KHÁI QUÁT CHUNG VỀ DU LỊCH
Khái quát chung
1.1.1 Lược sử ra đời của hoạt động du lịch
Từ xa xưa, du lịch đã được coi là một sở thích và hoạt động nghỉ ngơi tích cực của con người, phản ánh sự phát triển của văn hóa và xã hội Hoạt động này, giống như nhiều lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, nghệ thuật và sản xuất, đã hình thành từ rất sớm trong bối cảnh lịch sử nhất định.
Trong thời cổ đại, những người "khách du lịch" đầu tiên chủ yếu là quý tộc, thương gia, nhà tu hành và nhà khoa học, tham gia vào các chuyến đi với nhiều mục đích khác nhau, bao gồm cả du lịch, mặc dù khái niệm này chưa được hình thành Tại các nền văn minh phát triển như Ai Cập, Ấn Độ, Lưỡng Hà, Trung Hoa, Hy Lạp và La Mã, con người đã có nhiều cơ hội để rời khỏi nơi ở quen thuộc, giao lưu và khám phá các lĩnh vực văn hóa, kinh tế, khoa học, kỹ thuật và tôn giáo.
Thời kỳ Trung đại chứng kiến những cuộc viễn du của các nhà thám hiểm Châu Âu, như Marco Polo trên con đường tơ lụa (1271) và C Columbus khám phá Châu Mỹ (1492), đã thúc đẩy giao lưu văn hóa và kinh tế giữa các châu lục Tuy nhiên, ngành du lịch chỉ thực sự chuyên nghiệp hóa khi Thomas Cook xuất hiện, người đầu tiên tổ chức kinh doanh du lịch Năm 1841, ông đã tổ chức chuyến đi cho 570 người từ Leicester đến Loughborough để tham dự hội nghị chống nghiện rượu Thành công của chuyến đi này đã dẫn đến việc ông sáng lập hãng lữ hành đầu tiên trên thế giới vào năm 1842, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong ngành du lịch.
Công ty lữ hành Thomas Cook từ năm 1850 đến 1900 đã đánh dấu sự khởi đầu của thời đại du lịch dành cho đại chúng Mặc dù không thể xác định chính xác thời điểm du lịch trở nên phổ biến, nhưng sự phát triển của đường sắt và các chuyến đi do Thomas Cook tổ chức đã mở ra cơ hội du lịch cho hàng triệu người trung lưu Trước đây, du lịch chủ yếu dành cho người giàu, nhưng giờ đây, nó đã trở nên khả thi cho cả tầng lớp lao động Mặc dù du lịch yêu cầu nhiều thời gian hơn là tiền bạc, nhưng không phải lúc nào tiền bạc cũng là yếu tố quyết định trong việc khám phá thế giới.
1.1.2.Hiện trạng ngành du lịch
Du lịch hiện nay đã trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều quốc gia, với thu nhập từ du lịch trở thành nguồn thu chính Tại nhiều nước công nghiệp phát triển, ngành du lịch chỉ đứng sau công nghiệp dầu khí và ô tô Khái niệm công nghiệp du lịch (travel industry) đã được hình thành, và ngành này đang phát triển mạnh mẽ Sự bùng nổ nhu cầu du lịch bắt đầu từ những năm 50 của thế kỷ trước vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt, với số lượng du khách quốc tế hàng năm tăng nhanh chóng.
Năm 1950, toàn cầu chỉ có 25 triệu lượt khách du lịch, theo thống kê của Tổ chức Du lịch Thế giới (WTO) Đến năm 2004, lượng khách quốc tế đã tăng vọt lên 760 triệu lượt, chiếm 11% dân số thế giới, đánh dấu thời điểm lý tưởng cho ngành du lịch phát triển Sự tăng trưởng này càng ấn tượng hơn khi số lượng khách du lịch ra nước ngoài liên tục gia tăng qua các năm, với 545 triệu lượt vào năm 1995 và 760 triệu lượt vào năm 2000.
Năm 2004, lượng khách du lịch quốc tế đạt 691 triệu lượt, trong đó Hồng Kông nổi bật với 21,8 triệu khách, tăng 40% so với năm 2003, đứng thứ 6 trong danh sách 10 điểm du lịch hấp dẫn nhất thế giới Các quốc gia Đông Nam Á cũng thu hút sự chú ý, với tổng số 43,8 triệu du khách, trong đó Malaysia dẫn đầu với 16 triệu, Thái Lan đứng thứ hai với 10 triệu, và Việt Nam xếp thứ 5 với gần 3 triệu khách.
1.1.3 Xu hướng phát triển của ngành du lịch
Du lịch ngày nay đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng về mặt số lượng và phát triển mạnh về mặt chất lượng
Sự phát triển của khoa học, kỹ thuật, giao thông vận tải và thông tin liên lạc, cùng với sự ổn định chính trị và kinh tế, đã tạo điều kiện thuận lợi cho du khách tiếp cận dễ dàng hơn với các sản phẩm du lịch Dịch vụ hàng hóa đa dạng, phương tiện giao thông phong phú, và chỗ ở tiện lợi với mức giá hợp lý đã đáp ứng nhu cầu của nhiều tầng lớp khách hàng Lượng khách du lịch bình dân ngày càng tăng, mở ra nhiều cơ hội du lịch nước ngoài và cho thấy sự gia tăng nhanh chóng về số lượng khách quốc tế Xu hướng này phản ánh sự xã hội hóa trong ngành du lịch, khi không chỉ những người giàu có mà cả những người có thu nhập trung bình cũng có thể tham gia vào hoạt động du lịch quốc tế trong tương lai.
Nhiều quốc gia, bao gồm cả Nhật Bản, đã triển khai các chính sách khuyến khích người dân đi du lịch, nhận thức rõ lợi ích của du lịch đối với sức khỏe cộng đồng Cụ thể, chính phủ Nhật Bản khuyến khích công dân du lịch nước ngoài trong các kỳ nghỉ phép hàng năm để nâng cao chất lượng cuộc sống và sức khỏe tinh thần.
