Thực trạng nghệ thuật truyền thống việt nam

Để hiểu rõ hơn phương thức khai thác nghệ thuật truyền thống trong hoạt động kinh doanh du lịch Việt Nam, hãy cùng tìm hiểu thông qua 4 phần I. Khái niệm Nghệ thuật truyền thống II. Thực trạng nghệ thuật truyền thống Việt Nam III. Giải pháp phát triển, khai thác nghệ thuật truyền thống trong đoạt động kinh doanh du lịch

Lời nói đầu

Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, sự đổi mới về chính sách đối ngoại, với xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế, ngành du lịch Việt Nam cũng đó có những bước phát triển mạnh mẽ và ngày càng có tác động tích cực hơn đến nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội Du lịch được coi là ngành kinh tế mũi nhọn trong phát triển kinh tế của đất nước và đang dần hội nhập với khu vực và thế giới Nghệ thuật truyền thống Việt Nam cũng đóng một vai trò hết sức quan trọng góp phần thúc đẩy “ngành công nghiệp không” khói phát triển một cách mạnh mẽ Nghệ thuật truyền thống Việt Nam là một nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, thông qua đó có thể tạo nên những tài nguyên du lịch đa dạng, giúp cho du khách trong cũng như ngoài nước tìm hiểu về nguồn cội, văn hóa bản địa của người dân địa phương cũng như bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam

Để hiểu rõ hơn phương thức khai thác nghệ thuật truyền thống trong hoạt động kinh doanh du lịch Việt Nam, hãy cùng tìm hiểu thông qua 4 phần

I Khái niệm Nghệ thuật truyền thống

II Thực trạng nghệ thuật truyền thống Việt Nam

III Giải pháp phát triển, khai thác nghệ thuật truyền thống trong đoạt động

kinh doanh du lịch

I Khái niệm nghệ thuật truyền thống

Nghệ thuật là sáng tạo, hướng cái đẹp (chân, thiện, mỹ) cao cả ở trình độ cao Truyền thống là cái đã có từ lâu đời, được truyền từ đời này sang đời khác

và đang tồn tại hôm nay

Nghệ thuật truyền thống là nghệ thuật có từ lâu đời, được truyền từ đời này sang đời khác và đang tồn tại hôm nay

Việt Nam là một dân tộc đã có hàng ngàn năm lịch sử Cũng như nhiều quốc gia khác trên thế giới, Việt Nam có một nền văn hóa mang bản sắc riêng Chính những nét riêng đó đã làm nên cốt cách, hình hài và bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam Cùng với văn hóa của các cộng đồng dân tộc Việt Nam, mỗi dân tộc đều có một nền văn hóa mang bản sắc văn hóa riêng từ lâu đời, phản ánh truyền thống, lịch sử

và niềm tự hào dân tộc Bản sắc văn hóa dân tộc là tất cả những giá trị vật chất, tinh thần, bao gồm tiếng nói, chữ viết, văn học, nghệ thuật, kiến trúc, y phục, tâm

lý, tình cảm, phong tục, tập quán, tín ngưỡng… được sáng tạo trong quá trình phát triển lâu dài của lịch sử Sự phát triển rực rỡ bản sắc văn hóa mỗi dân tộc càng làm phong phú nền văn hóa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam Thống nhất trong đa dạng là nét riêng, đốc đáo của nền văn hóa các dân tộc Việt Nam

Nghệ thuật truyền thống đóng vai trò quan trọng trong cả đời sống vật chất lẫn tinh thần của người dân Việt Nam Ở Việ Nam có những loại hình nghệ thuật truyền thống khá tiêu biểu và đặc sắc như:

Chèo là một loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian Việt Nam Chèo phát triển

mạnh ở đồng bằng Bắc Bộ Nếu đến với sân khấu truyền thống của Trung Quốc có đại diện tiêu biểu là Kinh kịch của Bắc Kinh và sân khấu Nhật Bản là Kịch nô thì đại diện tiêu biểu nhất của sân khấu truyền thống Việt Nam là chèo

