Người khuyết tật hệ vận động
1.1.1 Khái quát về người khuyết tật hệ vận động a Khái ni ệm về người khuyết tật
Trước tiên, cần làm rõ rằng thuật ngữ “tàn tật” và “khuyết tật” có ý nghĩa tương đồng Trong các văn bản pháp lý hiện nay, thuật ngữ “người tàn tật” thường được sử dụng Trong bài viết này, chúng tôi sẽ sử dụng thuật ngữ này để thống nhất.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khuyết tật được định nghĩa là sự khác biệt trong vai trò bình thường của một cá nhân, điều này phụ thuộc vào độ tuổi, giới tính, cũng như các yếu tố xã hội và văn hóa.
Khuyết tật được chia làm sáu nhóm:
- Khuyết tật thính giác, mất khả năng nói hoặc giao tiếp
- Mất khả năng học tập, bị bệnh tâm thần
Hành vi xa lạ do loạn tinh thần hoặc bệnh trầm cảm gây ra đang trở thành một vấn đề đáng chú ý tại Việt Nam Theo điều 1 của “Pháp lệnh về người tàn tật”, khuyết tật được định nghĩa là tình trạng khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc chức năng, dẫn đến suy giảm khả năng hoạt động và học tập Điều này nhấn mạnh rằng nguyên nhân gây ra tàn tật không phân biệt, và những người gặp khó khăn trong việc hòa nhập xã hội cần được quan tâm và hỗ trợ.
Thuật ngữ "Người khuyết tật" chỉ những cá nhân không thể tự đảm bảo nhu cầu sống cá nhân và xã hội do khiếm khuyết về thể chất hoặc trí tuệ Khuyết tật vận động là một dạng khuyết tật liên quan đến hệ vận động, khiến người mắc phải gặp khó khăn trong sinh hoạt, di chuyển, học tập và làm việc Nguyên nhân gây ra khuyết tật vận động có thể đến từ chiến tranh, bệnh tật, dị tật bẩm sinh hoặc tai nạn.
Bảng 1.1 Các nguyên nhân dẫn đến tình trạng khuyết tật 1
STT Nguyên nhân Tỉ lệ %với tổng số người khuyết tật
Các dạng khuyết tật hệ vận động:
Liệt hai chân là tình trạng không thể cử động phần cơ thể từ thắt lưng trở xuống do tổn thương cột sống, với nhiều mức độ liệt khác nhau từ nặng đến nhẹ Người bị liệt thường phải sử dụng xe lăn để di chuyển.
Liệt tứ chi là tình trạng không thể sử dụng cả hai tay và phần cơ thể từ thắt lưng trở xuống, trong khi đầu và cổ vẫn có khả năng cử động Mức độ liệt có thể nặng hoặc nhẹ, tùy thuộc vào mức độ tổn thương của cột sống, và thường người bệnh phải sử dụng xe lăn để di chuyển.
Liệt nửa người là tình trạng tê liệt khiến người bệnh không thể cử động một bên cơ thể, thường do tai biến hoặc đột quỵ Những người bị liệt dạng này có thể sử dụng xe lăn hoặc đi lại với sự hỗ trợ của gậy Họ cũng có thể di chuyển mà không cần gậy, nhưng thường bị lệch về một phía, dẫn đến việc di chuyển chậm và khó khăn.
Bại não là một rối loạn do tổn thương não, ảnh hưởng đến khả năng điều khiển cơ bắp Người bị bại não thường gặp khó khăn trong việc điều khiển tứ chi, phát âm và có thể gặp vấn đề về trí tuệ.
Bại liệt là một căn bệnh do virus gây ra, ảnh hưởng đến não và cột sống, dẫn đến yếu hoặc tê liệt các dây thần kinh vận động Người mắc bệnh thường gặp khó khăn trong việc di chuyển, với tứ chi bị yếu và biến dạng Họ thường xuyên phải sử dụng xe lăn hoặc các dụng cụ chỉnh hình như nẹp và nạng để hỗ trợ trong việc di chuyển.
Không có chi: là người từ lúc mới sinh đã bị thiếu chi như tay, chân; có thể dùng tay giả, chân giả hoặc ngồi xe lăn
Người khuyết tật chi là những cá nhân bị mất một hoặc nhiều chi do tai nạn hoặc bệnh lý như tiểu đường, ung thư, hay hoại tử, với mức độ khuyết tật khác nhau Họ có thể sử dụng xe lăn hoặc di chuyển bằng chân giả tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của mình.
Hình dáng bất thường: thường xuất hiện dưới dạng dị hình do một số tác động trong đó có chất động màu da cam
1.1.2 Những ảnh hưởng khách quan và chủ quan đôi với người khuyết tật vận động a Khách quan : Đó là những nhìn nhận của xã hội, gia đình, bạn bè hay nói một cách nôm na là những cái nhìn của họ đối với người khuyết tật vận động
Xã hội xưa thường có cái nhìn cầu toàn và khắt khe về con người, dẫn đến việc những người khuyết tật bị coi là không đáng giá và bị đẩy ra ngoài rìa Tuy nhiên, ngày nay, nhận thức về người khuyết tật đã thay đổi theo hướng tích cực, với sự bình đẳng và mối quan hệ thân thương hơn Dù vậy, vẫn còn tồn tại những thành kiến xã hội, khi một số gia đình tiếp tục che giấu người khuyết tật và ưu ái cho những người khỏe mạnh, tạo ra sự bất bình đẳng ngay trong môi trường xã hội hóa đầu tiên.
