Sử dụng thiết bị điện di mao quản xách tay xác định đồng thời thành phần các cation và anion trong nước mưa

Sử dụng thiết bị điện di mao quản xách tay xác định đồng thời thành phần các cation và anion trong nước mưa là một trong những tài liệu hay và rất hữu ích cho các bạn sinh viên và quý bạn đọc quan tâm. Đây là tài liệu hay trong Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, luyện thi THPT Quốc gia, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng của nhiều lĩnh vực: Toán, Lý, Hoá, Sinh…. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên) DANH MỤC TẠI LIỆU ĐÃ ĐĂNG A. HOÁ PHỔ THÔNG 1. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, PDF 2. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, Word 3. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 2. PHẦN HỢP CHẤT CÓ NHÓM CHỨC 4. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỌC VÔ CƠ PHẦN 1. CHUYÊN Đề TRÌNH HÓA VÔ CƠ 10 VÀ 11 5. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 2. PHẦN HỢP CHẤT CÓ NHÓM CHỨC 6. BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC 140 7. BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC 4170 8. ON THI CAP TOC HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, PDF 9. TỔNG HỢP KIẾN THỨC HÓA HỌC PHỔ THÔNG 10. 70 BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC, word 11. CHUYÊN ĐỀ VÔ CƠ, LỚP 11 – 12. ĐẦY ĐỦ CÓ ĐÁP ÁN 12. Bộ câu hỏi LT Hoá học 13. BAI TAP HUU CO TRONG DE THI DAI HOC 14. CAC CHUYEN DE LUYEN THI CO DAP AN 48 15. GIAI CHI TIET CAC TUYEN TAP PHUONG PHAP VA CAC CHUYEN DE ON THI DAI HOC. 86 16. PHUONG PHAP GIAI NHANH BAI TAP HOA HOC VA BO DE TU LUYEN THI HOA HOC 274 17. TỔNG HỢP BÀI TẬP HÓA HỌC LỚP 12 18. PHAN DANG LUYEN DE DH 20072013 145 19. BO DE THI THU HOA HOC CO GIAI CHI TIET.doc 20. Tuyển tập Bài tập Lý thuyết Hoá học luyện thi THPT Quốc gia 21. PHÂN DẠNG BÀI TẬP HOÁ HỌC ÔN THI THPT QUỐC GIA 57 22. BỘ ĐỀ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA MÔN HOÁ CÓ ĐÁP ÁN 29 ĐỀ 145 23. BỘ ĐỀ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA MÔN HOÁ CÓ ĐÁP ÁN PHẦN 2 24. Trắc nghiệm Lý thuyết Hóa vô cơ phần 1 25. Trắc nghiệm Lý thuyết Hóa Hữu cơ phần 1, có đáp án đầy đủ 26. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa có giải chi tiết 01 27. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa có giải chi tiết 02 28. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa có giải chi tiết 04 29. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa có giải chi tiết 05 30. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa 2017 có giải chi tiết 07 31. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa 2017 có giải chi tiết 08 32. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa 2017 có giải chi tiết 09 33. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa 2017 có giải chi tiết 13 34. Bài tập ôn tập HKII Hóa 10 có giải chi tiết 35. Đề kiểm tra 1 tiết Hóa 11 có đáp án. Tuyển tập gồm nhiều đề 36. Đề kiểm tra 1 tiết Hóa 12 37. Hệ thống kiến thức hóa học lớp 9 rất hay 38. Bài tập, lý thuyết trọng tâm và tuyển tập đề kiểm tra Hóa lớp 10 hay, đầy đủ nhất 39. Tài liệu luyện thi THPT Quốc gia môn Hóa học http:dethi.violet.vnpresentshowentry_id8792137 40. Kinh nghiệm làm bài thi đại học môn Hóa và các chuyên đề hay 41. Bài tập và lý thuyết Hóa 11 đầy đủ 42. Giáo án lớp 10 môn Hóa học phần 1 hay, có đề kiểm tra http:violet.vnN_T_Qpresentshowentry_id9606273 43. Giáo án lớp 10 môn Hóa học phần 2 hay, có đề kiểm tra 44. Giáo án lớp 10 môn Hóa học tự chọn, có đề kiểm tra 45. Giáo án lớp 11 môn Hóa học phần 1 hay, có đề kiểm tra 46. Giáo án lớp 11 môn Hóa học phần 2 hay, có đề kiểm tra 47. Giáo án lớp 12 môn Hóa học cả năm hay, đầy đủ, có đề kiểm tra http:violet.vnN_T_Qpresentshowentry_id9587141 http:giaoan.violet.vnpresentshowentry_id9519591 48. Phương pháp giải nhanh bài tập Hóa học hay, tổng hợp gồm bí quyết giải, phương pháp giải http:giaoan.violet.vnpresentshowentry_id7939752 http:giaoan.violet.vnpresentshowentry_id8593544 49. Giáo án Hóa học 12 cả năm hay, đầy đủ, có đề kiểm tra 50. Giáo án Hóa học 12 cả năm hay, có đề kiểm tra B. HỌC SINH GIỎI 1. Bồi dưỡng Học sinh giỏi Hoá THPT Lý thuyết và Bài tập 2. Tài liệu hướng dẫn thí nghiệm thực hành học sinh giỏiolympic Hoá học 54 3. CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI HOÁ LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP 17 4. ĐỀ THI CHUYÊN HOÁ CÓ HƯỚNG DẪN CHI TIẾT PHẦN ĐẠI CƯƠNG VÔ CƠ 5. Tuyển tập Đề thi Bồi dưỡng Học sinh giỏi Hoá THCS Lý thuyết và Bài tập 6. Chuyên đề Bồi dưỡng HSG Hoá học, 12 phương pháp giải toán 7. Hướng dẫn thực hành Hoá Hữu cơ Olympic hay dành cho sinh viên đại học, cao đẳng 8. Bài tập Hóa Vô cơ chuyên, dành cho sinh viên và học sinh giỏi 9. Bài tập Hữu cơ chuyên, dành cho sinh viên và học sinh giỏi 10. OLYMPIC HÓA 10 30 4 CÓ GIẢI CHI TIẾT 11. OLYMPIC HÓA 11 30 4 CÓ GIẢI CHI TIẾT 12. C. HOÁ ĐẠI HỌC, SAU ĐẠI HỌC 1. ỨNG DỤNG CỦA XÚC TÁC TRONG HÓA HỮU CƠ 2. CƠ CHẾ PHẢN ỨNG TRONG HÓA HỮU CƠTIỂU LUẬN 3. TL HÓA HỌC CÁC CHẤT MÀU HỮU CƠ 4. GIÁO TRÌNH HÓA HỮU CƠ DÀNH CHO SINH VIÊN CĐ, ĐH, Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Đỗ Đình Rãng Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Đỗ Đình Rãng Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Đỗ Đình Rãng Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Thái Doãn Tĩnh 5. VAI TRÒ SINH HỌC CỦA CÁC HỢP CHẤT VÔ CƠ 44 6. BÀI TẬP NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC 40 7. Giáo trình Hoá học phân tích 8. Giáo trình Khoa học môi trường. http:baigiang.violet.vnpresentshowentry_id489754 9. Giáo trình bài tập Hoá Hữu cơ 1 10. Giáo trình bài tập Hoá Hữu cơ 2 11. Giáo trình bài tập Hoá Phân tích 1 12. Thuốc thử Hữu cơ 13. Giáo trình môi trường trong xây dựng 14. Bài tập Hóa môi trường có đáp án đầy đủ nhất dành cho sinh viên Đại họcCao đẳng 15. Mô hình, mô hình hóa và mô hình hóa các quá trình môi trường 16. Cây trồng và các yếu tố dinh dưỡng cần thiết 17. Đất đồng bằng và ven biển Việt Nam 18. Chất Hữu cơ của đất, Hóa Nông học 19. Một số phương pháp canh tác hiện đại,Hóa Nông học 20. Bài tập Hoá Đại cương có giải chi tiết dành cho sinh viên Đại học 21. Hướng dẫn học Hoá Đại cương dành cho sinh viên ĐH, CĐ 22. Bài giảng Vai trò chất khoáng đối với thực vật PP 23. Giáo trình Thực hành Hoá vô cơ dành cho sinh viên ĐH, CĐ 24. Bài tập Vô cơ dành cho sinh viên Đại học, Cao đẳng có giải chi tiết 25. Bài tập Vô cơ thi Olympic dành cho sinh viên Đại học, Cao đẳng có giải chi tiết 26. Bài giảng Hoá học Phức chất hay và đầy đủ 27. Bài giảng Hoá học Đại cương A1, phần dung dịch 28. Bài tập Hoá lý tự luận dành cho sinh viên có hướng dẫn đầy đủ 29. Bài tập Hoá lý trắc nghiệm dành cho sinh viên có đáp án đầy đủ 30. Khoá luận Tốt nghiệp bài tập Hoá lý 31. Giáo trình Hoá Phân tích dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 32. Bài giảng Điện hoá học hay dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 33. Bài tập Hoá học sơ cấp hay dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 34. Bài giảng phương pháp dạy học Hoá học 1 35. Bài giảng Công nghệ Hoá dầu 36. Hóa học Dầu mỏ và Khí 37. Bài tập Hóa dầu hay có hướng dẫn chi tiết dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 38. Bài tập Công nghệ Hóa dầu, công nghệ chế biến khi hay có hướng dẫn chi tiết dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 39. Bài giảng Hóa học Dầu mỏ hay dành sinh viên Đại học, cao đẳng 40. Hướng dẫn thực hành Hoá Hữu cơ hay dành cho sinh viên đại học, cao đẳng 41. Phụ gia thực phẩm theo quy chuẩn quốc gia 42. Hướng dẫn thực hành Hoá Vô cơ RC0 Các phản ứng Hoá học mang tên các nhà khoa học hay dành cho sinh viên 43. Bài tập trắc nghiệm Hoá sinh hay dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 44. Bài tập Hoá học Hữu cơ có giải chi tiết dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng P1 45. Bài giảng Hoá học Hữu cơ 1 powerpoint hay 46. Bài tập cơ chế phản ứng Hữu cơ có hướng dẫn chi tiết dành cho sinh viên 47. Bài giảng Hoá học Hữu cơ dành cho sinh viên 48. Bài tập Hoá sinh học hay có đáp án dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 49. Hoá học hợp chất cao phân tử 50. Giáo trình Hoá học Phức chất dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 51. Bài giảng Hoá học Đại cương dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 52. Bài giảng Cơ sở Lý thuyết Hoá Hữu cơ dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 53. Bài giảng Hoá Hữu cơ dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng phần Hidrocacbon 54. Bài giảng Hoá Hữu cơ dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng phần dẫn xuất Hidrocacbon và cơ kim 55. Bài giảng Hoá học Hữu cơ file word đầy đủ và hay nhất 56. Kỹ thuật và an toàn trong thí nghiệm, thực hành Hóa học 57. Báo cáo thực hành Hóa Hữu cơ 2 58. Giáo trình Hóa học môi trường 59. Bài tập Hóa Hữu cơ hay 60. Bài tập Hóa Đại cương hay gồm Tự luận và trắc nghiệm, có giải chi tiết 61. Giáo trình Hóa học Đại cương dành cho sinh viên Đại học, Cao đẳng 62. Giáo trình Hóa Đại cương tập I, Nguyễn Văn Đang, ĐHSP Đà Nẵng 63. Giáo trình Hóa Đại cương tập II, Nguyễn Văn Đang, ĐHSP Đà Nẵng http:violet.vnvinhannan355presentshowentry_id10833446 64. Bài tập Hóa Phân tích 1 có đáp số 65. Giáo trình Hóa Phân tích tập 1 của PGS TS Vo Thi Bach Hue http:documents.tipsdownloadlinkbaitaphoaphantichcoloigiaichitietfullpdf 66. Bài tập hóa học ứng dụng, tác dụng sinh học của các hợp chất Hóa học 67. Bài tập Nhiệt động lực học có hướng dẫn chi tiết 68. Bài tập Hóa Phân tích 1 có hướng dẫn chi tiết 69. BÀI TẬP HÓA HỌC THỰC TIỂNTÀI LIỆU HAY D. HIỂU BIẾT CHUNG 1. TỔNG HỢP TRI THỨC NHÂN LOẠI 2. 