a an sinh xã h i. ồ ằ ệ ự ụ ụ ủ ộ

CHƯƠNG II: VAI TRÒ, CH C NĂNG VÀ NGUYÊN T C Ứ Ắ

NGH  NGHI P TRONG CÔNG TÁC XàH IỀ Ệ Ộ

M c tiêu:ụ

­ Ki n th c:ế ứ

+ Xác đ nh rõ vai trò, ch c năng ngh  ị ứ ề công tác xã h iộ ;

+ N m ch c các nguyên t c ngh  nghi p và v n d ng nguyên t c trongắ ắ ắ ề ệ ậ ụ ắ  

+ Tôn tr ng các nguyên t c làm vi c v i thân ch , đ c bi t là nguyên t cọ ắ ệ ớ ủ ặ ệ ắ  

gi  bí m t, cá bi t hóa và giành quy n t  quy t cho thân ch ữ ậ ệ ề ự ế ủ

N i dung chộ ương:

I. M c đích, vai trò c a Công tác xã h i ụ ủ ộ

1. Đ i t ố ượ ng c a ngh  Công tác xã h i ủ ề ộ

Đ i t ng ph c v  c a Công tác xã h i là con ng i và nh ng v n đ  xã h iố ượ ụ ụ ủ ộ ườ ữ ấ ề ộ  

c a con ng i. Trong đó, Công tác xã h i đ c bi t quan tâm đ n nh ng cá nhân, giaủ ườ ộ ặ ệ ế ữ  đình, nhóm và c ng đ ng có hoàn c nh đ c bi t khó khăn. Nói t i Công tác xã h i là nóiộ ồ ả ặ ệ ớ ộ  

t i gi i quy t các v n đ  xã h i c a con ng i, v n đ  phát tri n xã h i, nâng cao năngớ ả ế ấ ề ộ ủ ườ ấ ề ể ộ  

l c, phát huy năng đ ng c a m i con ng i và t  ch c xã h i. Công tác xã h i đ c bi tự ộ ủ ỗ ườ ổ ứ ộ ộ ặ ệ  

nh m t i s  công b ng và nâng cao năng l c cho nhóm ng i y u th  trong xã h i,ằ ớ ự ằ ự ườ ế ế ộ  

nh : Tr  em, nh t là tr  em đ c bi t khó khăn; ph  n ; ng i nghèo; ng i khuy t t t;ư ẻ ấ ẻ ặ ệ ụ ữ ườ ườ ế ậ  

ng i cao tu i .v.v.ườ ổ

Trên th c t , chúng ta ph i kh ng đ nh r ng   b t k  qu c gia nào,   b tự ế ả ẳ ị ằ ở ấ ỳ ố ở ấ  

k  giai đo n phát tri n nào, v n luôn luôn t n t i nh ng con ngỳ ạ ể ẫ ồ ạ ữ ười do nh ngữ  nguyên nhân ch  quan và khách quan mà h  g p ph i nh ng r i ro, b t h nhủ ọ ặ ả ữ ủ ấ ạ  

trong cu c s ng và tr  thành nh ng ngộ ố ở ữ ười thi t thòi, y u th , d  b  t n thệ ế ế ễ ị ổ ương. 

H  không đ  kh  năng th c hi n các ch c năng xã h i và c n s  giúp đ , h  trọ ủ ả ự ệ ứ ộ ầ ự ỡ ỗ ợ 

c a Nhà nủ ước và c ng đ ng đ  có th  vộ ồ ể ể ượt qua khó khăn, hoà nh p vào cu cậ ộ  

s ng c a c ng đ ng.ố ủ ộ ồ

Ch ng h n, v  khía c nh bình đ ng gi i, Liên h p qu c có đ a ra s  li uẳ ạ ề ạ ẳ ớ ợ ố ư ố ệ  

th ng kê nh  sau: Ph  n  th c hi n 67% s  gi  làm vi c c a toàn th  gi i.ố ư ụ ữ ự ệ ố ờ ệ ủ ế ớ  

Nh ng thu nh p c a ph  n  ch  chi m 10% thu nh p c a toàn th  gi i; ph  nư ậ ủ ụ ữ ỉ ế ậ ủ ế ớ ụ ữ 

ch  s  h u 1% trong tài s n th  gi i và 2/3 s  ngỉ ở ữ ả ế ớ ố ười th t h c trên toàn th  gi iấ ọ ế ớ  

là ph  n ụ ữ

Tình hình chung, s  b t bình đ ng v  kinh t  do phân bi t gi i tính, phự ấ ẳ ề ế ệ ớ ụ 

n  càng b  l  thu c vào nam gi i càng có nguy c  ph i ch u nh ng hành đ ngữ ị ệ ộ ớ ơ ả ị ữ ộ  

b o l c và không có l i thoát. Sau đây là m t ví d  v  t  l  b o l c đ i v i phạ ự ố ộ ụ ề ỷ ệ ạ ự ố ớ ụ 