Người khuyết tật thường là đối tượng bị chọc ghẹo và xa lánh trong xã hội, nhưng không phải tất cả mọi người đều có cái nhìn tiêu cực về họ Ngày nay, nhiều người đã thể hiện lòng nhân ái và sự bao dung, giúp đỡ những người bất hạnh, khích lệ họ vươn lên trong cuộc sống Đối với những người khuyết tật vận động, việc mất đi chức năng di chuyển đã tạo ra cảm giác tự ti và cô đơn, khiến họ dễ rơi vào tâm trạng chán chường Tuy nhiên, nhiều người trong số họ đã tìm thấy niềm tin và nghị lực, quyết tâm hòa nhập xã hội và vượt qua khó khăn bằng chính ý chí của mình Gia đình, bạn bè và xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc thay đổi nhận thức của người khuyết tật, giúp họ nhận ra giá trị bản thân và khát vọng sống mạnh mẽ.
1.1.3 Hiện trạng người khuyết tật tại Thành phố Hồ Chí Minh
Số liệu thống kê về người khuyết tật ở Việt Nam còn hạn chế, nhưng các cuộc điều tra của Bộ Lao Động – Thương binh và Xã hội vào năm 1995 và 1998 cho thấy có khoảng 5 triệu người khuyết tật, chiếm 7% dân số, trong đó 1,3 triệu người khuyết tật nặng và có xu hướng gia tăng Tại TPHCM, hiện chưa có thống kê chính xác về số lượng và tình trạng người khuyết tật, đặc biệt là người khuyết tật vận động Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát tại một số tổ chức như Tạp chí Tình thương và Cuộc sống và Hội Thanh niên khuyết tật TPHCM, từ đó có cái nhìn tổng quát hơn về người khuyết tật vận động tại thành phố này.
Người khuyết tật ở Việt Nam chiếm tỷ lệ lớn trong dân số, đặc biệt là ở nông thôn, với trình độ văn hóa và chuyên môn kỹ thuật thấp, dẫn đến nhiều khó khăn trong đời sống Họ là nhóm dân cư dễ bị tổn thương và cần được hỗ trợ đặc biệt trong các dịch vụ phục hồi chức năng, đào tạo nghề và tạo cơ hội việc làm để hòa nhập xã hội Bên cạnh việc đáp ứng các nhu cầu cơ bản, cần chú trọng đến các nhu cầu cao hơn như hoạt động văn hóa và du lịch, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống trong bối cảnh xã hội phát triển.
Bảng1.2: Trình độ văn hóa, kỹ thuật của người khuyết tật 2
Cấp 1 Cấp 2 Cấp 3 Công nhân kỹ thuật
Bảng1.3 : Hoàn cảnh sống của người khuyết tật
Sống độc thân Trung tâm bảo trợ Sống lang thang
Bảng 1.4 Tình trạng việc làm của người khuỵết tật
Có việc làm Chưa có việc làm
Bảng 1.5 Các nguyện vọng của người khuyết tật
Muốn trợ cấp vốn để tự tạo việc làm
Mong muốn được phục hồi chức năng
Mong muốn được bố trí việc làm
Mong muốn được học nghề
Suy giảm chức năng vận động tạm thời
Suy giảm chức năng vận động tạm thời là tình trạng hạn chế khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày trong một khoảng thời gian nhất định Bài viết này tập trung vào đối tượng bệnh nhân bị tai biến mạch máu não cũng như những người gặp tai nạn giao thông hoặc lao động đang trong quá trình phục hồi chức năng.
Tai biến mạch máu não là một vấn đề y tế nghiêm trọng, ảnh hưởng đến mọi người mà không phân biệt nghề nghiệp, giới tính hay hoàn cảnh sống Đây là nguyên nhân gây tử vong thứ ba sau ung thư và bệnh tim mạch, để lại nhiều di chứng nghiêm trọng, làm giảm khả năng vận động và dẫn đến khuyết tật Các di chứng này không chỉ là gánh nặng cho bệnh nhân và gia đình mà còn ảnh hưởng đến cộng đồng và quốc gia Theo khảo sát, 92% người bệnh liệt nửa người vẫn có nhu cầu phục hồi chức năng, cho thấy sự cần thiết cấp bách trong việc hỗ trợ họ trở lại cuộc sống độc lập và giảm thiểu di chứng.
Tại miền Nam, theo kết quả diều tra của bộ môn thần kinh trường Đại học Y Dược TPHCM, tỷ lệ hiện mắc là 415/100.000 dân, tỷ lệ mới mắc là
Từ 50 năm qua, tỷ lệ tai biến mạch máu não đã giảm đáng kể, với con số hiện tại là 161/100.000 dân, nhờ vào việc kiểm soát hiệu quả tăng huyết áp và các yếu tố nguy cơ khác.
