Nghiên cứu đặc điểm địa hóa phóng xạ các nguyên tố U, Th và K là một trong những tài liệu hay và rất hữu ích cho các bạn sinh viên và quý bạn đọc quan tâm. Đây là tài liệu hay trong Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, luyện thi THPT Quốc gia, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng của nhiều lĩnh vực: Toán, Lý, Hoá, Sinh…. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên) DANH MỤC TẠI LIỆU ĐÃ ĐĂNG A. HOÁ PHỔ THÔNG 1. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, PDF 2. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, Word 3. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 2. PHẦN HỢP CHẤT CÓ NHÓM CHỨC 4. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỌC VÔ CƠ PHẦN 1. CHUYÊN Đề TRÌNH HÓA VÔ CƠ 10 VÀ 11 5. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 2. PHẦN HỢP CHẤT CÓ NHÓM CHỨC 6. BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC 140 7. BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC 4170 8. ON THI CAP TOC HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, PDF 9. TỔNG HỢP KIẾN THỨC HÓA HỌC PHỔ THÔNG 10. 70 BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC, word 11. CHUYÊN ĐỀ VÔ CƠ, LỚP 11 – 12. ĐẦY ĐỦ CÓ ĐÁP ÁN 12. Bộ câu hỏi LT Hoá học 13. BAI TAP HUU CO TRONG DE THI DAI HOC 14. CAC CHUYEN DE LUYEN THI CO DAP AN 48 15. GIAI CHI TIET CAC TUYEN TAP PHUONG PHAP VA CAC CHUYEN DE ON THI DAI HOC. 86 16. PHUONG PHAP GIAI NHANH BAI TAP HOA HOC VA BO DE TU LUYEN THI HOA HOC 274 17. TỔNG HỢP BÀI TẬP HÓA HỌC LỚP 12 18. PHAN DANG LUYEN DE DH 20072013 145 19. BO DE THI THU HOA HOC CO GIAI CHI TIET.doc 20. Tuyển tập Bài tập Lý thuyết Hoá học luyện thi THPT Quốc gia 21. PHÂN DẠNG BÀI TẬP HOÁ HỌC ÔN THI THPT QUỐC GIA 57 22. BỘ ĐỀ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA MÔN HOÁ CÓ ĐÁP ÁN 29 ĐỀ 145 23. BỘ ĐỀ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA MÔN HOÁ CÓ ĐÁP ÁN PHẦN 2 24. Trắc nghiệm Lý thuyết Hóa vô cơ phần 1 25. Trắc nghiệm Lý thuyết Hóa Hữu cơ phần 1, có đáp án đầy đủ 26. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa có giải chi tiết 01 27. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa có giải chi tiết 02 28. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa có giải chi tiết 04 29. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa có giải chi tiết 05 30. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa 2017 có giải chi tiết 07 31. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa 2017 có giải chi tiết 08 32. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa 2017 có giải chi tiết 09 33. Đề thi thử THPT Quốc gia Môn Hóa 2017 có giải chi tiết 13 34. Bài tập ôn tập HKII Hóa 10 có giải chi tiết 35. Đề kiểm tra 1 tiết Hóa 11 có đáp án. Tuyển tập gồm nhiều đề 36. Đề kiểm tra 1 tiết Hóa 12 37. Hệ thống kiến thức hóa học lớp 9 rất hay 38. Bài tập, lý thuyết trọng tâm và tuyển tập đề kiểm tra Hóa lớp 10 hay, đầy đủ nhất 39. Tài liệu luyện thi THPT Quốc gia môn Hóa học http:dethi.violet.vnpresentshowentry_id8792137 40. Kinh nghiệm làm bài thi đại học môn Hóa và các chuyên đề hay 41. Bài tập và lý thuyết Hóa 11 đầy đủ 42. Giáo án lớp 10 môn Hóa học phần 1 hay, có đề kiểm tra http:violet.vnN_T_Qpresentshowentry_id9606273 43. Giáo án lớp 10 môn Hóa học phần 2 hay, có đề kiểm tra 44. Giáo án lớp 10 môn Hóa học tự chọn, có đề kiểm tra 45. Giáo án lớp 11 môn Hóa học phần 1 hay, có đề kiểm tra 46. Giáo án lớp 11 môn Hóa học phần 2 hay, có đề kiểm tra 47. Giáo án lớp 12 môn Hóa học cả năm hay, đầy đủ, có đề kiểm tra http:violet.vnN_T_Qpresentshowentry_id9587141 http:giaoan.violet.vnpresentshowentry_id9519591 48. Phương pháp giải nhanh bài tập Hóa học hay, tổng hợp gồm bí quyết giải, phương pháp giải http:giaoan.violet.vnpresentshowentry_id7939752 http:giaoan.violet.vnpresentshowentry_id8593544 49. Giáo án Hóa học 12 cả năm hay, đầy đủ, có đề kiểm tra 50. Giáo án Hóa học 12 cả năm hay, có đề kiểm tra B. HỌC SINH GIỎI 1. Bồi dưỡng Học sinh giỏi Hoá THPT Lý thuyết và Bài tập 2. Tài liệu hướng dẫn thí nghiệm thực hành học sinh giỏiolympic Hoá học 54 3. CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI HOÁ LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP 17 4. ĐỀ THI CHUYÊN HOÁ CÓ HƯỚNG DẪN CHI TIẾT PHẦN ĐẠI CƯƠNG VÔ CƠ 5. Tuyển tập Đề thi Bồi dưỡng Học sinh giỏi Hoá THCS Lý thuyết và Bài tập 6. Chuyên đề Bồi dưỡng HSG Hoá học, 12 phương pháp giải toán 7. Hướng dẫn thực hành Hoá Hữu cơ Olympic hay dành cho sinh viên đại học, cao đẳng 8. Bài tập Hóa Vô cơ chuyên, dành cho sinh viên và học sinh giỏi 9. Bài tập Hữu cơ chuyên, dành cho sinh viên và học sinh giỏi 10. OLYMPIC HÓA 10 30 4 CÓ GIẢI CHI TIẾT 11. OLYMPIC HÓA 11 30 4 CÓ GIẢI CHI TIẾT 12. C. HOÁ ĐẠI HỌC, SAU ĐẠI HỌC 1. ỨNG DỤNG CỦA XÚC TÁC TRONG HÓA HỮU CƠ 2. CƠ CHẾ PHẢN ỨNG TRONG HÓA HỮU CƠTIỂU LUẬN 3. TL HÓA HỌC CÁC CHẤT MÀU HỮU CƠ 4. GIÁO TRÌNH HÓA HỮU CƠ DÀNH CHO SINH VIÊN CĐ, ĐH, Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Đỗ Đình Rãng Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Đỗ Đình Rãng Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Đỗ Đình Rãng Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Thái Doãn Tĩnh 5. VAI TRÒ SINH HỌC CỦA CÁC HỢP CHẤT VÔ CƠ 44 6. BÀI TẬP NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC 40 7. Giáo trình Hoá học phân tích 8. Giáo trình Khoa học môi trường. http:baigiang.violet.vnpresentshowentry_id489754 9. Giáo trình bài tập Hoá Hữu cơ 1 10. Giáo trình bài tập Hoá Hữu cơ 2 11. Giáo trình bài tập Hoá Phân tích 1 12. Thuốc thử Hữu cơ 13. Giáo trình môi trường trong xây dựng 14. Bài tập Hóa môi trường có đáp án đầy đủ nhất dành cho sinh viên Đại họcCao đẳng 15. Mô hình, mô hình hóa và mô hình hóa các quá trình môi trường 16. Cây trồng và các yếu tố dinh dưỡng cần thiết 17. Đất đồng bằng và ven biển Việt Nam 18. Chất Hữu cơ của đất, Hóa Nông học 19. Một số phương pháp canh tác hiện đại,Hóa Nông học 20. Bài tập Hoá Đại cương có giải chi tiết dành cho sinh viên Đại học 21. Hướng dẫn học Hoá Đại cương dành cho sinh viên ĐH, CĐ 22. Bài giảng Vai trò chất khoáng đối với thực vật PP 23. Giáo trình Thực hành Hoá vô cơ dành cho sinh viên ĐH, CĐ 24. Bài tập Vô cơ dành cho sinh viên Đại học, Cao đẳng có giải chi tiết 25. Bài tập Vô cơ thi Olympic dành cho sinh viên Đại học, Cao đẳng có giải chi tiết 26. Bài giảng Hoá học Phức chất hay và đầy đủ 27. Bài giảng Hoá học Đại cương A1, phần dung dịch 28. Bài tập Hoá lý tự luận dành cho sinh viên có hướng dẫn đầy đủ 29. Bài tập Hoá lý trắc nghiệm dành cho sinh viên có đáp án đầy đủ 30. Khoá luận Tốt nghiệp bài tập Hoá lý 31. Giáo trình Hoá Phân tích dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 32. Bài giảng Điện hoá học hay dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 33. Bài tập Hoá học sơ cấp hay dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 34. Bài giảng phương pháp dạy học Hoá học 1 35. Bài giảng Công nghệ Hoá dầu 36. Hóa học Dầu mỏ và Khí 37. Bài tập Hóa dầu hay có hướng dẫn chi tiết dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 38. Bài tập Công nghệ Hóa dầu, công nghệ chế biến khi hay có hướng dẫn chi tiết dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 39. Bài giảng Hóa học Dầu mỏ hay dành sinh viên Đại học, cao đẳng 40. Hướng dẫn thực hành Hoá Hữu cơ hay dành cho sinh viên đại học, cao đẳng 41. Phụ gia thực phẩm theo quy chuẩn quốc gia 42. Hướng dẫn thực hành Hoá Vô cơ RC0 Các phản ứng Hoá học mang tên các nhà khoa học hay dành cho sinh viên 43. Bài tập trắc nghiệm Hoá sinh hay dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 44. Bài tập Hoá học Hữu cơ có giải chi tiết dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng P1 45. Bài giảng Hoá học Hữu cơ 1 powerpoint hay 46. Bài tập cơ chế phản ứng Hữu cơ có hướng dẫn chi tiết dành cho sinh viên 47. Bài giảng Hoá học Hữu cơ dành cho sinh viên 48. Bài tập Hoá sinh học hay có đáp án dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 49. Hoá học hợp chất cao phân tử 50. Giáo trình Hoá học Phức chất dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 51. Bài giảng Hoá học Đại cương dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 52. Bài giảng Cơ sở Lý thuyết Hoá Hữu cơ dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng 53. Bài giảng Hoá Hữu cơ dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng phần Hidrocacbon 54. Bài giảng Hoá Hữu cơ dành cho sinh viên Đại học, cao đẳng phần dẫn xuất Hidrocacbon và cơ kim 55. Bài giảng Hoá học Hữu cơ file word đầy đủ và hay nhất 56. Kỹ thuật và an toàn trong thí nghiệm, thực hành Hóa học 57. Báo cáo thực hành Hóa Hữu cơ 2 58. Giáo trình Hóa học môi trường 59. Bài tập Hóa Hữu cơ hay 60. Bài tập Hóa Đại cương hay gồm Tự luận và trắc nghiệm, có giải chi tiết 61. Giáo trình Hóa học Đại cương dành cho sinh viên Đại học, Cao đẳng 62. Giáo trình Hóa Đại cương tập I, Nguyễn Văn Đang, ĐHSP Đà Nẵng 63. Giáo trình Hóa Đại cương tập II, Nguyễn Văn Đang, ĐHSP Đà Nẵng http:violet.vnvinhannan355presentshowentry_id10833446 64. Bài tập Hóa Phân tích 1 có đáp số 65. Giáo trình Hóa Phân tích tập 1 của PGS TS Vo Thi Bach Hue http:documents.tipsdownloadlinkbaitaphoaphantichcoloigiaichitietfullpdf 66. Bài tập hóa học ứng dụng, tác dụng sinh học của các hợp chất Hóa học 67. Bài tập Nhiệt động lực học có hướng dẫn chi tiết 68. Bài tập Hóa Phân tích 1 có hướng dẫn chi tiết 69. BÀI TẬP HÓA HỌC THỰC TIỂNTÀI LIỆU HAY D. HIỂU BIẾT CHUNG 1. TỔNG HỢP TRI THỨC NHÂN LOẠI 2. 