557 BÀI THUỐC DÂN GIAN 3. THÀNH NGỬCA DAO TỤC NGỬ ANH VIỆT 4. CÁC LOẠI HOA ĐẸP NHƯNG CỰC ĐỘC 5. GIAO AN NGOAI GIO LEN LOP 6. Điểm chuẩn các trường năm 2015 7. Quy hoạch mạng lưới nghĩa trang năm 2020, tầm nhìn 2030 8. Tham nhũng và phòng chống tham nhũng 9. Tuyển tập các bài ca dao Việt Nam và các bài hát ru hay 10. Nhị Thập tứ hiếu (24 tấm gương hiếu thảo) 11. Bác sĩ giải đáp về chuyện ấy. Giáo dục giới tính 12. Kinh nguyệt và các vấn đề liên quan 13. Các bệnh hiện đại hay gặp và chế độ ăn uống 14. Phong tục tập quán người Việt 15. Giải mộngĐoán điềm 16. Điềm báo tốt xấu 17. Giáo trình Tin học văn phòng hay excel 18. Hỏi đáp Phong tục Người Việt K 19. Lịch sử Sài Gòn qua nhiều thời kỳ K 20. Tài liệu ôn thi công chức viên chức, thi nâng ngạch ngành hành chính 21. Tài liệu ôn thi công chức viên chức, thi nâng ngạch ngành Kế toán 22. Tài liệu ôn thi công chức viên chức, thi nâng ngạch 23. Bài tập trắc nghiệm học phần Quản trị sản xuất có đáp án đầy đủ 24. Bài tập trắc nghiệm học phần tài chính doanh nghiệp có đáp án hay 25. Bài tập trắc nghiệm học phần thanh toán quốc tế có giải chi tiết http:tailieuhoctap.vnchitietsach2464nganhketoantaichinhthuetaichinhkinhdoanhtiente785498dethimonmarketingnganhangthang062015 26. Tự chế tạo điều hòa không khí, đồ án tốt nghiệp 27. E. DANH MỤC LUẬN ÁNLUẬN VĂNKHOÁ LUẬN… 1. Công nghệ sản xuất bia 2. Nghiên cứu chiết tách và xác định thành phần hóa học trong hạt tiêu đen 3. Giảm tạp chất trong rượu 4. Tối ưu hoá quá trình điều chế biodiesel 5. Tinh dầu sả 6. Xác định hàm lượng Đồng trong rau 7. Tinh dầu tỏi 8. Tách phẩm mầu 9. Một số phương pháp xử lý nước ô nhiễm 10. Tinh dầu HỒI 11. Tinh dầu HOA LÀI 12. Sản xuất rượu vang 13. Vấn đề mới và khó trong sách Giáo khoa thí điểm 14. Phương pháp tách tạp chất trong rượu 15. Khảo sát hiện trạng ô nhiễm arsen trong nước ngầm và đánh giá rủi ro lên sức khỏe cộng đồng 16. REN LUYEN NANG LUC DOC LAP SANG TAO QUA BAI TAP HOA HOC 10 LV 151 17. Nghiên cứu đặc điểm và phân loại vi sinh vật tomhum 18. Chọn men cho sản xuất rượu KL 40 19. Nghiên cứu sản xuất rượu nho từ nấm men thuần chủng RV 40 20. NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CÂY DẤU DẦU LÁ NHẴN 21. LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHẾ TẠO KHẢO SÁT ĐẶC TÍNH ĐIỆN HOÁ CỦA ĐIỆN CỰC 21 22. NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THUỘC CHI UVARIA L. HỌ NA (ANNONACEAE) 23. Nghiên cứu chiết tách và xác định thành phần hóa học trong dịch chiết từ đài hoa bụp giấm file word RE023 24. Nghiên cứu chiết tách và xác định thành phần hóa học trong quả mặc nưa 25. Nghiên cứu xử lý chất màu hữu cơ của nước thải nhuộm …bằng phương pháp keo tụ điện hóa 26. Nghiên cứu và đề xuất hướng giải quyết các vấn đề khó và mới về hoá hữu cơ trong sách giáo khoa hoá học ở Trung học phổ thông 27. Nghiên cứu chiết xuất pectin từ phế phẩm nông nghiệp, thực phẩm 28. Chiết xuất quercetin bằng chất lỏng siêu tới hạn từ vỏ củ Hành tây 29. Thành phần Hóa học và hoạt tính Kè bắc bộ pp 30. Nghiên cứu phương pháp giảm tạp chất trong rượu Etylic 31. Tối ưu hoá quá trình điều chế biodiesel từ mỡ cá tra với xúc tác KOHγAl2O3 bằng phương pháp bề mặt đáp ứng 32. Tối ưu hoá quá trình chiết ANTHOCYANIN từ bắp cải tím 33. Chiết xuất và tinh chế CONESSIN, KAEMPFEROL, NUCIFERIN từ dược liệu (Ko) RE033 34. Phương pháp tính toán chỉ số chất lượng nước cho một số sông thuộc lưu vực sông Nhuệ sông Đáy 35. Xử lý suy thoái môi trường cho các vùng nuôi tôm (Nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tiến tiến, phù hợp xử lý suy thoái môi trường nhằm sử dụng bền vững tài nguyên cho các vùng nuôi tôm các tỉnh ven biển Bắc bộ và vùng nuôi cá Tra ở Đồng Bằng Sông Cửu Long) 36. Đánh giá học sinh dùng lý thuyết tập mờ, W813E0036 (Xây dựng một hệ thống thông tin hỗ trợ đánh giá học sinh dùng lý thuyết tập mờ) 37. Công nghệ lên men mêtan xử lý chất thải làng nghề“Nghiên cứu hiện trạng ô nhiễm và công nghệ lên men mêtan nước thải chế biến tinh bột sắn của một số làng nghề thuộc huyện Hoài Đức, Hà Nội” 38. Tính chất của xúc tác Fe2O3 biến tính bằng Al2O3(Tổng hợp và tính chất xúc tác của Fe2O3 được biến tính bằng Al2O3 và anion hóa trong phản ứng đồng phân hóa nankan”) 39. Tác động môi trường của việc thu hồi đất, Word, 5, E0039 “Đánh giá ảnh hưởng môi trường của việc thu hồi đất tại quận Tây Hồ, Hà Nội” 5 40. Không gian hàm thường gặp, W8, E40 (“Về một số không gian hàm thường gặp”. 41. Xác định hoạt chất trong thuốc kháng sinh, W 10, E41 (Nghiên cứu xây dựng phương pháp phổ hồng ngoại gần và trung bình kết hợp với thuật toán hồi quy đa biến để định lượng đồng thời một sốhoạt chất có trong thuốc kháng sinh thuộc họ βLactam” 42. Phát hiện vi khuẩn lao kháng đa thuốc bằng kỹ thuật sinh học phân tửW10.2E42 “Nghiên cứu phát hiện vi khuẩn lao kháng đa thuốc bằng kỹ thuật sinh học phân tử” 43. Động lực học của sóng biển, W12, E43. NGHIÊN CỨU ĐỘNG LỰC HỌC CỦA SÓNG SAU ĐỚI SÓNG ĐỔ TẠI BÃI BIỂN NHA TRANG 44. Xử lý chất thải tại nhà máy giấy hiệu quả, file word 13, E44 (NÂNG CAO HIỆU QUẢ XỬ LÝ CỦA CÁC BỂ HIẾU KHÍ BẰNG CÁCH ĐIỀU CHỈNH DINH DƯỠNG THÍCH HỢP CHO VI KHUẨN ĐỐI VỚI HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI CỦA NHÀ MÁY GIẤY 45. Định lượng Paraquat bằng phương pháp sắc ký lỏng, W14, E45. (Nghiên cứu định lượng Paraquat trong mẫu huyết tương người bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao) 46. Định hướng quy hoạch bảo vệ môi trường, W15, E46 “Nghiên cứu xác lập cơ sở khoa học cho định hướng quy hoạch bảo vệ môi trường khu vực Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc và các xã lân cận” 47. Giải pháp thực hiện các quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân, W16, E47. “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp thực hiện các quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội” 48. Phức chất đa nhân của đất hiếm phối tử hữu cơ đa càng, W17, E48. “Phức chất đa nhân của đất hiếm và kim loại chuyển tiếp với một số phối tử hữu cơ đa càng” 49. Phép tính Xentơ và ứng dụng trong cơ học chất rắn (PHÉP TÍNH TENXƠ VÀ MỘT ỨNG DỤNG TRONG CƠ HỌC VẬT RẮN BIẾN DẠNG 50. Mô hình vật lý của Virut, W20, E50 51. Hệ Exciton trong dải băng Graphene, W22, E51. HỆ EXCITON TRONG DẢI BĂNG GRAPHENE 52. Phân tích biến đổi của gen CXCL12 ở bệnh nhân ung thư đại trực tràng, W23, E52. 53. Thành phần tinh dầu một số loài Bạch đàn (Eucalyptus) trồng ở Việt Nam, W26, E53.( Đánh giá đặc tính thành thành phần tinh dầu một số loài Bạch đàn (Eucalyptus) trồng ở Việt Nam và mối liên hệ của nó với một số vấn đề sinh thái môi trường điển hình’’) 54. Quy trình xử lý và tái sử dụng chất thải từ quá trình mài đá trong sản xuất đá nhân tạo 55. Xử lý chất thải tại các trang trại chăn nuôi lợn 56. Phân tích, đánh giá chất lượng nước sông 57. Tán xạ hạt nhân của các nơtron phân cực trên mặt tinh thể 58. Nghiên cứu điều kiện phân tích các sulfamit bằng phương pháp sắc ký Bùi minh Thái 59. Nghiên cứu, xác định mức độ tồn lưu chất độc da camdioxin và đánh giá hiệu quả thử nghiệm công nghệ Hóa Cơ xử lý dioxin K 60. ẢNH HƯỞNG CỦA CO2 ĐẾN KHẢ NĂNG HÒA TAN PHYTOLITH TRONG TRO RƠM RẠ 61. Nghiên cứu ứng dụng công nghệ viễn thám và mô hình thuỷ văn thuỷ lực để thành lập bản đồ ngập lụt 62. PHÁT TRIỂN THIẾT bị PIN NHIÊN LIỆU TỪ VI SINH VẬT 63. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA NƯỚC BIỂN DÂNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU, NƯỚC BIỂN DÂNG 64. Ứng dụng bộ kít nhuộm hóa học tế bào để phân loại bệnh bạch cầu cấp theo tiêu chuẩn FAB 65. Định hướng nâng cao hiệu quả thu gom và xử ký nước thải đô thị k 66. Nghiên cứu tác dụng chống lại vi khuẩn kháng kháng sinh K 67. Nghiên cứu xây dựng và lồng ghép nội dung giáo dục môi trường vào chương trình đào tạo cho học sinh K 68. TỔNG HỢP VẬT LIỆU HẤP PHỤ CÓ TỪ TÍNH VÀ KHẢO SÁT KHẢ NĂNG TÁCH LOẠI PHẨM MÀU AZO TRONG MÔI TRƯỜNG NƯỚC 69. XÂY DỰNG PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG KHÁNG NGUYÊN TRONG QUY TRÌNH SẢN XUẤT VẮCXIN CÚM 70. 070 (=051) HE EXCITON TRONG DAI BANG GRAPHENE LuanVanThacSiDinhDangWord (23) 71. 071H Nghiên cứu điều kiện phân tích các sulfamit bằng phương pháp sắc ký 72. 072H Đánh giá đặc tính thành phần tinh dầu một số loài Bạch đàn (Eucalyptus) trồng ở Việt Nam và mối liên hệ của nó với một số vấn đề sinh thái môi trường điển hình. 73. Nhà máy điện hạt nhân AP1000 74. NÂNG CAO HIỆU QUẢ XỬ LÝ CỦA CÁC BỂ HIẾU KHÍ 75. Sử dụng liều kế nhiệt huỳnh quang (TLD) để đo liều bức xạ gamma trong môi trường 76. Một số phương pháp giải hệ phương trình trong chương trình toán THPT 77. Thu hồi năng lượng từ chất thải nông nghiệp 78. Chế tạo bộ phân tích nhanh Florua trong nước 79. Đặc trưng của gió mùa hè 80. Nghiên cứu quy trình xử lý và tái sử dụng chất thải từ quá trình mài đá trong sản xuất đá nhân tạo 81. Xử lý chất thải tại các trại chăn nuôi lợn 82. Nghiên cứu phổ hấp thụ hồng ngoại của các hạt Nano ZnS pha tạp Mn 83. Nghiên cứu đặc điểm địa hóa phóng xạ các nguyên tố U, Th và K 84. Vectơ phân cự của nơtron tán xạ trong tinh thể thuận từ 85. Phân tích, đánh giá chất lượng nước của sông Tô Lịch và đề xuất giải pháp xử lý” 86. Tán xạ hạt nhân của các nơtron phân cực trên mặt tinh thể có các hạt nhân phân cực trong điều kiện có phản xạ 87. Nghiên cứu ảnh hưởng của phụ gia hỗn hợp tro bay CMC đến tính chất của xi măng 88. Áp dụng và nâng cao hiệu quả xử lý chất thải chăn nuôi lợn bằng hầm biogas kết hợp hồ sinh học 89. Đánh giá tính đa dạng sinh học thực vật hệ sinh thái rừng ngậm mặn huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh làm cơ sở khoa học cho sử dụng hợp lý và phát triển bền vững 90. Nghiên cứu các đặc tính sinh học và tiềm năng ứng dụng của chủng vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens subsp. plantarum SP 1901 phân lập tại rừng Quốc gia Hoàng Liên 91. Lý thuyết độ từ hóa của các hệ spin giả hai chiều 92. Nghiên cứu ứng dụng công nghệ viễn thám và mô hình thuỷ văn thuỷ lực để thành lập bản đồ ngập lụt lưu vực sông Kôn – Hà Thanh, tỉnh Bình Định 93. Phân tích các đặc trưng của thanh nhiên liệu sử dụng trong lò phản ứng hạt nhân vver aes2006 94. H Sử dụng thiết bị điện di mao quản xách tay xác định đồng thời thành phần các cation và anion trong nước mưa 95. F. TOÁN PHỔ THÔNG 1. TUYEN TAP CAC DANG VUONG GOC TRONG KHONG GIAN 2. Luyện thi THPT Quốc gia môn Toán 500 câu có đáp án 3. Phân dạng Luyện thi THPT Quốc gia môn Toán 4. Bộ đề Trắc nghiệm Luyện thi THPT Quốc gia môn Toán 5. Chuyên đề Trắc nghiệm Luyện thi THPT Quốc gia môn Toán 6. Bộ đề Thi thử Trắc nghiệm THPT Quốc gia môn Toán 7. Bộ đề kiểm tra trắc nghiệm 1 tiết phút môn Toán lớp 12 8. Bài tập trắc nghiệm môn toán lớp 12, luyện thi THPT quốc gia tổng hợp rất nhiều P1 9. Bài tập trắc nghiệm môn toán lớp 12, luyện thi THPT quốc gia tổng hợp rất nhiều P2 10. Bài tập trắc nghiệm môn toán lớp 12, luyện thi THPT quốc gia tổng hợp rất nhiều P3 11. Bài tập trắc nghiệm môn toán Giải tích lớp 12, luyện thi THPT quốc gia P1 có đáp án 12. Bài tập trắc nghiệm môn toán Giải tích lớp 12, luyện thi THPT quốc gia P2 13. Phân dạng Bài tập trắc nghiệm môn toán lớp 12, luyện thi THPT quốc gia 14. Bài tập trắc nghiệm môn toán Hình học lớp 12, luyện thi THPT quốc gia. 15. Bài tập trắc nghiệm môn toán Hình học lớp 12, luyện thi THPT quốc gia có đáp án 16. Phân dạng Bài tập trắc nghiệm môn toán Hình học lớp 12, luyện thi THPT quốc gia 17. Đề Thi thử Trắc nghiệm THPT Quốc gia môn Toán 18. Đề Thi thử Trắc nghiệm THPT Quốc gia môn Toán có đáp án 19. Đề Thi thử Trắc nghiệm THPT Quốc gia môn Toán có giải chi tiết 20. Ôn tập Toán 12, luyện thi THPT Quốc gia 21. Phân dạng bài tập hình học 11 rất hay có giải chi tiết các dạng 22. Bài tập trắc nghiêm Toán 11 23. Đề trắc nghiệm toán đại số 12 dành cho kiểm tra 1 tiêt, 15 phút có đáp án G. LÝ PHỔ THÔNG 1. GIAI CHI TIET DE HOC SINH GIOI LY THCS 2. Chuyên đề luyện thi THPT Quốc gia môn Vật lý, có đáp án 3. Giáo án Vật lý 11 hay, đầy đủ. Có bài tập, có nhận xét rút kinh nghiệm http:giaoan.violet.vnpresentshowentry_id9519591 4. Giáo án Vật lý 11 hay, đầy đủ. Có bài tập cũng cố 5. H. TOÁN ĐẠI HỌC, SAU ĐẠI HỌC 1. Bài tập Đại số Đại cương, NXB Giáo dục hay 2. Bài tập Đại số Đại cương có giải chi tiết hay 3. Bài tập đại số tuyến tính có giải chi tiết http:www.studyvn.comformulaviewthematic203?thematic_sub=208post_url=DETHIDAISO725 I. SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CẤP TIỂU HỌC 1. SKKN cấp thành phố về nâng cao chất lượng dạy học thể dục ở Tiểu học 2. SKKN dạy học tiếng anh ở Tiểu học 3. SKKN đọc kể diễn cảm 4. SKKN nâng cao chất lượng dạy học môn Tin lớp 4, 5 5. Phương pháp bàn tay nặn bột ưu việt và các giáo án mẫu lớp 3,4,5 J. SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CẤP THCS 1. Sáng kiến kinh nghiệm Nâng cao chất lượng dạy và học môn Hóa học THCS 2. Sáng kiến kinh nghiệm Nâng cao chất lượng dạy và học môn Vật Lý THCS lớp 6 http:quephong.violet.vnpresentlistcat_id1327614page3 K. SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CẤP THPT L. TÀI LIỆU ÔN THI CÔNG CHỨC VIÊN CHỨC NGÀNH Y 1. TÀI LIỆU ÔN THI VIÊN CHỨC Y TẾ QUY TRÌNH KỸTHUẬT CHUYÊN NGÀNH PHỤC HỒI CHỨC NĂNG http:kgmc.edu.vnNewsDetail.asp?ArtID=21446 2. QUY TRÌNH KỸ THUẬT KHÁM BỆNH, CHỮA BỆNH CHUYÊN NGÀNH CHÂM CỨU 3. TÀI LIỆU ÔN THI VIÊN CHỨC NGÀNH Y QUY TRÌNH KỸTHUẬT Y HỌC CỔ TRUYỀN 4. Bài giảng Y học Cổ truyền Tập 1 5. Đề cương ôn thi Lý thuyết viên chức Y tế 6. Đề cương ôn thi Thực hành viên chức Y tế 7. Tài liệu ôn thi viên chức y tế đầy đủ 8. Tài liệu ôn thi viên chức y tế P1 9. Tài liệu ôn thi viên chức y tế, chăm sóc bệnh nhi 10. Đề cương ôn thi viên chức y tế, bộ môn tin học cho bác sĩ 11. Đề cương ôn thi viên chức Y tế 12. Giáo trình bào chế thuốc dành cho dược sĩ 13. Giáo trình bào chế đối tượng dược sĩ Đại học 14. Phục hồi chức năng cho trẻ bại não 15. Tài liệu ôn thi viên chức y tế, Y học cổ truyền 16. Tài liệu ôn thi viên chức y tế, Điều dưỡng RHM 17. Tài liệu ôn thi viên chức y tế, Y sĩ http:kgmc.edu.vnNewsDetail.asp?ArtID=21446 18. Câu hỏi ôn thi vấn đáp viên chức Y tế 19. Đề cương ôn thi viên chức ngành Y tế DSKHHGD 20. Đề cương ôn thi viên chức ngành Y tế tổng hợp http:soytetiengiang.gov.vnSYT41659110163802DaotaotuyendungCauhoionthituyenvienchucYte2014.aspx M. BÀI GIẢNG Y KHOA 1. Đau ngực và các bệnh lý liên quan 2. Bài giảng về bỏng và kỹ thuật sơ cấp cứu 3. Lâm sàng và siêu âm một số bệnh lý bụng cấp không do chấn thương 4. Bài giảng xơ Gan, Ung thư Gan http:ykhoabooks.compage3 5. Đái tháo đường và phương pháp điều trị 6. Lọc máu trong hồi sức tích cực, phương pháp mới 7. Giáo trình viêm mũi dị ứng 8. Chẫn đoán hình ảnh thủng tạng rỗng 9. Các rối loạn phát triển ở trẻ em 10. Siêu âm vùng mặt cổ thai nhi 11. Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh 12. Kỹ thuật siêu âm tim thai 13. Bài giảng siêu âm tuyến giáp của Giáo sư Phạm Minh Thông 14. Siêu âm bất thường nhiễm sắc thể thực hành 15. Chẫn đoán hình ảnh tắc ruột 16. Sử dụng thuốc đối với phụ nữ cho con bú 17. Siêu âm sản khoa khảo sát thực hành 18. Bệnh Bướu giáp đơn thuần điều trị ngoại khoa 19. Bệnh học thận tiết niệu sinh dục và lọc máu trẻ em 20. Tăng huyết áp và đột quy bệnh sinh và xử trí (clinical hypertension and vascular diseases 2016) http:ykhoabooks.compage5 N. SINH HỌC THPT 1. Giáo án sinh học 11 đầy đủ hay http:violet.vnN_T_Qpresentshowentry_id9593008 O. THAM KHẢO CHUNG 1. Nhị Thập tứ hiếu (24 tấm gương hiếu thảo) là quyển sách không bao giờ cũ 2. Bất kể trai hay gái khi đọc và có thể noi theo được một phần cũng là điều quá quý, đáng trân trọng cho mỗi gia đình, cho đất nước 3. Ai thực hiện theo những tấm gương này sẽ là những hiền tài có ích cho xã tắc. Tu thân, tề gia, trị quốc, thiên hạ bình 4. Bác sĩ giải đáp về chuyện ấy. Giáo dục giới tính là tài liệu rất cần thiết cho mọi lứa tuổi. Hy vọng tài liệu sẽ giúp chúng ta hiểu hơn, khỏe hơn và có cuộc sống hạnh phúc hơn. 5. Những điềm báo tốt xấu bạn nên biết là tài liệu hay, làm phong phú thêm cuộc sống vốn dĩ muôn màu. Dẫu sao điều ta chưa kiểm chứng thì hãy cứ tin: Có cử có thiên, có kiên có lành Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng cảm ơn.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

