Mục đích nghiên cứu của Luận văn này nhằm xây dựng chương trình tập luyện bóng đá ngoại khóa cho học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ tỉnh Đồng Nai đáp ứng nhu cầu tập luyện, góp phần nâng cao thể chất và làm phong phú thêm hoạt động ngoại khóa của nhà trường. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Từ lâu, Đảng và Chính phủ luôn coi trọng vị trí và tác dụng của thể thao học đường như một mặt trong mục tiêu giáo dục toàn diện của Nhà trường xã hội chủ nghĩa nhằm đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện, hoàn thiện về nhân cách, trí tuệ và thể chất để phục
vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giữ vững
và tăng cường an ninh quốc phòng
Nhận thức được tư tưởng phát triển con người toàn diện của Đảng và nhà nước ta, Bộ giáo dục và Đào tạo đã thực hiện biện pháp đổi mới nội dung chương trình giảng dạy ngoại khóa cũng như cải tiến các tiêu chuẩn rèn luyện thân thể phù hợp sự phát triển xã hội Tuy nhiên trong thực tế công tác giáo dục thể chất ở trường THPT Huỳnh Văn Nghệ tỉnh Đồng Nai nói riêng và các trường THPT trên cả nước nói chung vẫn còn hạn chế Công tác giáo dục thể chất trong các nhà trường và hoạt động Câu Lạc Bộ thể thao ngoại khóa của nhà trường còn nhiều bất cập, chưa đi vào quy củ, một số trường chưa có các CLB sinh hoạt thể thao vào các buổi chiều cũng như ngoại khóa
Bản thân là giáo viên phụ trách môn GDTC của trường, xuất phát từ thực tiễn của công tác giảng dạy tại trường THPT Huỳnh Văn Nghệ, được Ban Giám Hiệu, tổ chuyên môn giao trách nhiệm nghiên cứu, xây dựng chương trình, đổi mới phương pháp giảng dạy về môn thể dục ngoại khóa cho phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường Qua những việc đã nêu trên, thì đó chính là lý do mà chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài:
“NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH MÔN BÓNG ĐÁ NGOẠI KHÓA CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT HUỲNH VĂN NGHỆ TỈNH ĐỒNG NAI”
Trang 2MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Xây dựng chương trình tập luyện bóng đá ngoại khóa cho học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ tỉnh Đồng Nai đáp ứng nhu cầu tập luyện, góp phần nâng cao thể chất và làm phong phú thêm hoạt động ngoại khóa của nhà trường
NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng công tác GDTC của trường
THPT Huỳnh Văn Nghệ từ 2010 - 2013
Nhiệm vụ 2: Xây dựng chương trình tập luyện Bóng đá ngoại
khóa cho học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ tỉnh Đồng Nai
Nhiệm vụ 3: Đánh giá hiệu quả tác động của chương trình tập
luyện Bóng đá ngoại khóa đến sự phát triển thể chất của học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ tỉnh Đồng Nai
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Các quan điểm của Đảng và nhà nước về công tác GDTC trong nhà trường phổ thông ở Việt Nam
Có thể nói rằng, Đảng và Nhà nước luôn coi trọng sức khỏe nhân dân, nhất là thanh thiếu niên Chăm lo cho mọi người về sức khỏe là chiến lược ổn định và phát triển nguồn nhân lực, tại cơ sở vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
1.2 Mục tiêu, nhiệm vụ và nội dung GDTC trong trường học
Đổi mới nội dung, giáo trình, chương trình giáo dục thể chất phù hợp với thể chất học sinh Việt Nam và tăng cường tổ chức các hoạt động ngoại khoá, linh hoạt; kết hợp đồng bộ y tế học đường với dinh dưỡng học đường;