557 BÀI THUỐC DÂN GIAN 3. THÀNH NGỬCA DAO TỤC NGỬ ANH VIỆT 4. CÁC LOẠI HOA ĐẸP NHƯNG CỰC ĐỘC 5. GIAO AN NGOAI GIO LEN LOP 6. Điểm chuẩn các trường năm 2015 7. Quy hoạch mạng lưới nghĩa trang năm 2020, tầm nhìn 2030 8. Tham nhũng và phòng chống tham nhũng 9. Tuyển tập các bài ca dao Việt Nam và các bài hát ru hay 10. Nhị Thập tứ hiếu (24 tấm gương hiếu thảo) 11. Bác sĩ giải đáp về chuyện ấy. Giáo dục giới tính 12. Kinh nguyệt và các vấn đề liên quan 13. Các bệnh hiện đại hay gặp và chế độ ăn uống 14. Phong tục tập quán người Việt 15. Giải mộngĐoán điềm 16. Điềm báo tốt xấu 17. Giáo trình Tin học văn phòng hay excel 18. Hỏi đáp Phong tục Người Việt K 19. Lịch sử Sài Gòn qua nhiều thời kỳ K 20. Tài liệu ôn thi công chức viên chức, thi nâng ngạch ngành hành chính 21. Tài liệu ôn thi công chức viên chức, thi nâng ngạch ngành Kế toán 22. Tài liệu ôn thi công chức viên chức, thi nâng ngạch 23. Bài tập trắc nghiệm học phần Quản trị sản xuất có đáp án đầy đủ 24. Bài tập trắc nghiệm học phần tài chính doanh nghiệp có đáp án hay 25. Bài tập trắc nghiệm học phần thanh toán quốc tế có giải chi tiết http:tailieuhoctap.vnchitietsach2464nganhketoantaichinhthuetaichinhkinhdoanhtiente785498dethimonmarketingnganhangthang062015 26. Tự chế tạo điều hòa không khí, đồ án tốt nghiệp 27. E. DANH MỤC LUẬN ÁNLUẬN VĂNKHOÁ LUẬN… 1. Công nghệ sản xuất bia 2. Nghiên cứu chiết tách và xác định thành phần hóa học trong hạt tiêu đen 3. Giảm tạp chất trong rượu 4. Tối ưu hoá quá trình điều chế biodiesel 5. Tinh dầu sả 6. Xác định hàm lượng Đồng trong rau 7. Tinh dầu tỏi 8. Tách phẩm mầu 9. Một số phương pháp xử lý nước ô nhiễm 10. Tinh dầu HỒI 11. Tinh dầu HOA LÀI 12. Sản xuất rượu vang 13. Vấn đề mới và khó trong sách Giáo khoa thí điểm 14. Phương pháp tách tạp chất trong rượu 15. Khảo sát hiện trạng ô nhiễm arsen trong nước ngầm và đánh giá rủi ro lên sức khỏe cộng đồng 16. REN LUYEN NANG LUC DOC LAP SANG TAO QUA BAI TAP HOA HOC 10 LV 151 17. Nghiên cứu đặc điểm và phân loại vi sinh vật tomhum 18. Chọn men cho sản xuất rượu KL 40 19. Nghiên cứu sản xuất rượu nho từ nấm men thuần chủng RV 40 20. NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CÂY DẤU DẦU LÁ NHẴN 21. LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHẾ TẠO KHẢO SÁT ĐẶC TÍNH ĐIỆN HOÁ CỦA ĐIỆN CỰC 21 22. NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THUỘC CHI UVARIA L. HỌ NA (ANNONACEAE) 23. Nghiên cứu chiết tách và xác định thành phần hóa học trong dịch chiết từ đài hoa bụp giấm file word RE023 24. Nghiên cứu chiết tách và xác định thành phần hóa học trong quả mặc nưa 25. Nghiên cứu xử lý chất màu hữu cơ của nước thải nhuộm …bằng phương pháp keo tụ điện hóa 26. Nghiên cứu và đề xuất hướng giải quyết các vấn đề khó và mới về hoá hữu cơ trong sách giáo khoa hoá học ở Trung học phổ thông 27. Nghiên cứu chiết xuất pectin từ phế phẩm nông nghiệp, thực phẩm 28. Chiết xuất quercetin bằng chất lỏng siêu tới hạn từ vỏ củ Hành tây 29. Thành phần Hóa học và hoạt tính Kè bắc bộ pp 30. Nghiên cứu phương pháp giảm tạp chất trong rượu Etylic 31. Tối ưu hoá quá trình điều chế biodiesel từ mỡ cá tra với xúc tác KOHγAl2O3 bằng phương pháp bề mặt đáp ứng 32. Tối ưu hoá quá trình chiết ANTHOCYANIN từ bắp cải tím 33. Chiết xuất và tinh chế CONESSIN, KAEMPFEROL, NUCIFERIN từ dược liệu (Ko) RE033 34. Phương pháp tính toán chỉ số chất lượng nước cho một số sông thuộc lưu vực sông Nhuệ sông Đáy 35. Xử lý suy thoái môi trường cho các vùng nuôi tôm (Nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tiến tiến, phù hợp xử lý suy thoái môi trường nhằm sử dụng bền vững tài nguyên cho các vùng nuôi tôm các tỉnh ven biển Bắc bộ và vùng nuôi cá Tra ở Đồng Bằng Sông Cửu Long) 36. Đánh giá học sinh dùng lý thuyết tập mờ, W813E0036 (Xây dựng một hệ thống thông tin hỗ trợ đánh giá học sinh dùng lý thuyết tập mờ) 37. Công nghệ lên men mêtan xử lý chất thải làng nghề“Nghiên cứu hiện trạng ô nhiễm và công nghệ lên men mêtan nước thải chế biến tinh bột sắn của một số làng nghề thuộc huyện Hoài Đức, Hà Nội” 38. Tính chất của xúc tác Fe2O3 biến tính bằng Al2O3(Tổng hợp và tính chất xúc tác của Fe2O3 được biến tính bằng Al2O3 và anion hóa trong phản ứng đồng phân hóa nankan”) 39. Tác động môi trường của việc thu hồi đất, Word, 5, E0039 “Đánh giá ảnh hưởng môi trường của việc thu hồi đất tại quận Tây Hồ, Hà Nội” 5 40. Không gian hàm thường gặp, W8, E40 (“Về một số không gian hàm thường gặp”. 41. Xác định hoạt chất trong thuốc kháng sinh, W 10, E41 (Nghiên cứu xây dựng phương pháp phổ hồng ngoại gần và trung bình kết hợp với thuật toán hồi quy đa biến để định lượng đồng thời một sốhoạt chất có trong thuốc kháng sinh thuộc họ βLactam” 42. Phát hiện vi khuẩn lao kháng đa thuốc bằng kỹ thuật sinh học phân tửW10.2E42 “Nghiên cứu phát hiện vi khuẩn lao kháng đa thuốc bằng kỹ thuật sinh học phân tử” 43. Động lực học của sóng biển, W12, E43. NGHIÊN CỨU ĐỘNG LỰC HỌC CỦA SÓNG SAU ĐỚI SÓNG ĐỔ TẠI BÃI BIỂN NHA TRANG 44. Xử lý chất thải tại nhà máy giấy hiệu quả, file word 13, E44 (NÂNG CAO HIỆU QUẢ XỬ LÝ CỦA CÁC BỂ HIẾU KHÍ BẰNG CÁCH ĐIỀU CHỈNH DINH DƯỠNG THÍCH HỢP CHO VI KHUẨN ĐỐI VỚI HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI CỦA NHÀ MÁY GIẤY 45. Định lượng Paraquat bằng phương pháp sắc ký lỏng, W14, E45. (Nghiên cứu định lượng Paraquat trong mẫu huyết tương người bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao) 46. Định hướng quy hoạch bảo vệ môi trường, W15, E46 “Nghiên cứu xác lập cơ sở khoa học cho định hướng quy hoạch bảo vệ môi trường khu vực Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc và các xã lân cận” 47. Giải pháp thực hiện các quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân, W16, E47. “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp thực hiện các quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội” 48. Phức chất đa nhân của đất hiếm phối tử hữu cơ đa càng, W17, E48. “Phức chất đa nhân của đất hiếm và kim loại chuyển tiếp với một số phối tử hữu cơ đa càng” 49. Phép tính Xentơ và ứng dụng trong cơ học chất rắn (PHÉP TÍNH TENXƠ VÀ MỘT ỨNG DỤNG TRONG CƠ HỌC VẬT RẮN BIẾN DẠNG 50. Mô hình vật lý của Virut, W20, E50 51. Hệ Exciton trong dải băng Graphene, W22, E51. HỆ EXCITON TRONG DẢI BĂNG GRAPHENE 52. Phân tích biến đổi của gen CXCL12 ở bệnh nhân ung thư đại trực tràng, W23, E52. 53. Thành phần tinh dầu một số loài Bạch đàn (Eucalyptus) trồng ở Việt Nam, W26, E53.( Đánh giá đặc tính thành thành phần tinh dầu một số loài Bạch đàn (Eucalyptus) trồng ở Việt Nam và mối liên hệ của nó với một số vấn đề sinh thái môi trường điển hình’’) 54. Quy trình xử lý và tái sử dụng chất thải từ quá trình mài đá trong sản xuất đá nhân tạo 55. Xử lý chất thải tại các trang trại chăn nuôi lợn 56. Phân tích, đánh giá chất lượng nước sông 57. Tán xạ hạt nhân của các nơtron phân cực trên mặt tinh thể 58. Nghiên cứu điều kiện phân tích các sulfamit bằng phương pháp sắc ký Bùi minh Thái 59. Nghiên cứu, xác định mức độ tồn lưu chất độc da camdioxin và đánh giá hiệu quả thử nghiệm công nghệ Hóa Cơ xử lý dioxin K 60. ẢNH HƯỞNG CỦA CO2 ĐẾN KHẢ NĂNG HÒA TAN PHYTOLITH TRONG TRO RƠM RẠ 61. Nghiên cứu ứng dụng công nghệ viễn thám và mô hình thuỷ văn thuỷ lực để thành lập bản đồ ngập lụt 62. PHÁT TRIỂN THIẾT bị PIN NHIÊN LIỆU TỪ VI SINH VẬT 63. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA NƯỚC BIỂN DÂNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU, NƯỚC BIỂN DÂNG 64. Ứng dụng bộ kít nhuộm hóa học tế bào để phân loại bệnh bạch cầu cấp theo tiêu chuẩn FAB 65. Định hướng nâng cao hiệu quả thu gom và xử ký nước thải đô thị k 66. Nghiên cứu tác dụng chống lại vi khuẩn kháng kháng sinh K 67. Nghiên cứu xây dựng và lồng ghép nội dung giáo dục môi trường vào chương trình đào tạo cho học sinh K 68. TỔNG HỢP VẬT LIỆU HẤP PHỤ CÓ TỪ TÍNH VÀ KHẢO SÁT KHẢ NĂNG TÁCH LOẠI PHẨM MÀU AZO TRONG MÔI TRƯỜNG NƯỚC 69. XÂY DỰNG PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG KHÁNG NGUYÊN TRONG QUY TRÌNH SẢN XUẤT VẮCXIN CÚM 70. 