Xu hướng du lịch trong tương lai sẽ chứng kiến sự mở rộng địa bàn du lịch nhờ vào sự phát triển của giao thông và toàn cầu hóa, cho phép du khách dễ dàng tiếp cận bất kỳ điểm đến nào trên thế giới Không còn bó hẹp ở Châu Âu như trước, du khách sẽ khám phá nhiều khu vực khác Đặc biệt, khu vực Châu Âu - Thái Bình Dương đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách quốc tế nhờ vào sự phong phú về văn hóa, cảnh quan thiên nhiên độc đáo và các hoạt động kinh tế sôi động, tạo ra nhiều lý do thu hút du khách từ khắp nơi.
Thời gian du lịch của du khách ngày càng kéo dài hơn nhờ vào sự phát triển khoa học và nỗ lực đa dạng hóa dịch vụ Những xu hướng này không chỉ làm tăng sức hấp dẫn của các chuyến đi mà còn tạo ra nhiều cơ hội mới cho du khách khám phá.
Cơ cấu chi tiêu của khách du lịch đang có sự thay đổi đáng kể, với tỷ trọng chi cho các dịch vụ cơ bản như lưu trú, vận chuyển và ăn uống giảm, trong khi chi cho các dịch vụ bổ sung như mua sắm, giải trí và tham quan lại tăng Bên cạnh đó, xu hướng sử dụng sản phẩm du lịch trọn gói cũng giảm, cùng với việc đơn giản hóa thủ tục xuất nhập cảnh, cho thấy khách du lịch ngày càng chủ động hơn trong việc lựa chọn dịch vụ phù hợp với nhu cầu của mình.
Sự phát triển kinh tế không bền vững trong quá khứ và hiện tại đang gây ra ô nhiễm nghiêm trọng và phá vỡ cân bằng sinh thái ở cả thành phố và nông thôn Trong tương lai gần, du lịch sinh thái sẽ trở thành một ngành kinh doanh cao cấp, khi người dân sẵn sàng chi tiền cho những trải nghiệm trong khung cảnh thiên nhiên trong lành và ít ô nhiễm.
1.1.4 Du lịch ở Việt Nam Ở Việt Nam, đi du lịch cũng là một nhu cầu từ xa xưa Công ty du lịch Việt Nam ( nay là Tổng cục du lịch Việt Nam) được thành lập ngày 9-7-1960 tới nay đã có những phát triển đáng tự hào Từ năm 1990 đến nay, tốc độ tăng trưởng khách du lịch luôn đạt ở mức hai con số, khách du lịch quốc tế tăg 11 lần từ 250.000 lượt (năm 1990) lên xấp xỉ 3 triệu lượt (năm 2004), và tính chung lượng khách cả năm
2005 đã đạt con số trên 3,4 triêu lượt khách quốc tế ( 3.467.757 lượt khách, tăng 18,4% so với cùng kì năm 2004)
Thị trường du lịch nội địa Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ nhờ vào sự cải thiện nhanh chóng mức sống của người dân Theo thống kê từ Tổng cục Du lịch Việt Nam, năm 2004 ghi nhận 15 triệu lượt khách du lịch nội địa, tăng đáng kể so với 10 triệu lượt vào năm 1999.
Lượng khách quốc tế đến Việt Nam từ năm 2000-2005
( Nguồn Tổng cục thống kê)
Các khái niệm về du lịch - tham quan du lịch
Du lịch hiện nay đã trở thành một hiện tượng phổ biến, tác động đến hàng tỷ người trên toàn cầu Hoạt động này không chỉ diễn ra mạnh mẽ mà còn rất đa dạng, thể hiện tính liên ngành và ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều lĩnh vực kinh tế khác nhau.
Ngành du lịch đang phát triển mạnh mẽ, yêu cầu các nhà làm du lịch cần có một nhận thức thống nhất về nội dung của nó Tuy nhiên, sự đa dạng trong hoạt động du lịch đã tạo ra khó khăn trong việc tìm ra một quan điểm chung, không chỉ ở các nước đang phát triển mà còn ở những quốc gia có ngành du lịch phát triển.
Thuật ngữ "du lịch" có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp, mang ý nghĩa là "đi một vòng" Từ này sau đó được Latinh hóa thành "tornus" và phát triển thành "tourisme" trong tiếng Pháp, trong khi "tourism" xuất hiện lần đầu trong từ điển Oxford vào năm 1811 với hai nghĩa: đi xa và du lãm Trong tiếng Việt, "du lịch" được dịch từ tiếng Hán, trong đó "du" có nghĩa là đi chơi và "lịch" nghĩa là từng trải.
Tuy nhiên, người Trung Quốc gọi du lịch với ý nghĩa là du lãm với nghiã là đi chơi để nâng cao nhận thức
Vào năm 1963, tại hội nghị Liên Hợp Quốc về du lịch ở Roma, các chuyên gia đã định nghĩa du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tượng và hoạt động kinh tế phát sinh từ các chuyến hành trình và lưu trú của cá nhân hoặc tập thể bên ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ hoặc ngoài quốc gia của họ, với mục đích hòa bình Điểm đến không phải là nơi làm việc của họ.
Du lịch là hoạt động di chuyển và lưu trú tạm thời trong thời gian rảnh rỗi, nhằm mục đích nghỉ ngơi, giải trí, chữa bệnh, học tập, nghiên cứu, và đôi khi kết hợp công việc Hoạt động này có thể bao gồm việc tiêu thụ các giá trị tự nhiên, kinh tế, văn hóa và dịch vụ tại điểm đến Đồng thời, du lịch cũng là lĩnh vực kinh doanh dịch vụ, đáp ứng nhu cầu của cá nhân hoặc tập thể trong quá trình di chuyển và lưu trú, với mục tiêu phục hồi sức khỏe và nâng cao nhận thức về thế giới xung quanh.