-ĐỖ THỊ KIM THOA

SỬ DỤNG THIẾT BỊ ĐIỆN DI MAO QUẢN XÁCH TAY

XÁC ĐỊNH ĐỒNG THỜI THÀNH PHẦN

CÁC CATION VÀ ANION TRONG NƯỚC MƯA

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội - Năm 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

-Đỗ Thị Kim Thoa

SỬ DỤNG THIẾT BỊ ĐIỆN DI MAO QUẢN XÁCH TAY

XÁC ĐỊNH ĐỒNG THỜI THÀNH PHẦN

CÁC CATION VÀ ANION TRONG NƯỚC MƯA

Chuyên ngành: Hóa Môi trường

Mã số: 60440120

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS DƯƠNG HỒNG ANH

LỜI CẢM ƠN

Với lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn TS Dương Hồng Anh

đã giao đề tài, nhiệt tình hướng dẫn cho em trong suốt quá trình em thực hiệnluận văn Đồng thời em cũng xin chân thành cảm ơn GS TS Phạm Hùng Việt đãtạo mọi điều kiện thuận lợi trong thời gian em làm luận văn tại Trung tâmCETASD

Em xin chân thành cảm ơn các cán bộ trong Trung tâm Nghiên cứu Môitrường và Phát triển Bền vững – Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, đặc biệt làcác anh chị em trong nhóm Điện di mao quản đã giúp đỡ em rất nhiều

Em xin chân thành cảm ơn các Thầy cô trong Khoa Hóa học, Trường Đạihọc Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội đặc biệt là PGS TS ĐỗQuang Trung đã cho em những kiến thức quý báu, là nền tảng để em hoàn thànhluận văn

Luận văn này được thực hiện trong khuôn khổ đề tài: “NGHIÊN CỨUTHIẾT KẾ, CHẾ TẠO THIẾT BỊ ĐIỆN DI MAO QUẢN HAI KÊNH LOẠIXÁCH TAY PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ NHANH CHẤT LƯỢNG NƯỚC TẠIHIỆN TRƯỜNG”, mã số 13/HĐ-ĐT.13.14/CNMT thuộc Chương trình nghiêncứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao công nghệ phát triển ngành Công nghiệpMôi trường do Bộ Công thương quản lý, vì vậy em xin trân trọng cảm ơn nguồnkinh phí của đề tài

Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn gia đình, Trường THPT Chuyên Khoahọc Tự nhiên đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ em khi em đi học

Đỗ Thị Kim Thoa

1.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành mưa axit 7

1.3.2 Thành phần hóa học trong nước mưa 91.3.3 Hàm lượng các chất kiềm trong đất và không khí 9

1.4 Tác động của mưa axit lên hệ sinh thái 10

1.4.1 Tác động đến hệ sinh thái đất 101.4.2 Tác động đến hệ sinh thái nước 11

2.3.1 Lấy mẫu 182.3.2 Phương pháp phân tích thành phần các ion Cl-, NO3-,

NO2-, SO42- NH4+, K+, Na+, Ca2+, Mg2+ trong

2.3.2.1 Phương pháp điện di mao quản sử dụng thiết

bị điện di mao quản 2 kênh đi kèm detector độ

2.3.2.2 Phân tích mẫu đối chứng bằng phương pháp

2.3.3 Phương pháp tính xác định hàm lượng bicacbonat,

cân bằng ion và đánh giá thành phần nước mưa 22

2.3.3.2 Chỉ số cân bằng ion2.3.3.3 Đánh giá các thành phần nước mưa

2223

3.1 Kết quả xác định thành phần nước mưa lấy tại các trạm quan

3.2 Đánh giá thành phần các ion trong nước mưa 393.3 Quá trình axit hóa và trung hòa nước mưa 443.4 Phân tích tương quan các thành phần trong nước mưa 463.5 Hệ số làm giàu và đánh giá nguồn gốc các ion trong nước mưa 46

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

C4D Detector độ dẫn không tiếp xúc

CE Điện di mao quản

IC Sắc ký ion

HPLC Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao

LOD Giới hạn phát hiện

LOQ Giới hạn định lượng

UV-Vis Phương pháp phổ hấp thụ phân tử vùng tử ngoại khả kiến

FA Hệ số biểu thi khả năng trung hòa của các dạng axit

NFx Hệ số biểu thi khả năng trung hòa của các dạng bazơ

EF Hệ số làm giàu

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Tốc độ chuyển hóa và quá trình wash–out của các hợp

Bảng 1.2 Phân loại các trận mưa theo đặc tính pH (%) 14Bảng 2.1 Thông số vận hành của hệ điện di mao quản tự động

Bảng 2.2 LOD và LOQ của phương pháp điện di mao quản sử

dụng điện cực đo độ dẫn không tiếp xúc cho phân tích các cation và anion trong nước mưa 21

Bảng 3.2a Kết quả phân tích các anion clorua, nitrat và sunfat

trong nước mưa bằng phương pháp CE và đối chứng

Bảng 3.2b Kết quả phân tích nitrit trong nước mưa bằng phương

pháp CE và đối chứng bằng phương pháp IC 30Bảng 3.3a Kết quả phân tích các cation amoni, kali và natri trong

nước mưa bằng phương pháp CE và đối chứng bằng

Bảng 3.3b Kết quả phân tích các cation canxi và magie trong nước

mưa bằng phương pháp CE và đối chứng bằng phương

Bảng 3.4 Kết quả đo pH và thành phần các anion, cation cơ bản

Bảng 3.5 Tổng nồng độ anion, cation cơ bản trong nước mưa và

Bảng 3.6 So sánh thành phần hóa học của nước mưa (EqL-1) tại

Bảng 3.7 Hệ số làm giàu liên quan tới nguồn biển hoặc đất đối

với các thành phần nước mưa tại khu vực nghiên cứu ở

47

miền Bắc Việt Nam 2015Bảng 3.8 Các nguồn đóng góp vào những thành phần chính của

nước mưa tại khu vực nghiên cứu ở miền Bắc Việt Nam

DANH MỤC HÌNH

Hình 3.1 Điện di đồ phân tích mẫu chuẩn của kênh anion 24Hình 3.2 Điện di đồ phân tích mẫu chuẩn của kênh cation 25Hình 3.3 Các đường chuẩn định lượng phân tích anion và cation

Hình 3.4 Điện di đồ phân tích mẫu nước mưa M3-19 sử dụng hệ

thiết bị điện di mao quản 2 kênh 29Hình 3.5 Tương quan kết quả nồng độ các anion giữa phương

MỞ ĐẦU

Hiện tượng lắng đọng axit bao hàm cho tất cả các loại giáng thủy: mưa,tuyết, mưa tuyết, mưa đá, sương mù…mà bản chất mang tính axit Bản chất củanước mưa thông thường mang tính axit yếu do CO2 của không khí hòa tan trongnước, nước mưa tinh khiết thường có độ pH khoảng 5,6 – 5,7 [3] Tuy nhiênthành phần hóa học và pH của nước mưa thường bị biến đổi do khi rơi xuống mặt

đất đã mang theo một lượng các chất vết khí và hạt bị rửa trôi (wash out) từ khí

quyển Giá trị pH nước mưa là một chỉ tiêu rất quan trọng trong việc đánh giámức độ ô nhiễm môi trường nói chung và mức độ ô nhiễm không khí nói riêng.Lắng đọng axit lần đầu tiên được ghi nhận ở Châu Âu và Bắc Mỹ Nhiềunhà bác học (Robert – Anh 1852, sau đó là Hans Egner – Thụy Điển đầu thế kỷ