070 (=051) HE EXCITON TRONG DAI BANG GRAPHENE LuanVanThacSiDinhDangWord (23) 71. 071H Nghiên cứu điều kiện phân tích các sulfamit bằng phương pháp sắc ký 72. 072H Đánh giá đặc tính thành phần tinh dầu một số loài Bạch đàn (Eucalyptus) trồng ở Việt Nam và mối liên hệ của nó với một số vấn đề sinh thái môi trường điển hình. 73. Nhà máy điện hạt nhân AP1000 74. NÂNG CAO HIỆU QUẢ XỬ LÝ CỦA CÁC BỂ HIẾU KHÍ 75. Sử dụng liều kế nhiệt huỳnh quang (TLD) để đo liều bức xạ gamma trong môi trường 76. Một số phương pháp giải hệ phương trình trong chương trình toán THPT 77. Thu hồi năng lượng từ chất thải nông nghiệp 78. Chế tạo bộ phân tích nhanh Florua trong nước 79. Đặc trưng của gió mùa hè 80. Nghiên cứu quy trình xử lý và tái sử dụng chất thải từ quá trình mài đá trong sản xuất đá nhân tạo 81. Xử lý chất thải tại các trại chăn nuôi lợn 82. Nghiên cứu phổ hấp thụ hồng ngoại của các hạt Nano ZnS pha tạp Mn 83. Nghiên cứu đặc điểm địa hóa phóng xạ các nguyên tố U, Th và K 84. F. TOÁN PHỔ THÔNG 1. TUYEN TAP CAC DANG VUONG GOC TRONG KHONG GIAN 2. Luyện thi THPT Quốc gia môn Toán 500 câu có đáp án 3. Phân dạng Luyện thi THPT Quốc gia môn Toán 4. Bộ đề Trắc nghiệm Luyện thi THPT Quốc gia môn Toán 5. Chuyên đề Trắc nghiệm Luyện thi THPT Quốc gia môn Toán 6. Bộ đề Thi thử Trắc nghiệm THPT Quốc gia môn Toán 7. Bộ đề kiểm tra trắc nghiệm 1 tiết phút môn Toán lớp 12 8. Bài tập trắc nghiệm môn toán lớp 12, luyện thi THPT quốc gia tổng hợp rất nhiều P1 9. Bài tập trắc nghiệm môn toán lớp 12, luyện thi THPT quốc gia tổng hợp rất nhiều P2 10. Bài tập trắc nghiệm môn toán lớp 12, luyện thi THPT quốc gia tổng hợp rất nhiều P3 11. Bài tập trắc nghiệm môn toán Giải tích lớp 12, luyện thi THPT quốc gia P1 có đáp án 12. Bài tập trắc nghiệm môn toán Giải tích lớp 12, luyện thi THPT quốc gia P2 13. Phân dạng Bài tập trắc nghiệm môn toán lớp 12, luyện thi THPT quốc gia 14. Bài tập trắc nghiệm môn toán Hình học lớp 12, luyện thi THPT quốc gia. 15. Bài tập trắc nghiệm môn toán Hình học lớp 12, luyện thi THPT quốc gia có đáp án 16. Phân dạng Bài tập trắc nghiệm môn toán Hình học lớp 12, luyện thi THPT quốc gia 17. Đề Thi thử Trắc nghiệm THPT Quốc gia môn Toán 18. Đề Thi thử Trắc nghiệm THPT Quốc gia môn Toán có đáp án 19. Đề Thi thử Trắc nghiệm THPT Quốc gia môn Toán có giải chi tiết 20. Ôn tập Toán 12, luyện thi THPT Quốc gia 21. Phân dạng bài tập hình học 11 rất hay có giải chi tiết các dạng 22. Bài tập trắc nghiêm Toán 11 23. Đề trắc nghiệm toán đại số 12 dành cho kiểm tra 1 tiêt, 15 phút có đáp án G. LÝ PHỔ THÔNG 1. GIAI CHI TIET DE HOC SINH GIOI LY THCS 2. Chuyên đề luyện thi THPT Quốc gia môn Vật lý, có đáp án 3. Giáo án Vật lý 11 hay, đầy đủ. Có bài tập, có nhận xét rút kinh nghiệm http:giaoan.violet.vnpresentshowentry_id9519591 4. Giáo án Vật lý 11 hay, đầy đủ. Có bài tập cũng cố 5. H. TOÁN ĐẠI HỌC, SAU ĐẠI HỌC 1. Bài tập Đại số Đại cương, NXB Giáo dục hay 2. Bài tập Đại số Đại cương có giải chi tiết hay 3. Bài tập đại số tuyến tính có giải chi tiết http:www.studyvn.comformulaviewthematic203?thematic_sub=208post_url=DETHIDAISO725 I. SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CẤP TIỂU HỌC 1. SKKN cấp thành phố về nâng cao chất lượng dạy học thể dục ở Tiểu học 2. SKKN dạy học tiếng anh ở Tiểu học 3. SKKN đọc kể diễn cảm 4. SKKN nâng cao chất lượng dạy học môn Tin lớp 4, 5 5. Phương pháp bàn tay nặn bột ưu việt và các giáo án mẫu lớp 3,4,5 J. SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CẤP THCS 1. Sáng kiến kinh nghiệm Nâng cao chất lượng dạy và học môn Hóa học THCS 2. Sáng kiến kinh nghiệm Nâng cao chất lượng dạy và học môn Vật Lý THCS lớp 6 http:quephong.violet.vnpresentlistcat_id1327614page3 K. SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CẤP THPT L. TÀI LIỆU ÔN THI CÔNG CHỨC VIÊN CHỨC NGÀNH Y 1. TÀI LIỆU ÔN THI VIÊN CHỨC Y TẾ QUY TRÌNH KỸTHUẬT CHUYÊN NGÀNH PHỤC HỒI CHỨC NĂNG http:kgmc.edu.vnNewsDetail.asp?ArtID=21446 2. QUY TRÌNH KỸ THUẬT KHÁM BỆNH, CHỮA BỆNH CHUYÊN NGÀNH CHÂM CỨU 3. TÀI LIỆU ÔN THI VIÊN CHỨC NGÀNH Y QUY TRÌNH KỸTHUẬT Y HỌC CỔ TRUYỀN 4. Bài giảng Y học Cổ truyền Tập 1 5. Đề cương ôn thi Lý thuyết viên chức Y tế 6. Đề cương ôn thi Thực hành viên chức Y tế 7. Tài liệu ôn thi viên chức y tế đầy đủ 8. Tài liệu ôn thi viên chức y tế P1 9. Tài liệu ôn thi viên chức y tế, chăm sóc bệnh nhi 10. Đề cương ôn thi viên chức y tế, bộ môn tin học cho bác sĩ 11. Đề cương ôn thi viên chức Y tế 12. Giáo trình bào chế thuốc dành cho dược sĩ 13. Giáo trình bào chế đối tượng dược sĩ Đại học 14. Phục hồi chức năng cho trẻ bại não 15. Tài liệu ôn thi viên chức y tế, Y học cổ truyền 16. Tài liệu ôn thi viên chức y tế, Điều dưỡng RHM 17. Tài liệu ôn thi viên chức y tế, Y sĩ http:kgmc.edu.vnNewsDetail.asp?ArtID=21446 18. Câu hỏi ôn thi vấn đáp viên chức Y tế 19. Đề cương ôn thi viên chức ngành Y tế DSKHHGD 20. Đề cương ôn thi viên chức ngành Y tế tổng hợp http:soytetiengiang.gov.vnSYT41659110163802DaotaotuyendungCauhoionthituyenvienchucYte2014.aspx M. BÀI GIẢNG Y KHOA 1. Đau ngực và các bệnh lý liên quan 2. Bài giảng về bỏng và kỹ thuật sơ cấp cứu 3. Lâm sàng và siêu âm một số bệnh lý bụng cấp không do chấn thương 4. Bài giảng xơ Gan, Ung thư Gan http:ykhoabooks.compage3 5. Đái tháo đường và phương pháp điều trị 6. Lọc máu trong hồi sức tích cực, phương pháp mới 7. Giáo trình viêm mũi dị ứng 8. Chẫn đoán hình ảnh thủng tạng rỗng 9. Các rối loạn phát triển ở trẻ em 10. Siêu âm vùng mặt cổ thai nhi 11. Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh 12. Kỹ thuật siêu âm tim thai 13. Bài giảng siêu âm tuyến giáp của Giáo sư Phạm Minh Thông 14. Siêu âm bất thường nhiễm sắc thể thực hành 15. Chẫn đoán hình ảnh tắc ruột 16. Sử dụng thuốc đối với phụ nữ cho con bú 17. Siêu âm sản khoa khảo sát thực hành 18. Bệnh Bướu giáp đơn thuần điều trị ngoại khoa 19. Bệnh học thận tiết niệu sinh dục và lọc máu trẻ em 20. Tăng huyết áp và đột quy bệnh sinh và xử trí (clinical hypertension and vascular diseases 2016) http:ykhoabooks.compage5 N. SINH HỌC THPT 1. Giáo án sinh học 11 đầy đủ hay http:violet.vnN_T_Qpresentshowentry_id9593008 Nhị Thập tứ hiếu (24 tấm gương hiếu thảo) là quyển sách không bao giờ cũ Bất kể trai hay gái khi đọc và có thể noi theo được một phần cũng là điều quá quý, đáng trân trọng cho mỗi gia đình, cho đất nước Ai thực hiện theo những tấm gương này sẽ là những hiền tài có ích cho xã tắc. Tu thân, tề gia, trị quốc, thiên hạ bình Bác sĩ giải đáp về chuyện ấy. Giáo dục giới tính là tài liệu rất cần thiết cho mọi lứa tuổi. Hy vọng tài liệu sẽ giúp chúng ta hiểu hơn, khỏe hơn và có cuộc sống hạnh phúc hơn. Những điềm báo tốt xấu bạn nên biết là tài liệu hay, làm phong phú thêm cuộc sống vốn dĩ muôn màu. Dẫu sao điều ta chưa kiểm chứng thì hãy cứ tin: Có cử có thiên, có kiên có lành Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng.
Trang 1HOÀNG THỊ HÀ
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM ĐỊA HÓA PHÓNG XẠ
CÁC NGUYÊN TỐ U, Th VÀ K KHU VỰC XÃ ĐÔNG CỬU,
HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC
Hà Nội - 2015
Trang 2HOÀNG THỊ HÀ
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM ĐỊA HÓA PHÓNG XẠ CÁC NGUYÊN TỐ U, Th VÀ K KHU VỰC XÃ ĐÔNG CỬU,
HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ
Chuyên ngành: Khoáng vật học và Địa hóa học
Mã ngành: 60440205 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
TS Nguyễn Tuấn Phong
Hà Nội – 2015
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Với lòng biết ơn sâu sắc, học viên xin chân thành cảm ơn TS Nguyễn Thị Hoàng Hà và TS Nguyễn Tuấn Phong đã tận tình hướng dẫn học viên trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Địa chất, Phòng Sau đại học, Phòng Chính trị và Công tác Sinh viên, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đã tạo điều kiện trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn của học viên.
Xin gửi lời cảm ơn tới các đồng nghiệp tại Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Địa vật lý – Liên đoàn Vật lý Địa chất, Liên đoàn Địa chất Xạ - Hiếm đã cung cấp tài liệu, trao đổi thông tin và thảo luận những nội dung liên quan đến luận văn của học viên.
Luận văn không thể hoàn thành nếu thiếu những lời động viên, chia sẻ và tình cảm của các thành viên trong gia đình Đó là nguồn sức mạnh to lớn để học viên có thể hoàn thành luận văn.
