Giáo trình Lắp đặt đường ống công nghệ (Nghề: Cấp thoát nước) - CĐ Cơ Giới Ninh Bình

Giáo trình Lắp đặt đường ống công nghệ cung cấp cho người học các kiến thức: Sử dụng, bảo dưỡng thiết bị và dụng cụ hàn khí; Điều chỉnh ngọn lửa hàn; Hình thành đường hàn trên mặt phẳng không dùng que hàn phụ; Hình thành đường hàn trên mặt phẳng sử dụng que hàn phụ; Hàn góc ngoài ở vị trí ngang;...Mời các bạn cùng tham khảo!

Trang 1

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI NINH BÌNH

GIÁO TRÌNH

MÔ ĐUN 24: LẮP ĐẶT ĐƯỜNG ỐNG CÔNG NGHỆ

NGHỀ CẤP THOÁT NƯỚC TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP

Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-TCGNB ngày…….tháng….năm 201

của Trường cao đẳng Cơ giới Ninh Bình

Ninh Bình, năm 2017

Ninh Bình, năm 2018

Trang 3

LỜI GIỚI THIỆU

Khoa học và công nghệ ngày càng phát triển trên thế giới Chúng ta cần cung cấp khoa học công nghệ cho công nhân trẻ, những người mong muốn được học tập và nghiên cứu để tiếp tục sự nghiệp phát triển nền công nghiệp Việt Nam

Để đáp ứng nhu cầu trên, trong nội dung chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng Nghề và Trung cấp Nghề Trường Cao đẳng Cơ giới Ninh Bình biên soạn

cuốn giáo trình “ LẮP ĐẶT ĐƯỜNG ỐNG CÔNG NGHỆ” nhằm trang bị

cho học sinh những kiến thức về nghề cấp thoát nước

Cuốn giáo trình “ LẮP ĐẶT ĐƯỜNG ỐNG CÔNG NGHỆ” được viết

theo chương trình khung của Trường cao đẳng cơ giới Ninh Bình được Bộ LĐTB

& XH phê duyệt

Nội dung giáo trình đưa ra nhiều bài học thực hành cơ bản bổ ích và hiệu quả cho học sinh

Chúng tôi hy vọng cuốn giáo trình này sẽ được sử dụng hữu ích trong việc phát triển khả năng nghề của học sinh tại môi trường làm việc công nghiệp đích thực

Trong quá trình biên soạn, chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót, nhóm biên soạn chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của các bạn đồng nghiệp và độc giả!

Ninh Bình, Ngày tháng năm 2018

Tham gia biên soạn

1 Chủ biên NGUYỄN THẾ SƠN

2 ĐINH VĂN MƯỜI

3 NGUYỄN THỊ MÂY

Trang 4

Contents

Bài 1: Sử dụng, bảo dưỡng thiết bị và dụng cụ hàn khí Thời gian: 8giờ 8

Bài 2: Điều chỉnh ngọn lửa hàn Thời gian: 8 giờ 24

Bài 3: Hình thành đường hàn trên mặt phẳng không dùng que hàn phụ 31

Bài 4: Hình thành đường hàn trên mặt phẳng sử dụng que hàn phụ 40

Bài 5: Hàn góc ngoài ở vị trí ngang Thời gian: 8 giờ 46

Bài 6: Hàn góc chữ T ở vị trí ngang Thời gian: 16 giờ 52

Trang 5

2 Tính chế độ hàn khí 90

Bài 9: Hàn vẩy đồng bằng ngọn lửa hàn khí Thời gian: 16 giờ 101

Khi mỏ hàn đảm bảo đủ nguội ta lại tiến hành công việc bình thường 122

Bài 10: Điều chỉnh ngọn lửa cắt (cắt thủ công) Thời gian: 8 giờ 128

Trang 6

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN LẮP ĐẶT ĐƯỜNG ỐNG CÔNG NGHỆ Tên mô đun: Lắp đặt đường ống công nghệ

Mã mã mô đun: MĐ 24

Thời gian thực hiện mô đun: 120giờ; (Lý thuyết: 11giờ; Thực hành, bài tập:

105giờ; kiểm tra: 4giờ)

Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:

I Vị trí, tính chất của mô đun:

- Vị trí: Là mô đun chuyên môn trong danh mục các mô đun, môn học đào

tạo Cấp, thoát nước

- Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề cấp, thoát nước mang tính độc lập

