skkn đưa môn cờ vua vào thay thế các tiết thể dục khi trời mưa trong trường tiểu học

ĐƯA MÔN CỜ VUA VÀO THAY THẾ CÁC TIẾT THỂ DỤC KHI TRỜI MƯA TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC I.. Bởi vậy, ngày nay Bộ Giáo dục và Đào tạo không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng giáo dục thể chất v

MỤC LỤC

Nội dung Trang

I Phần mở đầu : ……… 03

1 Lý do chọn đề tài: 03

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:: 05

3 Đối tượng nghiên cứu: 05

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu……… 06

5 Phương pháp nghiên cứu: 06

II.Phần nội dung :………. 07

1 Cơ sở lí luận:: 07

2 Thực trạng: 08

2.1 Thuận lợi - Khó khăn: 08

2.2 Thành công - hạn chế: 08

2.3 Mặt mạnh – mặt yếu: 09

2.4 Các nguyên nhân, yếu tố tác động: 09

2.5 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra: 09

3 Biện pháp thực hiện:: 10

3.1 Mục tiêu của biện pháp: 10

3.2 Nội dung và hình thức thực hiện biện pháp:……… 10

3.3 Điều kiện thực hiện biện pháp: 14

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp: 14

3.5 Kết quả khảo nghiệm: 14

4 Kết quả thu được qua khảo nghiệm: 16

III.Phần kết luận - Kiến nghị: 17

1 Kết luận: : 17

2 Kiến nghị: 17

CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ĐỀ TÀI

ĐƯA MÔN CỜ VUA VÀO THAY THẾ CÁC TIẾT THỂ DỤC

KHI TRỜI MƯA TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục thể chất trong trường học là một bộ phận quan trọng của nền giáo dục nước ta Góp phần giáo dục toàn diện con người mới XHCN về “ Đức – Trí – Thể - Mĩ – Lao động” Từ xa xưa, con người đã coi tập luyện TDTT là biện pháp tích cực, hiệu quả đối với việc tăng cường sức khoẻ và giúp con người ý thức hơn

về cái đẹp, cái đáng quý của bản thân mình Đó là vẻ đẹp của sức mạnh, vẻ đẹp của một tinh thần minh mẫn trong một cơ thể cường tráng, tạo niềm tin cho chúng ta bước vào cuộc sống hiện hữu và tương lai phía trước

Muốn được như vậy chúng ta phải làm gì? Phải chăng chỉ có TDTT mới làm được như vậy? Đó là câu hỏi trong hàng ngàn câu hỏi đang chờ chúng ta giải đáp.Thật vậy, chỉ có TDTT mới làm được điều đó

Nhà triết học Hy Lạp cổ đại Arix-Tor có nói “Không gì huỷ hoại thân thể bằng

sự thiếu vận động kéo dài” Vì vậy, tập luyện TDTT cũng như nhu cầu ăn uống để

tồn tại và phát triển là nhu cầu thiết yếu của con người

Nhận thức được điều đó Đảng và nhà nước ta luôn xác định sức khoẻ của con người là vốn quý của xã hội, là tài sản vô giá của dân tộc Lúc sinh thời Bác Hồ đã

nói “Dân giàu thì nước mạnh, mỗi một người dân yếu ớt tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi một người dân mạnh khoẻ góp phần làm cho cả nước mạnh khoẻ” Những năm qua Đảng chỉ đạo ngành văn hóa TDTT phải thực hiện việc đưa TDTT về cơ sở là nhiệm vụ hàng đầu, trong đó phải nói tới cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện TDTT theo gương Bác Hồ vĩ đại” Ngày nay trong giai đoạn đất

nước ngày một phát triển, từng bước tiếp cận nền văn minh của châu lục và thế giới thì vai trò của thế hệ trẻ ngày càng được khẳng định, họ chính là chủ nhân tương lai của cả nước sau này, trong đó lực lượng học sinh , sinh viên là nòng cốt Do đó,

năng GDTC cho thế hệ trẻ vốn có kĩ năng, kĩ xảo vận động cơ bản, tăng cường khả năng làm việc của hệ hô hấp, hệ tim mạch, hệ vận động, đồng thời chuẩn bị thể lực cho các em vào cuộc sống mới Luật giáo dục được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 14/06/2005 quy

định “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân chuẩn bị cho học sinh tiếp tụchọc lên hoặc đi vào cuộc sống lao động tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Bởi vậy, ngày nay Bộ Giáo dục và Đào tạo không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng giáo dục thể chất và bồi dưỡng năng khiếu thể thao trong nhà trường như các cuộc thi Học sinh giỏi TDTT và HKPĐ Ở các cuộc thi này thường tổ chức các môn như: Điền kinh, đẩy gậy, bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, đá cầu… Trong