Học viên
Hoàng Thị Hà
Trang 4MỤC LỤC
Trang 5DANH MỤC HÌNH
Trang 7LỜI MỞ ĐẦU
Môi trường phóng xạ là một phần không thể tách rời của môi trường tự nhiêntrong đó nhân loại tồn tại và phát triển Ảnh hưởng của môi trường phóng xạ tựnhiên đối với sự phát triển của con người đã được ghi nhận Các thông tin về môitrường tự nhiên, trong đó có môi trường phóng xạ là các chỉ tiêu rất quan trọng đểđánh giá sự phát triển kinh tế xã hội bền vững của bất kỳ một quốc gia, vùng lãnhthổ nào Việc nghiên cứu môi trường phóng xạ tự nhiên nhằm các mục đích đánhgiá ảnh hưởng của chúng lên sự sống của con người và các sinh vật sống tại đó; xácđịnh một cách có cơ sở khoa học, thực tiễn của những khu vực được nghiên cứu vềkhả năng tồn tại và phát triển dân cư, kinh tế xã hội
Miền Bắc Việt Nam là địa bàn đã phát hiện có nhiều mỏ chứa phóng xạ Các
mỏ đều tập trung trên đới sinh khoáng Tây Bắc Bộ và chứa các nguyên tố phóng xạthori và urani Qua các kết quả nghiên cứu và khảo sát môi trường tại một số mỏchứa phóng xạ cho thấy, tại các khu vực này đều có các tham số môi trường phóng
xạ vượt quá giới hạn an toàn cho phép Khu vực Thanh Sơn – Phú Thọ với các thânpegmatit có kích thước: rộng từ vài mét đến vài chục mét, dài từ vài chục mét đếnvài trăm mét nằm tại khu vực bản Dấu Cỏ, xã Đông Cửu, huyện Thanh Sơn, tỉnhPhú Thọ, có cường độ phóng xạ (50÷2500)µR/h Các thân pegmatit này nằm ngaytrên bề mặt hoặc gần bề mặt, nên dễ dàng phát tán ra môi trường xung quanh nhờquá trình phong hóa và bóc mòn Mặt khác, tại khu vực nghiên cứu, các suối vàmạch nước ngầm đều đi qua các thân quặng pegmatit, đó là điều kiện thuận lợi đểxói mòn, hòa tan, vận chuyển và phát tán các chất phóng xạ ra môi trường xungquanh
Trên cơ sở đó, luận văn “Nghiên cứu đặc điểm địa hóa phóng xạ các
nguyên tố U, Th và K khu vực xã Đông Cửu, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ”
được thực hiện với mục tiêu và nhiệm vụ sau:
Mục tiêu:
- Nghiên cứu đặc điểm địa hóa phóng xạ tự nhiên các nguyên tố U, Th, K;
- Đánh giá ảnh hưởng của hàm lượng các nguyên tố U, Th, K đến môi trườngxung quanh
Trang 8Nhiệm vụ:
- Thu thập các tài liệu địa hóa các nguyên tố phóng xạ; các yếu tố ảnh hưởngđến môi trường phóng xạ; các nghiên cứu đã có từ trước về môi trường phóng xạ tạicác khu vực;
- Nghiên cứu đặc điểm địa hóa phóng xạ các nguyên tố U, Th, K;
- Luận giải mối liên quan giữa giá trị các tham số phóng xạ (U, Th, K) đođược tại khu vực nghiên cứu và từ kết quả phân tích mẫu với sự tồn tại của các thânquặng pegmatit và thành tạo địa chất tại khu vực nghiên cứu;
- Đánh giá ảnh hưởng của hàm lượng U, Th, K tới môi trường xung quanh
Từ kết quả nghiên cứu, luận văn được cấu trúc thành 3 chương như sau(không kể phần mở đầu và kết luận):
Chương 1: Giới thiệu chung
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Học viên
Hoàng Thị Hà
Trang 9CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG 1.1 Đặc điểm địa hóa phóng xạ tự nhiên các nguyên tố U, Th, K
Trong tự nhiên có những đồng vị có sẵn tính phóng xạ, đó là những đồng vịchưa kịp phân rã hết kể từ lúc hình thành các nguyên tố hóa học (do phản ứng nhiệthạch) của thái dương hệ, hoặc các đồng vị được tạo thành dưới tác dụng của tia vũtrụ, và đặc biệt là các đồng vị phóng xạ tồn tại trong các quặng phóng xạ Nhữngđồng vị chứa trong quặng phóng xạ lập thành những dãy phóng xạ liên tiếp gọi là
họ phóng xạ Các đồng vị phóng xạ tồn tại trong tự nhiên luôn có hiện tượng phóng
xạ, đó là sự phát xạ tự phát các hạt hoặc tia gamma của các hạt nhân nguyên tốkhông bền vững hoặc sự phát xạ anpha (α), beta (β) sau khi bắt giữ điện tử quỹ đạo,hoặc là quá trình tách vỡ tự phát Năng lượng bức xạ gamma của các nguyên tốphóng xạ là yếu tố đặc trưng cho từng nguyên tố
Nguồn phóng xạ tự nhiên có khoảng 20 nguồn gồm U235, U238, U244, Th232,
Ra226, K40, Rb87, La138, Sm147, Lu176, Re137,… Tuy nhiên có 6 nguồn cơ bản có nhân là
U235, U238, U244, Th232, Ra226, K40, trong sáu nguồn cơ bản này có 3 nguồn chủ đạogồm U235, U238, Th232
Trang 10Hình 1 Sơ đồ dãy phân rã phóng xạ tự nhiên
Năm 1896, nhà bác học người Pháp Becquerel phát hiện ra chất phóng xạ tựnhiên, đó là urani và con cháu của nó Đến nay người ta biết các chất phóng xạ trêntrái đất gồm các nguyên tố urani, thori và con cháu của chúng, cùng một số nguyên
tố phóng xạ khác Urani, thori và con cháu của chúng tạo nên 3 họ phóng xạ cơ bản
là họ thori (Th232), urani (U238) và actini (U235) Tất cả đều là đồng vị phóng xạ trừ
Pb206 của dãy phóng xạ U238; Pb207 của dãy phóng xạ U235; Pb208 của dãy phóng xạ
Th232
Urani gồm 3 đồng vị khác nhau, đồng vị phóng xạ U238 và U234 thuộc cùngmột họ, gọi là họ urani, còn U235 là thành viên đầu tiên của một họ khác, gọi làactini Th232 là thành viên đầu tiên của họ thori Họ phóng xạ thứ tư là họ phóng xạnhân tạo, được gọi là họ neptuni (Th228) Ba họ phóng xạ tự nhiên có đặc điểmchung là thành viên thứ nhất, là đồng vị phóng xạ sống lâu với thời gian bán rãđược đo theo các đơn vị địa chất Điều này được minh họa bằng họ phóng xạ nhântạo Neptunium, trong đó thành viên thứ nhất là nguyên tố siêu urani Pu241, được sinh
ra khi chiếu Pu239 trong trường neutron Thời gian bán rã của Pu341 là 13 năm
Đặc điểm chung thứ hai của ba họ phóng xạ tự nhiên là mỗi họ đều có mộtđồng vị phóng xạ dưới dạng khí phóng xạ, chúng là đồng vị khác nhau của nguyên
tố radon Nếu là họ urani là khí Rn222 được gọi là radon, trong họ thori là khí Rn220
được gọi là thoron, trong họ actini là khí Rn219 gọi là cactinon Trong khi dãy đồng
vị phóng xạ neptuni không có đồng vị phóng xạ dưới dạng khí phóng xạ
Trong ba loại khí phóng xạ thì radon đóng vai trò quan trọng nhất vì nó cóthời gian bán phân rã là 3,825 ngày lớn hơn nhiều so với phân rã của thoron (52giây) và actinon (3,92 giây) Trên quan điểm về an toàn bức xạ, sự chiếu ngoài củaradon và con cháu của chúng lên con người không tác hại bằng sự chiếu trong củachúng khi con người hít thở bụi có nhân phóng xạ bám vào, vì chúng là các nhânphát ra các tia alpha Hàm lượng radon, thoron trong không khí phụ thuộc vào hàmlượng urani trong đất, đá; các mỏ, điểm mỏ urani hoặc các mỏ có chứa nguyên tốphóng xạ (urani, thori)
Urani, Thori, Radi, Radon… là các nguyên tố phóng xạ có phân bố rộng rãinhất trong tự nhiên Dạng tồn tại của chúng phức tạp, gồm các đơn khoáng, các loạimuối khác nhau, khoáng vật kết tinh hoặc chất đồng hình, có loại bị vật chất hữu cơ
Trang 11hấp thụ, có loại trong dung dịch, có loại huyền phù trong không khí hình thành solkhí.
Trong các đá magma axit thì hàm lượng U, Th tương đối cao, còn trong các
đá magma siêu mafic thì hàm lượng U, Th là nhỏ nhất Cùng một loại đá, đá càngtrẻ thì hàm lượng các nguyên tố phóng xạ càng cao Trong các đá trầm tích, hàmlượng các nguyên tố phóng xạ rất không đồng đều, thông thường đá phiến sét cóhàm lượng cao nhất Hàm lượng U, Th trong đá cacbonat rất thấp Hàm lượng cácnguyên tố phóng xạ của muối mỏ và thạch cao là nhỏ nhất Hàm lượng các nguyên
tố phóng xạ của các đá biến chất và vật chất ban đầu của chúng có quan hệ mậtthiết, song quá trình biến chất cũng có thể làm tăng hoặc giảm vật chất phóng xạ(Lê Khánh Phồn, 2004)
Hàm lượng các nguyên tố phóng xạ trong các đá nguồn gốc trầm tích rất thayđổi và không có mối liên hệ mật thiết với hoạt độ phóng xạ của các đá nguyên sinh,bởi vì khi phá hủy và chuyển dời vật liệu các magma vào các bể lắng đọng, uraniđược mang đi trong trạng thái bị hòa tan và sự di chuyển và tích lũy của nó có thểkhông theo con đường di chuyển của vật liệu bị vỡ vụn Ngoài ra trong các thời kỳđịa chất tiếp sau, các quá trình di chuyển sẽ dẫn đến sự làm giàu hoặc làm nghèourani của các đá trầm tích Đối với các loại đá trầm tích, trong các đá của cùng mộtloại, hàm lượng urani sẽ lớn hơn trong các biến thể có kích thước nhỏ của các hạt(đối với các đá mảnh vụn), trong các biến thể có hàm lượng cao của vật chất hữu cơchủ yếu là bitum, trong các biến thể có hàm lượng cao của phốt pho Bởi vì uranitrong các đá trầm tích thể hiện dưới dạng được hòa tan, còn thori tạo ra các hợp chấtkhó hòa tan nên trầm đọng dưới dạng các mảnh khoáng vật Tỷ số thori/urani trongcác đá trầm tích nhỏ hơn so với trong các đá biến chất Đặc biệt trong các trườnghợp có sự tham gia của các sản phẩm magma vào các quá trình biến chất thì hàmlượng urani có thể cao hơn so với trong các đá trầm tích, nhưng luôn thấp hơn trongcác đá magma
Urani trong các đá có thể tồn tại dưới các dạng khác nhau: dưới dạng cáckhoáng vật urani, trong các tạp chất đồng hình được gọi là “các khoáng vật chứaurani”, trong số đó có các khoáng vật phụ của các đá magma, cũng như trong trạngthái phân tán Khi độ pH thấp, ví dụ pH = -4 (môi trường axit), urani dễ bị hòa tan
di chuyển trong các đá tới chỗ tiếp xúc với các chất khử (H2S, các vật chất có nguồngốc hữu cơ, chủ yếu là bitum, phốt pho, sắt) làm giảm thế oxy hóa – khử tới Eh =0,1 von Tại các hàng rào địa hóa được thành tạo dọc theo đường vận chuyển của
Trang 12các dung dịch chứa urani do các điều kiện lý hóa thay đổi làm cho urani từ dungdịch nước bị kết tủa dưới dạng các hợp chất khó hòa tan Khi pH > 8 (môi trườngkiềm) urani cũng dễ bị hòa tan và di chuyển dưới dạng các hợp chất loại
Na4UO2(HCO3)3 Các hợp chất này bền vững trong điều kiện độ pH thấp hoặc cao.Trong vùng trung hòa, độ hòa tan của các phức chất bị giảm đi, các phức chất bị pháhủy, kết quả là trong các đá thẩm thấu đối với nước dưới đất, phát sinh tự tích lũycác khoáng vật urani