II Mục tiêu mô đun:

+ Lắp đặt được đường ống, thiết bị dẫn khí ga dân dụng theo bản vẽ;

+ Thử được áp lực đường ống dẫn khí ga dân dụng bằng khí nén và nước;

- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

+ Tổ chức, thực hiện được các nhiệm vụ và chịu trách nhiệm với các công việc của mình;

+ Thực hiện an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp đúng quy định

III Nội dung mô đun

1 Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian:

Số

TT

Tên các bài trong mô đun

Thời gian (giờ)

Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành/

bài tập

Kiểm tra

Trang 7

1 Bài 1: Sử dụng, bảo dưỡng thiết bị

2 Bài 2: Điều chỉnh ngọn lửa hàn 8 1 7

3 Bài 3: Hình thành đường hàn trên

Trang 8

Bài 1: Sử dụng, bảo dưỡng thiết bị và dụng cụ hàn khí Thời gian: 8giờ

Mục tiêu của bài:

- Sử dụng thiết bị hàn hơi thành thạo, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị;

- Bảo dưỡng, sửa chữa một số hỏng hóc thông thường của thiết bị hàn hơi

- Tổ chức, thực hiện được các nhiệm vụ và chịu trách nhiệm với các công việc của mình;

- Thực hiện an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp đúng quy định

Nội dung bài:

1 Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ và vật tư

Vật liệu:

- Khí axetylen và khí ô xy

- Nước xà phòng

Thiết bị, dụng cụ:

- Van giảm áp bình ô xy

- Van giảm áp bình axetylen

Trang 9

2 Lắp van giảm áp vào bình khí

2.1 Thổi sạch bụi bẩn trước khi lắp van giảm áp

- Quay cửa xả khí về phía trái người thao tác

- Mở và đóng nhanh van bình khí từ 1 đến 2 lần

- Để tay quay tại van của bình

Hình 1-2 Thổi sạch bụi bẩn trước khi lắp van giảm áp

2.2 Lắp van giảm áp ô xy

- Kiểm tra gioăng của van giảm áp

- Lắp van giảm áp ô xy vào bình sao cho lỗ xả khí của van an toàn quay xuống phía dưới

- Dùng mỏ lết xiết chặt đai ốc

Hình 1-3 Lắp van giảm áp ô xy

Trang 10

2.3 Lắp van giảm áp axetylen

- Kiểm tra các hư hại của gioăng

- Điều chỉnh phần dẫn khí vào van giảm áp nhô ra khỏi mặt trong của gá kẹp khoảng 20mm

- Đế van giảm áp nghiêng khoảng 45o

- Xiết chặt gá kẹp

Hình 1-4 Lắp van giảm áp axetylen

2.4 Nới lỏng vít điều chỉnh van giảm áp

Nới lỏng vít điều chỉnh tới khi quay nhẹ nhàng

Hình 1-5 Nới lỏng vít điều chỉnh van giảm áp

Trang 11

2.5 Mở van bình khí

- Không đứng phía trước van giảm áp

- Quay chìa vặn mở van bình khí nhẹ nhàng khoảng ½ vòng

- Kiểm tra áp suất bình khí trên đồng hồ áp suất cao

- Để chìa vặn trên van bình khí

Hình 1-6 Mở van bình khí

2.6 Kiểm tra dò khí

- Dùng nước xà phòng để kiểm tra

- Kiểm tra các bộ phận sau:

+ Van bình khí

+ Chỗ lắp ghép giữa van giảm áp và bình khí

+ Chỗ lắp ghép giữa vít điều chỉnh và thân van giảm áp

+ Chỗ lắp đồng hồ đo áp suất

2.7 Vận chuyển bình khí

- Trước khi vận chuyển đóng van bình cẩn thận

- Tháo van giảm áp

- Buộc chặt bình

- Không được lăn hoặc kéo bình khí

Trang 12

Hình 1-7 Vận chuyển bình khí

Hình 1-8 Bảo hộ lao động

Trang 13

* Bộ bảo hộ lao động cho hàn khí: Tạp đề; kính hàn; găng tay; giày

Trang 14

Hình 1-8 Dụng cụ cho hàn khí

Trang 15

2.8 Cấu tạo van bình ô xy

1- Vít điều chỉnh

2- Đai ốc hãm

3- Gioăng

4- Thân van

5- Đầu lắp van giảm áp

Hình 1-9 Cấu tạo van bình ô xy

2.9 Cách xử lý khi phát hiện rò rỉ khí

- Rò khí từ vít điều chỉnh của van bình khí

+ Mở vít điều chỉnh hết cỡ để ép thân van vào gioăng

+ Xiết chặt vít điều chỉnh xong vặn đai ốc hãm và thay gioăng

- Rò khí từ đầu lắp van giảm áp

+ Xiết chặt thêm đai ốc hãm

+ Nếu gioăng hỏng thì thay gioăng

- Rò khí từ vít điều chỉnh van giảm áp

+ Thay vít điều chỉnh hoặc van giảm áp

Trang 16

2.10 Cấu tạo van giảm áp ô xy và axetylen

1- Đồng hồ đo áp suất bình;

2- Đồng hồ đo áp suất khí ra mỏ hàn (cắt);

3- Vít điều chỉnh van giảm áp;

4- Van xả khí;

5- Đầu lắp ống dẫn khí từ van giảm áp ra mỏ hàn;

6- Đầu lắp van giảm áp vào chai khí;

7- Gá kẹp;

8- Van an toàn

Hình 1-10 Cấu tạo van giảm áp ô xy và axetylen

Trang 18

* Chú ý

- Ống dẫn khí axetylen màu đỏ, ống dẫn khí ô xy màu xanh

- Xiết chặt đầu nối bằng vòng hãm

Trang 19

Hình 1-14 Kiểm tra độ hút

3.5 Lắp ống dẫn khí axetylen

- Lắp ống dẫn khí axetylen vào van giảm áp axetylen và mỏ hàn

- Xiết chặt điểm nối bằng vòng hãm

3.6 Điều chỉnh áp suất khí axetylen

- Quay nhẹ nhàng vít điều chỉnh của van giảm áp cùng chiều kim đồng hồ

- Điều chỉnh áp suất khí axetylen ở mức 0,15 kg/cm2

3.7 Kiểm tra dò khí

Kiểm tra ở các vị trí sau:

+ Phần lắp ghép đồng hồ áp suất khí ra mỏ hàn với van giảm áp

Trang 20

+ Phần nối ống dẫn khí vào van giảm áp

- Trước khi xả khí kiểm tra xung quanh không có lửa

- Mở van axetylen khoảng 10 giây

- Kiểm tra khí xả bằng cách đưa mỏ hàn lại gần thùng đựng nước và quan sát mặt nước

Trang 21

Hình 1-16 Xả khí hỗn hợp

3.9 Trình tự tháo thiết bị hàn khí

1- Đóng van bình khí ô xy và axetylen

2- Mở van ô xy và axetylen của mỏ hàn

3- Khi đồng hồ trên van giảm áp chỉ về vạch 0 thì đóng các van mỏ hàn lại 4- Nới lỏng vít điều chỉnh ở van giảm áp

5- Tháo ống dẫn khí ô xy và axetylen ở mỏ hàn

6- Tháo ống dẫn khí ô xy và axetylen ở van giảm áp

7- Tháo van giảm áp ra khỏi bình khí

8- Khi nghỉ giữa ca thực hiện từ bước 1 đến bước 4

* Các nguyên nhân không hút khi kiểm tra

- Bép hàn bị nới lỏng

- Lỗ dẫn khí bị tắc bởi các tạp chất đưa từ ngoài vào

- Van phun bị tắc bởi các tạp chất đưa từ bên ngoài vào

Không hút là do hỏng chức năng phun và nó gây ra hiện tượng ngọn lửa tạt ngược Không dùng mỏ hàn đó

Trang 23

và sai phạm thường gặp

1 Chuẩn bị thiết bị,

dụng cụ và vật tư

- Khí axêtylen, khí ôxy, van giảm áp bình oxy, xà phòng, thiết bị hàn khí, van giảm áp bình ôxy, chìa vặn van bình khí, ống dẫn khí, bép hàn, quần áo và dụng

cụ bảo hộ lao động

- Đúng, đầy đủ thiết bị, dụng cụ

và vật tư

- Chưa đầy đủ dụng cụ

2 Lắp van giảm áp

vào bình khí

- Đúng trình tự, yêu cầu kỹ thuật

- Không đúng trình tự

3 Lắp ống dẫn khí - Khí axêtylen, khí ôxy,

van giảm áp bình oxy, xà phòng, thiết bị hàn khí, van giảm áp bình ôxy, chìa vặn van bình khí, ống dẫn khí, bép hàn, quần áo và dụng