đánh đ pậXét v  khía c nh n n b o hành và xâm h i tr  em: T i Hoa K , c  10 giâyề ạ ạ ạ ạ ẻ ạ ỳ ứ  

l i có m t ph  n  b  đánh đ p và m i năm có kho ng 2000 đ n 4000 ph  n  bạ ộ ụ ữ ị ậ ỗ ả ế ụ ữ ị 

ch ng ho c ngồ ặ ười tình gi t ch t. M i năm có 2,5 tri u tr  em b  ngế ế ỗ ệ ẻ ị ược đãi, 12.000 tr  em ch t vì b  hành h  Có kho ng m t tri u trẻ ế ị ạ ả ộ ệ ường h p ngợ ườ ới l n bị 

ngược đãi m i năm. Nh ng th ng kê cho th y, nỗ ữ ố ấ ước M  đ ng đ u trong cácỹ ứ ầ  

nước phương Tây v  s  v  cề ố ụ ưỡng dâm. Tính theo đ u ngầ ườ ại t i Hoa K  có 41,2ỳ  

v  trên 100.000 dân m i năm. So sánh t  l  này so v i các nụ ỗ ỷ ệ ớ ước: Hà Lan 8,9; 

Đ c 8,2; Anh 6,7; Thu  Sĩ 6,3; Ba Lan 5,9.ứ ỵ

 n c ta, do các y u t  tác đ ng c a thiên tai, c a chi n tranh và nh ng tác

đ ng m t trái c a n n kinh t  th  tr ng và h i nh p kinh t  qu c t  đã t n t i và phátộ ặ ủ ề ế ị ườ ộ ậ ế ố ế ồ ạ  sinh nhi u v n đ  xã h i b c xúc c n gi i quy t, nh : V n đ  nghèo đói, n n nhânề ấ ề ộ ứ ầ ả ế ư ấ ề ạ  chi n tranh, t  n n xã h i (ma tuý, m i dâm ), ng i nhi m HIV/AIDS, tr  m  côi,ế ệ ạ ộ ạ ườ ễ ẻ ồ  

ng i già cô đ n, ng i khuy t t t .v.v. Bên c nh đó, nhi u bi k ch cu c s ng cá nhân,ườ ơ ườ ế ậ ạ ề ị ộ ố  gia đình do h u qu  c a vi c b o hành trong gia đình, b t bình đ ng gi i  v n đang t nậ ả ủ ệ ạ ấ ẳ ớ ẫ ồ  

t i. Nh ng v n đ  xã h i nêu trên đang đ t ra cho các nhà lãnh đ o, qu n lý đ t n c,ạ ữ ấ ề ộ ặ ạ ả ấ ướ  chính quy n, đoàn th , các c  quan ch c năng và c  c ng đ ng xã h i nh ng nhi m về ể ơ ứ ả ộ ồ ộ ữ ệ ụ 

r t to l n trong vi c tìm ra các gi i pháp h u hi u đ  gi i quy t m t cách có hi u qu ,ấ ớ ệ ả ữ ệ ể ả ế ộ ệ ả  

b n v ng nh m ti n t i th c hi n m c tiêu "dân giàu, n c m nh, xã h i công b ng,ề ữ ằ ế ớ ự ệ ụ ướ ạ ộ ằ  dân ch  và văn minh".ủ

Trong nhi u năm qua, Nhà nề ước và xã h i đã giành nh ng s  quan tâmộ ữ ự  

nh t đ nh đ i v i nh ng cá nhân, gia đình, c ng đ ng có hoàn c nh đ c bi t khóấ ị ố ớ ữ ộ ồ ả ặ ệ  khăn. Nhi u chính sách xã h i và phong trào xã h i đã mang l i cho nh ng cáề ộ ộ ạ ữ  nhân, gia đình, c ng đ ng có hoàn c nh khó khăn vộ ồ ả ượt qua khó khăn, tr  ng iở ạ  

vươn lên kh ng đ nh b n thân, hoà nh p vào cu c s ng c ng đ ng. Trong đó, cóẳ ị ả ậ ộ ố ộ ồ  

s  đóng góp đáng k  c a các nhân viên xã h i làm vi c   các lĩnh v c khác nhau.ự ể ủ ộ ệ ở ự