Các hợp chất của Thori là các hợp chất khó hòa tan, trên thực tế không cómặt trong nước dưới đất cũng như nước bề mặt Trong nước có chứa Urani, Radi vàRadon với hàm lượng thấp, cá biệt cũng có chứa Thori và Kali Trong các điều kiệnkhác nhau, hàm lượng của chúng thay đổi trong phạm vi rộng Thông thường so với
đá, hàm lượng các nguyên tố phóng xạ trong nước nhỏ hơn 2 - 4 bậc, nhưng vẫn có
dị thường U, Ra, Rn trong nước cao hơn nhiều lần so với bình thường
Vật chất phóng xạ trong đất trồng có mối quan hệ phụ thuộc vào hàm lượng
U, Th có trong đá gốc (Lê Khánh Phồn, 2004)
1.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Môi trường phóng xạ là một phần trong môi trường sống tự nhiên mà trong
đó loài người hình thành và phát triển Hàng ngày con người luôn chịu những tácđộng liên tục của môi trường phóng xạ Đến một một mức độ nào đó, tùy thuộc vàomức và thời gian chiếu xạ, chúng có các tác động không tốt đến cơ thể sống
Nhận thức được vấn đề này, nhiều quốc gia đã tập trung nghiên cứu và công
bố dưới dạng tài liệu cấp quốc gia các thông tin: mức chiếu xạ tự nhiên có khả nănggây hại cho con người cần tiến hành đo vẽ, lập các bản đồ mức chiếu xạ tự nhiên,trên đó khoanh các diện tích có mức chiếu xạ có hại cho con người
Ngay từ những năm 80 của thế kỷ trước, các nước như Thụy Điển, Phần Lan,Nga, Mỹ, Cộng hòa Séc.v.v đã nghiên cứu và công bố các tiêu chuẩn về các mứcchiếu xạ tự nhiên và an toàn cho con người Cũng trong thời gian này, Thụy Điển đã
đo mức chiếu xạ tự nhiên tương đương tỷ lệ 1:50.000 trên hàng trăm diện tích Cácbản đồ đó là cơ sở để cho phép xây dựng các khu dân cư, công nghiệp Một số
nghiên cứu có thể kể đến như “IAEA- TECDOC-5,6, The use gamma ray data to
difine the natural radiation environment, Vienna 1990”, “IAEA -TECDOC - 827 (1995), Application of uranium exploaration data and techniques in enviromental studies”, “UNESCO, 1995, A global geochemical database for environmental and
Trang 13resource management”, “Central laboratory for radiological protection, Warszawa, Radiation atlas of Poland 2005”
Trong quá trình xây dựng các bản đồ, các tài liệu điều tra, nghiên cứu phóng
xạ trong các hoạt động địa chất khoáng sản như bay phổ gamma, đo phóng xạ trênmặt đất bằng các phương tiện khác nhau, đã được nghiên cứu, khai thác sử dụng.Những năm đầu thế kỷ XXI công việc này càng được tiến hành một cách khẩntrương, đồng bộ trên quy mô lớn.Ủy ban Bảo vệ bức xạ các nước Bắc Âu, các quốcgia Tây Âu, Nhật Bản, Ấn Độ.v.v lần lượt công bố mức chiếu xạ tự nhiên và các
bản đồ phân vùng theo các mức bức xạ tự nhiên với các nghiên cứu như “Central
laboratory for radiological protection, Warszawa, Radiation atlas of Poland 2005”,
“ICRP PUBLICATION 82 (2000), Protection of the Public in Situations of Prolonged Radiation Exposure”
Ở Việt Nam việc nghiên cứu môi trường phóng xạ đã được nghiên cứu dướidạng một số công trình nghiên cứu khoa học, một số đề án điều tra, nghiên cứu môitrường Công tác nghiên cứu về môi trường phóng xạ tự nhiên đã được tiến hành từcác năm 80 của thế kỷ XX Có thể chia các công trình nghiên cứu về môi trườngphóng xạ đã được tiến hành theo các hướng như sau:
- Nghiên cứu cơ bản về môi trường phóng xạ: Các công trình nghiên cứutrong hướng nghiên cứu cơ bản về môi trường phóng xạ tiến hành chuẩn hóa thuậtngữ về môi trường phóng xạ và phương pháp tính toán; xây dựng hệ phương phápđiều tra, nghiên cứu chi tiết môi trường phóng xạ; ứng dụng công nghệ hiện thông tin
để nâng cao chất lượng xử lý và biểu diễn các kết quả điều tra chi tiết môi trườngphóng xạ Một số đề tài phát triển theo hướng này có thể kể đến như:
+ Nghiên cứu cơ sở khoa học xác định mức độ ô nhiễm môi trường của cácnguồn phóng xạ tự nhiên để xây dựng quy trình công nghệ đánh giá chi tiết cácvùng ô nhiễm phóng xạ tự nhiên (Nguyễn Văn Nam, 2009);
+ Nghiên cứu nâng cao chất lượng xử lý, hiện thị các kết quả điều tra chi tiếtmôi trường phóng xạ (La Thanh Long, 2010);
+ Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn xác định mức chiếu xạ tự nhiên cókhả năng gây hại cho con người (Nguyễn Văn Nam, 2010)
Trong đề tài “Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn xác định mức chiếu xạ
tự nhiên có khả năng gây hại cho con người”, Nguyễn Văn Nam (2010 – 2011), đãthiết lập và làm sáng tỏ vai trò đóng góp liều chiếu xạ của các thành phần môi
Trang 14trường phóng xạ và đánh giá mức liều chiếu xạ tự nhiên ở Việt Nam Đề tài đã đưa
ra tổng quan về các thành phần phóng xạ trong vỏ trái đất và nêu rõ: “Sự chiếu xạvào cơ thể con người từ nguồn chiếu ngoài, chủ yếu bởi các bức xạ gamma từ cácnhân phóng xạ thuộc dãy phóng xạ 238U, 232Th và 40K” Điều đó có thể cho thấy, hàmlượng các đồng vị nguyên tố 238U, 232Th và 40K đóng vai trò rất quan trọng trong việcnghiên cứu môi trường phóng xạ Theo kết quả điều tra, đánh giá địa chất, khảo sátmôi trường, các nguồn chiếu xạ tự nhiên có nguy cơ gây liều cao trên lãnh thổ nước
ta cũng chính là các đối tượng địa chất có chứa hàm lượng cao của các chất phóng
xạ thuộc dãy uranium và thorium, các đối tượng này liên quan chặt chẽ với các mỏphóng xạ, mỏ đi kèm các chất phóng xạ Trên cơ sở đánh giá đặc điểm các trườngbức xạ tự nhiên trong các mỏ phóng xạ, mỏ chứa phóng xạ đề tài cũng chỉ ra đây lànhóm mỏ có nguy cơ gây chiếu xạ tự nhiên có khả năng gây hại cho con người Cácthân pegmatit trong khu vực nghiên cứu tại luận văn này thuộc nhóm mỏ chứaphóng xạ với bản chất dị thường chủ yếu là thori có ảnh hưởng lớn tới môi trườngphóng xạ tại khu vực này
Hiện nay các công trình nghiên cứu, điều tra về hiện trạng môi trường phóng
xạ chủ yếu được thực hiện tại các khu vực có mỏ phóng xạ và mỏ có chứa phóng xạ
để đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường phóng xạ và khoanh định các khu vực nguyhiểm, góp phần cảnh báo tới người dân Một số đề tài về điều tra môi trường phóng
xạ được kể đến như:
+ Điều tra hiện trạng môi trường phóng xạ, khả năng ảnh hưởng và biệnpháp khắc phục trên một số mỏ phóng xạ, mỏ có chứa phóng xạ ở Lai Châu, CaoBằng và Quảng Nam tỷ lệ 1:25000” (Trần Bình Trọng, 2002);
+ Điều tra hiện trạng môi trường phóng xạ trên các mỏ Đông Pao, Thèn Sin Tam Đường tỉnh Lai Châu, Mường Hum tỉnh Lào Cai, Yên Phú tỉnh Yên Bái,Thanh Sơn tỉnh Phú Thọ, An Điềm, Ngọc Kinh - Sườn Giữa tỉnh Quảng Nam (TrầnBình Trọng, 2006) Đề án này đã xác định hiện trạng môi trường phóng xạ, khoanhđịnh ra các vùng không an toàn áp dụng cho những người lao động gián tiếp trongvùng tụ khoáng phóng xạ, vùng không an toàn áp dụng cho dân chúng nói chung vàđưa ra những so sánh cụ thể về môi trường phóng xạ tại các khu mỏ có chứa phóng
-xạ trên đồng thời đánh giá mức độ ô nhiễm phóng -xạ và tác động của chúng đếnmôi sinh
+ Điều tra chi tiết hiện trạng môi trường phóng xạ bản Dấu Cỏ, Xã ĐôngCửu, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ tỷ lệ 1:1.000, phục vụ quy hoạch dân cư và
Trang 15phát triển kinh tế xã hội khu vực (Vũ Văn Bích, 2006) Đề án đã tiến hành đo chitiết các thông số phổ gamma, tính toán suất liều chiếu, lấy mẫu và phân tích mẫu, từ
đó đã phân vùng ô nhiễm phóng xạ và ảnh hưởng của chúng tới môi trường và đờisống nhân sinh khu vực nghiên cứu
- Điều tra, xây dựng bản đồ phóng xạ trên toàn quốc nhằm cung cấp cơ sở dữliệu cho các công tác điều tra, đánh giá mức độ ô nhiễm phóng xạ Hiện nay đã thựchiện đo phóng xạ mặt đất hàng trăm diện tích ở các tỷ lệ khác nhau; điều tra môitrường phóng xạ 51 đô thị lớn Đặc biệt bản đồ phóng xạ tự nhiên Việt Nam (2006)
và bản đồ phông bức xạ tự nhiên Việt Nam tỷ lệ 1:1.000.000 (2011) đã được thànhlập
Các đề tài khoa học công nghệ, các đề án điều tra, nghiên cứu môi trường đãđược tiến hành đã thiết lập và làm sáng tỏ vai trò đóng góp liều chiếu xạ của cácthành phần môi trường phóng xạ và đưa ra phương pháp đánh giá từng thành phầnliều cụ thể, làm cơ sở chung để đánh giá mức liều chiếu xạ tự nhiên ở Việt Nam từ
đó khoanh định các khu vực không an toàn phóng xạ, nghiên cứu, đánh giá hiệntrạng và mức độ ô nhiễm phóng xạ tại các khu vực này, đưa ra các cảnh báo và đềxuất các biện pháp khắc phục để bảo vệ sức khoẻ cho cộng đồng dân cư và phục vụcông tác quy hoạch, phát triển kinh tế xã hội
Đối với khu vực nghiên cứu, hiện nay mới có một số đề tài nghiên cứu vềmôi trường phóng xạ tại đây như: “Điều tra hiện trạng môi trường phóng xạ trên các
mỏ Đông Pao, Thèn Sin - Tam Đường tỉnh Lai Châu, Mường Hum tỉnh Lào Cai,Yên Phú tỉnh Yên Bái, Thanh Sơn tỉnh Phú Thọ, An Điềm, Ngọc Kinh - Sườn Giữatỉnh Quảng Nam” (Trần Bình Trọng, 2006); “Điều tra chi tiết hiện trạng môi trườngphóng xạ bản Dấu Cỏ, Xã Đông Cửu, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ tỷ lệ 1:1.000,phục vụ quy hoạch dân cư và phát triển kinh tế xã hội khu vực”, (Vũ Văn Bích,2006) và “Nghiên cứu xây dựng quy trình công nghệ thành lập bộ bản đồ môitrường phóng xạ tự nhiên Áp dụng thử nghiệm trên địa bàn tỉnh Phú Thọ” Tuynhiên, các đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu nhằm xác định hiện trạng môi trườngphóng xạ, khoanh định các vùng ô nhiễm phóng xạ và ảnh hưởng của chúng tới môitrường và đời sống nhân sinh khu vực nghiên cứu chứ không đi sâu vào vấn đềnghiên cứu địa hóa các nguyên tố phóng xạ
Trang 161.3 Giới thiệu khái quát khu vực nghiên cứu
1.3.1 Đặc điểm tự nhiên
1.3.1.1 Vị trí địa lý
Khu vực nghiên cứu nằm ở xã Đông Cửu, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, có tọa
độ địa lý 21°01′31” vĩ độ Bắc, 105°04′40” kinh độ Đông Trong đó, khu vực nghiêncứu tập trung chủ yếu tại khu vực bản Dấu Cỏ với diện tích 2km2
1.3.1.2 Khí hậu
Khí hậu vùng nghiên cứu có hai mùa phân biệt rõ rệt:
- Mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 11, mùa này khí hậu nóng bức, nhiệt độ cókhi lên tới 35o÷ 37oC, mưa nhiều thường gây lũ lụt, cản trở đến giao thông và gâykhó khăn cho sản xuất và đời sống của dân cư
- Mùa khô: từ tháng 12 đến tháng 3 năm sau, khí hậu hanh khô, nhiệt độ caotrung bình từ 19o÷ 23oC, lượng mưa ít, đôi khi có đợt gió mùa nhiệt độ dưới 10oC và
có mưa phùn, mùa này khá thuận lợi cho công tác nghiên cứu địa chất môi trường
1.3.1.3 Thủy văn
Hình 2 Suối Bầu chảy qua thôn Hạ Thành
Khu vực nghiên cứu có hệ thống suối khá phát triển, trong đó suối Dấu vàsuối Cỏ là lớn hơn cả, suối Bầu chảy qua trung tâm thôn Hạ Thành (Hình 2), cácsuối này đều có hướng chảy từ tây nam sang đông bắc với lượng nước nhỏ Các
Trang 17suối nhỏ, chỉ có nước vào mùa mưa, cạn nước vào mùa khô Dân cư trong bản lấynước suối để canh tác, sinh hoạt và ăn uống chủ yếu dùng nước ngầm dưới chân đồi
và trong các khe cạn chảy ra
1.3.1.4 Địa hình
Địa hình khu vực nghiên cứu gồm hai phần khác biệt, ở phía bắc địa hìnhthấp, sườn thoải, phía nam địa hình đồi núi có độ cao hơn 500m, sườn dốc Nhìnchung địa hình khu vực này khá phức tạp, khó khăn cho việc phát triển kinh tế xãhội (Hình 3)
Hình 3 Thôn Hạ Thành (bản Dấu Cỏ) - Đông Cửu - Thanh Sơn - Phú Thọ 1.1.1.5 Động, thực vật
+ Thực vật: trong khu vực, thực vật nhìn chung vẫn được duy trì và bảo vệ
nên mức độ che phủ đối với địa hình là tương đối tốt Đất rừng trong khu vực đượcchia thành các dạng như sau:
- Rừng tự nhiên (rừng nguyên sinh): là rừng còn chưa bị xâm hại hoặc ít bị
sự tàn phá của con người, vẫn còn giữ được nguyên dạng hoang sơ Rừng rậm rạp,nhiều cây to và dây leo
Trang 18§ åi s¸ u Ngang Xãm Nh¾n
Xãm Ch¸ t Xãm Vãt Xãm Ngµn
B ¬ng Sinh
Xãm Mu Nói Nh· n Xãm HÑ
Xãm Vâng
Xãm C¸ y Xãm Chuèi
105ƒ 10'30'' 21ƒ 05'00''
105ƒ 00'00''
… †23
‹ˆ 04
‡ ‹ˆ 01 ‹ˆ 03 ‹ˆ 05 21ƒ
Trang 19- Rừng tái sinh và rừng trồng: là các vạt rừng mới được hồi sinh, cây cối
phát triển trở lại trên các diện tích nương rẫy cũ trước đây bỏ lâu năm không canhtác, trồng tỉa Trên những diện tích mà cây cối không mọc lại và đã trở thành đấttrống đồi trọc trước đây nay cũng đã được phủ xanh nhờ các dự án trồng rừng Khuvực nghiên cứu có sự đan xen giữa rừng tái sinh và rừng trồng, không còn diện tíchđất trống đồi trọc, mức độ che phủ khá tốt Trước đây, hiện tượng phá rừng làmnương rẫy là phổ biến nhưng đến nay đã hạn chế nhiều Những vạt rừng bị phátquang, dọn sạch quan sát được ngoài thực tế, thực chất là rừng trồng vừa khai thác
và đang chuẩn bị trồng mới
- Đất canh tác: chiếm một diện tích rất ít trong vùng, chủ yếu là vườn đồi,
một diện tích nhỏ dọc các khe suối trồng cây lương thực lúa, ngô, khoai
Thảm thực vật trong vùng được bảo vệ và phát triển Ngoài rừng tự nhiên,rừng tái sinh, tất cả các diện tích đất trống, đồi trọc trước đây nay đều được phủxanh bởi các rừng cây nguyên liệu giấy như keo, bồ đề, bạch đàn , mức độ che phủtương đối tốt
+ Động vật: trong khu vực nghiên cứu động vật hoang dã còn rất ít chủ yếu
là các loại động vật nhỏ như nhím, cáo do nạn săn trộm chưa ngăn chặn được
1.3.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội
1.3.2.1 Phân bố dân cư
Trong khu vực nghiên cứu dân cư phân bố không đồng đều, gồm các dân tộcMường, Kinh và người Dao Người dân trong vùng chủ yếu làm nông nghiệp, trồngrừng theo các dự án giao đất giao rừng Người Mường và người Kinh sống đan xenthành những làng bản quần tụ quanh các thung lũng, nhà ở chủ yếu là nhà xây lợpngói hoặc đổ mái bằng, nhà gỗ tooc xi láng nền hoặc nhà tạm tranh tre, nhà sàntruyền thống còn sót lại rất ít Điều kiện ăn ở vệ sinh có tiến bộ như tập quán nuôinhốt gia súc dưới gầm sàn đến nay không còn nữa , dân tộc Dao chiếm một tỷ lệrất nhỏ, sống tập trung thành làng nhỏ ở xóm Giấu Trình độ dân trí nói chung cònthấp, đặc biệt là người Dao
Nghề nghiệp chính của dân cư trong xã là sản xuất nông nghiệp Cây lươngthực chủ yếu là lúa, sắn, ngô, khoai, nhìn chung sản xuất lương thực chỉ mang tính
tự cung tự cấp, đời sống nhân dân còn khó khăn
1.3.2.2 Đời sống văn hóa, xã hội
Trang 20Trong khu vực nghiên cứu, sống văn hóa, xã hội của người dân đang trên đàphát triển Mạng lưới điện quốc gia đã về tới các thôn bản xa xôi, hẻo lánh, đời sốngtinh thần và trình độ dân trí cũng được nâng lên rõ rệt Mạng lưới y tế cũng đã đượcquan tâm đúng mức, tình hình sức khoẻ và bệnh tật của đồng bào các dân tộc trongvùng đều được theo dõi và chăm sóc thường xuyên tại các trạm y tế xã.
+ Tình hình bệnh tật thường gặp trong vùng: Theo kết quả thống kê một vài
năm gần đây, các bệnh mà người dân tại khu vực nghiên cứu hay mắc phải là cácbệnh về tiêu hóa, hô hấp, các bệnh về thần kinh, xương khớp, dị tật, sảy thai
1.3.2.3 Các hoạt động kinh tế
Các hoạt động khoáng sản tại khu vực nghiên cứu là không đáng kể, gần đây
có hoạt động khai thác quặng barit ở xóm Dọc, điểm khai thác nhỏ lẻ và không theoquy hoạch cụ thể nào
Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp hầu như không phát triển
Nguồn cung cấp nước chính phục vụ cho sản xuất và sinh họat trong vùngvẫn là nguồn nước tự nhiên như: sông, suối, giếng tự đào; mùa mưa nước thườngđục do bị xói lở, mùa khô thường ít nước Các dòng suối này chủ yếu chảy ra từnhững thân pegmatit có hàm lượng nguyên tố phóng xạ cao ví dụ như xóm Bầu,xóm Bái, xóm Quét
1.3.2.4 Giao thông
Mạng lưới giao thông trong khu vực nghiên cứu kém phát triển, các khu vựcdân cư nối với nhau bằng đường mòn nhỏ, hẹp, địa hình phân cắt Do vậy việc đi lạikhó khăn, cản trở cho việc giao lưu với các khu vực khác
1.3.3 Đặc điểm địa chất - khoáng sản
1.3.3.1 Địa tầng
Theo báo cáo địa chất khoáng sản nhóm tờ Thanh Sơn - Thanh Thuỷ tỷ lệ1:50.000 của Viện Địa chất và Khoáng sản, vùng nghiên cứu có các phân vị địa tầngnhư sau:
- Giới Proterozoi - Hệ tầng Suối Chiềng - Phân hệ tầng trên (PP1sc2): Phân bốdiện rộng, với diện lộ khoảng 0,9 km2 ở trung tâm vùng nghiên cứu, thành phần chủyếu là gneis biotit, plagiogneis biotit, gneis biotit có horblen và amphibolit chiếmnhiều hơn
Suất liều bức xạ gamma 0,26 ÷ 0,68µSv/h, trung bình 0,34µSv/h
Trang 21- Giới Proterozoi - Hệ tầng Suối Làng - Phân hệ tầng dưới (PP1sl1): Các đácủa phân hệ tầng dưới phân bố ở trung tâm khu vực nghiên cứu, với diện tíchkhoảng 1,1 km2 Thành phần chủ yếu là đá phiến biotit - granit, đá phiến hai mica,granit bị migmatit hoá.
Suất liều bức xạ gamma 0,20 ÷ 0,70µSv/h, các dị thường có cường độ phóng
xạ từ 4,00 đến 7,5µSv/h
- Giới Proterozoi - Hệ tầng Suối Làng - Phân hệ tầng trên (PP1sl2): Phân bố ởphía Nam khu vực với diện tích nhỏ (0,009km2) Thành phần chủ yếu là đá phiếnhai mica, một số nơi ở phần thấp có chứa granat hoặc graphit - granat
Suất liều bức xạ gamma từ 0,26 ÷ 0,68µSv/h, trung bình 0,34µSv/h
- Giới Kainozoi – Hệ Đệ tứ (Q): chủ yếu phân bố dọc theo suối Giàu với diệntích không đáng kể Thành phần chủ yếu là cát, bột, sỏi, sét
Ngoài ra trong diện tích nghiên cứu còn có đá làm vật liệu xây dựng và caolanh
Trang 221.3.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới môi trường phóng xạ khu vực nghiên cứu
1.3.4.1 Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên tới môi trường phóng xạ
Các yếu tố địa hình, địa mạo, mạng lưới sông suối, khí hậu và mức độ chephủ của thảm thực vật có ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát tán các nguyên tố phóng
xạ vào môi trường khác nhau như nước, không khí, đất, trầm tích và động thực vật
a Ảnh hưởng địa hình địa mạo tới môi trường phóng xạ
Các nguyên tố phóng xạ trong các mỏ, điểm quặng dưới tác dụng của điềukiện tự nhiên bị phá huỷ và phát tán vào môi trường đất Địa hình là một yếu tốđóng vai trò quan trọng trong quá trình di chuyển và phát tán chất phóng xạ vào môitrường Địa hình bị phân cắt mạnh, thì khả năng phát tán của chúng ra môi trườngxung quanh càng lớn Trong khu vực nghiên cứu các dải quặng phóng xạ và cácthân pegmatit chứa các nguyên tố phóng xạ cao (U, Th, K) nằm ngay gần bề mặt(với lớp phủ mỏng 0,5 – 3m) hoặc xuất lộ ngay trên bề mặt địa hình Đây là điềukiện rất thuận lợi cho quá trình phong hoá, bào mòn, phá huỷ các chất phóng xạ,làm cho chúng bị vỡ vụn, di chuyển phát tán ra xa Sự phát tán cơ học phụ thuộc rấtnhiều yếu tố: thời gian, không gian, địa hình, địa mạo và thảm thực vật
b Ảnh hưởng của mạng lưới thủy văn tới môi trường phóng xạ
Nước là môi trường thuận lợi cho sự phát tán các nguyên tố phóng xạ Khidòng nước chảy qua thân quặng hay đới khoáng hóa sẽ hoà tan các nguyên tố khôngbền vững trong đó có các nguyên tố phóng xạ và mang đi dưới dạng ion, gặp điềukiện thuận lợi chúng phát tán các chất phóng xạ xuống vùng hạ lưu của dòng chảygây ra một diện tích ô nhiễm khá lớn từ vị trí mỏ, điểm quặng tới hạ lưu của dòngchảy
Trong khu vực nghiên cứu, mạng lưới các suối và các mạch nước ngầm kháphát triển Chúng đóng một vai trò quan trọng trong việc phát tán các nguyên tốphóng xạ vào môi trường Nước mặt và nước ngầm chảy qua các khu dị thường, cácthân quặng phóng xạ làm bào xói, hoà tan các nguyên tố phóng xạ, khí phóng xạ,vận chuyển và phát tán các chất phóng xạ đi xa
c Ảnh hưởng của mạng không khí, khí hậu tới môi trường phóng xạ
+ Ảnh hưởng của khí hậu
Như đã nêu trên khí hậu vùng nghiên cứu được chia thành 2 mùa: Mùa mưathường kéo dài từ tháng 4 đến tháng 11, thời tiết nóng bức thường gây ra lũ lụt, sạt
lở, đóng vai trò quan trọng trong việc phát tán các nguyên tố phóng xạ trong môi
Trang 23trường cơ học Mùa khô thường ngắn từ tháng 12 đến tháng 3 thời tiết hanh khô,hay có gió mùa thổi mạnh cũng góp phần phát tán các khí phóng xạ xâm nhập vàonhà ở hoặc đi xa hơn.