Để đạt được sự phát triển bền vững và ổn định trong ngành du lịch, việc đảm bảo sự quan tâm đồng đều giữa các yếu tố kinh tế và xã hội là rất quan trọng.
Theo tiêu chí đánh giá trên, định nghĩa về du lịch của nhà địa lý Belarus
Pirojnik trong cuốn cơ sở địa lý du lịch và phục vụ tham quan (ĐHTH
Du lịch, theo Pirojnik (Minsk, 1985), là hoạt động của con người trong thời gian rảnh rỗi, liên quan đến việc di cư và lưu trú tạm thời ngoài nơi ở chính Mục đích của du lịch là phát triển thể chất và tinh thần, nâng cao nhận thức văn hóa, tham gia các hoạt động thể thao, đồng thời tiêu thụ các giá trị tự nhiên, kinh tế, văn hóa và dịch vụ.
Luật du lịch Việt Nam 2005 định nghĩa du lịch là hoạt động di chuyển của con người ra khỏi nơi cư trú thường xuyên để tham quan, tìm hiểu, giải trí và nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định Việc giải thích thuật ngữ du lịch trong văn bản pháp luật có hiệu lực cao đã thể chế hóa nghị quyết của Đảng và Nhà Nước về phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, thúc đẩy đầu tư và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đồng thời góp phần xóa đói giảm nghèo ở các vùng có tiềm năng phát triển du lịch.
1.2.2 Khái niệm tham quan du lịch
Tham quan du lịch là hoạt động mà khách du lịch đến các điểm tham quan dưới sự hướng dẫn của những người có chuyên môn, nhằm tìm hiểu và thỏa mãn nhu cầu trong chương trình du lịch của họ Qua việc trực tiếp quan sát và nghe thuyết minh, du khách có cơ hội hiểu rõ hơn về những địa điểm mình đang khám phá.
Tham quan là hoạt động của khách du lịch trong ngày nhằm khám phá và thưởng thức các giá trị tài nguyên du lịch (Luật Du Lịch Việt Nam 2005)
Tham quan du lịch là hoạt động thiết yếu trong mỗi chuyến đi, phục vụ nhu cầu đa dạng của du khách và là lý do chính để họ chọn chương trình của nhà cung cấp dịch vụ Hoạt động này diễn ra tại nhiều địa điểm và lĩnh vực trong cộng đồng, từ di tích lịch sử, văn hóa đến các danh thắng và cơ sở sản xuất Đối tượng tham quan thường bao gồm tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn, được khai thác tại các điểm và khu du lịch, nhưng cũng có thể nằm tách biệt Việc lựa chọn đối tượng tham quan phù hợp với nhu cầu và mục đích của du khách là rất quan trọng, góp phần nâng cao trải nghiệm trong chuyến đi.
Tham quan là cuộc du ngoạn của con người đến những vùng đất khác ngoài nơi cư trú thường xuyên, đồng thời là hình thức giáo dục và giao lưu văn hóa xã hội.
Hoạt động du lịch được phân thành nhiều nhóm khác nhau dựa trên các tiêu chí phân loại, mà tiêu chí này phụ thuộc vào mục đích và quan điểm của tác giả Đến nay, chưa có bảng phân loại nào được xem là hoàn hảo Hiện tại, hầu hết các chuyên gia du lịch tại Việt Nam phân chia các loại hình du lịch theo những tiêu chí cơ bản nhất.
1.2.3.1.1 Phân loại theo môi trường tài nguyên
Theo Pirojnik(cơ sở địa lý du lịch và dịch vụ tham quan Nxb ĐHTH
Minsk, 1985 - Du lịch là một ngành có định hướng tài nguyên rõ rệt, được phân chia thành hai nhóm lớn: du lịch văn hóa và du lịch thiên nhiên, tùy thuộc vào môi trường tài nguyên.
Du lịch văn hóa là hoạt động du lịch diễn ra trong môi trường nhân văn, tập trung vào việc khai thác tài nguyên văn hóa Ngược lại, du lịch thiên nhiên chủ yếu nhằm thỏa mãn nhu cầu kết nối với thiên nhiên của con người.
Trong số các loại hình du lịch thiên nhiên có thể thấy những loại hình du lịch biển, du lịch núi, du lịch nông thôn…
Tham quan du lịch đối với học sinh
"Du lịch học sinh" đã trở thành một khái niệm phổ biến trong ngành lữ hành, với nhiều công ty du lịch cung cấp các tour ngắn ngày dành riêng cho học sinh Những tour này thường có mức giá hợp lý, mang lại nhiều lựa chọn phong phú cho đối tượng này.
1.3.1.Tham quan du lịch có nhiều tác động tích cực đến các em học sinh
Học tập trực quan sinh động thông qua các tour du lịch và tham quan giúp các bài giảng về lịch sử, địa lý trở nên hấp dẫn hơn Trước đây, chỉ những môn học như lịch sử, địa lý, sinh học và vật lý mới được kết hợp với các chuyến tham quan Tuy nhiên, hiện nay, việc tổ chức các hội trại dài ngày để thực hành ngoại ngữ đang ngày càng trở nên phổ biến.
Du lịch là một hình thức giải trí lành mạnh và bổ ích cho tất cả mọi người, đặc biệt là học sinh Sau mỗi chuyến đi, học sinh không chỉ có cơ hội vui chơi thoải mái mà còn có thể cải thiện hiệu quả học tập của mình.
Du lịch là một hoạt động xã hội quan trọng, giúp học sinh mở rộng và củng cố mối quan hệ với bạn bè, thầy cô giáo Tham gia các tour du lịch không chỉ mang lại trải nghiệm mới mẻ mà còn tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng học đường.