- Chưa khít bị rò khí

4 Điều chỉnh áp suất

khí nén

- Không đúng yêu cầu kỹ thuật

5 Kiểm tra rò khí - Khí axêtylen, khí ôxy,

Trang 24

Bài 2: Điều chỉnh ngọn lửa hàn Thời gian: 8 giờ

- Chọn được chế độ hàn khí phù hợp với chiều dày và tính chất của vật liệu

- Hàn được các loại mối hàn giáp mối không vát mép vị trí hàn đảm bảo độ sâu ngấu, không rỗ khí, ngậm xỉ, không cháy cạnh, vón cục, không bị nứt, ít biến dạng kim loại cơ bản;

Nội dung bài:

Trang 25

Hình 2-1 Trang phục bảo hộ lao động hàn khí

3 Mồi lửa

- Mở van axetylen khoảng 1/2 vòng quay

Hình 2-2a Mở van axetylen

- Mở van ô xy khoảng 1/4 vòng quay

Trang 26

Hình 2-2b Mở van ô xy

- Chú ý hướng của ngọn lửa

- Dùng bật lửa để mồi lửa

Hình 2-3 Mồi lửa

4 Điều chỉnh ngọn lửa trung tính

- Mở thêm van axetylen và xác định chiều dài nhân ngọn lửa

Trang 27

- Mở từ từ van ô xy và điều chỉnh nhân ngọn lửa để đạt được ngọn lửa trung tính

Trang 28

- Nổ khi mồi lửa do:

Trang 29

1 Chuẩn bị

thiết bị, dụng

cụ và vật tư

và vật tư

- Chưa đầy

đủ dụng cụ

Trang 30

2 Sử dụng bảo

hộ lao động - Giầy bảo hộ, bảo vệ chân, găng tay, tạp dề, mũ bảo

hộ, kính hàn, áo dài tay, quần bảo hộ

- Đúng yêu cầu

kỹ thuật - Không mang đầy đủ

3 Mồi lửa - Khí axêtylen, khí ôxy,

- Không đúng trình

- Đúng yêu cầu

kỹ thuật - Không đúng yêu

cầu kỹ thuật

5 Tắt ngọn lửa - Khí axêtylen, khí ôxy,

tự

Trang 31

Bài 3: Hình thành đường hàn trên mặt phẳng không dùng que hàn phụ

Thời gian: 8 giờ

- Chọn được chế độ hàn khí phù hợp với chiều dày của vật liệu và kích thước mối hàn;

- Gá được phôi hàn, hàn đính đúng kích thước bản vẽ, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật;

- Hàn được các mối hàn góc không vát mép, có vát ở các vị trí hàn đảm bảo yêu cầu kỹ thuật;

Nội dung bài:

Trang 32

Hình 3-1 Mô hình hàn

2 Sử dụng mỏ hàn

2.1 Công việc chuẩn bị

- Chuẩn bị các thiết bị, dụng cụ tương tự như trong bài sử dụng, bảo dưỡng thiết bị và dụng cụ hàn khí

Trang 33

- Mồi lửa và điều chỉnh để được ngọn lửa trung tính

- Đặt mỏ hàn và ngọn lửa thẳng hướng với đường vạch dấu

Hình 3-4 Đặt mở hàn

Trang 34

2.4 Nâng mỏ hàn

- Giữ mỏ hàn nghiêng khoảng 45o

- Giữ khoảng cách giữa nhân ngọn lửa và bề mặt vật hàn bằng từ (2 – 3)

mm

Hình 3-5: Nâng mỏ hàn 2.5 Làm nóng chảy kim loại cơ bản

- Kiểm tra hướng, góc nghiêng và chiều cao nhân ngọn lửa

- Quan sát quá trình nóng chảy

Hình 3-7 Nóng chảy kim loại

Trang 35

3 Thực hành hàn

3.1 Công việc chuẩn bị

- Chuẩn bị tương tự như trong bài sử dụng, bảo dưỡng thiết bị và dụng cụ hàn khí

- Điều chỉnh ngọn lửa hàn

- Vạch dấu các đường thẳng song song cách đều 20 mm trên bề mặt vật hàn + Chấm dấu cách nhau 20 mm ở đường thẳng 1