+ Ảnh hưởng của không khí
Các khí phóng xạ gồm radon và thoron được tạo ra trong quá trình phân rãcủa urani và thori Các khí phóng xạ này tồn tại trong không khí, trong nước, trongđất, trong các điều kiện tích tụ khí như: nước ngầm, nước giếng, các lỗ hổng trongđất, các công trình dân sự làm tại các vị trí khuất gió, hệ thống thông gió kém đềutạo điều kiện cho quá trình tích tụ các loại khí phóng xạ Vùng này việc lưu thôngkhông khí rất kém do bị che chắn bởi địa hình đồi núi, do vậy mức độ ảnh hưởngcủa môi trường không khí đến đời sống dân sinh là khá lớn
d Ảnh hưởng của thảm thực vật tới môi trường phóng xạ
Trong khu vực nghiên cứu, ngoài rừng tự nhiên, rừng tái sinh, các diện tíchđất trống, đồi trọc trước đây, nay đều được phủ xanh bởi các rừng cây nguyên liệugiấy như keo, bồ đề, bạch đàn mức độ che phủ trong vùng điều tra tương đối tốt
do vậy đã giảm thiểu phần nào mức độ phát tán ô nhiễm chất phóng xạ vào môitrường
1.3.4.2 Ảnh hưởng của hoạt động kinh tế - xã hội tới môi trường phóng xạ
a Hoạt động khai thác khoáng sản
Hoạt động khai thác khoáng sản tại khu vực nghiên cứu là không đáng kể,hiện nay chỉ có một số điểm khai thác quặng barit ở xóm Dọc Tuy nhiên, việc khaithác chủ yếu là thủ công, không tuân thủ các quy tắc về vệ sinh công nghiệp và antoàn phóng xạ, các bãi thải tràn lan ra sông suối, đây là nguyên nhân gây phát táncác chất phóng xạ
Việc khai thác khoáng sản trong vùng nếu không có quy hoạch tổng thể tốtmức độ ô nhiễm phóng xạ càng cao, làm mất đất rừng hoặc đất canh tác, gây ra sạt
lở và tai biến địa chất Bụi, chất thải các loại độc hại trong đó có bụi, chất thảiphóng xạ sẽ tác động không ngừng tới môi trường đất, nước, không khí, phát tán đi
xa gây ô nhiễm môi trường xung quanh
b Hoạt động sản xuất nông nghiệp
Trong khu vực nghiên cứu, người dân vẫn trồng ngô, lúa, sắn, cây chè ngaytrên các thân pegmatit Bằng việc đào bới, cầy xới, làm thủy lợi nhỏ để trồng trọtdiễn ra nhiều năm đã làm tăng thêm mức độ ô nhiễm phóng xạ, phát tán chất phóng
Trang 24xạ đi xa, đặc biệt nguy hiểm hơn, việc trồng trọt các cây lương thực trực tiếp trêncác thân pegmatit chứa phóng xạ sẽ làm cho các cây lương thực trên bị nhiễmphóng xạ.
c Hoạt động xã hội
Trong khu vực nghiên cứu còn nhiều tập quán cũ như việc sinh hoạt, vệ sinhmôi trường còn chưa được chú ý, chưa hiểu biết về độc hại phóng xạ Trong vùnghiện tại chưa có công trình nước sạch nông thôn loại vừa và nhỏ, nên việc sử dụngnguồn nước sinh hoạt của người dân là sử dụng các nguồn nước như sông, suối,giếng, các điểm nước xuất lộ ngay tại các thân pegmatit, các dải dị thường phóngxạ , nên có nguy cơ nhiễm chất phóng xạ theo con đường tiêu hóa
1.3.4.3 Ảnh hưởng của đặc điểm địa chất khoáng sản tới môi trường phóng xạ
a Ảnh hưởng của đặc điểm địa chất tới môi trường phóng xạ
Trong khu vực nghiên cứu gồm nhiều loại đá khác nhau, nhưng cần đặc biệtquan tâm đến diện tích phân bố các đá có cường độ phóng xạ cao thuộc hệ tầngSuối Chiềng, hệ tầng Suối Làng và các khối xâm nhập thuộc phức hệ Bảo Hà Các
đá này sau khi bị phong hóa các nguyên tố phóng xạ bị hòa tan, phát tán vào môitrường nước, không khí, đất, xâm nhập vào các cây lương thực
b Ảnh hưởng của khoáng sản tới môi trường phóng xạ
Trong vùng điều tra có nhiều loại hình khoáng sản khác nhau, hầu hết cácloại khoáng sản này chưa được điều tra, đánh giá
Các thân quặng phóng xạ (thori), các thân pegmatit là những đối tượng chủyếu tạo nên môi trường phóng xạ cao và ảnh hưởng đến môi trường sống trong khuvực Thanh Sơn Qua thu thập các tài liệu cũ, kết hợp với công tác đo đạc thực địaqua các đề tài nghiên cứu cho thấy khu vực xóm Bầu, xóm Bư, bản Dấu Cỏ xãĐông Cửu, có các thành phần môi trường phóng xạ cao đến rất cao, một số thànhphần vượt tiêu chuẩn cho phép về môi trường phóng xạ
Đối với các thân quặng barit trong vùng, qua kết quả điều tra nghiên cứu chothấy thành phần môi trường phóng xạ trong chúng ở mức bình thường Điều đó chothấy các hoạt động khoáng sản đối với các loại quặng nêu trên là ít ảnh hưởng đếnmôi trường phóng xạ
Trang 25CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp tổng hợp, kế thừa tài liệu
Đây là phương pháp tổng hợp và phân tích các tài liệu có sẵn, các số liệuthống kê, từ đó kiểm tra tính chính xác và chắt lọc các thông tin có liên quan đếnnội dung nghiên cứu của luận văn, trong đó tập trung vào các vấn đề: đặc điểm địahóa phóng xạ các nguyên tố U, Th, K; đặc điểm địa chất vùng nghiên cứu; đặc điểmquặng hóa; trường phóng xạ và cường độ phóng xạ của các loại đất đá có mặt trongkhu vực nghiên cứu Các báo cáo này được thu thập từ các nguồn:
- Các báo cáo tổng kết đề tài, bản đồ và số liệu của các dự án, chương trìnhnghiên cứu có liên quan đến khu vực nghiên cứu được lưu trữ tại thư viện và các cơquan chủ trì
- Các báo cáo hiện trạng môi trường, bản đồ hiện trạng và quy hoạch, kếhoạch phát triển, thống kê số liệu của toàn tỉnh…
- Các nguồn tài liệu liên quan khác: sách, tạp chí chuyên ngành, mạnginternet…
Phương pháp tổng hợp, kế thừa các tài liệu, số liệu đo đạc của các đề tài, đề
án, các công trình nghiên cứu môi trường phóng xạ được sử dụng trong quá trìnhthực hiện luận văn nhằm đưa ra các khái niệm tổng quan về môi trường phóng xạ,ảnh hưởng của các nhóm mỏ có chứa phóng xạ tới hiện trạng môi trường phóng xạcủa khu vực, mối liên quan của hàm lượng các nguyên tố phóng xạ với môi trườngđịa chất và sự phát tán các chất ô nhiễm phóng xạ trong môi trường
2.2 Phương pháp đo phổ gamma
Phương pháp phổ gamma để xác định hàm lượng của urani, thori, kali trongđất, đá và các dị thường phóng xạ nhằm mục đích xác định sự tồn tại, phát tán củacác nguyên tố phóng xạ trong dị thường phóng xạ trong diện tích điều tra
Đo phổ gamma đã tiến hành đồng thời với các mặt cắt nghiên cứu đặc trưng.Tại khu vực nghiên cứu tiến hành đo 12 tuyến với khoảng cách 20m/điểm trên mỗituyến (Hình 5) Tại mỗi điểm đo 3 giá trị, thời gian đo 100s
Máy đo phổ gamma sử dụng là GAD-6 Trước khi đi thực địa, các máy đềuđược tiến hành kiểm chuẩn tại phòng kiểm định máy địa vật lý - Liên đoàn Vật lýĐịa chất Trong quá trình đo đạc hàng ngày, trước và sau ngày làm việc, tiến hành
Trang 26đo tại điểm kiểm tra cỏc số liệu phụng, mẫu TS-5, US-2 để đỏnh giỏ sự ổn định củamỏy.
Cỏc kết quả đo được thực hiện bởi Liờn đoàn Địa chất Xạ - Hiếm
Khu vực nghiên cứu
Ranh giớ i địa chất
Tuyến đo phổ gamma
T8a T9a T5a
T4 T12 T6a
T48 T56
21° 00'41"
25 800
25 200
25 400
25 600
25 000
105°04'20" 21° 02'01"
24 000
24 200
24 400
24 600
24 800
23 600
23 800
Hỡnh 5 Sơ đồ tuyến đo phổ gamma
2.3 Phương phỏp lấy, gia cụng và phõn tớch mẫu
2.3.1 Mẫu nước
a) Lấy mẫu
Trang 27Mẫu nước được lấy ở cỏc dũng suối, cỏc điểm xuất lộ nước, cỏc giếng đào,theo hướng phỏt tỏn cỏc chất phúng xạ trong nguồn nước, để đỏnh giỏ mức độ ảnhhưởng của mụi trường phúng xạ đối với cỏc hộ gia đỡnh đang sử dụng, ăn uống sinhhoạt (Hỡnh 6).