đó có các môn không có trong chương trình giảng dạy như cờ vua, đẩy gậy, kéo co

vì vậy giáo viên thể dục cần có những kế hoạch giảng dạy riêng để phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồi dưỡng

Đối với môn Cờ Vua phát triển sau nhiều môn thể thao khác nhưng tốc độ phát triển khá nhanh Cho đến nay ở hầu hết các tỉnh thành và nhiều ngành đã có phong trào Cờ Vua khá rộng rãi

Đến nay, Cờ Vua là một trong các môn thể thao mũi nhọn của nước ta và đang được đầu tư, quan tâm phát triển để phục vụ cho mục tiêu chiến lược mà ngành TDTT đã đề ra Sự thành công của các đấu thủ Cờ Vua Việt Nam trên trường quốc

tế trong những năm gần đây đã chứng minh và khẳng định quan điểm đúng đắn đó

Cờ Vua là môn thể thao có đặc trưng là ít đòi hỏi cao về tố chất thể lực, song lại có yêu cầu cao về sự thông minh, mưu trí, óc sáng tạo ở người chơi Vì vậy, Cờ Vua phù hợp với con người và có điều kiện phát triển ở Việt Nam Chơi Cờ Vua không đòi hỏi dụng cụ, sân bãi phức tạp hình thức tập phong phú, đa dạng

Chơi Cờ Vua có tác dụng phát triển tư duy logic, luyện trí thông minh, giáo dục những phẩm chất tốt đẹp như: tính tổ chức kỷ luật, kiên cường, bình tĩnh, óc sáng tạo, biết phân tích, tổng hợp tình hình một cách khách quan và khoa học Chơi Cờ Vua, chính là góp phần xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, nâng cao đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân Thực hiện việc trao đổi văn hoá TDTT với các nước trên thế giới Chơi Cờ là môn thể thao giải trí tao nhã, tạo ra cảm giác sảng khoái của sự sáng tạo và mưu trí, bởi có sự biến hoá kỳ diệu trong mỗi nước cờ, mỗi thế biến

Trong quá trình công tác của mình, tôi nhận thấy ở địa phương thời tiết chỉ có

2 mùa: mùa mưa và mùa nắng Vào mùa mưa chúng tôi không thể thực hiện các tiết dạy ngoài trời do Trường chưa có phòng đa chức năng cho học sinh tập, mỗi khi trời mưa chúng tôi thường cho các em ngồi trong lớp chơi một số trò chơi đơn giản, hoặc tập một số động tác thể dục cơ bản làm cho học sinh không có hứng thú học tập Nhận thấy đây là thời điểm thích hợp để tôi đưa môn Cờ Vua vào giảng dạy

Nên nay tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài.“Đưa môn cờ vua vào thay thế các tiết

thể dục khi trời mưa trong trường Tiểu học” Đây là kinh nghiệm về việc xây

dựng kế hoạch, cách thức tổ chức giảng dạy môn cờ vua ở các tiết thể dục khi trời

mưa tại trường

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:

Việc nghiên cứu đề tài sẽ giúp giáo viên xây dựng được kế hoạch dạy khoa học, hợp lý, có hiệu quả để thay thế các nội dung ở môn Thể dục khi gặp thời tiết mưa Để từ đó tạo được hứng thú học tập của học sinh đối với bộ môn, phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu

3 Đối tượng nghiên cứu:

* Đối tượng: Là các tiết thể dục ở các khối 2, 3, 4, 5 của trường Tiểu học Ea Bông khi vào mùa mưa, học sinh không thể tham gia ngoài trời

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

Việc xây dựng kế hoạch này phụ thuộc vào thời tiết nên nội dung giảng dạy chưa đi sâu, chỉ mang tính chất truyền thụ những điều cơ bản về môn cờ vua cho học sinh Vì vậy trong quá trình huấn luyện học sinh năng khiếu sẽ cần phải có kế hoạch giảng dạy cụ thể hơn, nhiều nội dung hơn

5 Phương pháp nghiên cứu:

Đây là những phương pháp mà giáo viên dùng để nghiên cứu đề tài, xây dựng

đề tài thành công chứ không phải là phương pháp giảng dạy Phương pháp giảng dạy ta sẽ nói trong phần nội dung đề tài

Các nguyên tắc về phương pháp là hạt nhân cơ bản trong việc lựa chọn những phương pháp để ứng dụng vào quá trình giảng dạy, truyền thụ kiến thức cho đối tượng giáo dục Nó được xây dựng trên cơ sở của các quy luật về tâm lý giáo dục nói chung Qua nghiên cứu và kiểm nghiệm, thấy rằng cần thiết phải tuân thủ các nguyên tắc mang tính lý luận, bao gồm các nguyên tắc: Nguyên tắc thống nhất giữa giảng dạy Cờ vua và giáo dục toàn diện, nguyên tắc hệ thống, nguyên tắc vừa sức, nguyên tắc trực quan, nguyên tắc bền vững kiến thức và ứng dụng thực tiễn Trong quá trình giảng dạy Cờ Vua thường hay sử dụng 3 nhóm phương pháp giảng dạy chính: Nhóm phương pháp giảng dạy; Nhóm phương pháp thực hiện nghiệp vụ sư phạm; Nhóm phương pháp thực tập sư phạm Trong đó nhóm phương pháp thực hiện nghiệp vụ sư phạm được coi là có hiệu quả nhất

