Do đó người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải biết xây dựng những mối quan hệ giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm thu hút đông đảo các lực lượng giáo dục xung quanh mình như: Cán b[r]
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ
I LỜI NÓI ĐẦU
Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức nòng cốt của phong trào thiếu nhi Việt Nam, là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bị của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Cùng với hoạt động thiếu nhi trên địa bàn dân cư, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trường là một hoạt động quan trọng không thể thiếu được và có ý nghĩa quyết định đến chất lượng giáo dục toàn diện của trường phổ thông
Đứng đầu công tác Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong các trường học
là Giáo viên - Tổng phụ trách Đội, chức danh được Nhà nước công nhận Theo đó, Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải có độ tuổi từ 18 đến 35, có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu (nếu còn trong độ tuổi phát triển đoàn viên thì phải là đoàn viên Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh), nhiệt tình và có năng khiếu về tổ chức hoạt động xã hội, hiểu biết về Đoàn - Đội, có đủ sức khoẻ biết vận động học sinh, các lực lượng xã hội
và mọi người tham gia công tác Đội, có bằng tốt nghiệp sư phạm, đã được đào tạo hoặc bồi dưỡng nghiệp vụ về công tác Đoàn - Đội
Hoạt động Đội trong trường phổ thông mạnh hay yếu, tốt hay xấu một phần rất quan trọng phụ thuộc vào phẩm chất vào năng lực của người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội, nhất là trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước như hiện nay Hai yêu cầu cần có trong một Giáo viên - Tổng phụ trách Đội đó là:
* Giáo viên - Tổng phụ trách Đội - Nhà giáo dục toàn diện:
Để làm được "người cán bộ tốt - cái gốc của mọi công việc" như Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn, người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội trước tiên phải có lòng yêu trẻ, hiểu và say mê với công việc, bản thân luôn là tấm gương sáng ở mọi nơi, mọi lúc, trong cuộc sống, lao động và trong giao tiếp, không chỉ với vai trò là
Trang 2người giáo viên mẫu mực mà còn "sắm vai" người cha, người mẹ, người anh, người chị để mình thực sự là chỗ dựa tinh thần cho các em học sinh yêu mến
* Giáo viên - Tổng phụ trách Đội - Nhà tổ chức:
Trước các em thiếu niên, nhi đồng, trong các hoạt động của tổ chức Đội, người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải là một người có kỹ năng, trong đó kỹ năng nói (khả năng diễn thuyết, trình bày chương trình đội viên, dẫn chương trình, phản
biện ), kỹ năng viết (soạn thảo văn bản: Văn bản hành chính, chương trình, kịch bản ) và đặc biệt là kỹ năng làm (tổ chức các hoạt động: Cắm trại, giao lưu, dã ngoại, tham quan, hội thi, hội thao, hội diễn, trò chơi văn nghệ - thể dục, thể thao, học tập ) Với vai trò là nhà tổ chức, Giáo viên - Tổng phụ trách Đội được Nhà nước sắp xếp vào bộ máy quản lý trường phổ thông, tổ chức Đoàn trong trường và Hiệu trưởng đề nghị, Trưởng Phòng giáo dục và Đào tạo các huyện, sau đó trưởng phòng giáo dục đề nghị Uỷ ban nhân dân cấp huyện ra Quyết định bổ nhiệm, sau khi tham khảo ý kiến của Ban thường vụ huyện, thị Đoàn
Được tôi luyện thông qua việc thiết kế, tổ chức các hoạt động thiếu nhi, làm việc với nhiều thành phần khác nhau trong nhà trường, Giáo viên - Tổng phụ trách Đội sẽ tích luỹ được nhiều kinh nghiệm, bồi dưỡng được nhiều nghiệp vụ, rèn luyện được nhiều kỹ năng, học tập nhiều phương pháp, Giáo viên - Tổng phụ trách Đội là nguồn
bổ sung cho đội ngũ cán bộ Lãnh đạo ở nhiều ngành, tổ chức khác nhau Với sự lớn mạnh của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Giáo viên - Tổng phụ trách Đội luôn thể hiện vai trò trách nhiệm của mình, xứng đáng là người cán bộ quản
