Đề bài: Anh, chị khảo sát một nhà văn hóa (TTVH) cấp xã tại địa phương minh 1. Miêu tả và phân tích về nội lực của nhà văn hóa (TTVH) đó. 2. Trình bày một hoạt động nghiệp vụ cụ thể. Để duy trì và phát triển hoạt động theo anh chị cần có những yếu tố, điều kiện nào? Quá trình tổ chức quản lý và vận hành như thế nào?
Trang 1Đề bài: Anh, chị khảo sát một nhà văn hóa (TTVH) cấp xã tại địa
phương minh
1 Miêu tả và phân tích về nội lực của nhà văn hóa (TTVH) đó
2 Trình bày một hoạt động nghiệp vụ cụ thể Để duy trì và phát triển hoạt động theo anh chị cần có những yếu tố, điều kiện nào? Quá trình tổ chức quản lý và vận hành như thế nào?
BÀI LÀM KHẢO SÁT NHÀ VĂN HÓA HUYỆN MƯỜNG KHƯƠNG
TỈNH LÀO CAI
1 Khái quát chung
Thiết chế văn hóa là một trong những yếu tố quan trọng, góp phần thúc đẩy phong trào văn hóa phát triển Hệ thống thiết chế văn hóa là địa điểm sinh hoạt văn hóa, tinh thần không thể thiếu của nhân dân, giữ vai trò nòng cốt trong xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, tổ chức các hoạt động tuyên truyền nhiệm vụ chính trị, xã hội tại địa phương, là điều kiện cần và đủ trong phong trào "toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" cũng như xây dựng nông thôn mới, từng được Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đề ra
Ở huyện Mường Khương, việc đầu tư xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở thực sự đã trở thành một nhu cầu bức thiết, một đòi hỏi
Trang 2chính đáng của nhân dân Xuất phát từ đòi hỏi đó, công tác củng cố, xây dựng và hoàn thiện thiết chế văn hóa đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, các cấp ủy, chính quyền luôn quan tâm xây dựng và hoàn thiện các thiết chế văn hóa đến năm 2014 toàn huyện đã có 90 nhà văn hóa thôn và 3 nhà văn hóa xã, trung tâm văn hóa thông tin thể thao tương đối khang trang, có 01 sân tenis, 04 sân cầu lông, 04 sân bóng bàn, 01 sân vận động trung tâm huyện… mới chỉ có một số công trình đó thôi mà trong những năm qua huyện đã đầu tư hàng chục tỷ đồng để xây dựng
Đồng chí Nguyễn Trí Thức Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện kiểm tra công tác quản lý thiết chế văn hóa tại thôn trung tâm xã Bản
Lầu huyện Mường Khương
Tuy nhiên, công tác củng cố, xây dựng và hoàn thiện thiết chế văn hóa ở Mường Khương vẫn còn những hạn chế, yếu kém cần chung tay góp sức của cả cộng đồng Đó là hệ thống pháp luật và cơ chế, chính sách về văn hóa còn nhiều bất cập, chậm đổi mới Việc huy động các nguồn vốn xã hội đầu tư cho văn hóa còn hạn chế, nhận thức của các tầng lớp nhân dân về bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc chưa
Trang 3cao, chưa khai thác, phát huy hết những giá trị văn hóa truyền thống và nền văn hóa cách mạng, các nhà văn hóa thôn, văn hóa xã chưa có nhiều hoạt động, thư viện phòng đọc sách báo chưa phát triển, công tác quảng
bá khai thác thương hiệu ở địa phương chưa tương xứng với tiềm năng, nguồn nhân lực cho hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa nhìn chung còn hạn chế, lực lượng có trình độ chuyên môn ít và chưa phát huy được năng lực
Cấp phát mới hệ thống trang thiết bị nhà văn hóa và hướng dẫn vận
hành tại thôn Cốc trứ xã Bản Lầu, huyện Mường Khương
Để phát huy hiệu quả đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa trong thời gian tới huyện Mường Khương cần tiếp tục tăng cường vai trò lãnh đạo của các cấp ủy, chính quyền, sự tham gia đóng góp tích cực của các lực lượng tổ chức xã hội, nhằm xây dựng và hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa sao cho các sản phẩm văn hóa phát triển đúng định hướng