Loại hình sân khấu Chèo được phát triển cao, giàu tính dân tộc Chèo mang tính quần chúng và được coi là một loại hình sân khấu của hội hè với đặc điểm sử dụng ngôn ngữ đa thanh, đa nghĩa kết hợp với cách nói ví von giàu tính tự sự, trữ tình Nội dung của các vở chèo được lấy ra từ những câu truyện cổ tích, truyện Nôm và được nâng lên một mức cao bằng nghệ thuật sân khấu mang giá trị hiện thực và tư tưởng sâu sắc, phản ánh những giá trị đạo đức cao quý như: lòng dũng cảm, sự hy sinh quên mình, sự trung thành, sự từ thiện Do vậy, ở các vở chèo cổ, nội dung của nó ta tưởng như khác xa thực tế ngày hôm nay vậy mà nó vẫn làm xúc động lòng người khán giả của nhiều thế hệ già cũng như lớp trẻ Điều đó, nói lên tính tươi trẻ và sức sống mãnh liệt của nghệ thuật chèo

Sân khấu Cải lương là loại hình kịch hát được công chúng cả nước yêu thích, đặc

biệt là ở miền Tây Nam bộ và Tp Hồ Chí Minh

Nội dung và cốt cốt truyện các vở cải lương ngay từ đầu đều khai thác từ các câu truyện Nôm như Kim Vân Kiều, Lục Vân Tiên hoặc các câu truyện trong khung cảnh xã hội Việt Nam Sau đó chiều theo thị hiếu của khán giả sân khấu cải lương cũng có một số vở soạn theo các truyện, tích của Trung Hoa thể hiện khí tiết người anh hùng đã được đưa lên sân khấu hát Bội và được khán giả rất ưa thích

Âm nhạc cải lương chịu ảnh hưởng của hai nền nhạc lớn đã có từ thời cổ và tồn tại đến bây giờ, đó là nền ca hát dân gian và nền nhạc khí dân gian Hai nền nhạc này tạo cho cải lương một phong cách đặc biệt, do đó trong âm nhạc cải lương, yếu tố

ca hát và yếu tố nhạc khí cùng thúc đẩy nhau phát triển và tạo ra một hình thức đối lập trong nhiều bè, mở đường cho sự nảy nở của tính chất sân khấu ước lệ

Sân khấu Tuồng

Hát Tuồng xuất phát trên cơ sở tế lễ, tụng niệm trong nhà chùa, trong lối kể chuyện, hát xướng dân gian; được viết theo các thể thơ lục bát, tứ tuyệt, song thất lục bát

Hát Tuồng có một hệ thống nhịp điệu từ nói thường chuyển sang nói lối Nói lối Tuồng viết theo văn biền ngẫu từ 4 đến 8 từ Có nhiều kiểu nói lối khác nhau: nói lối thường, bóp, ai, xuân, đạp, xuân nữ Mỗi loại nói lối có cách ngắt chữ, nhả chữ khác nhau, tuỳ theo tính cách nhân vật và hoàn cảnh quy định để vận dụng cho phù hợp Nói lối Tuồng được quy định vế trống, vế mái Câu đầu là vế trống, câu thứ hai là câu mái Câu trống thường ở vần trắc, nói cao giọng Câu mái vần bằng, nói

hạ giọng

Làn điệu Tuồng hát co dãn tuỳ theo tình cảm của nhân vật, có nhạc nền đệm hoà theo Trong mỗi làn điệu đó lại chia ra nhiều loại khác nhau Thí dụ hát nam được chia ra hát nam ai, nam xuân, nam bình, nam khong, nam dựng

Múa và hát Tuồng là hai phương tiện quan trọng nhất để người diễn viên Tuồng xây dựng hình tượng nhân vật Người diễn viên Tuồng sử dụng múa, hát để lột tả tâm trạng, tính cách của nhân vật; mặt khác, tính cách, tâm trạng nhân vật tác động lại quy định cho nhân vật những vũ đạo, bài bản, làn điệu có màu sắc riêng biệt Các vũ đạo, nói lối, bài bản, làn điệu gắn bó với nhau hết sức hữu cơ, nếu tước bỏ

nó sẽ không còn là nghệ thuật Tuồng

Các diễn viên trong vở tuồng được phân biệt từ mặt mũi, râu tóc, áo quần để rõ kẻ trung nịnh, người sang hèn, ai thô lậu, thanh tú, ai minh chánh, gian tà Sắc đỏ được dùng dặm mặt để biểu hiện vai trung thần; màu xám là nịnh thần; màu đen là

kẻ chân thật; màu lục là hồn ma

Hát Xoan hay còn được gọi là “Khúc môn đình”, là hình thức nghệ thuật tổng hợp

từ các yếu tố: ca nhạc, hát, múa dùng trong các lễ nghi, phong tục, lễ hội thường được biểu diễn vào dịp đầu xuân Hát Xoan được phổ biến ở vùng đất tổ Hùng Vương - Phú Thọ, một tỉnh thuộc vùng trung du Việt Nam Vào Ngày 24/11/2011, tại Hội nghị lần thứ 6 của Ủy ban liên chính phủ về Bảo tồn Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO tổ chức tại Bali - Indonesia, đã công nhận Hát Xoan - Phú Thọ của Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Hát Xoan chủ yếu hát vào tháng Giêng, tháng Hai (âm lịch) theo tục giữ cửa đình Hát Xoan thường được tổ chức theo từng phường lần lượt khai hội xuân ở các đình, đền, miếu của làng