Các tour du lịch về nguồn không chỉ giúp học sinh hiểu biết thêm về truyền thống văn hóa dân tộc mà còn khơi dậy tình yêu quê hương Những chuyến đi này khuyến khích các em học hỏi từ những gương danh nhân trong lịch sử, góp phần giáo dục và phát triển tinh thần yêu nước.
Việc tổ chức cho học sinh tham quan các cơ sở kinh tế không chỉ giúp định hướng nghề nghiệp mà còn tạo cơ hội để các em hình dung rõ hơn về lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai Sau mỗi chuyến đi, giáo viên có thể giải thích và hỗ trợ các em trong việc xác định con đường học tập phù hợp Thêm vào đó, những chuyến tham quan này còn giáo dục cho học sinh tinh thần lao động và khuyến khích việc học hỏi từ những người lao động thực tế.
Du lịch sinh thái giáo dục cho học sinh những kiến thức quan trọng về môi trường, giúp các em nhận thức rõ ràng về việc bảo vệ thiên nhiên Những chuyến tham quan phong cảnh tự nhiên không chỉ mang lại trải nghiệm thú vị mà còn là cơ hội tuyệt vời để giáo dục ý thức bảo vệ môi trường và tôn trọng cộng đồng cho thế hệ trẻ.
1.3.2 Tương lai và triển vọng của tour du lịch dành cho học sinh
Trên 20 triệu học sinh trên toàn quốc, hàng triệu học sinh sống ở thành thị, du lịch học sinh thực sự là một thị trường tiềm năng đối với các doanh nghiệp lữ hành Dễ dàng nhận thấy là nhu cầu tổ chức cho học sinh đi tham quan du lịch là có thực tại các trường học ở thành phố Học sinh ở các thành phố tập trung đông, cha mẹ các em lại có khả năng về tài chính (đặc biệt là học sinh tại các thành phố lớn như Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh)
Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế đã làm tăng nhu cầu nghỉ ngơi và giải trí của người dân, trong đó du lịch trở thành lựa chọn phổ biến Học sinh cần đi du lịch để giảm bớt căng thẳng học hành và hướng tới một nền giáo dục hiện đại, giúp phát triển toàn diện về trí tuệ, tinh thần và lòng tự hào dân tộc Đưa học sinh tiếp xúc với thực tế qua các chuyến tham quan du lịch theo chuyên đề là phương pháp hiệu quả, đặc biệt khi mức sống của người dân được nâng cao và cha mẹ có khả năng đảm bảo điều kiện học tập tốt nhất cho con em Đây là một viễn cảnh tươi sáng cho tương lai gần.
ĐÁNH GIÁ NHU CẦU VÀ HIỆN TRẠNG CÁC CHƯƠNG TRÌNH TOUR THAM QUAN DU LỊCH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC TẠI TP HỒ CHÍ MINH
Nhu cầu du lịch của học sinh trung học tại Tp Hồ Chí Minh
Thông qua điều tra và khảo sát với số lượng 500 học sinh, cùng các phụ huynh gia đình, nhà trường chúng tôi có được kết quả sau:
Số lượng phiếu phát ra: 500 phiếu thu lại 242 phiếu
Trong quá trình dự trù khảo sát, chỉ có 5 trong số 10 trường được chọn trong thành phố đồng ý tham gia do lo ngại ảnh hưởng đến việc học của học sinh Thêm vào đó, đây là giai đoạn cao điểm của kỳ thi, khiến các trường không thể hỗ trợ Một số trường hợp khác gặp khó khăn và yêu cầu phải có công văn từ sở giáo dục mới có thể tiến hành khảo sát.
Số lượng phụ huynh khảo sát tại cổng các trường tuy không nhiều nhưng có được mặt bằng chơng(
Sau đây là kết quả chi tiết sau khi khảo sát học sinh:
1.Nhu cầu đi du lịch của học sinh
Tỷ lệ học sinh thích tham quan
Nhận xét chung: Đại đa số học sinh trung học đều nói rằng học sinh cần đi tham quan du lịch 239/242 ( chiếm 98.8%)
Số học sinh nói không nên đi chỉ là thiểu số 3/242 học sinh
2.Ý kiến cha mẹ về việc đi du lịch của học sinh:
Yù kiến Số lượng lựa chọn %
2/3 cha mẹ muốn cho con đi tham quan du lịch, như 1 phụ huynh nói “ để nó biết đời với người ta”
Còn 1/3 không muốn cho con đi vì lý do an toàn và tài chính
3.Thích đi du lịch cùng ai: Đối tượng học sinh thích đi du lịch chung
Gia đình bạn bè Nhà Trường
Nhu cầu được đi chơi cùng bạn bè chiếm tỉ lệ cao nhất 79.5% ứng với 190 học sinh
Gia đình chiếm tỉ lệ 13% trong việc tổ chức các tour dã ngoại cho học sinh, trong khi sự tham gia của nhà trường dưới sự giám sát của thầy cô chỉ đạt 7.5% Điều này cho thấy sự kém hiệu quả trong hoạt động của nhà trường trong việc phối hợp tổ chức các chuyến đi dã ngoại cho học sinh.
4 Loại hình tour du lịch yêu thích: Địa điểm học sinh thích đi
M iền núi M iền biển Thôn quê thanh pho lon
Số lượng học sinh chọn học ở các miền núi, thôn quê và miền biển rất cao, trong đó miền núi dẫn đầu với 120 lựa chọn, trong khi các thành phố lớn chỉ có 25 lựa chọn.
5.Phương tiện di chuyển được yêu thích trong khi đi tham quan du lịch:
Phương tiện tham quan du lịch được yêu thích
160 xe đạp khác ôto tàu hoả
Ô tô luôn được ưa chuộng trong các chuyến tham quan du lịch của học sinh nhờ tính tiện dụng vượt trội Mặc dù tàu hỏa và xe đạp cũng được sử dụng, nhưng chúng chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ nhằm đáp ứng nhu cầu khám phá của các em.