20, Oden – Thụy Điển, Gorham – Mỹ) đã nghiên cứu và lên tiếng cảnh tỉnh nhânloại về nguyên nhân và các hậu quả của lắng đọng axit Cùng với công cuộc côngnghiệp hóa và hiện đại hóa, rất nhiều các tổ chức thế giới đã được thành lập vàđưa ra các dự án nghiên cứu về hiện tượng lắng đọng axit Các nhà khoa học đãchứng minh được rằng các chất gây ô nhiễm không chỉ ảnh hưởng đến chấtlượng không khí, đất, nước của khu vực có nguồn phát thải mà nó còn được vậnchuyển xa đến các vùng khác theo dòng luân chuyển không khí có khi vượt biểnxuyên biên giới sang các nước khác Do đây là một vấn đề quan trọng không phảichỉ là của các nước có nguồn phát thải lớn mà của cả các nước xung quanh khuvực Hiện tượng lắng đọng axit gần đây đã được ghi nhận đáng kể ở một số nướcnhư Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ

Thành phần hóa học của lắng động axit, đặc biệt là nước mưa có tầm quantrọng lớn để có thể đánh giá được mức độ ô nhiễm không khí vì đây là môitrường tiếp nhận các chất vết khí và hạt tan Do vậy, hóa học nước mưa đã đượcnghiên cứu từ những năm 70 ở một vài nước phát triển trên thế giới và trở thànhmột trong những vấn đề môi trường quan trọng

Nghiên cứu này được thực hiện với nội dung thu thập các mẫu nước mưalấy tại các trạm quan trắc khu vực miền Bắc, phân tích thành phần hóa học: cácanion, cation chính trong mẫu nước mưa sử dụng thiết bị điện di mao quản xáchtay loại 2 kênh Nghiên cứu có mục tiêu:

- Đánh giá thành phần hóa học, xác định ảnh hưởng của các ion này đếnmức độ axit của nước mưa, xác định nguồn gốc của các ion này

- Chứng minh khả năng sử dụng thiết bị điện di mao quản xách tay hai kênhtrong việc phân tích đồng thời nhóm cation và anion sử dụng cho quantrắc môi trường nước

 Lắng đọng khô: Là sự chuyển dịch của các chất vết khí và hạt dưới thờitiết khô tới bề mặt của vật hấp thụ (đất, hệ thực vật và các bề mặt nước)

 Lắng đọng ướt: Là quá trình vận chuyển, chuyển hóa hóa học của cácthành phần khí và hạt tới bề mặt trái đất dưới các hình thức khác nhau như mưa,tuyết, sương mù Quá trình này rất quan trọng vì các thành phần lý hóa học saunày của lắng đọng ướt phần lớn phụ thuộc vào quá trình này Quá trình lắng đọngướt có thể xảy ra theo hai cơ chế:

Các vết ở thể khí và hạt được sát nhập vào các đám mây nhỏ, chúng có thểkhông tan hoặc bị hòa tan trong nước mây Sau khi bị hấp thụ các chất có thểtham gia vào các phản ứng hóa học không thuận nghịch và các thành phần kháctrong pha lỏng Chuyển hóa kiểu này thường xảy ra đối với các chất như SO2,

NOx chúng có thể bị chuyển hóa không thuận nghịch tạo thành axit hoặc muối,

quá trình này được gọi là Rain – out Các vật chất được hấp thụ trong mây đi

theo lắng đọng ướt rơi xuống mặt đất và bị loại bỏ khỏi khí quyển

Các chất vết dưới tầng đám mây bị bắt giữ vào lắng đọng ướt nhờ có sựđông tụ trọng trường do sự khác nhau giữa tốc độ rơi của hạt trong không khí vàhạt lắng đọng ướt

Quá trình chuyển dịch ướt của các chất vết khí và hạt bằng sự rơi của lắng

đọng ướt dưới tầng đám mây được gọi là Wash – out Quá trình làm sạch khí

quyển này là rất quan trọng, nhất là những vùng có không khí bị ô nhiễm

Như vậy thành phần hóa học của lắng đọng ướt chịu ảnh hưởng của cácthành phần trong khí quyển Hiện nay người ta đang nghiên cứu xác định mốiquan hệ định lượng giữa nồng độ một chất trong khí quyển và trong nước mưanhư một hàm số của các điều kiện khí quyển

1.1.2 Hiện tượng lắng đọng axit

Độ pH của nước mưa bằng 5,6 ở nhiệt độ 10o C là một giá trị được xem làmột giá trị lý tưởng, tính cho nước nguyên chất cân bằng với nồng độ CO2 trongkhông khí Các chất có nguồn gốc tự nhiên có cơ chế phát sinh và tiêu thụ ở thểcân bằng và tương đối Chu kỳ vận chuyển của các chất trong thành phần khôngkhí, đất và nước trong tự nhiên là tương đối ổn định Giá trị pH của nước mưa tựnhiên dao động trong khoảng 5 – 7 được coi là ở mức độ bình thường

Nhưng con người trong quá trình cải tạo tự nhiên và trong các hoạt độngcủa mình đã có những tác động vào môi trường gây sự mất ổn định của các chu

kỳ vật chất, làm thay đổi thành phần hóa học của đất, nước và đặc biệt là khí.Nồng độ của các chất khí như NOx, SO2, NH3, hợp chất hữu cơ (CH3COO-,HCOO- …), bụi trong khí quyển… vượt quá xa những giá trị của tự nhiên, làmcho pH của sự lắng đọng khí quyển thay đổi (lớn hơn 6 hoặc nhỏ hơn 5), gây ranhững hậu quả nghiêm trọng và phức tạp

Nước mưa có pH < 5 đã được ghi nhận ở nhiều vùng trên thế giới như Tây

Âu, Bắc Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản … gây thiệt hại lớn về kinh tế và các côngtrình văn hóa

Hình dưới đây mô tả một cách đầy đủ sự hình thành mưa axit từ các khí cótrong thiên nhiên cũng như từ các quá trình hoạt động của con người gây ra

Hình 1.1.

Sơ đồ quá trình tạo mưa axit

Quá trình này diễn ra theo các phản ứng hoá học:

Axít sunfuric H2SO4 và axit nitric HNO3 là thành phần gây ra mưa axit

1.2 Các nguồn gốc gây mưa axit

Sự có mặt của SO2 và NOx với hàm lượng lớn trong khí quyển (vượt quágiới hạn cho phép) đang được coi là nguyên nhân chính gây ra mưa axit Ngoài

ra các thành phần khác như NH3, Cl2, CO2… cũng góp phần quyết định tính axitcủa nước mưa Các khí này một phần được sinh ra trong tự nhiên còn phần lớn làphát thải từ các hoạt động của con người Các axit H2SO4, HNO3 được sinh ratrong khí quyển từ các tiền chất SO2 và NOx là nguyên nhân chính làm giảm pHcủa nước mưa Thông thường nước mưa có tính axit cao được tìm thấy ở nhữngvùng bị ảnh hưởng bởi hoạt động của con người

Trong tự nhiên khí SO2 có thể được sinh ra từ quá trình hoạt động của núilửa Đồng thời các lớp rong tảo dưới biển cũng tích tụ một lượng rất lớn các hợpchất sunfua, khí hydrosunfua nên cũng là một trong những nguồn tự nhiên sảnsinh ra khí SO2 Một số nghiên cứu của UNEP cho thấy rằng khí SO2 được phátthải từ các nguồn tự nhiên chiếm khoảng một nửa SO2 trong khí quyển lượng nàykhông tăng lên khi mà sunfua trong tự nhiên được tái tạo và sử dụng theo các cơchế khác nhau

Trong tự nhiên khí NOx được giải phóng từ đất thông qua hoạt động của vikhuẩn và được tạo thành trong không khí khi có sét Do sự phân tán khí trong tựnhiên nồng độ của chúng được pha loãng và tác động rất ít tới nồng độ trongkhông khí ở những vùng riêng biệt

Phần lớn khí SO2 và NOx do con người phát thải vào không khí được tạo ratrong quá trình đốt nhiên liệu Chủ yếu là dầu thô, xăng, than đá, khí đốt và cácsản phẩm dầu mỏ khác Một lượng nhỏ SO2 được tạo thành trong quá trình đốtquặng có chứa lưu huỳnh và lưu huỳnh nguyên tố để sản xuất axit sunfuric(H2SO4) hoặc do các phản ứng hóa học xảy ra trong quá trình đốt hoặc chưng cấtcác hợp chất hữu cơ trong công nghệ sản xuất giấy Khí SO2, SO3, H2SO4 (ở dạngmù) thường thấy trong thành phần của khí lò ở nhiệt độ cao Một trong những

nguồn đóng góp chính vào việc thải NOx là ống xả của các phương tiện giaothông Trong số bảy oxit nitơ (N2O, NO, N2O3, N2O4, NO2, NO3, N2O5) chỉ có NO

và NO2 được tăng lên từ nhiều hoạt động của con người và được coi là chất gây ônhiễm Trong các đánh giá chất lượng môi trường chúng thường được báo cáo làtổng oxit nitơ hoặc NOx Quá trình điều tra cho thấy năm 1998 số lượng ô tô trêntoàn cầu vượt quá 400 tỷ, hơn 1,5 tỷ phương tiện giao thông ngày nay là ở trênđường, nhiều hơn 10 lần so với 1950 Đặc biệt nguy hại hơn ở các nước nghèo,kém phát triển các phương tiện giao thông thường là cũ được khôi phục lại vàsửa chữa lại, chạy quá tải và bảo dưỡng kém Sự đốt cũng oxi hóa cả các hợpchất chứa nitơ trong nhiên liệu và một phần nitơ tự nhiên tồn tại trong không khítạo thành ôxit nitơ

Theo điều tra của UNEP khoảng 75% NOx do con người sinh ra là do sựphát thải của các phương tiện giao thông và đốt nhiên liệu than đá trong các lònăng lượng và 30% đến 40% từ các nhà máy điện có sử dụng than đá Ngoài ralượng nhỏ NOx còn được sinh ra từ các nơi sản xuất axit nitric (HNO3) hoặc làviệc sử dụng các phản ứng hóa học Như vậy, những nguồn gây ô nhiễm khôngkhí chính là các ngành công nghiệp, nhiên liệu dùng trong sinh hoạt và cácphương tiện giao thông

Các chất khác gây ra lắng đọng axit là clo và amoniac Nguồn gốc HCl tựnhiên quan trọng nhất là phản ứng của muối biển với axit H2SO4 hoặc HNO3.Những nguồn khác được tạo ra do hoạt động núi lửa Việc đốt than cũng sinh ralượng HCl đáng kể Clo tồn tại trong than dưới dạng clorua kim loại tan được vàchủ yếu dưới dạng natriclorua (NaCl) nhưng cũng có những dạng muối khác nhưCaCl2, MgCl2… Nguồn chủ yếu khác là đốt chất thải Clorua tồn tại trong chấtthải dưới dạng muối trong rau và dưới dạng PVC

1.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành mưa axit [3]

Hiện nay người ta đang quan tâm tới hai đối tượng quan trọng nhất được coi

là nguyên nhân gây ra mưa axit là khí SO2 và NOx Cường độ phát thải các chất

gây ô nhiễm môi trường nói chung và khí SO2, NOx nói riêng càng tăng thì khảnăng gây mưa axit càng lớn.