1.3 Cơ sở khoa học của giáo dục thể chất
GDTC và thể thao trường học duy trì và cũng cố sức khỏe, nâng cao trình độ thể lực cho học sinh, rèn luyện thân thể để đạt tiêu
Trang 3chuẩn thể lực theo quy định
1.4 Đặc điểm tâm sinh lý và phát triển thể chất của lứa tuổi 15-17
1.4.1 Đặc điểm giải phẫu và cấu trúc cơ thể lứa tuổi 15 – 17
1.4.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi 15 – 17
1.4.3 Đặc điểm tâm lý VĐV lửa tuổi 15 -17
1.5 Đặc điểm môn Bóng đá:
Bóng đá là môn thể thao đồng đội được chơi theo các quy tắc đề
ra trong Luật bóng đá
1.5.1 Lịch sử Bóng đá
1.5.2 Luật thi đấu bóng đá
1.5.3 Cầu thủ, trang phục và trọng tài
1.5.4 Sân thi đấu
1.5.5 Thời gian thi đấu
1.7 Các công trình liên quan đến vấn đề nghiên cứu
1.8 Sự hài lòng và mối quan hệ giữa hài lòng với chất lượng dịch vụ CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp nghiên cứu:
2.1.1 Phương pháp đọc và phân tích tài liệu
2.1.2 Phương pháp phỏng vấn:
Trang 42.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm:
2.1.4 Phương pháp nhân trắc:
2.1.5 Phương pháp kiểm tra chức năng:
2.1.6 Phương pháp kiểm tra sư phạm:
2.1.7 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
2.1.8 Phương pháp toán thống kê:
2.2 Tổ chức nghiên cứu:
2.2.1 Đối tượng nghiên cứu:
Xây dựng chương trình tập luyện bóng đá ngoại khóa cho học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ tỉnh Đồng Nai đáp ứng nhu cầu tập luyện, góp phần nâng cao thể chất và làm phong phú thêm hoạt động ngoại khóa của nhà trường
- Khách thể nghiên cứu:
+ Đối tượng khảo sát: 100 học sinh nam gồm 50 học sinh
khối 10 và 50 học sinh khối 11 của trường THPT Huỳnh Văn Nghệ tỉnh Đồng Nai
+ Đối tượng phỏng vấn: là 16 chuyên gia là giảng viên, cán bộ,
giáo viên của trường Đại học TDTT TP.HCM, Sở Giáo dục đào tạo Đồng Nai, Ban giám hiệu và giáo viên Trường THPT Huỳnh Văn Nghệ
- 20 HLV, giáo viên, trọng tài Bóng đá thuộc một số đơn vị ở Đồng Nai và Trường Nghiệp vụ TDTT Đồng Nai
2.2.2 Thời gian nghiên cứu:
Thời gian nghiên cứu được tiến hành từ tháng 10/2012 đến tháng 09/2014 được và chia làm 5 giai đoạn
2.2.3 Địa điểm nghiên cứu:
- Trường THPT Huỳnh Văn Nghệ - Huyện Vĩnh Cửu - Tỉnh Đồng Nai
- Trường ĐH TDTT TPHCM
Trang 5CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 Đánh giá thực trạng công tác GDTC tại trường THPT Huỳnh Văn Nghệ
Để đánh giá thực trạng công tác GDTC tại trường THPT Huỳnh Văn Nghệ, chúng tôi tiến hành thực hiện nghiên cứu theo các bước sau:
Bước 1: Tổng hợp các tiêu chí đánh giá thực trạng công tác GDTC từ các công trình nghiên cứu đã công bố để sơ bộ hình thành phiếu phỏng vấn
Bước 2: Phỏng vấn chuyên gia, Ban Giám hiệu và đội ngũ giáo viên GDTC về các tiêu chí đã lựa chọn ở bước 1
Bước 3: Phỏng vấn chuyên gia về các test đánh giá thể chất của học sinh của trường THPT Huỳnh Văn Nghệ - Huyện Vĩnh Cửu – Tỉnh Đồng Nai bên cạnh 6 test của Bộ GDĐT – QĐ 53/2008
Bước 4: Đánh giá thực trạng công tác GDTC trường THPT Huỳnh Văn Nghệ Huyện Vĩnh Cửu – Tỉnh Đồng Nai
3.1.1 Bước 1: Tổng hợp các tiêu chí đánh giá thực trạng công tác giáo dục thể chất từ các công trình nghiên cứu đã công bố để sơ
bộ hình thành phiếu phỏng vấn
Qua phân tích một số công trình đã thực hiện cho thấy để đánh giá thực trạng công tác GDTC trường THPT cần đề cập 5 vấn đề sau đây:
- Đội ngũ giáo viên:
- Cơ sở vật chất, kinh phí đầu tư và các điều kiện đảm bảo:
- Chương trình và nội dung giảng dạy TDTT của nhà trường:
(Nội và ngoại khóa)
- Kết quả học tập môn thể dục và thực trạng thể chất của học sinh:
- Nhu cầu của học sinh trong việc lựa chọn môn thể thao tự chọn:
Trang 63.1.2 Bước 2: Phỏng vấn chuyên gia, Ban Giám hiệu và đội ngũ giáo viên GDTC về các tiêu chí đã lựa chọn
Sau khi tiến hành sơ bộ xây dựng phiếu phỏng vấn đánh giá thực trạng công tác GDTC tại trường THPT Huỳnh Văn Nghệ chúng tôi tham khảo ý kiến của các chuyên gia về sử dụng các tiêu chí dự kiến để đánh giá công tác GDTC trong các trường THPT, Ban Giám Hiệu của nhà trường và các giáo viên GDTC Kết quả thu được thông qua bảng 3.1 (Luận văn trang 50)
Với kết quả thu được từ phiếu phỏng vấn cho thấy, các chuyên gia, Ban Giám Hiệu và các giáo viên GDTC của trường THPT Huỳnh Văn Nghệ đều đồng ý về các tiêu chí đã được chọn lựa
3.1.3 Bước 3: Phỏng vấn về các tiêu chí đánh giá thể chất của học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ - Huyện Vĩnh Cửu – Tỉnh Đồng Nai bên cạnh 6 test của Bộ GDĐT (QĐ số 53/2008/QĐ- BGDĐT)
Trang 7Bảng 3.2 Kết quả phỏng vấn các yếu tố đánh giá thể chất của học
sinhtrường THPT Huỳnh Văn Nghệ
20 Sút bóng vào khung thành 10 quả (lần) 18 90
Trang 8Đề tài đã lựa chọn được các tiêu chí đánh giá thể chất của học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ - Huyện Vĩnh Cửu – Tỉnh Đồng Nai (là những chỉ tiêu có mức độ tán thành từ 80% số phiếu trở lên): bao gồm những tiêu chí sau:
15 Sút bóng vào khung thành 10 quả (lần)
3.1.4 Bước 4: Đánh giá thực trạng công tác GDTC trường THPT Huỳnh Văn Nghệ - Huyện Vĩnh Cửu – Tỉnh Đồng Nai
3.1.4.1 Về đội ngũ giáo viên:
Hiện nay, tổng số CBGV – CNV là 108 người Hiện tại, đội ngũ cán bộ môn GDTC của nhà trường là 5 người đều có trình độ Đại học.Việc chuẩn hóa giáo viên thể dục luôn được nhà trường quan tâm và chú trọng, nhà trường ký quyết định hỗ trợ kinh phí cho các
Trang 9giáo viên đi học chương trình Thạc sĩ Giáo dục học tại Trường Đại học TDTT TP.HCM
Bảng 3.3 Bảng phân loại trình độ giáo viên GDTC
trường THPT Huỳnh Văn Nghệ
Stt Năm học Số lượng Trình độ chuyên môn Tỉ lệ
học sinh Học sinh Giáo viên Cử nhân Cao học
Để đảm bảo chất lượng giảng dạy và nhu cầu thiết yếu của học sinh, nhà trường luôn quan trâm và trang bị cơ sở vật chất và các trang thiết bị dụng cụ tập luyện TDTT cho học sinh sử dụng, song vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn đòi hỏi
Với điều kiện sân bãi hiện có, nhà trường đã tạo điều kiện cho các em học sinh có nguyện vọng và sở thích tham gia các môn thể thao ngoại khóa nhằm phát huy tính tích cực và chủ động
3.1.4.3 Về chương trình và nội dung giảng dạy và TDTT của nhà trường:
Ban giám hiệu trường có sự quan tâm rất nhiều đến giờ GDTC
và đã có ý kiến chỉ đạo cho bộ môn thể dục, nghiên cứu xây dựng chương trình giảng dạy sao cho phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường Vì vậy, khi tiến hành xây dựng nội dung và áp dụng
Trang 10giảng dạy chúng tôi cần phải căn cứ vào những đặc điểm và nguyên nhân trên để xác định, lựa chọn môn thể thao ngoại khóa cho phù hợp với điều kiện giảng dạy của nhà trường và điều kiện tập luyện của học sinh
3.1.4.4 Về kết quả học tập môn thể dục và thực trạng thể chất của học sinh:
Đề tài cũng đồng thời tiến hành tổng hợp kết quả kiểm tra điểm kết thúc môn học GDTC tại trường trong những năm qua để có thể rút ra những nhận xét xác đáng về thực trạng môn GDTC tại trường Kết quả cụ thể từng năm học được trình bày trên bảng 3.5
Bảng 3.5 Phân loại kết quả học tập môn thể dục của học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ - Huyện Vĩnh Cửu – Tỉnh Đồng
Trang 11Bảng 3.6 Thực trạng thể chất của học sinh nam Trường THPT Huỳnh Văn Nghệ trước khi tham gia tập luyện ngoại
khóa môn Bóng đá
Test thể lực
THPT Huỳnh Văn Nghệ
QĐ 53/2008/QĐ-BGDĐT Lớp 10 Lớp 11
X1 S1 X1 S2
15 tuổi 16 tuổi Tốt Đạt Tốt Đạt
Bật xa tại chỗ (cm) 220.84 13.92 225.74 16.14 > 210 ≥ 191 > 215 ≥ 195 Chạy 30m XPC (s) 4.78 0.29 4.74 0.21 < 5,10 ≤ 6,20 < 5,00 ≤ 6,00 Lực bóp tay (kg) 37.25 5.98 38.52 4.28 > 40,9 ≥ 34,0 > 43,2 ≥ 36,9 Chạy 5 phút tùy sức (m) 934.04 51.75 937.16 40.27 > 1020 ≥ 910 > 1030 ≥ 920 Gập bụng 30s (lần) 17.76 2.77 18.66 2.50 > 18 ≥ 13 > 19 ≥ 14
Từ bảng 3.6 có thể rút ra một số nhận xét sau:
Với kết quả thu được cho thấy thể lực của các học sinh ở cả hai khối trước khi tham gia chương trình tập luyện ngoại khóa môn Bóng đá có 3/5 chỉ số phát triển tốt hơn, 2/5 chỉ số phát triển ở mức đạt theo tiêu chuẩn đánh giá của Bộ giáo dục và Đào tạo đối với học sinh nam cùng lứa tuổi Điều này chứng tỏ mặt bằng thể lực chung của học sinh nam trường THPT Huỳnh Văn Nghệ ở mức khá và khá đồng đều so với tiêu chuẩn chung của nam học sinh cùng độ tuổi
3.1.4.5 Nhu cầu học sinh trong việc lựa chọn môn thể thao ngoại khóa:
Thông qua khảo sát trên, đề tài ưu tiên chọn những môn thể thao được nhiều học sinh lựa chọn để kiến nghị nhà trường đưa vào xây dựng chương trình giảng dạy trong giờ học ngoại khóa Trong
đó, có 2 môn được đa số học sinh lựa chọn sẽ được ưu tiên mở lớp
Trang 12trước là môn Bóng rổ đạt 70.8% và Bóng đá đạt 77.8%, còn các môn khác dưới 70% sẽ được ghi nhận tiếp tục mở lớp ngoại khóa vào thời điểm thích hợp sau khi tổng kết hiệu quả của các môn bóng đá, bóng
Khi tiến hành xây dựng chương trình giảng dạy môn bóng đá ngoại khóa cho học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ chúng tôi dựa vào 3 căn cứ sau:
- Chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước
về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp
- Nhu cầu về tập luyện môn thể thao ưa thích của học sinh đã được khảo sát và công bố
- Căn cứ vào những kết quả khảo sát và đánh giá, cơ sở vật chất thực tế của nhà trường, trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên sở tại, và đặc biệt là được sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường cho phép triển khai CLB Bóng đá ngoại khóa
3.2.2 Các nguyên tắc xây dựng chương trình ngoại khóa cho học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ - Huyện Vĩnh Cửu – Tỉnh Đồng Nai:
Để xây dựng chương trình tập luyện môn học ngoại khóa cho học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ đề tài tuân thủ các nguyên
tắc sau:
- Nguyên tắc tăng dần lượng vận động:
- Nguyên tắc thích hợp và cá biệt hóa:
Trang 13- Nguyên tắc kế hoạch và hệ thống
- Nguyên tắc trực quan:
3.2.3 Kết quả phỏng vấn lựa chọn nội dung chương trình
3.2.3.1 Lựa chọn nội dung giảng dạy
Trước khi lựa chọn nội dung giảng dạy, chúng tôi tham khảo các tài liệu chuyên môn, từ đó làm cơ sở xác định các nội dung đưa vào chương trình giảng dạy ngoại khóa môn Bóng đá cho học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ Các nội dung giảng dạy bao gồm:
- Lý thuyết của môn Bóng đá
- Hệ thống các kỹ thuật cơ bản:
+ Hoạt động không bóng: chạy, nhảy, đi bộ
+ Hoạt động có bóng: tâng bóng, đá bóng và đánh đầu, nhận bóng, dẫn bóng, ném biên
- Kỹ - chiến thuật thi đấu Bóng đá
- Các bài tập phát triển thể lực chung và chuyên môn
Chúng tôi tiến hành phỏng vấn 20 người là giáo viên Bộ môn Bóng đá, một số HLV ở đội tuyển thuộc đơn vị Đồng Nai, trường nghiệp vụ TDTT, HLV – huấn luyện trọng tài một số câu lạc
bộ Bóng đá
Biểu đồ 3.1 Thành phần đối tượng phỏng vấn
Trang 14Đề tài đã lựa chọn đầy đủ hệ thống nội dung giảng dạy môn Bóng đá (là những nội dung có mức độ tán thành từ 80% số phiếu trở lên): bao gồm những nội dung sau:
* Lý thuyết
Nguồn gốc, lịch sử phát triển môn Bóng đá Thế giới và Việt Nam
Vị trí, vai trò của môn Bóng đá
Ý nghĩa, tác dụng của quá trình tập luyện và thi đấu Bóng đá Luật thi đấu Bóng đá
Đứng tại chỗ dùng trán giữa đánh bóng về phía trước
Đứng tại chỗ, chuyển thân đánh đầu bằng trán giữa
Chạy đà, đánh đầu bằng trán giữa
Bật nhảy, đánh đầu bằng trán giữa
Bật nhảy tại chỗ, đánh đầu bằng trán giữa
Trang 15Bật một chân đánh đầu trán giữa có chạy đà
Chạy đà dậm nhảy một chân, chuyển thân dùng trán giữa đánh đầu
b) Kỹ thuật nhận bóng:
Kỹ thuật nhận bóng bằng lòng bàn chân
Kỹ thuật nhận bóng bằng gan bàn chân
Kỹ thuật nhận bóng nửa nảy
* Thực hành tổ chức thi đấu và trọng tài
* Thể lực chung, chuyên môn
Các bài tập phát triển sức nhanh, mạnh, bền
Các bài tập phát triển khả năng phối hợp vận động, mềm dẻo
3.2.4 Cách thức biên soạn bài tập, nội dung và phương pháp giảng dạy môn Bóng đá:
3.2.4.1 Cách thức biên soạn bài tập môn Bóng đá
Với đối tượng là học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ Nên khi biên soạn giáo viên cần phải lựa chọn các động tác mang
tính toàn diện Tăng cường sức khỏe
3.2.4.2 Nội dung một buổi tập môn Bóng đá
Như một số môn thể thao khác, buổi tập môn Bóng đá bao gồm 3 phần chính: phần mở đầu, phần cơ bản, phần kết thúc
Phần mở đầu: chiếm từ 20-25% tổng thời gian buổi học
Phần cơ bản: chiếm từ 65-70% tổng thời gian buổi học
Phần kết thúc: chiếm từ 5-10% tổng thời gian buổi học
Trang 163.2.4.3 Phương pháp giảng dạy
Các phương pháp giảng dạy thường được sử dụng trong giảng dạy kỹ thuật là: phương pháp thị phạm, lặp lại, tăng dần, liên tục, có
hệ thống…
Khi giảng dạy, giáo viên phải tuân theo các nguyên tắc sư phạm là: sắp xếp bài tập theo thứ thự từ dễ đến khó, có logic, dễ hiểu, có độ khó kỹ thuật phù hợp với đối tượng học sinh
3.2.5 Chương trình giảng dạy môn Bóng đá của trường THPT Huỳnh Văn Nghệ
3.2.5.1 Mục đích và nhiệm vụ của chương trình giảng dạy Mục đích: thực hiện thí điểm nhằm làm cơ sở để lựa chọn
môn Bóng đá vào giờ ngoại khóa cho học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ
Nhiệm vụ: việc đưa môn Bóng đá vào giờ Thể thao ngoại
khóa cho học sinh sẽ giúp cho học sinh nắm bắt được thêm những kiến thức cơ bản của môn thể thao này
3.2.5.2 Đặc điểm đối tượng:
Các học sinh nam khối 10 và 11, tất cả các độ tuổi từ 15-17 tuổi, quan sát biểu hiện bên ngoài cho thấy cơ thể phát triển bình thường, không có dị tật bẩm sinh
3.2.5.3 Phân phối chương trình giảng dạy:
Chúng tôi tiến hành phân phối thời gian giảng dạy thực nghiệm môn Bóng đá cho học sinh trường THPT Huỳnh Văn Nghệ