Có th  nói r ng, Công tác xã h i không đ n thu n gi i quy t các v n để ằ ộ ơ ầ ả ế ấ ề 

xã h i mà còn góp ph n gi i quy t v n đ  kinh t , mang l i l i ích cho c ngộ ầ ả ế ấ ề ế ạ ợ ộ  

đ ng, cho xã h i, cho đ i tồ ộ ố ượng thông qua phương pháp nghi p c  chuyên môn.ệ ụ  

Cu c chi n ch ng nghèo đói, hi m ho  ma tuý, đ i d ch HIV/AIDS, th m hoộ ế ố ể ạ ạ ị ả ạ 

c a thiên tai, b t bình đ ng xã h i   và vi c gi i quy t hài hoà gi a tăng trủ ấ ẳ ộ ệ ả ế ữ ưở  ngkinh t  v i ti n b  và công b ng xã h i đ u liên quan đ n Công tác xã h i.ế ớ ế ộ ằ ộ ề ế ộ

xã h i thông qua vi c cung c p các d ch v  nh m gi m b t nh ng khác bi t vộ ệ ấ ị ụ ằ ả ớ ữ ệ ề kinh t  và xã h i gi a các thành viên, ti n t i s  công b ng xã h i. Nh  v y,ế ộ ữ ế ớ ự ằ ộ ư ậ  Công tác xã h i có hai nhóm m c đích chính:ộ ụ

­ Giúp đ  các cá nhân, gia đình, c ng đ ng g p khó khăn đ  h  có th  th cỡ ộ ồ ặ ể ọ ể ự  

hi n t t các ch c năng xã h i c a h  Đ  th c hi n m c tiêu này, Công tác xãệ ố ứ ộ ủ ọ ể ự ệ ụ  

h i tri n khai các ho t đ ng cung c p d ch v  cho con ngộ ể ạ ộ ấ ị ụ ười, m t m t giúp độ ặ ỡ 

nh ng ngữ ườ ặi g p khó khăn nâng cao năng l c, kh  năng  ng phó và gi i quy tự ả ứ ả ế  các v n đ  khó khăn c a h ; m t khác, giúp nh ng ngấ ề ủ ọ ặ ữ ườ ặi g p khó khăn ti p c nế ậ  các ngu n l c xã h i đ  đáp  ng các nhu c u cá nhân, góp ph n gi m b t nh ngồ ự ộ ể ứ ầ ầ ả ớ ữ  khác bi t v  kinh t , xã h i gi a các thành viên và ngăn ng a, phòng ch ng cácệ ề ế ộ ữ ừ ố  

v n đ  xã h i có th  x y ra.ấ ề ộ ể ả

­ Công tác xã h i hộ ướng t i s  thay đ i tích c c v  m t xã h i, nh m nângớ ự ổ ự ề ặ ộ ằ  cao ch t lấ ượng cu c s ng cho t t c  m i ngộ ố ấ ả ọ ười, đ c bi t là nh ng ngặ ệ ữ ườ ế  i y u

th , d  b  t n thế ễ ị ổ ương trên c  s  thúc đ y s  bi n đ i xã h i, tăng cơ ở ẩ ự ế ổ ộ ường các 

m i tố ương tác, liên k t gi a các thành viên trong xã h i, t o ra s  phát tri n hàiế ữ ộ ạ ự ể  hoà gi a cá nhân v i cá nhân, gi a cá nhân và xã h i, ti n t i s  ti n b  và côngữ ớ ữ ộ ế ớ ự ế ộ  

b ng xã h i.ằ ộ

Nh  v y, m c đích cu i cùng c a công tác xã h i là s  an sinh c a m i cáư ậ ụ ố ủ ộ ự ủ ỗ  nhân, gia đình và toàn xã h i, vì s  ti n b  và công b ng xã h i. ộ ự ế ộ ằ ộ

3. Vai trò c a Công tác xã h i ủ ộ

Con người là t ng hoà c a các m i quan h  xã h i. V n đ  xã h i c a conổ ủ ố ệ ộ ấ ề ộ ủ  

người và nhu c u c n đầ ầ ược đáp  ng c a con ngứ ủ ười là r t đa d ng, liên quan đ nấ ạ ế  nhi u ngành, nhi u ề ề c  quan khác nhau trong xã h i.  Tuy nhiên, trong th c t , m iơ ộ ự ế ỗ  ngành ch  tham gia gi i quy t m t ho c m t s  nhu c u nào đó c a con ng i. ỉ ả ế ộ ặ ộ ố ầ ủ ườ Ví d : ụ  