Người suy giảm hệ vận động do tai nạn giao thông hoặc tai nạn lao động đang gia tăng, mặc dù chưa có số liệu cụ thể về số lượng nạn nhân hàng năm Việt Nam nằm trong số các quốc gia có tỷ lệ tai nạn giao thông và lao động cao nhất thế giới, điều này phần nào do hệ thống giao thông chưa hoàn thiện, lượng xe máy quá lớn và ý thức chấp hành luật giao thông của một số người dân còn hạn chế Những người bị tai nạn thường gặp khó khăn trong chức năng vận động, đặc biệt khi mức độ thương tật trên 50%.
Người cao tuổi
Người cao tuổi là thế hệ đã cống hiến suốt cuộc đời cho sự phát triển xã hội và giáo dục con cháu Tại Việt Nam, họ không chỉ là những người lao động chăm chỉ mà còn là những người đã đóng góp công sức, trí tuệ và cả xương máu trong cuộc đấu tranh giành độc lập và tự do, góp phần xây dựng đất nước.
Theo thống kê năm 2004, thành phố có 435.411 người cao tuổi, chiếm 7,1% dân số, trong đó có 284 người trên 100 tuổi Tuổi thọ trung bình của người cao tuổi tại thành phố là từ 65 đến 70 tuổi.
Thành phố hiên nay có 1403 người cao tuổi là chủ các doanh nghiệp tư nhân Người cao tuổi ở TPHCM đa phần có đời sống kinh tế khá ổn định
Sau 20 năm đổi mới, kinh tế Việt Nam, đặc biệt là TP HCM, đã có những bước phát triển mạnh mẽ Người cao tuổi, những người đã cống hiến cho xã hội trong suốt thời gian qua, hiện đang gặp khó khăn trong việc lo cho cuộc sống của mình khi về già.
Người cao tuổi ngày nay có ít gánh nặng về kinh tế, cho phép họ có nhiều thời gian rảnh rỗi hơn Điều này tạo điều kiện cho họ thực hiện các nhu cầu tinh thần và chăm sóc bản thân tốt hơn.
Nhu cầu du lịch của người suy giảm chức năng vận động
Trong xã hội hiện đại, bình đẳng và công bằng đang trở thành những vấn đề được quan tâm hàng đầu Nhiều cá nhân và tổ chức đã nỗ lực tích cực nhằm thu hẹp khoảng cách giữa con người và cộng đồng Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế và xã hội còn nhiều khó khăn, sự thiếu sót trong việc hỗ trợ những nhóm dễ bị tổn thương như người già và người khuyết tật là điều khó tránh khỏi Đây là một vấn đề nhức nhối, thường bị bỏ quên, mặc dù nó cần được nhìn nhận và giải quyết một cách nghiêm túc.
Sự thiệt thòi của những người yếu về vận động chủ yếu đến từ mối quan hệ với môi trường xã hội, nơi họ phải đối mặt với rào cản văn hóa, vật chất và xã hội Những rào cản này ngăn cản họ tiếp cận các hệ thống xã hội mà những công dân khác có thể dễ dàng tham gia Thiệt thòi không chỉ là sự mất mát mà còn là hạn chế cơ hội tham gia vào đời sống cộng đồng một cách bình đẳng Họ gặp khó khăn trong việc sử dụng xe lăn do cửa ra vào quá hẹp, không thể vượt qua bậc thềm vào các tòa nhà, phương tiện giao thông công cộng hay các thiết bị vệ sinh Những khó khăn này là thách thức hàng ngày mà họ phải đối mặt, và khi chưa được giải quyết, việc nghĩ đến du lịch trở nên xa vời.
Theo khảo sát, nhóm thực hiện đề tài nhận thấy rằng mặc dù sức khỏe hạn chế và sự lựa chọn đi du lịch ít hơn so với người bình thường, nhưng nhu cầu và mong muốn du lịch của họ vẫn rất lớn, thậm chí có thể lớn hơn cả những người khỏe mạnh Kết quả điều tra từ bảng hỏi cho thấy sự tương đồng giữa những người trong nhóm đối tượng này, nhưng không đưa ra số liệu cụ thể về nhu cầu du lịch của họ, vì thực tế này ai cũng có thể nhận ra nếu quan tâm đến họ.
Người già, sau nhiều năm cống hiến, mong muốn nghỉ ngơi và tìm niềm vui trong những ngày tháng còn lại Với sự chăm sóc của con cháu và thời gian rộng rãi, họ có nhiều cơ hội để đi du lịch và nghỉ dưỡng Đối với người khuyết tật vận động, cuộc sống khó khăn đã hạn chế tầm nhìn của họ Tuy nhiên, du lịch có thể là một con đường giúp họ hòa nhập vào cuộc sống, một mục tiêu quan trọng mà xã hội đang hướng tới.
Qua khảo sát, chúng tôi cũng được biết, đối tượng này không chỉ mong muốn đi du lịch mà còn có nhu cầu:
Tham gia vào nhiều loại hình du lịch như du lịch sinh thái, tham quan, nghỉ dưỡng, về nguồn và mua sắm giúp du khách khám phá và tìm hiểu sâu sắc hơn về đất nước, đồng thời phục hồi sức khỏe.
Nhiều người mong muốn tham gia vào các tour du lịch kết hợp nhiều hoạt động đa dạng như giao lưu, làm từ thiện, thể thao nhẹ nhàng và mua sắm, nhằm tạo ra trải nghiệm phong phú và ý nghĩa hơn trong chuyến đi của họ.