+ Chấm dấu cách nhau 15 mm ở đường thẳng 2

Hình 3-8: Kích thước hàn 3.2 Tạo bể hàn

- Tạo bể hàn tại điểm giao nhau của các đường vạch dấu

- Không làm sôi bể hàn và tạo ra tia lửa

Trang 36

Hình 3-9 Bể hàn 3.3 Chuyển động mỏ hàn

- Di chuyển nhân ngọn lửa từ phải sang trái với chiều cao không đổi

- Điều chỉnh đúng hướng, góc nghiêng và chiều cao nhân ngọn lửa

Hình 3-10 Chuyển động mỏ hàn 3.4 Làm lại bước 2 và 3

- Di chuyển với tốc độ đều đồng thời giữ chiều rộng bể hàn không đổi với đường thẳng 5, 6 và 7

- Tăng vận tốc di chuyển của mỏ hàn khi đến gần cuối đường hàn bởi vì điểm cuối đường hàn dễ bị cháy thủng

Trang 38

* Vị trí nhân ngọn lửa

Tư thế hàn là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến kết quả hàn, ngoài ra còn yếu

tố quan trọng hơn là vị trí nhân ngọn lửa Đó là sự kết hợp giữa hướng, góc nghiêng

và chiều cao nhân ngọn lửa Trong quá trình luyện tập phải điều chỉnh góc độ và nhân ngọn lửa chính xác như hình vẽ dưới đây Tuy nhiên do ngọn lửa nhìn xiên từ phía người thợ nên khó kiểm tra các điều kiện của ngọn lửa và các yêu cầu luyện tập

* Làm nguội bép hàn bằng nước nguội

Khi có hiện tượng ngọn lửa tạt lại (cháy ngược) là do bép hàn quá nóng, hoặc cần thay bép hàn ngay sau khi hàn nên làm nguội bép hàn bằng nước

Khi nhúng mỏ hàn vào trong nước để làm nguội phải mở van ô xy để tránh nước và các tạp chất chui vào bép hàn

* Nung nóng chảy kim loại cơ bản

* Các phương pháp phòng ngừa ngọn lửa cháy ngược

1 Chuẩn bị

thiết bị, dụng

cụ và vật tư

- Khí axêtylen, khí ôxy, van giảm áp bình oxy, Théo tấm, thiết bị hàn khí, van giảm áp bình ôxy, chìa vặn van bình khí, ống dẫn khí, bép hàn, quần áo và dụng cụ bảo hộ lao động

và vật tư

- Chưa đầy

đủ dụng cụ

Trang 39

2 Sử dụng mỏ

hàn - Khí axêtylen, khí ôxy, van giảm áp bình oxy,

Théo tấm, thiết bị hàn khí, van giảm áp bình ôxy, chìa vặn van bình khí, ống dẫn khí, bép hàn, quần áo và dụng cụ bảo hộ lao động

- Đúng trình tự, yêu cầu kỹ thuật - Không đúng trình

tự

hàn

- Khí axêtylen, khí ôxy, van giảm áp bình oxy, Théo tấm, thiết bị hàn khí, van giảm áp bình ôxy, chìa vặn van bình khí, ống dẫn khí, bép hàn, quần áo và dụng cụ bảo hộ lao động

tự

4 Kiểm tra - Khí axêtylen, khí ôxy,

van giảm áp bình oxy, Théo tấm, thiết bị hàn khí, van giảm áp bình ôxy, chìa vặn van bình khí, ống dẫn khí, bép hàn, quần áo và dụng cụ bảo hộ lao động

Trang 40

Bài 4: Hình thành đường hàn trên mặt phẳng sử dụng que hàn phụ

Thời gian: 16 giờ

- Chọn được chế độ hàn khí phù hợp với chiều dày của vật liệu và kích thước mối hàn;

- Gá được phôi hàn, hàn đính đúng kích thước bản vẽ, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật;

- Hàn đường hàn trên mặt phẳng sử dụng que hàn phụ

Nội dung bài:

Định dạng
Số trang	140
Dung lượng	8,08 MB

Giáo trình Lắp đặt đường ống công nghệ (Nghề: Cấp thoát nước) - CĐ Cơ Giới Ninh Bình

Làm sạch và kiểm tra

Kỹ thuật hàn giáp mối