6.Mục đích đi du lịch:
Nhu cầu giải trí luôn là yếu tố quan trọng trong du lịch, giúp người trẻ từ 12 đến 18 tuổi khám phá cuộc sống Việc tham quan không chỉ mang lại niềm vui mà còn hỗ trợ trong học tập và làm việc Tuy nhiên, giới trẻ thường phản kháng mạnh mẽ khi phát hiện người lớn, như hướng dẫn viên, nói sai hoặc không trung thực, điều này có thể gây khó khăn trong việc xây dựng niềm tin.
2.1.2 Phân tích nhu cầu du lịch
Động cơ du lịch là yếu tố chủ quan thúc đẩy con người thực hiện các chuyến đi, phản ánh qua các nguyện vọng và hứng thú Việc nghiên cứu các mục đích và động cơ chính của con người khi đi du lịch giúp hiểu rõ hơn về nhu cầu du lịch Cụ thể, động cơ du lịch được định nghĩa là nguyên nhân tâm lý khuyến khích con người khám phá và trải nghiệm những điều mới mẻ, từ đó tạo ra nhu cầu du lịch.
Con người sở hữu nhiều nhu cầu đa dạng và phức tạp, trong đó nhu cầu du lịch cũng không ngoại lệ Nhu cầu này là vô hạn và luôn thay đổi theo thời gian, ảnh hưởng bởi tâm lý, giới tính, trình độ giáo dục, văn hóa và độ tuổi của mỗi cá nhân.
Con người với giới tính, trình độ văn hóa và độ tuổi khác nhau sẽ có những tâm lý và nhu cầu du lịch đa dạng Sự khác biệt này ảnh hưởng đến động cơ và sở thích của từng nhóm đối tượng khi tham gia các hoạt động du lịch.
Du khách trẻ tuổi, đặc biệt là học sinh từ 12-18 tuổi, đang trong giai đoạn dễ tiếp thu tư tưởng và khám phá cái mới Họ có niềm đam mê tìm hiểu tri thức và thích đi du lịch Tuy nhiên, do còn trẻ, các em thường phải chịu sự quản lý chặt chẽ từ gia đình và nhà trường trong các hoạt động sinh hoạt, học tập và giải trí Vì vậy, vấn đề du lịch và tham quan của học sinh trở thành một chủ đề đáng được quan tâm.
Du lịch là một lĩnh vực hấp dẫn, ảnh hưởng bởi nhu cầu tâm lý và mong muốn của học sinh, đồng thời cũng phụ thuộc vào sự hỗ trợ từ gia đình và nhà trường Trần Văn Thông, từ khoa Du Lịch-ĐHDL Văn Lang, đã chỉ ra rằng các yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc định hình sự phát triển của sinh viên trong ngành du lịch.
Marketing nhấn mạnh rằng để đạt được mục tiêu doanh nghiệp, việc xác định nhu cầu và mong muốn của khách hàng là rất quan trọng Điều này cần được thực hiện thông qua các phương pháp hiệu quả và hữu hiệu hơn so với đối thủ cạnh tranh.
Việc hiểu rõ nhu cầu của đối tượng khách du lịch học sinh là rất quan trọng, nhưng chưa đủ Cần phải xem xét thêm ý kiến và quan điểm của nhà trường cũng như gia đình về hoạt động tham quan du lịch cho các em.
Từ khi chào đời, trẻ em được cha mẹ chăm sóc toàn diện, bao gồm việc tắm rửa, cho ăn uống và điều trị khi ốm đau, với gia đình là môi trường đầu tiên mà trẻ tiếp xúc.
Theo xã hội học, quá trình xã hội hóa trong những năm đầu đời không chỉ diễn ra trong gia đình mà còn mở rộng ra môi trường trường học Khi trẻ lớn lên, sự tương tác với thầy cô và bạn bè tại trường học trở thành yếu tố quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách và kỹ năng xã hội của trẻ.
Trong xã hội hiện đại, việc truyền đạt kiến thức và kỹ năng chỉ qua các phương tiện không chính thức như sách báo hay phim ảnh là không đủ Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của một xã hội phức tạp, nhiều thiết chế giáo dục chính thức như trường trung học, trung cấp và đại học đã được thành lập nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho cá nhân.
Hiện trạng các tour tham quan du lịch hiện nay
1 Mức độ đi du lịch hàng năm của học sinh trung học:
Mức độ đi du lịch hàng năm của học sinh trung học
(Khảo sát tháng 02/2006)-đơn vị: học sinh
Tổng số học sinh trả lời 242 Trong đó:
Mức độ đi tham quan du lịch thường xuyên nhất là:1học kỳ/lần, được 157 em lựa chọn chiếm 67,4% Tỉ lệ cao
Tiếp đó là: 1tháng/lần và 1 năm/ lần với mỗi mức độ là 28 học sinh chiếm 12%
Thấp nhất là 2 tháng/ lần chiếm 8,6% Không tính những người không ý kiến
2 Địa điểm đến thường xuyên trong chuyến đi tham quan du lịch:
(Khảo sát tháng 02/2006)-đơn vị: học sinh
180 Đông Nam Bộ ĐB S Cửu Long
Tây Nguyên vùng khác Địa điểm đến thường xuyên trong chuyến đi tham quan du lịch
Dựa trên phương pháp lựa chọn nhiều đáp án, Đông Nam Bộ, đặc biệt là Tp Hồ Chí Minh (bao gồm Đầm Sen, Suối Tiên), Vũng Tàu và Đồng Nai, vẫn chiếm ưu thế với 163 người lựa chọn.