Mong muốn được chăm sóc sức khỏe đặc biệt trong chuyến đi như các hình thức massage, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng…
Muốn được tiếp cận dịch vụ, được đối xử như những người bình thường khác
Tuy nhiên, những nhu cầu, mong muốn đó, cho đến nay, vẫn chưa được đáp ứng một cách thỏa đáng.
Khó khăn trong việc tổ chức du lịch cho người suy giảm chức năng vận động
2.2.1 Khó khăn từ phía các công ty du lịch
Trong ngành du lịch, việc tổ chức tour cho những người có khiếm khuyết về hình thể, hạn chế khả năng di chuyển và suy giảm sức khỏe gặp nhiều khó khăn.
Tổ chức tour cho người khuyết tật tay chân không hoàn chỉnh là một thách thức lớn, đòi hỏi nhiều nỗ lực từ phía hướng dẫn viên và thường không mang lại lợi nhuận cao.
Các công ty du lịch và cơ sở lữ hành gặp nhiều khó khăn khi tổ chức tour cho khách hàng, đặc biệt là người khuyết tật hệ vận động.
Lợi nhuận không cao Khó chọn địa điểm du lịch phù hợp Chưa có đội ngũ hướng dẫn viên được đào tạo phù hợp
Ngành du lịch tại Việt Nam, đặc biệt là ở thành phố, đang gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức tour cho đối tượng khách đặc biệt Việc thiếu cơ sở vật chất và phương tiện phục vụ phù hợp là một trong những thách thức lớn Hiện tại, chưa có công ty nào chuyên tổ chức tour cho nhóm khách này, mà chỉ thỉnh thoảng có những chương trình công tác xã hội nhằm mục đích từ thiện để tổ chức hoạt động vui chơi giải trí cho họ.
Chương trình “Cây mùa xuân”cho hơn 1000 trẻ khuyết tật của công ty dã ngoại Lửa Việt
Chương trình tổ chức du lịch tắm biển Phan Thiết cho đoàn vận động viên khuyết tật Paragames năm 2004 của công ty dã ngoại Lửa Việt
Chương trình đưa đoàn thương binh nặng ở Long Hải đến thăn dinh Thống Nhất, công viên văn hóa Đầm Sen của công ty dã ngoại Lửa Việt
Chương trình tour du lịch phục vụ đoàn khách khuyết tật ở chân, tay, phải đi xe lăn của Đức Chuyến du lịch dài nửa tháng qua (6.2005) qua
Hà Nội, Hạ Long, Huế Đà Nẵng Hội An, Tp Hồ Chí Minh, Mỹ Tho và Siêm Riệp – Phnôm Pênh
Công ty Du lịch Đồng Hành ra đời như một người bạn cho những người khuyết tật, đã tổ chức nhiều chuyến đi ấn tượng nhưng không trụ vững lâu dài Theo chị Trang, Giám đốc cũ của công ty, nguyên nhân không chỉ do lợi nhuận hay cơ sở hạ tầng mà còn vì thiếu đội ngũ phục vụ chuyên nghiệp Chị nhấn mạnh rằng với tiềm năng phát triển đối tượng khách này, Việt Nam hoàn toàn có khả năng cạnh tranh với các nước khác, tuy nhiên cần xác định rõ những gì cần làm để phát triển.
Công ty Lửa Việt vừa hợp tác với Hội cứu trợ trẻ em tàn tật Việt Nam để mở văn phòng du lịch chính sách phục vụ khách hàng khuyết tật Tuy nhiên, số lượng khách tham gia du lịch vẫn còn hạn chế Mô hình kết hợp này, do báo Tình thương và cuộc sống khởi xướng, kêu gọi sự hỗ trợ từ các mạnh thường quân để tổ chức tour cho người khuyết tật, nhưng chưa trở thành phổ biến Đặc biệt, đối với người già và những người tạm thời cần xe lăn hay dụng cụ hỗ trợ, yêu cầu về an toàn và chăm sóc từ nhân viên du lịch là rất cao Qua phỏng vấn với các công ty du lịch lớn như Saigontourist, Viettravel, Hoà Bình và Lửa Việt, chúng tôi nhận thấy cần cải thiện hơn nữa dịch vụ cho nhóm khách hàng này.
Các công ty du lịch như Việt, Thanh niên xung phong và Thanh Niên hiện chưa có kế hoạch cụ thể cho các tour dành riêng cho người già và người khuyết tật, dẫn đến việc họ ở thế bị động trong việc phục vụ khách hàng Chưa xem đây là một thị trường tiềm năng trong chiến lược kinh doanh, các công ty này chỉ điều động nhân sự khi có yêu cầu từ khách hàng mà không có đội ngũ chuyên nghiệp Trong bối cảnh đất nước đang mở cửa, nhu cầu giao lưu văn hóa và du lịch, đặc biệt từ người khuyết tật nước ngoài, ngày càng tăng Ông Wolfgang, giám đốc công ty Grabo Tour tại Đức, cho biết nhu cầu đi du lịch hàng năm của du khách khuyết tật tại các quốc gia như Đức, Pháp, Mỹ, Úc lên đến 100.000 lượt.