* Phương pháp dùng lời hay phương pháp mô tả bằng lời bao gồm: Kể chuyện, miêu tả, giải thích, giảng bài, trò chuyện

* Phương pháp trưng bày bao gồm: Biểu bảng, biểu đồ, kế hoạch, áp phích, bàn cờ

treo

* Phương pháp tham quan: Tổ chức tham quan các giải thi đấu, tổ chức tham quan

theo các chủ đề

* Phương pháp đọc và tham khảo tài liệu.

* Phương pháp luyện tập: Giải các thế cờ theo chủ đề đã được chọn lựa riêng nhằm tạo ra những kỹ năng, kỹ xảo chuyên môn

* Phương pháp trò chơi: Chơi với bạn cùng nhóm những thế cờ đang học hoặc trích đoạn của ván đấu, thi giải cờ thế

* Phương pháp thi đấu: Thi đấu với bạn cùng nhóm, thi đấu nhiều bàn cùng lúc thi đấu hạn chế thời gian

* Phương pháp phân tích ván đấu và các thế cờ điển hình: Nghiên cứu các ván đấu của các đại kiện tướng, phân tích các ván đấu trong học tập, phân tích các tình thế điển hình trong khai cuộc, trung cuộc và tàn cuộc

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

Cờ vua không phải là một trò chơi may rủi; nó dựa thuần túy vào chiến thuật và chiến lược Tuy thế, trò chơi này rất phức tạp đến mức thậm chí cả những người chơi hay nhất cũng không thể tính hết tất cả mọi phương án: mặc dù chỉ có

64 ô và 32 quân cờ trên bàn cờ nhưng số lượng nước đi có thể được thì còn vượt cả

số lượng các nguyên tử có trong vũ trụ

Cờ vua là một trong những trò chơi trí tuệ phổ biến nhất thế giới; nó được nói đến không chỉ như là một trò chơi mà còn là nghệ thuật, khoa học và thể thao Cờ vua đôi khi được nhìn nhận như là trò chơi chiến tranh trừu tượng; cũng như là "các cuộc đấu trí tuệ", và việc chơi cờ vua được coi như là một cách để rèn luyện tư duy

và bản lĩnh Cờ vua được chơi để tiêu khiển cũng như để thi đấu trong các câu lạc

bộ cờ vua, các giải đấu, chơi trực tuyến và chơi theo cách gửi thư Rất nhiều biến thể và các trò chơi tương tự như cờ vua được chơi trên toàn thế giới Vậy làm thế nào để đưa bộ môn này vào giảng dạy trong trường Tiểu học?

2 Thực trạng

2.1 Thuận lợi - Khó khăn

Được sự quan tâm của các cấp chính quyền, Ban giám hiệu nhà trường thì công tác giáo dục thể chất ở trường tiểu học Eabông có những bước tiến đáng kể Tuy nhiên qua thực tế tìm hiểu kế hoạch giảng dạy và học tập của trường, tôi thấy rằng việc giảng dạy còn nhiều khó khăn, cơ sở vật chất, sân chơi, bãi tập, dụng

cụ còn nhiều thiếu thốn, chưa đảm bảo yêu cầu của tiết học, giáo viên chỉ giảng, học sinh tiếp thu, vì là môn phụ nên cha mẹ học sinh chưa quan tâm, thực sự chưa chú ý đến việc học của con em mình, chưa hiểu rõ ý nghĩa của bộ môn cờ vua Điều đó thật đáng buồn, cứ làm tôi phải trăn trở mãi để làm sao cho cha mẹ các em hiểu rõ về môn này và khuyến khích các em chơi