Tiếp đó là đông bằng Sông Cửu Long ( Chủ Yếu Bến Tre, Vĩnh Long, Đồng Tháp , Cần Thơ, An Giang, Tiền Giang…) có 130 /242 học sinh đã tới tham quan
Tây nguyên ( chủ yếu là Lâm Đồng) cũng chiếm tỉ lệ cao 116 học sinh
Các địa điểm khác vì lí do xa nên chiếm tỉ lệ thấp nhất
3 Thời gian thích hợp cho một tour tham quan du lịch học sinh
Thời gian thích hợp cho 1 tour du lịch cho học sinh
2 ngày 1 đêm 3ngày 2 đêm > 3 ngày
Trong tổng số 241 học sinh trung học trả lời về sở thích và mong muốn cho một tour tham quan du lịch sắp tới:
Thời gian du lịch 3 ngày 2 đêm chiếm tỷ lệ cao nhất với 38,6% Trong khi đó, thời gian 2 ngày 1 đêm và trên 3 ngày cũng có tỷ lệ đáng kể, lần lượt là 29,5% và 27,6%, không cách xa nhiều so với thời gian cao nhất.
Thời gian của 1 tour được coi là ít phù hợp nhất là đi về trong ngày chiến 4,1%
4 Mức độ hấp dẫn các tour tham quan du lịch của các tổ chức lữ hành hiện nay: Đánh giá về mức độ hấp dẫn của các tour hiện nay
Hấp dẫn Bình thường Không hấp dẫn Khác
Trong số 242 người đánh giá thì thấp nhất có 2 học sinh không có ý kiến gì chiếm 0.8%
Cao nhất là mức độ bình thường với số người lựa chọn là 146 chiếm 60.3% Mức độ hấp dẫn chiếm tỉ lệ cao gấp đôi không hấp dẫn
5.Cách thức tổ chức chuyến đi tham quan du lịch học sinh đã đi:
Tự tổ chức đi với nhà trường Đi với cha mẹ cách thức tổ chức chuyến tham quan phổ biến nhất
Trong số 242 người được hỏi có:
113 em đã từng đi với nhà trường chiếm 46,7% Giải pháp đi với nhà trường được coi là phổ biến nhất
Cách một khoảng không xa là: cách thức tự tổ chức với 99 người lựa chọn chiếm 40.6%
Giải pháp đi cùng gia đình chỉ chiếm 12,4%, tương đương với 48 người, cho thấy sự lựa chọn này không phổ biến Nhiều người nhận xét rằng các hoạt động vui chơi trong chuyến đi khá bình thường, không có gì đặc sắc hay thu hút.
Mức độ bình thường chiếm tỉ lệ cao nhất chiếm 42,7% tương đương với số lượng 93 em lựa chọn
Các nhận xét về mức độ thu hút, sự thú vị và tính độc đáo của nội dung có sự phân bố tương đối đồng đều, với tỷ lệ lần lượt là 13.8%, 26.1% và 17.4%.
Các tour tham quan du lịch cho học sinh đang thu hút sự chú ý, đặc biệt trong mùa hè, với nhu cầu cao và cung ứng không kém Các công ty cạnh tranh gay gắt về giá cả và chất lượng để thu hút lượng khách nhỏ tuổi này Tuy nhiên, việc giảm giá quá mức có thể dẫn đến giảm chất lượng dịch vụ, gây ra tình trạng "lợi bất cập hại." Học sinh là một thị trường tiềm năng nhưng việc tổ chức tour cho đối tượng này không hề dễ dàng, với lợi nhuận thường chỉ đạt từ 200.000-400.000 đồng Vậy liệu có điều gì khác ẩn sau các tour du lịch dành cho học sinh?
Nhiều công ty tư nhân đã ra đời, với học sinh là đối tượng khách hàng đầu tiên Mặc dù các tour du lịch giá rẻ, nhưng lợi nhuận thực tế không hề thấp khi dịch vụ bị giảm chất lượng Các nhà cung cấp hiểu rõ tâm lý của học sinh, họ ưu tiên yếu tố "chơi" trong các chuyến tham quan ngoại khóa, trong khi phụ huynh thường thụ động và tin tưởng tuyệt đối vào nhà trường Theo khảo sát, 90% phụ huynh không biết hoặc không chú ý đến công ty tổ chức tour cho con em mình Đây là một trong những điểm yếu khiến thị trường này trở nên hỗn loạn trong thời gian qua.
Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết về các loại hình và dịch vụ liên quan đến tour cho học sinh, đồng thời phân tích những ưu điểm và nhược điểm khác nhau để giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thị trường này.
2.2.1.1 Các loại hình tour tham quan du lịch phổ biến:
Các nhà thiết kế tour đã kết hợp nhiều loại hình du lịch khác nhau để tạo ra sản phẩm du lịch cho học sinh, đáp ứng nhu cầu học tập và khám phá Mục tiêu là cung cấp tour vừa hợp túi tiền vừa thỏa mãn các nhu cầu thiết yếu của học sinh, phù hợp với mục đích tham quan của nhà trường.
Theo đó tour du lịch mang tính chất ngoại khoá có 3 chuyên đề:
Khám phá Đặc điểm chung của các chuyên đề:
– Hầu hết đi về trong ngày
– Được thiết kế dưới dạng tour trọn gói
– Đa số được thiết kế dựa trên yêu cầu của trường với số lượng học sinh đông đảo
– Tên của mỗi chủ đề là điểm nhấn của tour tham quan
– Giá của tour học sinh thường rẻ hơn nhiều so với người lớn
– Tour thiết kế cho số đông
Các chuyên đề được tổ chức dưới hình thức tour tham quan học ngoại khóa, liên kết chặt chẽ với một số môn học tại trường Do đó, hầu như không có chương trình nào chỉ đơn thuần là đi chơi nghỉ dưỡng.
Các tour du lịch dành cho trường học thường có nhiều ưu đãi đặc biệt mà ít tour cho người lớn có được Những ưu đãi này giúp giảm chi phí và tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa bổ ích.