lý
II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Điều lệ Đội nêu rõ tính chất của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là: "Tổ chức của thiếu nhi Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách" Nội dung này
Trang 3khẳng định thiếu nhi Việt Nam có một tổ chức đại diện cho mình và của mình, có tính quần chúng và tính cách mạng, đi theo con đường của Bác kính yêu và sự nghiệp đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của dân tộc
Hiện nay đất nước đang tiến hành sự nghiệp đổi mới toàn diện và sâu sắc, với mục tiêu tổng quát và chiến lược phát triển kinh têax hội Việt Nam từ năm 2001 -
2020 theo Nghị Quyết TW2 (khoá VIII) đã khẳng định: "Đưa đất nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân, tạo nền tảng đến năm 2020 nước ta cơ bản đã trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại hoá" Để tiến hành sự nghiệp đổi mới đó thì chúng ta phải hết sức coi trọng con người, nhân tố con người được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược kinh tế xã hội, xây dựng đất nước Muốn vậy phải phát triển giáo dục "Coi giáo dục là quốc sách hàng đầu" mà "Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho con người" Như vậy con người được đặt
ở trung tâm chiến lược, trong đó lớp thiếu niên, nhi đồng hôm nay sẽ là những công đan, những người làm chủ tương lai đất nước sau này
Đáp ứng yêu cầu về con người, mục tiêu giáo dục đào tạo nói chung và giáo dục học sinh Tiểu học nói riêng có nhiệm vụ đào tạo ra những con người có tính tự chủ, năng động, sáng tạo, có kiến thức văn hoá, đặc biệt phải có lòng nhân ái yêu đất nước, yêu Chủ nghĩa xã hội Trong đó giáo dục là nền tảng nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn, lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ
và các kỹ năng cơ bản để học tiếp lên phổ thông trung học
Để đạt được mục tiêu trên, chúng ta phải giáo dục cho học sinh trong một môi trường đồng bộ nghĩa là phải có sự phối kết hợp chặt chẽ giữ các lực lượng giáo dục trong nhà trường, trong đó nhà trường giữ vai trò chủ đạo Trong số các lực lượng giáo dục cần đặc biệt chú ý đến tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh vì
nó có vị trí rất quan trọng, Đội là thành phần hỗ trợ tích cực với nhà trường
và cùng nhà trường thực hiện nội dung, mục đích giáo dục Đội là tổ chức nòng
Trang 4cốt trong các phong trào thiếu nhi, là thể hiện vai trò chủ động tập hợp thiếu nhi vào các hoạt động do Đội tổ chức Nhiều năm nay, các phong trào của Đội thực sự đã thu hút đông đảo các thế hệ thiếu nhi tham gia và đã trở thành truyền thống của Đội như:
Phong trào Nghìn việc tốt, Công tác Trần Quốc Toản, phong trào Kế hoạch nhỏ
Hoạt động đội còn là cầu nối giữa Nhà trường và xã hội, góp phần thực hiện nguyên
lý giáo dục của Đảng
Những năm gần đây được sự lãnh đạo của Đảng, sự dìu dắt của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phong trào thiếu nhi cả nước ngày càng phát triển mạnh mẽ, hoạt động Đội đã thực sự trở thành nơi hội tụ của thiếu niên, nhi đồng trong nhà trường, xứng đáng là lực lượng tích cực, góp phần rất lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Đứng trước rhực tế đó đòi hỏi người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải phấn đấu không ngừng để hoạt động Đội trở thành môi trường lành mạnh có tác dụng giáo dục sâu rộng đến học sinh Đặc biệt Tổng phụ trách Đội phải nhạy bén, thông minh, linh hoạt tổ chức các hoạt động trong nhà trường Song, một mình Giáo viên - Tổng phụ trách Đội không thể làm hết được công việc này, mà Tổng phụ trách Đội phải biết phối kết hợp, tranh thủ sự hỗ trợ ở mọi điều kiện, mọi lực lượng giáo dục trong nhà trường Phải biết tuyên truyền và thu hút, lôi cuốn các lực lượng cùng tham gia giáo dục các em học sinh, cùng tổ chức các hoạt động vui chơi cho các em