2.2 Thành công - hạn chế

Bằng kinh nghiệm thực tiễn sau nhiều năm tổ chức tập và rèn luyện cho học sinh qua các buổi tập luyện tại trường đã mang lại những kết quả thiết thực Nhiều thành viên tích cực, có năng khiếu của đội tuyển đã có những bước tiến rõ rệt Nhiều HS yêu thích bộ môn là những em có năng khiếu thực sự Các em HS thi đua tập và rèn luyện và cũng đạt nhiều kết quả cao trong các lần tham gia Hội thao Mặt khác các hoạt động đó cũng đã phần nào giúp cho các em học sinh yếu, các em HS

có hoàn cảnh khó khăn “vượt lên chính mình” để học tập tốt hơn

Trường Tiểu học Eabông là trường học ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, đa số cha mẹ là người đồng bào dân tộc Êđê, sống bằng nghề nông, hoàn cảnh còn khó khăn nên điều kiện tiếp cận với những cái mới còn chậm cũng như việc tìm hiểu khoa học vẫn còn hạn hẹp Bên cạnh đó các bậc cha mẹ chưa hiểu hết lợi ích của bộ môn cờ vua nên không cho con em đi tham gia đội cờ vua của trường, đây cũng là một hạn chế rất lớn ảnh hưởng đến những thành tích của nhà trường

2.3 Mặt mạnh – Mặt yếu.

Trong quá trình giảng dạy cho các em thì các em cảm thấy rất hứng thú, các

em rất hăng hái tìm tòi học hỏi những điều chưa biết về bộ môn

Song bên cạnh đó vẫn còn một số khó khăn nhất định, vì điểm trường thuộc vùng sâu vùng xa, vùng kinh tế khó khăn học sinh chủ yếu là dân tộc thiểu số chiếm 100% Về phong tục tập quán còn nhiều hạn chế trình độ dân trí còn thấp nên ảnh hưởng không ít về vấn đề giáo dục cho học sinh

2.4 Các nguyên nhân, yếu tố tác động

* Nguyên nhân thành công

- Có kế hoạch chu đáo cho việc thực hiện đề tài

- Có sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường và sự giúp đỡ của đồng nghiệp

* Nguyên nhân hạn chế

- Bản thân còn thiếu kinh nghiệm với cách thức tổ chức hoạt động tích cực cho học sinh lĩnh hội kiến thức

- Trang thiết bị và đồ dùng dạy học còn thiếu

- Các em đến trường muộn nên có một số em đi học không đúng độ tuổi dẫn đến tự ti, mặc cảm và xấu hổ nên chưa tích cực tham gia tập luyện môn cờ vua cùng bạn bè

2.5 Phân tích, đánh giá các vấn đề thực trạng mà đề tài đã đặt ra

- Qua thực nghiệm nghiên cứu và vận dụng vào chương trình giảng dạy, những thành công và hạn chế khi áp dụng đề tài đã và chưa đạt được trên, tôi thiết nghĩ làm sao để nền kinh tế ngày một phát triển đi lên, làm sao để dân trí dân tộc

ngày càng cao để những thế hệ con em học sinh học tập ngày càng tốt hơn đó là một vấn để nan giải mà toàn Đảng, toàn dân, toàn xã hội đang cùng nỗ lực, cố gắng, trong đó vai trò của ngành giáo dục là vô cùng quan trọng nhằm giúp các

em hoàn thiện mình, không những về trí tuệ mà cả về thể chất, xứng đáng là những chủ nhân tương lai của đất nước

- Để đạt được những vấn đề đặt ra, trước hết đất nước ta phải có một cơ chế mở cửa quan tâm đầu tư hơn vào vùng sâu vùng xa, vùng dân tộc ít người về kinh tế về văn hóa xã hội để nông thôn thành thị có sự cân bằng hóa

- Có chính sách tuyên truyền sâu rộng có hiệu quả đến mọi người dân để nhân dân tin tưởng vào đường lối chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước

3 Giải pháp, biện pháp

3.1 Mục tiêu của biện pháp

- Việc xây dựng kế hoạch giảng dạy này nhằm mục đích giới thiệu

- Nhằm tạo hứng thú học tập của học sinh đối với bộ môn này

- Nhằm truyền thụ những kiến thức cơ bản, những chiến thuật, về môn cờ vua

- Qua đó sẽ phát hiện những học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồi dưỡng, huấn luyện để đi thi đấu ở các giải như HKPĐ các cấp

3.2 Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp

* Nội dung kế hoạch dạy: Trong giảng dạy Cờ Vua có 3 nội dung tổ chức cơ

bản: giờ học, giờ tập luyện và giờ tự nghiên cứu

+ Giờ học là quá trình truyền thụ một lượng kiến thức nào đó về Cờ Vua và

sự tiếp nhận lượng kiến thức đó của học sinh

+ Giờ tập luyện là nhằm hình thành và củng cố những kỹ năng kỹ xảo thông qua việc ứng dụng những kiến thức đã thu được vào tình huống cờ cụ thể hoặc thực

tế ván đấu Tôi thường đưa ra các bài tập cho các em tự tập luyện, suy nghĩ, ghi ra giấy những nước đi của mình, ngoài những nước đi như vậy có nước đi nào phù hợp nữa không, Các bài tập tôi đưa ra ví thường là về trung cuộc và tàn cuộc, khi đưa bài tập tôi yêu cầu các em đưa ra tối đa những nước có thể thực hiện được