Miễn phí cho 2 giáo viên/xe
Góp quỹ học bổng với số tiền nhiều hay ít dựa vào tuyến đi dài ngày hay ít ngày, nhiều tiền hay ít tiền
– Các địa điểm thường đi tham quan tương đối gần thành phố như: Đồng Nai, Ninh Thuận, Bình Thuận, Tây Ninh…
2.2.2.2 Về thời gian: Đa số các trường lựa chọn tour đi về trong ngày nguyên nhân:
– Thời gian tour ngắn, có thể đi vào cuối tuần
– Tiết kiệm hơn vì giá cả thấp hơn so với tour dài ngày dẫn đến đại trà đi được đông
– Thày cô đỡ vất vả, trách nhiệm của nhà trường giảm
Theo kết quả điều tra có 157/242(67,4/100%) học sinh đi tham quan du lịch 1học kỳ/lần tương đương 2lần/ năm Tỉ lệ khá cao nguyên nhân:
– Do đặc điểm và chính sách của những trường có học sinh được khảo sát
– Phụ thuộc vào tài chính của gia đình
– Đa số học sinh đều được muốn đi tham quan du lịch
Với mức độ trên nhưng đa số chỉ là đi 1 ngày vì thế khoảng thời gian này không còn đủ đáp ứng được nhu cầu
Thời gian tham quan ngắn hạn không cho phép trải nghiệm sâu sắc, nhưng nhà tổ chức đã tối ưu hóa lịch trình bằng cách tăng số lượng điểm tham quan Tuy nhiên, việc di chuyển nhiều đã khiến học sinh cảm thấy mệt mỏi.
Lê Thị Ngọc Giàu, học sinh trường THPT Lê Thánh Tôn, Q.7, chia sẻ rằng các tour du lịch hiện tại không đáp ứng được nhu cầu thư giãn của em Em cảm thấy việc đi du lịch không mang lại cảm giác thoải mái mà ngược lại, khiến em mệt mỏi và thiếu hứng thú sau chuyến đi.
Xã hội phát triển nhu cầu của con người ngày càng cao
Khảo sát 231 học sinh trung học tại các quận Bình Thạnh, Quận 10, Quận 7, Quận 4, Quận Phú Nhuận, Quận Tân Bình và Quận 1 đã được thực hiện để tìm hiểu về thời gian lý tưởng cho một tour du lịch phù hợp với học sinh trung học Kết quả cho thấy
Thời gian thích hợp Số lượng lựa chọn % Đi về trong ngày 10 4.1
Theo ý kiến của phụ huynh, có đến 20% không muốn cho con cái đi du lịch qua đêm, đặc biệt là các gia đình có con gái Họ lo ngại rằng trẻ còn quá nhỏ và các tour du lịch, đặc biệt là tour biển, thường không đảm bảo an toàn Bên cạnh đó, lý do tài chính cũng là một yếu tố quan trọng khiến nhiều gia đình ngần ngại.
Nhận xét đánh giá chung
2.3.1 Mức độ đầu tư và quan tâm của nhà trường:
*Vai trò của nhà trường trong việc lựa chon tour cho học sinh:
Thày cô là người quyết định và yêu cầu thiết kế tour, đồng thời cũng là người có quyền quyết định cuối cùng trong việc mua tour Trong khi đó, học sinh và gia đình sẽ là những người quyết định xem có sử dụng tour mà trường đã mua hay không.
Tour trường mua có hai loại:
Tour học ngoại khoá đơn thuần yêu cầu học viên thực hiện bài thu hoạch sau chuyến đi, và toàn bộ chi phí cho tour này do các công ty du lịch đảm nhận.
Hầu hết học sinh đều phải tham gia, nếu không sẽ bị trừ điểm, chỉ có một số trường hợp đặc biệt mới có thể xin làm đơn để thực hiện bài môn khác bổ sung.
Vì thế số lượng đi loại này thường đông
Tour ngoại khoá tự do mang đến trải nghiệm tham quan thoải mái, không yêu cầu làm bài thu hoạch, giúp học sinh dễ dàng tự cảm nhận Hình thức này cho phép học sinh lựa chọn tham gia, dẫn đến số lượng tham gia thường ít hơn Theo khảo sát tại 5 trường, tỷ lệ học sinh tham gia vào mỗi khối lớp đạt khoảng 60%.
Sơ đồ hệ thống tổ chức mua tour của nhà trường:
Khi lựa chọn tour cho học sinh, các trường thường xem xét các tiêu chí như giá cả hợp lý và chất lượng dịch vụ tốt Ngoài ra, tour cần có nhiều điểm tham quan hấp dẫn và đơn vị tổ chức phải lắng nghe ý kiến, sẵn sàng điều chỉnh theo yêu cầu của trường nếu có những điểm không phù hợp trong chương trình quảng cáo.
Sản phẩm du lịch theo nhu cầu
Hội đồng nhà trường xét duyệt
Thông báo học sinh , phụ huynh
Phó hiệu trưởng, Đoàn trường và Trưởng các bộ môn cần chú trọng đến việc cung cấp nhiều ưu đãi cho sinh viên, bao gồm học bổng cho sinh viên nghèo và miễn phí cho giáo viên đi cùng Đồng thời, hợp đồng cần được soạn thảo rõ ràng, bao gồm các điều khoản về ăn uống, nghỉ ngơi, hướng dẫn viên và bảo hiểm để đảm bảo quyền lợi cho tất cả các bên liên quan.
Nhiều phụ huynh và học sinh thường lựa chọn trường học dựa trên cảm tính hoặc theo sự giới thiệu của bạn bè, như trường hợp ở quận 5 Một giám đốc công ty lữ hành nội địa đã bày tỏ sự bức xúc khi thấy một số trường thu tiền từ học sinh, trong khi họ biết rằng các em không có khả năng chi trả Vấn đề này khá nhạy cảm và không chỉ xuất hiện trong một lĩnh vực cụ thể nào.