Tổ chức các hoạt động Đội trong nhà trường nếu thiếu sự phối hợp đó thì Tổng phụ trách Đốĩe gặp rất nhiều khó khăn, điều đó sẽ kìm hãm cả quá trình giáo dục và tự giáo dục trong các em thiếu niên, nhi đồng làm ảnh hưởng không ít đến chất lượng giáo dục trong nhà trường Như vậy mối quan hệ của Tổng phụ trách Đội với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường là một yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục Thực tế cho thấy, ở một số trường Trung học cơ sở nói chung và Tiểu học nói riêng hiện nay việc kết hợp giữa các lực lượng giáo dục với Tổng phụ
Trang 5trách Đội không được thực hiện thường xuyên, đều đặn, công việc này chưa được các nhà trường quan tâm chú trọng, nhiều trường còn có quan niệm và nhận thức chưa đầy
đủ về vai trò, vị trí của tổ chức Đội cũng như Tổng phụ trách Đội Điều đó ảnh hưởng không ít đến phong trào hoạt động của Đội và giáo dục thanh thiếu niên, nhi đồng trong nhà trường dẫn đến chất lượng giáo dục toàn diện không được nâng cao
Xuất phát từ những lí do trên, tôi thấy Tổng phụ trách Đội có một vai trò quan trọng trong việc xây dựng các mối quan hệ mật thiết giữa hoạt động Đội với các hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường, đặc biệt là xây dựng mối quan hệ giữa Tổng phụ trách Đội với Ban giám hiệu nhà trường, Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội phj huynh Vì vậy tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu, mạnh dạn đưa những vấn đề này cho anh, chị đồng nhiệp tham khảo, giúp đỡ tôi để tôi làm tốt hơn công việc này
II ĐỐI TƯỢNG - PHẠM VI - PHƯƠNG PHÁP - THỜI GIAN VÀ TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU:
1 Đối tượng nghiên cứu:
Liên đội trường Tiểu học Nghinh Tường
2 Phạm vi nghiên cứu:
Vai trò của Tổng phụ trách Đội với những mối quan hệ giáo dục trong và ngoài nhà trường
3 Phương pháp nghiên cứu:
- Lập kế hoạch nghiên cứu
- Chia giai đoạn nghiên cứu
- Soạn thảo nội dung
- Kiểm tra, giám sát những việc đã làm được trên thực tế, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm
4 Thời gian nghiên cứu:
Trong hai năm học, bắt đầu từ năm học 2010 - 2011 đến hết năm học 2011 - 2012
Trang 6- Năm học 2010 - 2011: Xây dựng mối quan hệ giữa Tổng phụ trách Đội với Ban chỉ huy Liên đội, Giáo viên chủ nhệm, Đoàn thanh niên, Hội cha mẹ học sinh
- Năm học 2011 - 2012: Vai trò của Tổng phụ trách Đội và xây dựng mối quan hệ giữa Tổng phụ trách Đội với Ban giám hiệu
5 Tài liệu nghiên cứu:
- Tìm hiểu qua sách báo
- Tìm hiểu tình hình một số trường trong huyện
- Tìm hiểu thực tế ở nhà trường và địa bàn dân cư
- Cẩm nang cho người phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
- Người Tổng phụ trách Đội cần biết
Trang 7B NỘI DUNG
I ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH NHÀ TRƯỜNG:
- Bí thư chi bộ - Hiệu trưởng nhà trường: Nguyễn Thị Nghĩa
- Chủ tịch công đoàn: Tô Thị Bích Linh
- Bí thư chi đoàn: Linh Thị Hạnh
1 Khó khăn:
Là trường tiểu học nên số lượng đội viên và số lượng nhi đồng đóng vai trò chính tập trung chủ yếu ở tất cả các khối lớp,chưa có đối tượng là đội viên lớn.Hơn thế nữa trường tiểu học nơi tôi công tác đóng ở nơi địa hình, địa thế ,khá phức tạp, trường học vẫn phải chia thành nhiều phân trường lẻ như: trường chính, Thượng Lương, Bản Nhàu, Nà Giàm đường đi cách suối, cách núi còn người dân chủ yếu là làm nông nghiệp cho nên công tác tổ chức có nhiều hạn chế nhất định.Cùng với đội ngũ cán bộ phụ trách hoạt động đội và hoạt động sao nhi đồng còn nhút nhát, rụt rè ít va chạm và điều quan trọng là các em còn nhỏ tuổi chưa có nhiều kinh nghiệm, cơ sở vật chất phục vụ học sinh còn thiếu thốn Đặc biệt là phòng đội, những đồ dùng phục vụ cho hoạt động đội còn sơ sài, chưa đầy đủ Phần lớn các em chưa có kế hoạch cụ thể, phù hợp với thực tế địa phương