Tuổi thọ của các công trình xây dựng có thể kéo dài từ 20 đến hơn 100 năm Trong bối cảnh nhịp độ xây dựng ngày càng gia tăng, nhiều công trình mới và đang trong quá trình xây dựng sẽ được triển khai, với thiết kế chú trọng đến người có nhu cầu vận động hạn chế, theo tiêu chuẩn và quy chuẩn hiện hành.
Người khuyết tật đang ngày càng có cơ hội tiếp cận các công trình công cộng tại Phan Thiết, theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Nhu cầu du lịch của nhóm đối tượng này cũng đang tăng nhanh chóng.
Vậy thì tại sao, các công ty du lịch không đưa đối tượng khách này vào chiến lược kinh doanh?
Hình 2.1 Tổ chức du lịch cho khách là người nước ngoài
2.2.2 Những khó khăn của người suy giảm hệ vận động khi đi du lịch
Khó khăn lớn nhất đối với người yếu về vận động là việc di chuyển, khi họ không thể vượt qua các công trình xây dựng thiếu lối ra vào và không có tiện nghi hỗ trợ.
Thủ tướng, sau 4 năm ra đời, Tiêu chuẩn - Quy chuẩn xây dựng dành cho người khuyết tật tiếp cận sử dụng vẫn chưa thât sự đi vào cuộc sống
Điều kiện sức khỏe hạn chế sẽ gây khó khăn trong chuyến đi nếu không có sự hỗ trợ, khiến việc di chuyển chậm chạp và tốn nhiều thời gian, đồng thời hạn chế các lựa chọn cho hành trình.
Đối tượng này thường trải qua cảm giác mặc cảm và thiếu tự tin do sự đánh giá khắt khe từ xã hội Những cái nhìn định kiến, lạ lẫm hoặc thương hại từ người xung quanh càng làm tăng sự khó khăn trong việc hòa nhập của họ với cộng đồng.
Chất lượng chuyến đi của người khuyết tật đang bị xem nhẹ bởi các công ty du lịch, khi họ chỉ tập trung vào công tác từ thiện mà quên đi trải nghiệm du lịch thực sự của khách hàng Hiện nay, những người có hạn chế về vận động vẫn chưa nhận được sự chăm sóc đặc biệt trong các chuyến đi, dẫn đến vấn đề an toàn không được đảm bảo.
Vấn đề tài chính trong du lịch hiện nay gây khó khăn cho những người có hạn chế về vận động, khi họ thường phải tham gia các tour thông thường Nếu muốn có dịch vụ chăm sóc sức khỏe đặc biệt, chi phí sẽ tăng cao, khiến người khuyết tật gặp khó khăn trong việc chi trả cho các dịch vụ này.
Tổ chức du lịch cho trẻ em khuyết tật
Nhóm đối tượng khách hàng có tiềm năng
2.3.1 Người khuyết tật hệ vận động
Sự phát triển xã hội đã chứng minh rằng người khuyết tật ngày nay không còn là nhóm người nghèo khổ Theo thống kê từ Sở Lao động Thương binh và Xã hội, gần 40% người khuyết tật hệ vận động đang có việc làm và thu nhập ổn định Mặc dù con số này chưa lớn, nhưng nó cho thấy rằng người khuyết tật hoàn toàn có khả năng chi trả cho nhu cầu tinh thần của mình, bao gồm cả nhu cầu du lịch.
Người khuyết tật có thể xuất phát từ tai nạn giao thông hoặc tai nạn xã hội, mặc dù chưa có số liệu cụ thể về số lượng và thành phần của nhóm này Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy họ có tiềm năng lớn để đi du lịch Tai nạn có thể xảy ra với bất kỳ ai, từ người có hoàn cảnh khó khăn đến người thuộc tầng lớp khá giả, và cả hai đều có thể trở thành người khuyết tật Nếu xuất phát điểm là người khá giả, họ có khả năng chi trả cho việc điều trị, nhưng vẫn có nguy cơ trở thành người khuyết tật Do đó, các đơn vị du lịch nên tìm hiểu và khai thác tiềm năng của nhóm này, mặc dù họ thường phải đối mặt với tâm lý tự ti và không hài lòng với thực tại của mình.
Cái nhìn không đầy đủ của xã hội về người khuyết tật đã dẫn đến việc họ thường bị xem như đối tượng cần được hỗ trợ Do đó, việc thực hiện các nghiên cứu sát thực và chi tiết về người khuyết tật là cần thiết, nhằm giúp xã hội mở rộng tầm hiểu biết về các vấn đề liên quan đến họ.
Người khuyết tật, đặc biệt là những người khuyết tật bẩm sinh, thường phải đối mặt với nhiều thiệt thòi hơn so với người khác Đối với người cao tuổi, họ cũng là một dạng khuyết tật đặc biệt, thường gặp khó khăn trong vận động và đi lại Tuy nhiên, trong quá khứ, họ đã có thời trẻ để cống hiến sức lực cho công việc, gia đình, xã hội và đất nước, đồng thời tích lũy những giá trị cho bản thân và gia đình.