và gắn liền với nhu cầu sinh hoạt của nhân dân Trong đó chú trọng các
Trang 4vai trò của các lực lượng xã hội liên quan đến thiết chế văn hóa Tích cực thực hiện quy hoạch xây dựng các thiết chế văn hóa như nhà văn hóa, khu vui chơi giải trí, khu hoạt động thể thao ở các cụm dân cư để phục vụ đời sống tinh thần của các tầng lớp nhân dân
Đồng chí Nguyễn Trí Thức - Trưởng Phòng Văn hóa huyện bàn giao hệ thống trang thiết bị nhà văn hóa cho đồng chí Vàng Ngọc Quang - Trưởng thôn Cốc Trứ xã Bản Lầu huyện Mường Khương tiếp nhận và
quản lý tại nhà văn hóa thôn
Không còn nghi ngờ gì nữa, việc tiếp tục củng cố, xây dựng và hoàn thiện các thiết chế văn hóa vô cùng quan trọng đó cũng là 2 trong
19 tiêu chí của bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới hiện nay Bởi hệ thống thiết chế văn hóa làm tiền đề cho việc nâng cao chất lượng đời sống văn hóa cơ sở, để văn hóa thấm sâu lan tỏa vào toàn bộ đời sống xã hội như Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) đã đề ra làm
Trang 5chuyển biến chất lượng đời sống văn hóa cơ sở theo hướng ưu tiên phát triển khu vực miền núi dân tộc bám sâu vào văn hóa truyền thống, gắn tạo thêm các nội dung và hình thức hoạt động mới, có tác dụng tô đẹp thêm các mối quan hệ xã hội Thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội vì mục tiêu xây dựng con người có tâm hồn và tình cảm cao đẹp, có đời sống vật chất và tinh thần phong phú Đó là tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt nội dung của chương trình xây dựng nông thôn mới và cũng là nhiệm vụ lớn lao trách nhiệm nặng nề không chỉ của ngành văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch mà còn là nhiệm vụ của Đảng bộ, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể, lực lượng quần chúng từ huyện đến cơ sở
2 Cơ sở vật chất
Huyện Mường Khương có 15 xã và 1 thị trấn
Thị trấn Mường Khương (1)
Các xã trong huyện Mường Khương (15)
·Bản Lầu
· Bản Sen
· Cao Sơn
· Dìn Chin
· La Pan Tẩn
· Lùng Khấu Nhin
· Lùng Vai
· Nậm Chảy
· Nấm Lư
Trang 6· Pha Long
· Tả Gia Khâu
· Tả Ngải Chồ
· Tả Thàng
· Thanh Bình
·Tung Chung Phố
Hầu hết các nhà văn hóa xã còn rất sơ sài và thiếu thốn cơ sở vật chất Nó chỉ là một căn nhà cấp 4 nhỏ, là địa điểm để bà con trong thôn họp , bàn và sinh hoạt mỗi khi thôn, xóm có các chương trình , hoạt động văn hóa
Nhà văn hóa được huyện Mường Khương xây dựng khang trang, sạch đẹp , được trang bị khá đầy đủ bàn ghế, tăng âm , loa đài, phông màn Có 2 sân khấu: một sân khấu trong nhà và một sân khấu ngoài trời lớn, ngoài ra còn có sân vận động nhằm phục vụ cho các cuộc họp, hội thảo, tổ chức các hoạt động van hóa văn nghệ của nhân dân , các giải thi đấu thể thao ,
Những năm gần đây, công tác huyện hội hóa trong xây dựng và hoạt động ở các thiết chế văn hóa cơ sở được huyện Mường Khương hết sức chú trọng đã đáp ứng nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ văn hóa của nhân dân
Nhà văn hóa huyện Mường Khương, ngoài kinh phí đầu tư của UBND huyện, các tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân đóng góp đáng kể để xây dựng và trang bị đầy đủ thiết bị âm thanh, ánh sáng cần thiết cho hoạt
Trang 7động nhà văn hóa Hiện nay nhà văn hóa luôn hoạt động thường xuyên các ngày trong tuần, nhiều câu lạc bộ hoạt động đều đặn và có quy chế hoạt động như câu lạc bộ thanh niên, câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững, câu lạc bộ dưỡng sinh, câu lạc bộ võ thuật cổ truyền, câu lạc bộ công nghệ thông tin, câu lạc bộ khuyến học Đến nay, thư viện của Nhà văn hóa huyện Mường Khương đã có gần 2 ngàn đầu sách Đi đôi với các hoạt động văn hóa, Ban chủ nhiệm nhà văn hóa đã đưa ra nhiều chương trình, mô hình phát triển kinh tế bền vững được sinh hoạt, tập huấn tại nhà văn hóa