Ngành Y t  tham gia vào vi c chăm sóc s c kho  cho con ng i; ngành Giáo d c thamế ệ ứ ẻ ườ ụ  gia vào vi c chăm lo giáo d c văn hoá, ngh  nghi p cho con ng i nh m nâng caoệ ụ ề ệ ườ ằ  trình đ  dân trí, trình đ  lao đ ng; ngành Xây d ng chăm lo xây d ng nhà  , c  s  hộ ộ ộ ự ự ở ơ ở ạ 

t ng giao thông; ngành T  pháp chăm lo xây d ng pháp lu t và b o v  các quy n vàầ ư ự ậ ả ệ ề  

l i ích c a con ng i theo quy đ nh c a pháp lu t…Ch ng h n, đ  th c hi n ch ngợ ủ ườ ị ủ ậ ẳ ạ ể ự ệ ươ  trình m c tiêu qu c gia v  xoá đói gi m nghèo và vi c làm đòi h i ph i ti n hànhụ ố ề ả ệ ỏ ả ế  

đ ng b  các chính sách, gi i pháp nh : Chính sách h  tr  v  y t , chính sách h  tr  vồ ộ ả ư ỗ ợ ề ế ỗ ợ ề giáo d c, chính sách h  tr  v n vay, H  tr  đ ng bào dân t c đ c bi t khó khăn, trụ ỗ ợ ố ỗ ợ ồ ộ ặ ệ ợ giúp đ i t ng y u th , h  tr  v  nhà  , h  tr  đ t s n xu t và công c  cho ng iố ượ ế ế ỗ ợ ề ở ỗ ợ ấ ả ấ ụ ườ  nghèo, chính sách mi n gi m các lo i thu  v i nhi u d  án khác nhau. Do v y,ễ ả ạ ế ớ ề ự ậ  không ch  có s  tham gia c a c  quan Nhà n c các c p t  Trung ỉ ự ủ ơ ướ ấ ừ ương đ n xã,ế  

ph ng mà còn liên quan t i nhi u B , ngành và các t  ch c xã h i.ườ ớ ề ộ ổ ứ ộ

Nh  v y, m i ngành ch  đ m trách m t hay vài vai trò nên không th  đápư ậ ỗ ỉ ả ộ ể  

ng đ c m t cách toàn di n các nhu c u xã h i c a con ng i. Do đó, đ  gi i

quy t các v n đ  xã h i c a con ngế ấ ề ộ ủ ườ ầi c n có s  ph i h p liên ngành. Vàoự ố ợ  

nh ng năm đ u c a th  k  XX, có m t ngành m i ra đ i, đó là ngành Công tácữ ầ ủ ế ỷ ộ ớ ờ  

xã h i. Nhà nộ ước và xã h i đã trao cho ngành Công tác xã h i nh ng vai trò n iộ ộ ữ ố  

k t các ngành liên quan trong vi c gi i quy t các v n đ  xã h i c a con ngế ệ ả ế ấ ề ộ ủ ườ  i,

th c hi n n n an sinh xã h i.ự ệ ề ộ

Trước h t, ho t đ ng Công tác xã h i nh  m t công c , m t phế ạ ộ ộ ư ộ ụ ộ ương ti nệ  

đ  th c hi n m c đích, m c tiêu c a an sinh xã h i. N u nh  an sinh xã h i làể ự ệ ụ ụ ủ ộ ế ư ộ  

h  th ng các chính sách, chệ ố ương trình nh m b o đ m an sinh cho con ngằ ả ả ười và 

xã h i thì Công tác xã h i nh  m t công c  đ  chuy n giao và tri n khai cácộ ộ ư ộ ụ ể ể ể  chính sách, chương trình, d ch v  nh m th c hi n các m c tiêu c a an sinh xãị ụ ằ ự ệ ụ ủ  

h i. M i ngành khác nhau có vai trò đóng góp khác nhau cho n n an sinh xã h i,ộ ỗ ề ộ  trong đó ngành Công tác xã h i đóng vai trò trung tâm, là c u n i gi a các ngànhộ ầ ố ữ  liên quan trong th c hi n các m c tiêu c a an sinh xã h i. Trong ho t đ ng Côngự ệ ụ ủ ộ ạ ộ  tác xã h i, ngộ ười Nhân viên xã h i có vai trò n i k t s  tham gia c a các ngành,ộ ố ế ự ủ  các chuyên môn khác nhau trong quá trình th c hi n các m c đích, m c tiêu c aự ệ ụ ụ ủ  

an sinh xã h i. Trong quá trình làm vi c v i đ i tộ ệ ớ ố ượng, nhân viên xã h i s  d ngộ ử ụ