Tôi nhận thấy mình là tổng phụ trách nói riêng cũng như tất cả các anh chị phụ trách trong nhà trường nói chung chưa phát huy hết khả năng của mình trong công tác chỉ đạo hoạt động Đa số các giáo viên phụ trách còn quá coi trọng hoạt động học tập
là chính
2 Thuận lợi
-Lứa tuổi các em phụ trách đội, các em đội viên, các sở thích của các em giống nhau
- Có đội ngũ giáo viên phụ trách Đội trẻ, năng nổ nhiệt tình trong tất cả các phong trào của trường cũng như của liên Đội phát động
Trang 8Ban giám hiệu nhà trường, Hội đồng đội xã và các đoàn thể chính quyền luôn quan tâm giúp đỡ và tạo điều kiện về mọi mặt cho các hoạt động
-Sự quan tâm chỉ đạo sát sao của chuyên trách công tác Đội Phòng giáo dục & Đào tạo huyện Võ Nhai , của Hội đồng Đội huyện về việc cung cấp tài liệu hướng dẫn
cụ thể cho tổng phụ trách về phương pháp và cách thức tổ chức hoạt động
Ban giám hiệu nhà trường, Hội đồng đội xã và các đoàn thể chính quyền luôn quan tâm giúp đỡ và tạo điều kiện về mọi mặt cho các hoạt động
- Sự quan tâm chỉ đạo sát sao của chuyên trách công tác Đội Phòng giáo dục & Đào tạo huyện Võ Nhai , của Hội đồng Đội huyện về việc cung cấp tài liệu hướng dẫn
cụ thể cho tổng phụ trách về phương pháp và cách thức tổ chức hoạt động
II THỰC TRẠNG:
Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là một tổ chức thống nhất trong cả nước
Hệ thống tổ chức Đội được thành lập ở các trường học và trên địa bàn dân cư từ cấp Phường xã đến Trung ương do Ban chấp hành Đoàn cùng cấp lập ra để giúp Đoàn phụ trách Đội Đội thiếu niên, nhi đồng là chủ nhân tương lai của đất nước, tuổi thiếu niên
là giai đoạn phát triển đặc biệt của một đời người, ở lứa tuổi này, người ta nói "ngả đường dãn đến tài năng, nhưng cũng là ngả đường dẫn tới tội lỗi" Đứng trước mặt các
em bây giờ là hai ngả đường khác nhau: Một là có thể hư hỏng nếu các em không được quan tâm giáo dục đến nơi, đến chốn; Hai là thế giới mới sẽ được mở rộng trước các em nếu được nhà trường, gia đình và xã hội quan tâm giáo dục đúng đắn
Chính vì vậy, nhà trường hiện nay có trách nhiệm hết sức nặng nề nhưng cũng rất
vẻ vang nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học tiếp lên Trung học phổ thông
Để thực hiện và đạt được kết quả tốt trọng trách này nhà trường phải dựa nhiều con đường, nhiều mối quan hệ biện chứng phải dựa nhiều con đường, nhiều mối quan
Trang 9hệ biện chứng v ới nhau nhưng đóng vai trò hơn cả là hoạt động Đội thiếu niên trong nhà trường Vậy làm thế nào để đưa hoạt động Đội và phong trào thanh thiếu niên vào
hoạt động trong nhà trường một cách có hiệu quả nhất Đó quả là một vấn đề hết sức khó khăn đối với những Giáo viên Tổng phụ trách Đội Do đó người Giáo viên -Tổng phụ trách Đội phải biết xây dựng những mối quan hệ giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm thu hút đông đảo các lực lượng giáo dục xung quanh mình như: Cán
bộ Liên - Chi đội, Chi đoàn giáo viên, các anh chị phụ trách, Hội cha mẹ học sinh, các ban ngành trên địa bàn dân cư, đặc biệt Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải lấy được lòng tin và biết tranh thủ sự giúp đỡ, ủng hộ, chỉ đạo và tạo mọi điều kiện thuận lợi của các cấp lãnh đạo trong nhà trường Tất cả các mối quan hệ này là sự quyết định thành công hay thất bại các hoạt động của Liên đội trong suốt năm học
III KHẢO SÁT TÌNH HÌNH CỦA CÁC LIÊN ĐỘI:
Từ tình hình thực tế, tôi đã tiến hành khảo sát các liên đội ở 6 xã phía Bắc của huyện Võ Nhai, sau khi khảo sát tôi đã thu được kết quả sau:
Số Liên
đội
Liên đội
đã thực hiện
Tỷ lệ % Liên đội
có thực hiện
Tỷ lệ % Liên đội
thực hiện chưa tốt
Tỷ lệ %
Nhìn vào kết quả khảo sát tôi thấy hơn 1/2 số các Liên đội hoàn thành tốt công tác Đội trong nhà trường, còn lại chưa đến 1/2 các Liên đội chỉ hoàn thành công tác Đội
ở mứcc trung bình trong đó số ít Liên đội còn chưa quan tâm đến hoạt động Đội trong nhà trường Sở dĩ như vậy là do một số Giáo viên - Tổng phụ trách Đội