Người cao tuổi tại TPHCM hiện đang có đời sống vật chất và tinh thần ổn định hơn so với nhiều vùng khác trong cả nước Theo báo cáo của Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, phần lớn người già có kinh tế vững vàng và thời gian rảnh rỗi, nhờ đó họ thường xuyên tham gia vào các hoạt động văn hóa – tinh thần, góp phần quan trọng trong việc xây dựng nếp sống gia đình văn hóa tại địa phương.
Người già là một thị trường khách du lịch đầy tiềm năng, tuy nhiên các công ty tổ chức du lịch cần xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp để thu hút nhóm đối tượng này vào các tour của mình.
Những cơ sở để ra đời cẩm nang du lịch
Du lịch hiện nay đã trở thành một nhu cầu thiết yếu trong đời sống văn hóa - xã hội toàn cầu, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của nhiều quốc gia, bao gồm cả Việt Nam Hoạt động du lịch không chỉ mang lại sự nghỉ ngơi và giải trí mà còn đáp ứng nhu cầu tinh thần to lớn của con người Du lịch ngày càng trở nên phổ biến, không còn là đặc quyền của một nhóm người mà là quyền lợi của tất cả mọi người Tuy nhiên, vẫn tồn tại những bất công trong việc tiếp cận du lịch, đặc biệt đối với người già và người khuyết tật Những đối tượng này có nguyện vọng mạnh mẽ được trải nghiệm du lịch, mở rộng tầm nhìn và giao lưu, trong khi người già thường có nhiều thời gian hơn để nghỉ ngơi và giải trí.
Hiện nay, ở các nước phát triển, việc du lịch cho những người suy yếu về vận động đã trở thành một thực tế nhờ vào cơ sở hạ tầng và dịch vụ công cộng được cải thiện Các công ty du lịch đã nhận ra đây là một thị trường tiềm năng Tuy nhiên, tại Việt Nam, đặc biệt là thành phố Hồ Chí Minh, du lịch dành cho đối tượng này vẫn còn mới mẻ và chưa được chú trọng Hầu hết các công ty du lịch chưa xem đây là nguồn khách tiềm năng và thiếu kế hoạch nghiên cứu để phục vụ họ Mặc dù du khách quốc tế khuyết tật có khả năng tự đi du lịch và chi trả cao, thị trường này ở Việt Nam vẫn còn bỏ ngỏ và chưa được khai thác đúng mức.
Trên thị trường hiện nay, mặc dù có nhiều sách hướng dẫn du lịch, nhưng vẫn thiếu cẩm nang được thiết kế riêng cho người già và người khuyết tật khi đi du lịch ở Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt trong bối cảnh cơ sở hạ tầng và tổ chức tour hiện tại.
Cẩm nang du lịch được phát triển để giải quyết những khó khăn mà du khách thường gặp phải khi tiếp cận các dịch vụ du lịch Những vấn đề này bao gồm việc lựa chọn tuyến điểm, địa điểm tham quan, phương tiện di chuyển và chi phí cho chuyến đi.
Mục đích
Thiết kế cuốn cẩm nang du lịch dành cho đối tượng đặc biệt này,chúng tôi mong muốn đạt đến những mục đích :
Chúng tôi hy vọng có thể hướng dẫn đối tượng khách này tự mình khám phá du lịch, từ đó mở rộng tầm nhìn về cuộc sống và xã hội.
Bước đầu tiên trong việc tạo điều kiện cho người già hoà nhập xã hội là góp tiếng nói cùng cộng đồng, từ đó giúp họ sống vui vẻ và khoẻ mạnh hơn.
Xây dựng một cuốn cẩm nang tổng hợp các tuyến điểm tham quan kết hợp với giải trí và nghỉ dưỡng, phù hợp với nhu cầu và điều kiện sức khỏe của đối tượng này.
- Đưa ra những lưu ý cần thiết dành riêng cho đối tượng khách này.
Phương pháp xây dựng cẩm nang
Bước đầu trong việc thiết kế cuốn cẩm nang du lịch cho đối tượng đặc biệt gặp nhiều thách thức, đòi hỏi tính sáng tạo và khả năng ứng dụng thực tiễn Nhóm nghiên cứu áp dụng các phương pháp khoa học như phương pháp xã hội học để khảo sát nhu cầu và mong muốn của người già, người khuyết tật thông qua quan sát, điều tra và phỏng vấn sâu với các đơn vị lữ hành Phương pháp tiếp cận và phân tích hệ thống giúp xác định mối liên hệ giữa các phân hệ trong lãnh thổ du lịch, từ khách du lịch đến các yếu tố tự nhiên, văn hóa và cơ sở hạ tầng Nghiên cứu thực địa là phương pháp quan trọng để thu thập thông tin chi tiết về các địa điểm du lịch, từ đó xác định khó khăn và thuận lợi cho đối tượng đặc biệt Cuối cùng, việc sử dụng bản đồ hỗ trợ tìm hiểu các đặc điểm không gian và nguồn tài nguyên phục vụ du lịch.
Chúng tôi xin giới thiệu một số điểm tham quan chính, nhằm tạo điều kiện cho việc phát triển du lịch hướng đến nhóm khách đặc biệt này.
Nội dung của cẩm nang
Cẩm nang này giới thiệu các tuyến điểm và địa điểm du lịch chính tại TP HCM và các tỉnh lân cận, đặc biệt phù hợp cho những người có khả năng vận động hạn chế.