Ở Phú Thọ có 4 phường Xoan được gọi theo tên làng là các phường Xoan: An Thái, Phù Đức, Kim Đái và Thét Phường Xoan là một tổ chức văn nghệ nghiệp dư của những người cùng làng, phần lớn là có quan hệ họ hàng bà con với nhau Mỗi phường Xoan có một trùm phường, 4 hay 5 kép và từ 12 tới 15 đào Trang phục của phường Xoan là do đào kép tự trang bị lấy Nam sắm mỗi người một chiếc áo the dài và bộ quần áo trắng, khăn xếp Y phục của một cô đào gồm một áo tứ thân, một cặp áo cánh tơ tằm, một khăn vuông thâm, một khăn vấn bằng vải nâu tím, đôi thắt lưng màu và yếm màu hay yếm trắng

Nghệ thuật hát Xoan là nghệ thuật diễn xướng tổng hợp, hát đi đôi với múa và nhạc đỡ giọng giữ nhịp, trong đó yếu tố hát là chính Hát Xoan là hình thức nghệ thuật “Hát thơ”, hát trên rất nhiều thể thơ truyền thống Việt Nam như: Lục bát, song thất lục bát, lục bát biến thể, các thể thất ngôn và thể 4 chữ Có 3 hình thức hát xoan: hát thờ cúng các Vua Hùng và thần thành hoàng làng, hát nghi lễ cầu mùa tốt tươi, cầu sức khỏe và hát lễ hội là hình thức để nam nữ hát trao duyên Hát xoan có hát đối giao duyên nam nữ giữa đào xoan và trai làng, Hát múa mời rượu,

hát tiều ngư canh mục - Còn gọi là mò cá, điệu múa hát của ước vọng sinh sôi Hát Xoan được trình diễn trong khoảng thời gian từ lúc lên đèn, qua đêm đến rạng sáng hôm sau là tan cuộc

III Giải pháp, phương thức khai thác nghệ thuật truyền thống trong

hoạt động kinh doanh du lịch

Có nhiều phương pháp khác nhau, mỗi phương pháp sau đây khi được thực hiện cùng nhau có thể sẽ mang lại hiệu quả cao trong việc khai thác nghệ thuật truyền thống trong hoạt động kinh doanh du lịch

- Xác định thị trường khách mục tiêu và nhu cầu của họ

Trong quá trình hoạt động, hầu hết các công ty du lịch đều đã định hình được đối tượng khách chủ yếu Tuy nhiên bên cạnh việc tậo trung phục vụ khách truyền thống, các công ty đều mở ra những đối tượng khách khác và

áp dụng nhiều hình thức như tự mình thăm dò ý kiến khách hàng, nắm bắt nhu cầu của khách qua những bài viết và cảm tưởng sau chuyến đi của khách hay sử dụng kết quả thăm dò dư luận của các phương tiện thông tin đại chúng… để nắm bắt nhu cay của thị trường khách chuẩn bị cho mùa du lịch tới, chuẩn bị những sản phẩm biểu diễn nghệ thuật truyền thống một cách hiệu quả hơn

- Xây dụng chương trình tour du lịch có sản phẩm du lịch đặc trưng là các loại hình nghệ thuật truyền thống theo mong muốn của khách

Trên cơ sở kết quả xác định rõ đối tượng khách mà công ty sẽ nhắm tới cũng như nhu cầu của họ các công ty sẽ tiến hành xây dựng các chương trình và giá cả phù hợp, đồng thời đưa ra các sản phẩm nghệ thuật truyền thống mà khách yêu cầu Như xây dựng tour du lịch nặn gốm tại làng nghề truyền

thống Bát Tràng, hay tour du lịch tìm về cội nguồn văn hóa các dân tộc với

“điệu múa xòe Thái” hay tìm hiểu nghệ thuật điêu khắc Chăm,…

- Xem xét khả năng đáp ứng của các nhà cung cấp dịch vụ

Đây là vấn đề quan trọng bởi nếy như khách du lịch có nhu cu mà các đối tác nghệ thuật là các đơn vị biểu diễn truyền thống hay các khu vực có lưu giữ các làng nghề truyền thống không hợp tác để cho khách tham quan thì rất khó để đạt được hiệu quả cao