Trong thời gian gần đây, vụ PMU18 đã làm nổi bật một nghề mà nhiều người theo dõi báo chí có thể nhận thấy Tuy nhiên, dù ai cũng biết về sự tồn tại của nghề này, nhưng thiếu bằng chứng cụ thể khiến việc thảo luận trở nên khó khăn Phải chăng đây là một thách thức chung của xã hội hiện nay?
*Những khó khăn của thày cô trong việc lựa chọn tour:
Phải dựa trên mặt bằng chung của gia đình học sinh nếu chọn tour nhiều tiền quá gia đình khó khăn học sinh sẽ không được đi
Thị trường hiện nay đang bị nhiễu loạn với nhiều công ty quảng cáo mức giá chênh lệch, gây khó khăn cho giáo viên trong việc lựa chọn dịch vụ Họ mong muốn tìm được lựa chọn giá rẻ nhưng vẫn lo ngại về chất lượng Được sự tin tưởng từ hầu hết các gia đình, điều này vừa là thuận lợi vừa là gánh nặng trách nhiệm cho các thầy cô.
Nhiều trường học thiếu kinh nghiệm trong việc tổ chức tour cho học sinh, dẫn đến việc tự thiết kế lịch trình và thuê xe, thậm chí thuê hướng dẫn từ các công ty du lịch Điều này khiến trường trở thành người kinh doanh, gây ra nghi ngờ về việc họ "ăn tiền" của học sinh Sự khác biệt giữa chuyên nghiệp và không chuyên là rõ ràng, vì những trường có chuyên môn thường hợp tác với công ty du lịch, nhưng kết quả không đạt yêu cầu có thể do sự chọn lọc không kỹ lưỡng của trường.
Khi cho học sinh đi thường ít nhất cũng phải cho một khối lớp đi trung bình mỗi khối cũng gần 1000 học sinh Rất khó khăn trong quản lý
Nhiều trường vẫn quyết định tự tổ chức cho học sinh tham quan du lịch do mất niềm tin vào các công ty du lịch, cho rằng họ thu lợi nhiều và tổ chức kém Đối với các trường lớn, việc lựa chọn đối tác dựa trên chất lượng là ưu tiên hàng đầu, vì vậy họ thường hợp tác với các công ty du lịch uy tín như Lửa Việt hay Thế Hệ Trẻ Trong khi đó, các trường nhỏ phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc lựa chọn đối tác phù hợp.
Nhiều công ty du lịch nhận thấy rằng yêu cầu của các trường học thường quá cao, như việc đòi hỏi học bổng cho học sinh và miễn phí cho giáo viên Điều này đôi khi buộc các công ty phải giảm chất lượng dịch vụ Ông D từ một công ty du lịch ở quận Tân Bình chia sẻ rằng, khi tổ chức tour cho học sinh, họ cảm thấy mình đang góp phần cho xã hội, và chính sự tâm huyết này đã thúc đẩy họ phát triển loại hình tour này.
2.3.2 Mức độ quan tâm và đầu tư của các công ty du lịch:
Thị trường bỏ ngõ hiện nay có nhiều chương trình nhưng chủ yếu là sự sao chép lẫn nhau, ít có công ty chịu đầu tư nghiên cứu tour mới Chỉ một số ít công ty chuyên nghiệp dám đầu tư vào thị trường này, trong khi nhiều doanh nghiệp khác lại e ngại vì việc phát triển tour mới thường bị các công ty nhỏ phá giá.
Hiện tại đang diễn theo hai xu thế:
Các công ty tổ chức tour chất lượng cho học sinh thường có giá cao hơn 5.000đ và được các trường chuyên, trường có tiếng tin tưởng sử dụng Học sinh tại đây có điều kiện tốt hơn, và các trường hợp tác với công ty để duy trì uy tín Những công ty này đầu tư mạnh mẽ để cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp, giảm thiểu sai sót và tránh bị mang tiếng làm tour “dởm” Một trong những công ty tiêu biểu trong lĩnh vực này là Lửa Việt, nhà cung cấp quen thuộc của các trường trung học.
Các công ty tư nhân mới thành lập đổ xô vào thị trường này vì đầu tư ít, dễ bị lỗ nhưng lỗ không nhiều
Thời gian nghỉ hè đang đến gần, vì vậy các trường học và phụ huynh cần chú trọng hơn đến nhu cầu của trẻ em, đảm bảo rằng các em vừa được vui chơi vừa có cơ hội học hỏi hiệu quả.
2.3.3 Mức độ đầu tư quan tâm của gia đình:
Tiêu chí để đánh giá chất lượng 1 tour
Thông qua khảo sát và đánh giá nhóm chúng tôi đưa ra các tiêu chí sau:
Mức độ đi tham quan du lịch phù hợp trung bình 1 học kỳ/1 lần (không nhất thiết phải cuối mỗi học kỳ)
Thời gian thích hợp cho một tour tuỳ thuộc vào mục đích chuyến đi và khả năng có thể của học sinh
Mức độ hấp dẫn của một tour đạt yêu cầu khi >90% học sinh cảm thấy hài lòng Thể hiện:
- Ăn uống đảm bảo hợp vệ sinh và đủ về số lượng 100% không có tình trạng ngộ độc thức ăn
- Phương tiện di chuyển cần đúng như trong hợp đồng (tránh tình trạng nếu đi tour học sinh là xe kém hơn)
- Chỗ nghỉ ngơi cần an toàn và đảm bảo vệ sinh
- Tour cần phù hợp với từng thời điểm mùa trong năm (vd: mùa mưa không nên vào rừng mưa nhiệt đới như lên Madagui… )
HDV cần phải phù hợp với loại hình tour để đảm bảo tính chuyên nghiệp, nhưng điều quan trọng nhất là tạo ra không khí vui vẻ và thể hiện bản lĩnh, tránh mắc phải sai sót trong lời nói.
- Đối với nhưng tour dã ngoại nguy hiển cần có đầy đủ phương tiện và vật dụng để đảm bảo mức độ an toàn cao nhất.