Tuy nhiên, hiện tượng lắng đọng axit còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khácnhư: tổng các chất bụi lơ lửng và khả năng đệm của không khí, hàm lượng chấtkiềm ở trong đất và các điều kiện khí tượng thủy văn

1.3.1 Cường độ phát thải

Cường độ phát thải là nhân tố quan trọng nhất ảnh hưởng tới chất lượngnước mưa Các nhà nghiên cứu trên thế giới đang nghiên cứu các mô hình tínhtoán cường độ phát thải khí SO2, NOx cho mỗi vùng kinh tế dựa trên mức độ sửdụng nhiên liệu, hàm lượng các chất chứa nitơ, lưu huỳnh trong nhiên liệu

Những vùng có tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa càng cao thì có sự phátthải các chất gây ô nhiễm càng lớn Những vùng đó có tiềm năng gây mưa axit.Mức độ bị axit hóa của mỗi vùng được nhận biết dựa trên độ nhậy cảm của đất,nước và được gọi là nơi có nhiều nhạy cảm với axit

Bảng 1.1 Tốc độ chuyển hóa và quá trình wash–out của các hợp chất chứa

lưu huỳnh và nitơ

Hợp chất Quá trình Hệ số K/giờ Thời gian lưu T (giờ)

1.3.2 Thành phần hóa học trong nước mưa

Thành phần hóa học trong nước mưa quyết định độ pH của nước mưa Độaxit của nước mưa không chỉ phụ thuộc thuần túy vào các ion axit (NO3- , SO42-)

mà còn phụ thuộc vào khả năng trung hòa axit của các ion kiềm Độ axit củanước mưa giảm đáng kể khi trong nước mưa có nhiều ion kiềm như: Ca2+, Mg2+,

NH4

1.3.3 Hàm lượng các chất kiềm trong đất và không khí

Người ta thấy rằng 30% đến 70% các chất trên không trung có nguồn gốc từtrái đất Các thành phần này có mặt trong nước mưa thông qua các quá trình nhưrửa trôi và hấp thụ Những vùng đất có hàm lượng các nguyên tố canxi và natri

thấp là những vùng có tiềm năng nhậy cảm với axit Vì vậy thành phần hóa họccủa không khí và những tác động của nó lên tính axit của nước mưa có thể đượcxác định rộng hơn bằng việc phân tích tính chất của đất.

1.3.4 Điều kiện khí tượng thủy văn

Các điều kiện khí tượng thủy văn ảnh hưởng đến tính axit của nước mưathông qua những tác động tới mức độ xảy ra các phản ứng hóa học, mức độ phântán, lưu chuyển và sự lắng đọng của các chất ô nhiễm trong không khí

Những thông số khí tượng quan trọng là: tốc độ và hướng gió, nhiệt độ, tính

ổn định của không khí, chiều cao hòa trộn, lượng mưa, độ ẩm và bức xạ mặt trời.Việc nghiên cứu sâu các nhân tố ảnh hưởng đến lắng đọng axit là cơ sở dựđoán xu hướng của mưa axit ở mỗi vùng Từ đó đưa ra các giải pháp hiệu quảnhằm hạn chế các hậu quả do mưa axit gây ra

1.4 Tác động của mưa axit lên hệ sinh thái

Hiện tượng mưa axit hay lắng đọng axit đã được ghi nhận rất nhiều nơi trênthế giới Nó là vấn đề nguy hiểm đe dọa tới môi trường sống của con người Nó

có thể gây ra các tác động lên hệ sinh thái đất nước vật chất và sức khỏe conngười

1.4.1 Tác động đến hệ sinh thái đất

Sự lắng đọng axit làm thay đổi cân bằng tự nhiên của đất và thay đổi thànhphần hóa học của đất Nước mưa có pH thấp làm tăng khả năng hòa tan của cácmuối ion kim loại nặng, độc Những chất gây ô nhiễm trong không khí cũngđược rửa trôi xuống bề mặt trái đất và chúng được tích lũy dần trong đất Mưaaxit hòa tan các chất khoáng trong đất, những ion kim loại mới được giải phóng

sẽ chiếm chỗ của các ion kim loaik kiềm Ca2+, Mg2+, K+ từ đất làm đất bị sói mòn,phá hủy độ màu mỡ Bên cạnh đó một số vi sinh vật hữu ích trong đất có thể bịthải trừ dẫn đến sự ức chế một vài quá trình vi sinh Ví dụ: Ức chế sự phân hủyxác của các động vật, thực vật Các quá trình này rất quan trọng trong việc tái tạo

lại các chất dinh dưỡng mà cây đã lấy đi từ đất Nếu đất bị axit hóa sẽ mất đi toàn

bộ màu mỡ, ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của cây

Mưa axit còn có khả năng phá hủy hệ thực vật, các khu rừng rộng lớn Cácnhà khoa học cho rằng mưa axit đã phá hủy lớp bảo vệ lá và axit đã ngấm vàobên trong làm cho cây không thở được Điều này làm ngừng sự chuyển hóa cácchất dinh dưỡng và nước vào cây do đó cây sinh trưởng chậm, ức chế sự tạothành chồi, ngọn, giảm sự tạo hạt và giảm sức đề kháng đối với sâu bệnh Nhữngkim loại nặng được giải phóng do nước pH thấp có thể phá hủy hệ thống rễ cây.Những tác động đó không những ảnh hưởng đến năng suất mùa màng mà cònảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm

1.4.2 Tác động đến hệ sinh thái nước

1 Tác động lên nước bề mặt

Mưa axit gây axit hóa nước sông, suối, hồ, ao, vịnh Các ion kim loại cótính độc cao như Zn, Ni, Pb, Al, Hg được hòa tan và rửa trôi từ không khí và từđất bởi nước có pH thấp sẽ được tích tụ trong các sông, hồ Người ta thấy rằngnồng độ của chúng trong nước bề mặt phụ thuộc vào pH nước mưa từng vùng vàphụ thuộc vào bản chất ion kim loại

Ở pH = 6 khả năng hòa tan của một số kim loại: Mn > Cd > Zn

Ở pH < 5 có thể hòa tan các muối của Cu, Al

Ở pH < 4 các muối của Pb bị hòa tan

Khi nồng độ của các kim loại này cao sẽ gây độc cho các sinh vật sống dướinước gây ô nhiễm nguồn nước

2 Tác động tới động thực vật sống dưới nước

Độ axit trong nước tăng là một trong những nguyên nhân làm cho cá và cácloài khác trong nước không thể kéo dài cuộc sống Các loài thủy thực vật sinhtrưởng ở pH 7,0 – 9,2 khi pH giảm chúng sẽ bị mất dần Ở pH = 6 các vi khuẩn

phân hủy chúng sẽ bị chất đống dưới đáy, do đó phần thức ăn cơ bản của sinh vậttầng đáy không còn và dĩ nhiên chúng sẽ bị biến mất.

Người ta thấy rằng pH thấp hơn khoảng 5,5 sự sinh sản ở nhiều loài cákhông xảy ra và ở pH < 4,5 tất cả các loài cá đều chết Đặc biệt cá hồi rất nhạycảm với pH thấp

Như vậy sự lắng đọng axit đã gây lên những biến đổi trong phức hợp quầnthể và giảm sự đa dạng sinh học, gây ra những thay đổi thảm cung cấp thức ăndưới nước và cũng là một trong những nguyên nhân của một số loài động thựcvật dưới nước bị diệt chủng

3 Tác động lên nước ngầm

Mưa axit làm giảm chất lượng nước ngầm đã được nghiên cứu ở một số nơitrên thế giới Mưa axit làm pH của nước ngầm thấp, dẫn đến nồng độ của các ionkim loại nặng và các chất độc trong nước tăng (do được giải phóng từ đất, đá vàống dẫn) Do đó nước này khi được sử dụng cho sinh hoạt sẽ có độc tính cao

1.4.3 Những tác động khác

Ảnh hưởng nghiêm trọng của mưa axit còn thể hiện ở chỗ làm tăng khảnăng gây độc của các chất gây ô nhiễm Các tác động gây axit hóa đất và nguồnnước đều có tác hại đến động vật và ảnh hưởng đến sức khỏe của con người Một

số kim loại độc (Ví dụ: Pb) được giải phóng trong đất và nước do mưa có pHthấp có khả năng tích tụ dần trong thực vật, động vật gây ngộ độc và bệnh tậtcho con người nếu ăn phải chúng Mặt khác ở nồng độ cao các ion sunphat, nitrat(đặc biệt là các khí NOx) có thể làm tăng nhạy cảm với bệnh nhiễm khuẩn như:Bệnh cúm, ảnh hưởng đến quá trình hô hấp, kích ứng phổi và gây viêm phế quản,viêm phổi, làm tăng tình trạng các bệnh hen, tim Ngoài ra mưa axit còn pháhủy những công trình xây dựng Vì mưa axit có thể ăn mòn các vật liệu làm bằngsắt, thép, kim loại và đá, phá hủy kết cấu của các bức tường… gây thiệt hại đáng

kể về kinh tế và văn hóa

Tuy nhiên mức độ ảnh hưởng của mưa axit ở mỗi vùng là khác nhau nó phụthuộc vào nhiều yếu tố như: Các thông số về khí tượng, thành phần hóa học củanước mưa, sự nhạy cảm của hệ sinh thái và khả năng đệm của từng vùng Một sốion kim loại còn có khả năng tích tụ dần trong một số loài thực vật và tiếp tụctích tụ trong động vật và người nếu ăn phải chúng (Pb là nguyên tố có khả năngtích tụ lâu dài và bền vững trong đất, động và thực vật).