- Quảng bá hiệu quả trong và ngoài nước hình ảnh của các loại hình nghệ thuật biểu diễn truyền thống

Bằng việc đưa ra những hình ảnh hấp dẫn về nghệ thuật truyền thống Việt Nam, từ đó thu hút khách du lịch trong cũng như ngoài nước tham gia tour

du lịch về các hoạt động nghệ thuật truyền thống

- Khai thác thế mạnh văn hóa

Nhiều đơn vị nghệ thuật ở Việt Nam đã xây dựng những chương trình nghệ thuật

và đưa vào biểu diễn phục vụ du lịch

Hơn 1 năm nay, cứ tối thứ 6 hàng tuần, tại rạp Kim Mã (Hà Nội), Nhà hát Chèo Việt Nam lại mở ra chiếu chèo truyền thống, với 5 chương trình khôi phục lại, chủ yếu là các trích đoạn chèo cổ theo đúng nguyên gốc và chầu văn Lúc đầu, chương trình không có khách, nhưng dần dần cứ tối thứ 6 là rất đông khán giả đến rạp Kim

Mã để nghe chèo, trong số đó có nhiều các bạn trẻ, có nhiều khách du lịch nước ngoài Cho đến bây giờ, rạp Kim Mã đã trở thành điểm đến không chỉ những người yêu nghệ thuật chèo mà cả khách du lịch trong và ngoài nước

- Để thu hút du khách, từ giữa năm 2011, Nhà hát Cải lương Hà Nội (số 72 phố Hàng Bạc) đã nghiên cứu, thí điểm phục vụ khách du lịch nước ngoài nghe thuyết minh tiếng Anh qua hệ thống tai nghe chuyên dụng cho vở diễn

dựng những chương trình nghệ thuật thử nghiệm bằng tiếng Anh với các tiết mục: “Trống hội”, “Dạ cổ Hoài lang”, “Lý Ngựa ô”, kịch ngắn “Kẻ trộm đêm giao thừa”, múa Chăm, bài hát tân cổ “Tình yêu trên dòng sông Quan họ”, múa sáo… Đến nay, sân khấu Nhà hát Cải lương Hà Nội luôn sáng đèn thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến xem Các nghệ sĩ sẽ biểu diễn bằng tiếng Việt, khán giả nước ngoài nghe bản dịch bằng tiếng Anh thông qua tai nghe đã được cài đặt sẵn trên ghế, giúp cho du khách hiểu thêm về nghệ thuật truyền thống của Việt Nam

- Với mong muốn đưa bộ môn nghệ thuật tuồng đến gần hơn với công chúng

và du khách, Nhà hát Tuồng Việt Nam cũng đã xây dựng chương trình nghệ thuật với chủ đề “Đêm Hoàng Cung” để phục vụ du khách trong nước và quốc tế Chương trình biểu diễn có các tiết mục tuồng truyền thống đặc sắc như: Ông già cõng vợ đi xem hội, Nhã nhạc cung đình Huế, Múa: Lân mẹ đẻ lân con, Hồ Nguyệt Cô hóa cáo… Hiện các chương trình biểu diễn dành cho

du khách diễn ra vào thứ 2, thứ 5 (bắt đầu lúc 18 giờ) và chủ nhật (lúc 19 giờ 30) hàng tuần Mỗi chương trình kéo dài khoảng 1 giờ

- Một trong những đơn vị nghệ thuật được đánh giá là thành công nhất trong việc đưa nghệ thuật truyền thống đến với du khách là Nhà hát múa rối nước Thăng Long Đây là đơn vị nghệ thuật duy nhất có số buổi biểu diễn đều đặn hàng ngày, thu hút được sự quan tâm của hầu hết du khách và có lượng khán giả ổn định Trung bình mỗi tháng Nhà hát đón khoảng 10.000 khách quốc

tế, 3.000 khách nội địa, trong đó, lượng khách tour chiếm 70 - 80% Đây là một con số đáng mơ ước của không ít nhà hát và cũng là mục tiêu hướng tới của các đơn vị nghệ thuật

Tài liệu tham khảo

www.123doc.org

www.vietnamnay.com

www.baotiuntuc.vn