Chúng tôi chia làm 2 phần :
Phần A : Các điểm du lịch chính ở Thành phố Hồ Chí Minh
Bài viết này sẽ khám phá các điểm du lịch nổi bật và các tuyến điểm tham quan ở các tỉnh lân cận như Bình Dương, Đồng Nai, Tiền Giang, Vũng Tàu, và mở rộng đến Nha Trang.
Chúng tôi hy vọng sẽ phát triển và phát hành một cuốn cẩm nang hữu ích cho người khuyết tật về hệ vận động và những người tạm thời suy giảm chức năng vận động, nhằm cung cấp chỉ dẫn cụ thể giúp họ thuận lợi hơn trong cuộc sống hàng ngày.
Giới thiệu cẩm nang
Chúng tôi xin giới thiệu "Cẩm nang du lịch dành cho người suy giảm hệ vận động", nhằm mang đến cho độc giả cái nhìn cụ thể và tổng quát hơn về sản phẩm này.
Cẩm nang mới chỉ giới thiệu một số điểm đến phù hợp tại Tp HCM và các tỉnh lân cận, trong điều kiện cho phép.
Cẩm nang du lịch dành cho người suy giảm hệ vận động
Các điểm tham quan ở Th ành Ph ố Hồ Chí Minh
Sài Gòn, hay Thành phố Hồ Chí Minh, là đô thị lớn nhất và năng động nhất Việt Nam, nổi bật với sự sôi động và nhộn nhịp Cuộc sống nơi đây mang vẻ đẹp phóng khoáng, hòa quyện với những phong tục tập quán lâu đời của nền văn hóa truyền thống Thành phố đã thích nghi với cuộc sống hiện đại, đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa trong bối cảnh giao thoa với các nền văn hóa khu vực và phương Tây.
Với hệ thống cơ sở vật chất và dịch vụ du lịch phát triển, thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm du lịch lớn nhất cả nước, cung cấp nhiều địa điểm tham quan và giải trí Chúng tôi hy vọng rằng việc đưa các tuyến điểm này vào cẩm nang sẽ giúp người già và người khuyết tật vận động có cơ hội tìm hiểu rõ hơn về thành phố, phù hợp với điều kiện sức khỏe của họ Bảo tàng thành phố Hồ Chí Minh là một trong những điểm đến hấp dẫn không thể bỏ qua.
65 Lý Tự Trọng - Quận 1 Đây là bảo tàng được xây dựng từ
Bảo tàng được xây dựng từ năm 1884 đến 1890, mang vẻ đẹp độc đáo nhờ thiết kế của kiến trúc sư người Pháp Alfred Foulhoux Tại đây, du khách có thể khám phá nhiều hiện vật quan trọng liên quan đến cuộc đấu tranh chống xâm lược của nhân dân Việt Nam Các hiện vật chủ yếu phản ánh lịch sử tự nhiên và văn hóa xã hội của TPHCM, từ những ngày đầu con người khai phá vùng đất này cho đến nay.
Hình thành và phát triển
Kinh tế và văn hóa Đấu tranh cách mạng ( giai đoạn 1930-1954 và giai đoạn 1954-1975)
Xây dựng Xã hội chủ nghĩa
Bảo tàng có lối vào với đường dốc dành cho xe lăn, nhưng để vào khu trưng bày, khách cần vượt qua 3 bậc tam cấp ở cửa Khách sử dụng xe lăn có thể liên hệ với bảo vệ để nhận sự hỗ trợ.
Thang máy: không có Khách sử dụng xe lăn không thể tham quan tầng hai
Những thông tin này sẽ được người thuyết minh của bảo tàng miêu tả và kể lại cho quý khách nếu có yêu cầu
Giờ mở cửa: 8h – 16h45’ Điện thoại: 08.8299743
Giá vé: 10.000 đồng/người Miễn phí cho người khuyết tật và người già (trên
Phương tiện : Có thể đi bằng các phương tiện xe máy, xe ô tô, taxi, xe buýt thì có các tuyến đi qua là : 44 ( Bình Quới – Quận 4), 18 ( Sài Gòn – Quang
Trung), 36 ( Sài Gòn – Thới An) Giá xe buýt là 2000 đồng / vé Xe ôm từ Bến Thành đến đây là 5000 đồng Taxi đi từ Bến Thành là 12.000 đồng
B ảo t àng ch ứng tích chiến tranh
Bảo tàng chứng tích chiến tranh trưng bày về tội ác dã man của quân xâm lược
Bảo tàng chiến tranh Mỹ tại Việt Nam, nằm trong khuôn viên 0,73 ha, trưng bày nhiều hiện vật và chứng tích chiến tranh, bao gồm vũ khí và phương tiện chiến tranh mà Mỹ đã sử dụng trong cuộc chiến tại Việt Nam.
Các hiện vật như máy bay, xe tăng, đại bác, bom, đạn và những bức ảnh trưng bày phản ánh sự khốc liệt của chiến tranh, đồng thời thể hiện tinh thần bất khuất của nhân dân Việt Nam.