Ngày nay các nhà khoa học trên thế giới đang có những công trình nghiêncứu để làm sáng tỏ hơn về các quá trình trong khí quyển, các quá trình chuyểnđổi trong đất, những biến đổi động, thực vật, những thay đổi về hóa nước mặt, sựthay đổi của vật chất, những ảnh hưởng về sinh lý học là các hậu quả của mưaaxit

1.5 Ô nhiễm môi trường không khí và lắng đọng axit ở Việt Nam [1,4]

Cũng như các nước phát triển khác trên thế giới Việt Nam đang trên conđường tiến tới một đất nước công nghiệp hóa và hiện đại hóa Trong 10 năm trởlại đây hàng loạt các nhà máy xí nghiệp được nâng cấp và mở rộng, nhiều nhàmáy mới được xây dựng với quy mô lớn Thêm vào đó vấn đề gia tăng dân số và

sự phát triển không ngừng của các khu đô thị chắc chắn sẽ gây ra ô nhiễm môitrường trong đó có ô nhiễm không khí và nước nếu như chúng ta không kiểmsoát chặt chẽ

Mặt khác về mặt địa lý Việt Nam nằm trong vùng Châu Á nơi mà hiện nayđang được coi là khu vực đang phát triển nhanh nhất trên thề giới, đồng thời lại

có đường biên giới tiếp giáp với miền nam Trung Quốc, một trong những vùngtiêu thụ than lớn trong khu vực, nên việc kiểm soát chất lượng không khí là rấtcần thiết và phải được thực hiện thường xuyên và mang tính chất hệ thống Các

số liệu về thành phần hóa học nước mưa có một ý nghĩa khoa học rất to lớn, giúpchúng ta đánh giá được mức độ ô nhiễm môi trường và tìm ra nguồn gốc gây ônhiễm

Việt Nam đã bắt đầu chú ý đến đánh giá chất lượng nước mưa bắt nguồn từnhững năm cuối thập kỷ 70 Các trạm lấy mẫu chủ yếu dựa trên mạng lưới trạmkhí tượng thủy văn cho mãi tới năm 1992 mạng lưới hóa nước mưa theo quyhoạch mới được Tổng cục Khí tượng Thủy văn xét duyệt và đưa vào chính thứchoạt động Mạng lưới bao gồm 32 trạm, chủ yếu đặt trong các trạm khí tượngthủy văn trong phạm vi toàn lãnh thổ Mục đích của các trạm này là điều tra cơbản về chất lượng môi trường, không khí thông qua thành phần hóa học nướcmưa.

Các số liệu pH của nước mưa của các vùng phía Bắc năm 2013, 2014 dướiđây được thu thập từ phòng Tài nguyên môi trường – Trung tâm mạng lưới Quốcgia – Trung tâm khí tượng thủy văn Kết quả đo độ pH nước mưa hàng tháng củacác năm được tóm tắt trong bảng (1.1)

Bảng 1.2 Phân loại các trận mưa theo đặc tính pH (%)

Khu

AxitpH

<5,6

Trungtính

<5,6

Trungtính

Từ kết quả phân tích thành phần của nước mưa hàng tháng đã cho thấy ởcác vùng đã thỉnh thoảng xuất hiện các trận mưa có pH thấp (pH<5) Từ đó cầnphải kiểm tra chặt chẽ về pH và thành phần hóa học nước mưa tìm ra nhữngnguồn gốc gây ô nhiễm Góp phần quan trọng trong việc đánh giá chất lượngkhông khí nói riêng và môi trường nói chung.

1.6 Phương pháp phân tích thành phần các ion trong nước mưa

Các ion vô cơ chính có mặt trong thành phần nước mưa là: HCO3-, Cl-,

NO3-, NO2-, SO42- NH4+, K+, Na+, Ca2+, Mg2+ Ngoài bicacbonat được phân tíchbằng phương pháp chuẩn độ, hàm lượng các ion khác có thể xác định bằng nhiềuphương pháp như sắc ký, đo quang, điện hóa Với khoảng nồng độ của các iontrong nước mưa, hai phương pháp phổ biến hiện nay được dùng để đo hàm lượngcác ion đơn giản trong nước là quang phổ hấp thụ phân tử (UV-Vis) và sắc ký ion(IC)

Đối với phương pháp UV-Vis, phương pháp này tương đối đơn giản ít tốnkém, có thể thực hiện ở hiện trường Tuy nhiên, hạn chế của phương pháp làkhông thể phân tích đồng thời nhiều ion Mỗi ion đòi hỏi quá trình chuẩn bị mẫucũng như dựng đường chuẩn khác nhau Các bộ kit UV hiện trường của các hãngnhư Merck, Hach tuy đã đơn giản hóa quy trình hơn rất nhiều nhưng lại đòi hỏichi phí lớn cho hóa chất tiêu hao Phương pháp sắc sắc ký ion [5] là một phươngpháp ưu thế trong việc phân tích các ion do khả năng phân tích đồng thời nhiềuion và độ phân giải cao, giới hạn phát hiện thấp Tuy nhiên chi phí đầu tư ban đầucho hệ thiết bị lớn Quan trọng hơn, hệ thiết bị sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC)thường đòi hỏi điều kiện chạy như nguồn điện, bình khí nén dùng cho pha động,nhiệt độ ổn định Những điều kiện này khiến HPLC chỉ phù hợp với phân tíchphòng thí nghiệm và khó có thể đưa ra hiện trường hay lắp đặt tại các trạm quansát

Những năm gần đây, phương pháp điện di mao quản (CE) với detector độdẫn không tiếp xúc (C4D) thể hiện là giải pháp có khả năng phân tích đồng thời

nhiều ion, với hệ thiết bị có cơ chế hoạt động và cấu tạo tương đối đơn giản, cóthể sử dụng nguồn điện ắc quy (hoặc sử dụng pin) phù hợp với phân tích hiệntrường Bên cạnh các ưu điểm kể trên, hệ thiết bị CE chế tạo trong nước có chiphí thấp, đòi hỏi lượng mẫu và hóa chất phân tích ít hơn rất nhiều so với HPLC.

Do vậy đây là một ứng cử viên sáng giá cho việc phân tích các ion trong mẫunước môi trường tại hiện trường thay thế cho HPLC

CHƯƠNG 2 THỰC NGHIỆM

2.1 Nội dung và mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu này được thực hiện với nội dung thu thập các mẫu nước mưalấy tại các trạm quan trắc khu vực miền Bắc, phân tích thành phần hóa học: cácanion, cation chính (Cl-, NO3-, NO2-, SO42- NH4+, K+, Na+, Ca2+, Mg2+ ) trong mẫunước mưa sử dụng thiết bị điện di mao quản xách tay loại 2 kênh, đánh giá kếtquả thu được về cân bằng ion, các yếu tố liên quan tới độ axit, khả năng trunghòa của nước mưa, nguồn gốc các ion trong nước mưa Nghiên cứu có mục tiêu:

- Đánh giá thành phần hóa học, xác định ảnh hưởng của các ion này đếnmức độ axit của nước mưa, xác định nguồn gốc của các ion này

- Chứng minh khả năng sử dụng thiết bị điện di mao quản xách tay hai kênhtrong việc phân tích đồng thời nhóm cation và anion sử dụng cho quantrắc môi trường nước

2.2 Hóa chất và thiết bị

2.2.1 Hóa chất

Các hóa chất tinh khiết phân tích được mua từ Merck hoặc Sigma- Aldrichbao gồm: histidin C6H9N3O2 (rắn), axit axetic băng (100%), 18-crown-6 (rắn), cácmuối rắn: natri clorua (NaCl), kali clorua (KCl), canxi clorua (CaCl2), magieclorua (MgCl2.6H2O), amoni clorua (NH4Cl), natri nitrat (NaNO3), natri sunfat(Na2SO4) và dung dịch gốc nitrit 1000 mg/L Nước đeion với điện trở 18,2MΩ/cm được cung cấp từ thiết bị deion cho nước tinh khiết (Milipore –Simplicity UV, Pháp)

2.2.2 Thiết bị

- Hệ điện di mao quản tự động, xách tay loại 2 kênh sử dụng detector độ dẫnkhông tiếp xúc do Trung tâm CETASD, Đại học Khoa học Tự nhiên tự chế

tạo Hệ thiết bị gồm những phần chính như sau: hệ thống bơm mẫu và dẫnlỏng, bộ phát cao thế EMCO (± 30 kV), mao quản silica nóng chảy, cảm biến

đo độ dẫn không tiếp xúc (C4D- version 12), bộ ghi tín hiệu eDAQ 401

- Thiết bị sắc ký ion IC, Shimadzu, Nhật Bản

- Điện cực đo pH và độ dẫn hiện trường, Hach

- Cân phân tích 3 số, Shimadzu, Nhật bản

- Máy nước đeion Milipore – Simplicity UV, Pháp

- Máy siêu âm Elma D-78224 Singen/HTW, Đức

- Micropipet và đầu tip với các cỡ khác nhau Ependof

- Các bình định mức thủy tinh 10, 25, 50 và 100 mL được sử dụng để pha cácdung dịch gốc của các cation, các anion, các dung dịch đệm

- Các lọ nhựa 20 mL, 50 mL đựng các dung dịch chuẩn và đựng mẫu so sánhmang về phòng thí nghiệm để phân tích bằng các phương pháp chuẩn

- Thìa cân và thuyền cân phục vụ cân mẫu

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Lấy mẫu

22 mẫu nước mưa được lấy vào tháng 5/2015 tại các trạm quan trắc ở miềnBắc thuộc 4 vùng như sau:

- Vùng Bắc trung bộ: trạm Thanh Hóa, trạm Vinh;

- Vùng Đồng bằng Bắc bộ: trạm Cúc Phương, trạm Hải Dương, trạm Môitrường Hà nội, trạm Ninh Bình, trạm Thủy văn và Môi trường Hà nội;

- Vùng Đông Bắc bộ: trạm Bắc Giang, trạm Bãi Cháy, trạm Phù Liễu;

- Vùng Việt trì: trạm Thái Nguyên, trạm Việt Trì

Mẫu được lấy theo Tiêu chuẩn TCVN 5997:1995 (tương đương tiêu chuẩnchất lượng ISO 5667-8:1993) về hướng dẫn lấy mẫu nước mưa [6] Mẫu nướcmưa được bảo quản bằng toluen, ở nhiệt độ 40C

2.3.2 Phương pháp phân tích thành phần các ion Cl - , NO 3 - , NO 2 - , SO 4 2- NH 4 + ,

K + , Na + , Ca 2+ , Mg 2+ trong nước mưa

2.3.2.1 Phương pháp điện di mao quản sử dụng thiết bị điện di mao quản 2

kênh đi kèm detector độ dẫn không tiếp xúc [2]

* Chuẩn bị hóa chất

Các dung dịch chuẩn gốc của các ion Na+, K+, Mg2+, Ca2+, NH4+ 100 mg/Lđược pha từ các muối NaCl, KCl, MgCl2.6H2O, CaCl2, NH4Cl bằng nước đeion.Các dung dịch chuẩn gốc của các ion Cl-, SO42-, NO3- được pha từ các muốiNaCl, Na2SO4, NaNO3 bằng nước đeion Dung dịch chuẩn gốc của NO2 được sửdụng là dung dịch chuẩn bán sẵn 1000 mg/L theo NO2 Các dung dịch chuẩn gốcnày được lưu trong từng lọ nhựa riêng biệt và có thể sử dụng được trong thờigian 6 tháng với điều kiện bảo quản lạnh ở 4oC

Các dung dịch chuẩn hỗn hợp chứa nhóm cation/ hoặc nhóm anion để dựngđường chuẩn được chuẩn bị và sử dụng hàng ngày bằng cách pha loãng các dungdịch chuẩn gốc trong nước deion theo các tỷ lệ thích hợp

