Giáo viên nêu nội quy phòng thí nghiệm và yêu cầu bài thực hành, hướng dẫn và nhắc nhỡ HS viết bài và thời gian nộp bài thu hoạch, cho HS đọc sách giáo khoa để xác định mục tiêu và đặt c[r]
Trang 1Bài 7 QUAN SÁT CÁC DẠNG ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIẾM SẮC THỂ
TRÊN TIÊU BẢN CỐ ĐỊNH VÀ TRÊN TIÊU BẢN TẠM THỜI
o0o
-I Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này học sinh cần phải:
1 Kiến thức:
- Quan sát được bộ NST dưới kính hiển vi
- Xác định được một số dạng đột biến NST trên các tiêu bản cố định
- Xác định được các cặp NST tương đồng của người trên ảnh chụp
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện và phát triển năng lực suy luận, tư duy phân tích
- Rèn luyện và phát triển kĩ năng làm tiêu bản NST và xác định số lượng NST dưới kính hiển vi
3 Thái độ: Giáo dục quan điểm yêu thích và ham muốn nghiên cứu khoa học
Nội dung trọng tâm: Thao tác thực hiện tiêu bản tạm thời và quan sát dưới kính hiển vi.
II Chuẩn bị
- Phương pháp:
o Phương pháp chính: hướng dẫn thao tác và giảng giải nội dung
o Phương pháp xen kẽ: thảo luận và hỏi - đáp
- Phương tiện dạy học:
o Kính hiển vi quang học, tiêu bản cố định bộ NST tế bào của người, Châu chấu đực, nước cất, oocxein axetic 4-5%, lam men, lam, kim phân tích, kéo
III Nội dung và tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra bài cũ
Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số, nhóm thực hành thí nghiệm và vệ sinh phòng học.
Giáo viên nêu nội quy phòng thí nghiệm và yêu cầu bài thực hành, hướng dẫn và nhắc nhỡ HS viết bài và thời gian nộp bài thu hoạch, cho HS đọc sách giáo khoa để xác định mục tiêu và đặt câu hỏi cách tiến hành thí nghiệm
2 Tiến trình dạy học: <35 phút>
GV: Nêu mục đích của thí nghiệm?
HS trả lời
GV: Để tiến hành thí nghiệm chúng ta cần phải
chuẩn bị những gì?
HS trả lời
GV: Nêu các bước tiến hành thí nghiệm?
HS trả lời
GV hướng dẫn học sinh cách phân biệt châu chấu
đực và châu chấu cái; kĩ thuật mổ tránh làm nát tinh
hoàn, làm nhanh tay, nhẹ nhàng Kĩ thuật lên kính
và quan sát
Làm tiêu bản tạm thời và quan sát trên kính hiển vi:
1 Mục đích:
- Quan sát được hình thái và đếm được số lượng NST của châu chấu
- Tập nhận biết các dạng đột biến trên tiêu bản quan sát được
2 Chuẩn bị:
- Mẫu vật: Châu chấu đực
- Hoá chất: oocxein axetic 4-5%, nước cất
- Dụng cụ: kính hiển vi quang học, lam men, lam, kim phân tích, kéo
3 Cách tiến hành:
- Dùng kéo cắt bỏ cánh và chân của châu chấu đực
- Tay trái cầm phần ngực, tay phải kéo phần bụng ra (tách khỏi ngực) sẽ có một số nội quan, trong đó có tinh hoàn bung ra
- Đưa tinh hoàn lên phiến kính, nhỏ vào đó vài giọt nước cất
- Dùng kim mổ tách mỡ xung quanh tinh hoàn, gạt sạch mỡ khỏi lam kính
- Nhỏ vài giọt oocxein axetic 4-5% lên tinh hoàn để nhuộm trong thời gian từ 15 đến 20 phút
- Đậy lamen, dùng ngón tay ấn nhẹ lên mặt lamen cho
tế bào dàn đều và làm vỡ tế bào để NST bung ra
- Đưa tiêu bản lên kính để quan sát: lúc đầu ở độ bội
Trang 2GV chia khu vực cho các nhóm tiến hành thí
nghiệm, lưu ý các em trong quá trình thí nghiệm
phải cẩn thận, nhẹ nhàng tránh đổ vỡ có thể gây
nguy hiểm đến tính mạng
GV tổng kết, nhận xét chung Đánh giá những
thành công của từng cá nhân, từng nhóm Những
kinh nghiệm rút ra từ chính thực tế thực hành của
các em học sinh
giác nhỏ, sau đó dùng bội giác lớn
4 Tổ chức thực hiện:
- Học sinh tiến hành làm theo nhóm nhỏ, mỗi nhóm từ
5 - 7 em
- Đếm số lượng và quan sát kĩ hình thái của từng NST
và vẽ vào vở
5 Thảo luận:
Các nhóm báo cáo kết quả, cả lớp thảo luận, giáo viên nhận xét chung và tổng kết
3 Củng cố và dặn dò: <5 phút>
3.1 Củng cố:
GV: Đặt câu hỏi để giúp HS hệ thống nội dung và hiểu ý nghĩa của bài học.
HS: Bằng kiến thức vừa học được kết hợp với sự hiểu biết bản thân Trả lời
- Mỗi học sinh về nhà tự viết 1 bài tường trình các công việc và thao tác đã thực hiện cũng như ý nghĩa của các thao tác đó trong buổi học hôm nay nộp lại cho GV.
- Thực hiện các bài tập sau:
Bài tập 1: Cho một đoạn gen có trình tự các nuclêôtit như sau:
… TAT GGG XAT GTA AAT GGX …
a Xác định trình tự nuclêôtit trong:
- Mạch ADN bổ sung
- mARN có thể được phiên mã từ mạch khuôn này
b Bao nhiêu codon có trong bản phiên mã mARN?
c Liệt kê các cụm đối mã tương ứng với mỗi codon?
Bài tập 2: Cho một đoạn gen có trình tự các nuclêôtit như sau: …TAX TXA GXG XTA GXA…
a Viết trình tự phần tương ứng của mạch bổ sung?
b Liên hệ bảng mã di truyền, hãy hoàn thành bảng sau:
Mã trong ADN Mã trong ARN Thông tin được giải mã
GXG XTA GXA
Bài tập 3: Một phân tử ADN có 650000 nuclêôtit loại X, số nuclêôtit loại T bằng 2 lần só nuclêôtit loại X.
a Tính chiều dài của phân tử ADN đó?
b Khi phân tử ADN này nhân đôi một lần, thì nó cần bao nhiêu nuclêôtit tự do trong môi trường nội bào?
c Tính số a.a trong phân tử prôtêin do gen điều khiển tổng hợp?
4 Rút kinh nghiệm
Tuần 04, ngày 29 tháng 08 năm 2011
Tổ trưởng ký duyệt