Khu vực trưng bày ngoài trời được thiết kế với đá dăm, hơi gập ghềnh nhưng vẫn thuận tiện cho khách đi xe lăn di chuyển Tại đây, du khách có thể chiêm ngưỡng các hiện vật như súng, pháo, xe, bom và máy bay Khách đi xe lăn dễ dàng tham quan, chụp ảnh và mua quà lưu niệm Các bảng thuyết minh kèm theo hiện vật được đặt ở vị trí thấp, giúp người ngồi xe lăn dễ dàng nhìn thấy và hiểu rõ thông tin.
Lối vào nhà tham quan qua 2 lượt tam cấp, tổng cộng 10 bậc
Khách sử dụng xe lăn sẽ nhận được sự hỗ trợ từ nhân viên bảo vệ tại lối vào Bảo tàng Chứng tích chiến tranh đang tiến hành xây dựng thêm hai đường dốc ở hai bên bậc tam cấp để phục vụ tốt hơn cho khách đi xe lăn trong tương lai.
Khu vực chuồng cọp có lối đi bằng đá dăm, phù hợp cho xe lăn di chuyển Một số cửa vào khá rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho người sử dụng xe lăn Tuy nhiên, một số khu vực tham quan yêu cầu phải leo cầu thang, điều này khiến khách đi xe lăn không thể tiếp cận được.
Khu nhà vệ sinh có cửa vào tương đối hẹp, có bậc, chưa phù hợp với khách sử dụng xe lăn, nên đề nghị được hỗ trợ, giúp đỡ
Khu vực này có hệ thống giao thông thuận lợi với nhiều phương tiện như xe ô tô, xe máy, taxi và xe buýt Các tuyến xe buýt đi qua bao gồm tuyến 26 (Bến Thành – Tân Sơn Nhất), 14 (Bến xe miền Đông – Bến xe miền Tây) và 6 (Đại học Nông Lâm – Chợ Lớn) Ngoài ra, dịch vụ xe ôm từ Bến Thành chỉ có giá 10.000 đồng, mang lại sự tiện lợi cho người di chuyển.
Gi ờ mở cửa : 7h30’- 11h45’ và 13h30’ – 16h45’ Giá vé:10.000 đồng/ người
Miễn phí cho người khuyết tật và người già (trên 60 tuổi) Điện thoại:
Trước đậy là bảo tàng Blanchard
De La Brosse - là Thống Đốc người
Pháp sáng lập ra bảo tàng, xây dựng vào năm 1927 và hoàn thành vào năm
Công trình hiện nay được thiết kế bởi kiến trúc sư Pháp Delaval, nổi bật với hình dáng bát giác và hai tầng mái Phần sau của tòa nhà được bố trí theo hình chữ U với hai dãy nhà B và một dãy ba tầng Bảo tàng sở hữu 15 phòng trưng bày, lưu giữ khoảng 5000 cổ vật từ nền văn hóa Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á Đặc biệt, nơi đây có nhiều tượng đá, bia đá, bình lọ gốm và y phục dân tộc có nguồn gốc từ Bình Trị Thiên, có niên đại lên tới 1000 năm.
Phương tiện : có thể đi xe buýt số 14, 6,
19, 7… đi đường Nguyễn Thị Minh Khai, xuống đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, đi bộ khoảng 100 m Ngoài ra có thể đi taxi, ôtô…
Gửi xe: bên phải cổng vào Giá: 2000 đồng
Gi ờ mở cửa : từ 8h -16giờ 30
Bảo tàng có 19 khu trưng bày, tuy nhiên, khách sử dụng xe lăn không thể tiếp cận khu vực từ 8 đến 12 do có bậc cao và không có đường dốc Mặc dù vậy, trong bảo tàng vẫn có một số lối đi với đường dốc phù hợp cho xe lăn.
Xem múa rối tại bảo tàng:
Giờ diễn: 9h, 10h, 11h, 14h, 15h, 16h Chủ nhật thêm suất 13h
Giá vé: 8000/trẻ em, 12000/người lớn, 2USD/ nước ngoài Miễn phí cho người già và người khuyết tật
Nhà vệ sinh: nằm phía sau khu trưng bày các tác phẩm Chăm Cửa hẹp, chưa phù hợp Điện thoại:08.8298146
B ảo t àng ph ụ nữ Nam Bộ
Toà nhà này nguyên là dinh cơ của Nguyễn Ngọc Loan – Giám đốc Tổng nha cảnh sát chế độ Sài Gòn cũ Năm
1984 được nhà nước giao làm nhà truyền thống Phụ nữ Nam Bộ Sau đó, được xây thêm toà nhà 4 tầng và đổi thành Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ
Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, với diện tích trưng bày khoảng 2000 m², bao gồm 10 phòng trưng bày về truyền thống dựng nước và giữ nước của phụ nữ Nam Bộ Tại đây có hội trường với hơn 800 chỗ ngồi, phòng chiếu phim, thư viện và kho lưu giữ hàng chục ngàn hiện vật cùng tranh ảnh quý hiếm Mở cửa từ năm 1985, bảo tàng không chỉ là nơi trưng bày mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa giáo dục, tổ chức hội thảo khoa học, họp mặt truyền thống và giao lưu văn hóa, nhằm bảo tồn và phát huy những giá trị tốt đẹp của phụ nữ.
Lầu 1: phụ nữ Nam Bộ trong gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa
Lầu 2: phụ nữ miền Nam qua 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ
Lầu 3: truyền thống phụ nữ Việt Nam