Dung dịch đệm điện di sử dụng cho phân tích nhóm anion là histidine 12

mM có pH 4,0 điều chỉnh bằng axit lactic được chuẩn bị như sau: cân 0,465 ghistidin cho vào bình định mức 250 mL, thêm 465µL axit lactic 100%, thêmnước đeion tới vạch mức Dung dịch đệm điện di sử dụng cho phân tích nhómcation là histidin 12 mM có pH 3,8 điều chỉnh bằng axit axetic và bổ sung thêm18-crown-6 nồng độ 2 mM Dung dịch này được chuẩn bị như sau: cân 0,465 ghistidin cho vào bình định mức 250 mL, thêm 1,25 mL axit axetic 100%, thêm 1

mL 18-crown-6 200 mM, thêm nước đeion tới vạch mức Các dung dịch đệmđiện di chỉ dùng trong ngày và đều được siêu âm để loại bọt khí trước khi sửdụng

Trước khi phân tích điện di có thể cần lọc mẫu qua giấy lọc có đường kính

lỗ 0,45 µm

* Phân tích định tính và định lượng các anion và cation:

Nguyên tắc: Nhóm anion (clorua, nitrit, nitrat, sunfat) và nhóm cation

(amoni, natri, kali, canxi, magie) được phân tích trên 2 kênh riêng biệt của thiết

bị điện di mao quản sử dụng detector độ dẫn không tiếp xúc (C4D) Trên từngkênh, khi có sự chênh lệch điện thế giữa hai đầu mao quản, các ion với điện tích

và kích thước khác nhau sẽ di chuyển với vận tốc khác nhau trong mao quản vàđược tách ra khỏi nhau Việc nhận biết các ion sẽ được thực hiện bằng detector

C4D đặt cuối mao quản

Các ion được định tính bằng cách so sánh thời gian lưu của tín hiệu trongdung dịch mẫu với thời gian lưu của tín hiệu trong dung dịch chuẩn Nồng độ cácion được xác định bởi chiều cao hoặc diện tích tín hiệu tương ứng thu được từdetector C4D

Cách tiến hành phân tích:

Bước 1: Cài đặt các thông số hoạt động của thiết bị như Bảng 2.1 Trước

khi tiến hành phân tích, cần rửa mao quản, chỉnh tín hiệu đường nền về 0 nếu cầnthiết, bắt đầu bơm mẫu khi đường nền ổn định

Bảng 2.1 Thông số vận hành của hệ điện di mao quản tự động xách tay

2 kênh

Bước 2: Xác định thời gian lưu của các ion trong hỗn hợp Bơm các dung

dịch chuẩn hỗn hợp anion và cation vào máy Dựng các đường chuẩn để địnhlượng cho từng ion trong hỗn hợp anion/cation, mỗi đường chuẩn gồm 7 điểmvới các nồng độ 0,2 tới 20 mg/l cho anion và 0,2 mg/l tới 10 mg/l cho cation

Bước 3 Đo mẫu thật : Sau khi lập các đường chuẩn, bơm mẫu thật vào

hệ điện di mao quản 2 kênh và đo tín hiệu của dung dịch mẫu Trước hết các piccủa từng ion được định tính theo thời gian lưu đã xác định chính xác khi phântích các dung dịch chuẩn Sau đó với các pic đã định tính, sử dụng chức năng kẻchân pic, tính diện tích của phần mềm ghi dữ liệu Các kết quả diện tích tín hiệuđược đưa vào phương trình đường chuẩn để xác định nồng độ từng ion trongmẫu Nếu nồng độ của chất phân tích cao hơn điểm cao nhất của đường chuẩncần pha loãng mẫu theo tỷ lệ thích hợp

Bảng sau đây trình bày giới hạn phát hiện (LOD) và giới hạn định lượng(LOQ) của phương pháp phân tích trên với các cation và anion trong nước mưa

Bảng 2.2 LOD và LOQ của phương pháp điện di mao quản sử dụng điện cực đo độ dẫn không tiếp xúc cho phân tích các cation và anion trong

nước mưa

Anion xác

định

LOD mg/L

LOQ mg/L

Cation xác định

LOD mg/L

LOQ mg/L

Clorua (Cl-) 0,05 0,15 Amoni (NH4+) 0,02 0,05Nitrit (NO2-) 0,06 0,20 Natri (Na+) 0,06 0,20Nitrat (NO3-) 0,05 0,15 Kali (K+) 0,06 0,20Sunfat (SO42-) 0,05 0,15 Canxi (Ca2+) 0,08 0,25

Magie (Mg2+) 0,06 0,20

2.3.2.2 Phân tích mẫu đối chứng bằng phương pháp sắc ký ion

Để đánh giá độ đúng của phương pháp điện di mao quản sử dụng detector

độ dẫn không tiếp xúc cần phân tích các mẫu đối chứng đồng thời phương pháptiêu chuẩn là sắc ký ion Độ đúng của phương pháp nghiên cứu được phản ánhqua phần trăm sai số của các kết quả cung cấp bởi hai phương pháp Trongnghiên cứu này, nồng độ các cation và các anion trong nước mưa được phân tíchđối chứng theo phương pháp sắc ký ion tại Trung tâm Mạng lưới Khí tượng Thủyvăn và Môi trường và Trung tâm CETASD

2.3.3 Phương pháp tính xác định hàm lượng bicacbonat, cân bằng ion và đánh giá thành phần nước mưa

Các thành phần và tỷ lệ thành phần đặc trưng cho tính axit của nước mưa,khả năng trung hòa axit, yếu tố làm giàu nước mưa, sự đóng góp từ các nguồngốc khác nhau cho các thành phần của nước mưa được xác định trên cơ sở cáckết quả phân tích để đưa ra các đánh giá sơ bộ về đặc điểm thành phần nước mưalấy tại các trạm quan trắc khu vực miền Bắc

Người ta thường sử dụng hệ số FA biểu thị phần axit phát sinh do các axit mạnhnói trên không bị trung hòa bởi thành phần bazơ Hệ số này được xác định dựatrên công thức sau:

Hệ số làm giàu (EF) là thông số thường được sử dụng để nhận dạng nguồn gốccác nguyên tố thành phần trong nước mưa Trong đó Na được sử dụng làmnguyên tố so sánh cho nguồn gốc từ biển, Ca là đại diện cho nguồn gốc đất đá từlục địa Hệ số làm giàu EF đối với ion X được tính theo công thức:

EF biển = [X/Na+]nước mưa/[X/Na+]biển; EF đất = [X/Ca2+]nước mưa/[X/Ca2+]đất

Các giá trị [X/Na+]biển và [X/Ca2+]đất là cố định - nồng độ tính theo đương lượng

Tỷ lệ nguồn gốc đóng góp của nguyên tố vào thành phần của nước mưa đượctính theo công thức sau:

(biển) % SSF= 100x [X/Na+]biển/[X/Na+]nước mưa

(đất) %CF= 100x [X/Na+]đất/[X/Na+]nước mưa

(nhân tạo) %AF= 100 - % SSF - %CF

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

3.1 Kết quả xác định thành phần nước mưa lấy tại các trạm quan trắc

Các ion trong nước mưa được định tính trong từng nhóm anion hoặc cationtheo thời gian lưu Bảng dưới đây là thời gian lưu xác định được khi phân tíchhỗn hợp chuẩn

Bảng 3.1 Thời gian lưu của các ion Anion xác định Thời gian lưu (s) Cation xác định Thời gian lưu

(s)

Sunfat (SO42-) 305 Canxi (Ca2+) 265

Magie (Mg2+) 295

Hình 3.1 Điện di đồ phân tích mẫu chuẩn của kênh anion

Hình 3.2 Điện di đồ phân tích mẫu chuẩn của kênh cation

Từ các dữ liệu thu được khi phân tích mẫu chuẩn có thể xây dựng được cácđường chuẩn để định lượng từng anion/cation Các đường chuẩn đã xây dựng đều

có hệ số tuyến tính tốt R2 > 0,99 (Hình 3.3)

Hình 3.3 Các đường chuẩn định lượng phân tích anion và cation trong mẫu

nước

Điện di đồ tiêu biểu khi phân tích mẫu nước mưa thật đồng thời trên 2 kênhcủa hệ thiết bị được thể hiện trên hình 3.4 Trong thời gian 6 phút có thể hoànthành phép phân tích cả hai nhóm cation và anion với độ phân giải các tín hiệutrong từng nhóm tốt

Hình 3.4 Điện di đồ phân tích mẫu nước mưa M3-19 sử dụng hệ thiết bị

điện di mao quản 2 kênh

Thành phần anion, cation cơ bản và pH của 22 mẫu nước mưa được chỉ ratrong các bảng 3.2a, 3.2b, 3.3a và 3.3b Để khẳng định khả năng sử dụng phươngpháp điện di mao quản xác định các thành phần anion, cation cơ bản trong nướcmưa, các mẫu đã được gửi đi phân tích đối chứng bằng phương pháp sắc ký iontiêu chuẩn tại Phòng thí nghiệm Phân tích Môi trường của Trung tâm mạng lướikhí tượng Thủy văn và Môi trường và Phòng thí nghiệm VSL của Trung tâmNghiên cứu Công nghệ Môi trường và Phát triển Bền vững

Dữ liệu từ bảng 3.2a và 3.2b cho thấy, kết quả nồng độ các anion giữaphương pháp CE và phương pháp IC có sự tương quan tốt khi hầu hết đều có sai

số nhỏ hơn 15% Đối với ion Cl- chỉ có M5-2 mắc sai số +17% Đối với ion NO2-,

cả 2 phương pháp CE và IC chỉ phát hiện sự có mặt của nitrit ở 2 mẫu M2-19 vàM3-19, sự sai khác giữa 2 phương pháp ở 2 mẫu này đều < 10%, tương ứng là +1

và -9% Bảng số liệu còn cho thấy, với một số mẫu, hàm lượng anion đo đượcnằm dưới khoảng LOQ của phương pháp CE trong khi phương pháp IC cho kết

thay đổi ở mẫu ngoài hiện trường với mẫu mang về phòng thí nghiệm đối chứng(các mẫu M3-21, M5-20, M8-21, M13-20).

Bảng 3.2a Kết quả phân tích các anion clorua, nitrat và sunfat trong nước mưa bằng phương pháp CE và đối chứng

bằng phương pháp IC

Bảng 3.2b Kết quả phân tích nitrit trong nước mưa bằng

phương pháp CE và đối chứng bằng phương pháp IC

-CE (mg/L) IC (mg/L) SS (%)

Đồ thị tương quan giữa hai phương pháp được trình bày dưới đây Các giátrị hệ số tương quan (R2 hay R-Sq) thu được đều tốt đối với cả 3 ion Cl-, NO3- và

SO42- khi R2 đều lớn hơn 0,97 (hay 97%), nói cách khác, kết quả thu được từphương pháp CE và IC có sự tương quan tuyến tính với nhau

5 4

3 2

1 0

2 1