3, Cơ cấu tổ chức quản lý
Người tác nghiệp có thể là bất cứ ai dưới dộ tuổi 50, có thể là học sinh, sinh viên, những người trái nghành với văn hóa, chỉ cần họ có kiến thức, và cung cấp thong tin 1 cách chân thực
- Cơ cấu tổ chức quản lý:
- Lãnh đạo trung tâm:
- - 01 giám đốc
- - 01 phó giám đốc
- Trình độ:
- Đại học hoặc sau Đại học chuyên ngành Văn hóa; Thể dục thể thao; từ Trung cấp lý luận chính trị trở lên
- Có thâm niên công tác 03 năm trở lên
Trang 8Các bộ phận nghiệp vụ:
- Hành chính-Tổng hợp
- Văn hóa văn nghệ
- Thể dục, thể thao
- Đội Tuyên truyền lưu động
- Thư Viện
Trình độ
- Được đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ về Văn hóa; Thể dục thể thao
- 80% có trình độ Đại học
- 20% có trình độ Cao đẳng, Trung cấp
4 Vai trò và chức năng của Nhà văn hóa
- Chức năng giáo dục: ngoài giáo dục ở nhà trường giúp cung cấp
kiến thức cho con người, nvh là nơi giáo dục hoàn chỉnh nhân cách vh con người như trong giao tiếp, ứng xử, làm việc =>học tập trong nvh tác động vào cảm xúc con người
Với hình thức giáo dục tự do, tự giác, tự nguyện, giáo dục tại nhà
vh hướng con người hoàn thiện nhân các văn hóa, hướng tới các giá trị nhân văn cao đẹp như chân – thiện – mỹ – ích mang lại lợi ích cho cá nhân và xã hội
Trang 9- Chức năng sáng tạo không chuyên: sáng tạo không chuyên khá
phổ biến, là sáng tạo ngẫu hứng,năng lực sáng tạo không giống nhau, do
đó nó hình thành nên diện mạo và bản sắc vh như tiếng nói, cảm xúc của cộng đồng người; hình thành và khơi dậy tình cảm và nhận thức con người từ cs hiện thực đến tâm hồn cốt cách con người, từ đó khơi dậy
VH dân gian
Sáng tạo không chuyên là môi trường để phát hiện và nuôi dưỡng các tài năng để cung cấp cho chuyên nghiệp Đây là chức năng xuyên suốt các hđ vh 1 số hđ sáng tạo không chuyên: CLB cùng sở thích như cầu lông, đàn hát, khiêu vũ
- Chức năng giao tiếp: giao tiếp là sự giao lưu, tiếp xúc để con người
đón nhận thông tin, trao đổi thông tin, xử lý thông tin để điều chỉnh
mình đạt tới trình độ XH như hệ giá trị, những khuôn mẫu, chuẩn mực
XH
Giao tiếp bao gồm 3 loại: truyền thống, chức năng và giao tiếp tự do Ngôn ngữ giao tiếp làm thức dậy những hứng thú, đam mê, có vai trò XH hóa tình cảm Nó trở thành động lực thúc đấy năng lực sáng tạo, phẩm chất, nhân cách vh của con người
- Chức năng nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí:
Nghỉ ngơi là sự chuyển hóa dạng hoạt động từ động thành tĩnh, tĩnh thành động (đánh bóng, cầu lông, ca hát )
Trang 10Vui chơi là 1 hđ đặc trưng của con người, qua trò chơi thấy đc đậm nét ch cá nhân, vh tập thể, vh tộc người, vh dân tộc (kéo co, cờ vua, đấu vật )
Giải trí là những hoạt động làm thư giãn cơ bắp, xung đột thần kinh để cân bằng sinh thái nhằm tác dụng sáng tạo sức lđ của con người (yoga, thể dục nhịp điệu )
=> các hoạt động nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí thể hiện nhu cầu thiết yếu của con người
- Chức năng tổ chức các hoạt động kinh doanh dịch vụ văn hóa
Nhà văn hóa là đơn vị sự nghiệp có thu, được nhà nước bao cấp một phần kinh phí, phần còn lại là phát triển để lấy thu bù chi, do đó nhà văn hóa còn có nhiệm vụ tổ chức các hoạt động kinh doanh dịch vụ văn hóa
để đa dạng hóa nguồn thu cho đơn vị
II Hoạt động nghiệp vụ: Hoạt động biểu, giao lưu biểu diễn nghệ thuật không chuyên
Để hoạt động nghệ thuật biểu diễn không chuyên phát triển lành mạnh, góp phần xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, trong thời gian tới rất cần triển khai thực hiện tốt một số giải pháp sau:
- Phải có sự phối hợp đồng bộ từ các cơ quan quản lý nhà nước Hiện tại, có 128 đơn vị nghệ thuật công lập và một loạt các đơn vị xã hội hóa tham gia vào hoạt động biểu diễn Khi đơn vị tổ chức biểu diễn
Trang 11muốn biểu diễn được phải xuất trình giấy phép công diễn nghệ thuật, kèm theo nội dung chương trình biểu diễn, giấy phép quảng cáo và nhất thiết phải có sự cho phép, đồng ý của địa phương nơi tổ chức Do vậy, nếu quảng cáo không phép, sai phép, sai nội dung chương trình, sai tên nghệ sĩ diễn viên thì Phòng Văn hóa tại nơi biểu diễn phải là cơ quan xử
lý kịp thời, ngăn chặn các vi phạm xảy ra Cần nâng cao trách nhiệm của các nhà quản lý, nhà tổ chức chương trình, bởi hiện nay thường trong các buổi tổng duyệt chương trình biểu diễn nghệ thuật, nhất là các chương trình ca nhạc mới chỉ chú trọng thẩm định, kiểm duyệt về mặt chuyên môn nên rất dễ để lọt việc mặc trang phục phản cảm lên sân khấu
- Tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản
lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang theo hướng cụ thể, đồng bộ, tăng cường hiệu lực răn đe của các chế tài xử phạt, tránh tình trạng xử phạt nhưng vô hình trung lại trở thành "quảng cáo" cho đối tượng vi phạm, như đã từng xảy ra ở một số trường hợp ca sĩ, người mẫu
Hiện nay, Bộ VH-TT-DL đang khẩn trương hoàn thiện Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch
để thay thế Nghị định số 75 (ngày 12-7-2010 của Chính phủ) quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực văn hóa Với Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 75, đề nghị mức phạt với những vi phạm liên
Trang 12quan đến lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn sẽ được nâng lên cao hơn trước đây khá nhiều, tối đa 100 triệu đồng với tổ chức và 50 triệu đồng với cá nhân sai phạm Nghị định mới cũng tập trung mở rộng hình thức xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép công diễn, dừng biểu diễn
có thời hạn từ 6 tháng đến 2 năm đối với người biểu diễn vi phạm các quy định như: Tự tiện thay đổi nội dung chương trình biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang sau khi đã được cấp giấy phép; tự tiện thêm bớt lời ca, lời thoại hoặc thêm động tác diễn xuất khác với khi duyệt cho phép công diễn gây hậu quả xấu; mặc trang phục, hóa trang gây phản cảm, không phù hợp với thuần phong, mỹ tục Việt Nam; người biểu diễn lợi dụng giao lưu với khán giả để có những hành vi thiếu văn hóa hoặc phát ngôn thô tục, không đúng đắn; ca sĩ "hát nhép"
- Đẩy mạnh giáo dục, nâng cao nhận thức về văn hóa đối với những nghệ sĩ biểu diễn và các "bầu sô" Đặc biệt là đề cao sự tự nhận thức của bản thân nghệ sĩ Để giải quyết tận gốc những biểu hiện thiếu thẩm mỹ xảy ra trong giới biểu diễn nghệ thuật, ngoài những giải pháp mang tính quản lý, cần phải có chương trình đào tạo, bồi dưỡng phù hợp để nâng cao nhận thức thẩm mỹ và đạo đức của người biểu diễn, cũng như cần phải có giải pháp đào tạo, định hướng về thẩm mỹ cho công chúng, đặc biệt là đối với giới trẻ
- Ngoài các biện pháp mang tính hành chính, kinh tế, chúng ta cũng cần đẩy mạnh việc giáo dục thẩm mỹ, đạo đức nghề nghiệp cho những
Trang 13người tham gia hoạt động biểu diễn, nhất là với những người không được đào tạo bài bản ở các cơ sở đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp, để chính họ phải có trách nhiệm trước công chúng, từ đó nâng mình lên để
có mỹ quan và ý thức phục vụ khán giả tốt hơn Làm sao để “chân, thiện, mỹ” được thăng hoa chứ không chỉ đơn giản là việc áp đặt các chế tài, để từ đó nghệ sĩ và khán giả đều trở thành những người có trách nhiệm chung với xã hội