336.0
xóm Dấu Khu Lũng đày200
30 0
25 0
250
341.8 286.0
242.0 250
Suối B
Su
Dấu
Suối Cỏ
T.80
Đ ờng đồng mức và giá trị (m)
Khu vực nghiên cứu
Ranh giớ i địa chất
25 200
25 400
25 600
25 000
105°04'20" 21° 02'01"
24 000
24 800
24 400
24 600
24 200
23 600
23 800
07 200
07 000
21° 00'41"
MN01
MN06
MN08
MN40 MN41
MN11
MN23
Hỡnh 6 Sơ đồ vị trớ lấy mẫu nước
Mẫu được lấy ở độ sõu 0,2m, đúng vào can nhựa 2 lớt sau khi được trỏng rửasạch bằng nước tại điểm lấy mẫu, ghi số hiệu, vị trớ lấy mẫu được định vị trờn bản
đồ bằng mỏy GPS
Trang 28Số lượng mẫu nước: 22 mẫu
b) Gia công: Các mẫu nước lấy về được tiến hành đo xác định nồng độ Rn,
Tn ngay trong vòng 48 giờ, từ đó lựa chọn một số mẫu lấy về phân tích các chỉ tiêunước uống Các mẫu lấy về đo tổng hoạt độ α, β đã được axit hoá (HNO3) với nồng
độ 0,3% để chống kết tủa Thể tích mẫu nước đã lấy là 2 lít và đựng trong can nhựa
c) Phân tích: Phân tích tổng hoạt độ α, β bằng thiết bị UMφ- 2000 của Liên
Xô (USSR) theo tiêu chuẩn ISO - 9696 - 1992 (E) và ISO 9697 - 1992 (E)
2.3.2 Mẫu đất (rãnh điểm)
a) Lấy mẫu: Mẫu đất được ưu tiên lấy ở các vị trí lấy mẫu thực vật như: thóc,sắn, ngô (Hình 7) Diện tích lấy mẫu là (2,0 x 2,0)m, khoảng cách các điểm là 0,5m,
độ sâu lấy mẫu 15cm trong lớp đất trồng Trọng lượng mẫu từ 2-3 kg
b) Gia công: Mẫu đem phơi khô, nghiền nhỏ ở kích thước 0,74 mm, trộn chia
và đóng gói lưu một nửa còn lại gửi phân tích 300 gam
c) Phân tích: Mẫu đất được gửi phân tích 17 mẫu bằng phương pháp phổ đakênh, thiết bị đo: Hệ phổ kế gamma phân giải cao của hãng CANBERRA - Canadatại Trung tâm Công nghệ Xử lý Môi trường - Bộ Tư lệnh Hoá học
2.3.3 Mẫu thực vật
a) Lấy mẫu: Được lấy ở một số cây lương thực chủ yếu trồng trên thânpegmatit hoặc lân cận các thân pegmatit như lúa (hạt), sắn (củ), đây là lương thựcchủ yếu của dân cư trong bản đang sử dụng
b) Gia công: Mẫu sắn khi lấy được rửa sạch, sau khi bóc vỏ, rửa sạch bằngnước tại địa phương rồi mới gia công: thái mỏng phơi khô Các mẫu được gửi vàgia công tại phòng thí nghiệm bằng cách: cân trọng lượng, sấy khô ở nhiệt độ 1050Ctrong thời gian 48 giờ, cân trọng lượng khô, xác định độ ẩm Sau đó mẫu được nung
ở nhiệt độ dưới 4500C sau 48 giờ để mẫu được hoá tro hoàn toàn Cân trọng lượngtro, tính hệ số tro hoá và phân tích
c) Phân tích: Phân tích 15 mẫu Để xác định đầy đủ sự có mặt của cácnguyên tố kali, urani, thori trong thực vật, sử dụng phương pháp phân tích phổ α
phông thấp phân tích các chỉ tiêu U238, Th232, Th228, K40, Co60, Cs137, Ra226
Thiết bị đo phổ gamma đa kênh detector Ge siêu tinh khiết model Digidart
-10, tại Trung tâm Công nghệ Xử lý Môi trường - Bộ Tư lệnh Hoá học
Trang 2923 600
23 800
25 400
25 600
25 800
105°04'20" 21° 02'01"
24 400
24 600
24 200
25 200
24 800
25 000
21° 00'41" 105°04'20"
MD01 MD02 MD09
Trang 30Bảng 1 Vị trí lấy mẫu cây lương thực
mẫu
Loại mẫu
2.4 Phương pháp xử lý tài liệu
Phương pháp mô hình hóa: Thành lập bản đồ, sơ đồ địa chất môi trường;
chồng chập bản đồ môi trường: trên cơ sở các số liệu về địa chất (đất đá, quặnghoá…) và các số liệu về môi trường (số liệu đo phổ gamma, kết quả phân tích mẫuđất, nước, mẫu thực vật…) tiến hành thành lập các loại bản đồ, sơ đồ địa chất môitrường dựa vào các tiêu chí thành lập bản đồ và các tiêu chuẩn về môi trường đểthành lập sơ đồ, bản đồ thành phần sử dụng công cụ GIS
Thành lập mặt cắt địa chất môi trường: trên cơ sở bản đồ/sơ đồ địa chất môitrường và kết quả nghiên cứu chi tiết trên mặt cắt các tuyến đo phổ gamma của khuvực nghiên cứu, tiến hành thành lập các mặt cắt địa chất môi trường để có thể cụ thểhoá sự biến động của các nguyên tố phóng xạ trên nền địa chất
Trang 31Các kết quả đo đạc thực địa và kết quả phân tích mẫu thu về sau khi đánh giá
độ chính xác, tin cậy sẽ tiến hành phân tích, luận giải Các đại lượng nghiên cứuđược tính toán chuyển đổi về đơn vị chuẩn quốc tế theo bảng 2
Bảng 2 Chuyển đổi các đơn vị đo về Siver (Sv)
Nguyên tố Đơn vị
hàm lượng
Quy đổi sang đơn vị hoạt độ (Bq/Kg)
Hệ số liều xâm nhập từ không khí (Sv/Bq)
Hệ số liều xâm nhập từ ăn uống (Sv/Bq)
Đối với mẫu đất: Tính toán hoạt độ phóng xạ trong mẫu đất, đá (A) theo
công thức:
A = ARa + 1,3ATh + 0,085AK≤ 370 (Bq/kg)Với ARa, ATh, AK là hoạt độ của các nguyên tố Ra, Th, K (Bq/kg)
Các công thức trên được tính và áp dụng tiêu chuẩn bức xạ Liên Bang Nga – NRB
Trang 32CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 3.1 Mối quan hệ giữa các nguyên tố U, Th, K với môi trường địa chất khu vực nghiên cứu
3.1.1 Đặc trưng hàm lượng phổ gamma trên các thành tạo địa chất
Kết quả nghiên cứu hàm lượng các nguyên tố phóng xạ trên các thành tạo địachất được tổng hợp tại bảng 3 Kết quả nghiên cứu cho thấy:
+ Hàm lượng kali trung bình phân bố trong các đá thuộc phức hệ Bảo Hà làlớn nhất (1,895 %) và nhỏ nhất trong các đá thuộc hệ tầng Suối Làng (1,202%)
+ Hàm lượng urani lớn nhất trong các đá của hệ tầng Suối Chiềng là 93,294ppm, hệ tầng Suối Làng là 36,075ppm và phức hệ Bảo Hà là 44,147ppm Hàmlượng urani trung bình lần lượt là 22,643 (hệ tầng Suối Chiềng); 18,822 (hệ tầngSuối Làng) và 22,167 (phức hệ Bảo Hà) Như vậy, có thể thấy trong khu vực nghiêncứu hàm lượng urani tập trung chủ yếu trong các đá của hệ tầng Suối Chiềng
+ Hàm lượng thori lớn nhất trong các đá của hệ tầng Suối Chiềng là 315,48ppm, hệ tầng Suối Làng là 146,72ppm, phức hệ Bảo Hà là 135,32ppm Hàm lượngthori trung bình trong các hệ tầng Suối Chiềng, Suối Làng và phức hệ Bảo Hà lầnlượt là 77,126; 61,01 và 72,45 Như vậy, có thể thấy trong khu vực nghiên cứu hàmlượng thori tập trung chủ yếu trong các đá của hệ tầng Suối Chiềng
Bảng 3 Thống kê hàm lượng các nguyên tố U, Th, K trên các thành tạo địa chất
TT Thành tạo địa chất
Trung bình
Nhỏ nhất
Lớn nhất
Trung bình
Nhỏ nhất
Lớn nhất
Trung bình
Nhỏ nhất
Lớn nhất
Trang 333.1.2 Sự biến đổi hàm lượng các nguyên tố U, Th, K theo không gian
Để nghiên cứu sự biến đổi hàm lượng các nguyên tố urani, thori, kali trên cácloại đất đá theo không gian trong khu vực nghiên cứu (thôn Hạ Thành), học viêntiến hành thành lập các sơ đồ hàm lượng các nguyên tố U, Th, K trên các mặt cắtđặc trưng của khu vực nghiên cứu như sau:
3 4
Hình 8 Sự biến đổi không gian hàm lượng các nguyên tố U, Th, K theo mặt cắt T.55
Qua hình 8 cho thấy:
+ Hàm lượng thori biến đổi khá đều trên toàn tuyến và có sự tăng cao từ vịtrí 680 - 800m và đột biến từ vị trí từ 700 - 760m có hàm lượng thori đạt 187,4ppm(vị trí thân pegmatit)
Trang 34+ Hàm lượng urani biến đổi khá đều trên toàn tuyến và tăng cao tại khoảng
700 - 740m với giá trị cực đại đạt 67,11 ppm (vị trí thân pegmatit)
+ Hàm lượng kali trên tuyến có sự thay đổi đáng kể với hàm lượng thay đổi
từ 0,023 ÷ 4,18% Đáng chú ý khi chuyển từ các đất đá của phân hệ tầng dưới - Hệtầng Suối Làng sang các đất đá của hệ tầng Suối Chiềng hàm lượng kali có sự tăngcao đột biến
240 280 320
200 800(m)
HÖ tÇng Suèi ChiÒng - Ph©n hÖ tÇng trªn
HÖ tÇng Suèi Lµng - Ph©n hÖ tÇng d í i
Th©n pegmatit
Th©n pegmatit
Hµm l î ng Urani (ppm) Hµm l î ng Thori (ppm)
Hình 9 Sự biến đổi không gian hàm lượng các nguyên tố U, Th, K theo mặt cắt T.51
Qua hình 9 cho thấy:
+ Hàm lượng thori biến đổi khá đều trên toàn tuyến với hàm lượng trungbình đạt 72,6 ppm và có sự tăng cao ở 2 vị trí có thân pegmatit: vị trí 200m đến
Trang 35240m (hàm lượng thori từ 105,45 ÷ 146,72ppm), vị trí 680m đến 740m (hàm lượngthori từ 101,8 ÷ 196,29 ppm).
+ Hàm lượng urani biến đổi khá đều trên toàn tuyến với giá trị trung bình đạt22,6 ppm và tăng cao tại 2 vị trí có thân quặng pegmatite: vị trí 200m đến 240m(hàm lượng urani từ 27,45 ÷ 35,43 ppm), vị trí 680m đến 740m (hàm lượng urani từ36,65 ÷ 62,01ppm)
+ Hàm lượng kali trên tuyến có sự thay đổi đáng kể với hàm lượng thay đổi
từ 0,023 ÷ 4,06% Đáng chú ý khi chuyển từ các đất đá của phân hệ tầng dưới - Hệtầng Suối Làng sang các đất đá của hệ tầng Suối Chiềng hàm lượng kali có sự tăngcao đột biến
Hµm l î ng Urani (ppm)
Th©n pegmatit
400 600 200
Th©n pegmatit
1 2
5
800800 (m)0600
Trang 36Từ sơ đồ hình 10 có thể thấy:
+ Hàm lượng thori biến đổi khá đều trên toàn tuyến (trung bình 64,27ppm)
và tăng cao tại 2 vị trí: từ 200m đến 260m hàm lượng thori từ 79,12 ÷ 122,17ppm;
vị trí 680m đến 720m hàm lượng thori từ 128,48 ÷ 168,45ppm Đây là 2 vị trí tươngứng với các thân pegmatit trên bản đồ
+ Hàm lượng urani có giá trị trung bình là 21,97ppm, tăng cao đột biến tại 2
vị trí tương ứng với các thân pegmatit: vị trí 220m đến 260m (hàm lượng uran từ32,07ppm đến 35,03ppm), vị trí 680m đến 740m (hàm lượng uran từ 38,10 ppm đến66,55ppm)
+ Hàm lượng kali trên tuyến có hàm lượng thay đổi từ 0,027 ÷ 4,73% Đặcbiệt hàm lượng kali tăng cao đột biến khi chuyển từ các đất đá của hệ tầng SuốiLàng sang các đất đá của hệ tầng Suối Chiềng
3.1.2.4 Mặt cắt tuyến 13a
Tuyến T.13a được tiến hành đo phổ với chiều dài là 350m (26 điểm đo), mặtcắt T.13a cắt qua phân hệ tầng trên – Hệ tầng Suối Chiềng và 1 thân pegmatit cóchứa phóng xạ (Hình 11)
Theo sơ đồ hình 11 có thể thấy:
+ Hàm lượng thori đạt giá trị trung bình là 77,89ppm, biến đổi khá đều trêntoàn tuyến, tăng cao đột biến tại vị trí 230m đến 270m (hàm lượng thori từ 113,58 ÷133,30ppm), tương ứng với vị trí thân pegmatite trên mặt cắt địa hình
+ Hàm lượng urani tăng dần từ đầu tuyến và đạt giá trị lớn nhất tại vị trí thânpegmatit (từ vị trí 230m đến 260m, hàm lượng urani từ 33,99 đến 68,27ppm)
+ Hàm lượng kali biến đổi không đều trên mặt cắt tuyến, giá trị kali thay đổi
từ 0,21 ÷ 3,46%, trung bình đạt 1,88%
Trang 37180 200 220 260
(m)
Hµm l î ng Thori (ppm) Hµm l î ng Urani (ppm)
HÖ tÇng Suèi ChiÒng - Ph©n hÖ tÇng trªn
Hµm l î ng Kali (%)
Th©n pegmatit
200
200 150
Theo sơ đồ hình 12 có thể thấy:
+ Hàm lượng thori đạt giá trị trung bình là 74,16ppm, tăng dần từ vị trí đầutuyến, đạt giá trị lớn nhất tại vị trí 240m đến 270m (hàm lượng thori từ 105,67 ÷247,53ppm), tương ứng với vị trí thân pegmatit trên mặt cắt địa hình và giảm dần vềphía cuối tuyến
+ Hàm lượng urani tăng dần từ đầu tuyến, đạt giá trị lớn nhất tại vị trí thânpegmatit (từ vị trí 240m đến 270m, hàm lượng urani từ 32,49 ÷ 56,27ppm), giảmdần về phía cuối tuyến Giá trị trung bình của urani tại tuyến này đạt 22,23ppm
Trang 38+ Hàm lượng kali biến đổi không đều trên mặt cắt tuyến, giá trị kali thay đổi
từ 0,019 ÷ 3,87%, trung bình đạt 1,46%
350 180 200 220 240
HÖ tÇng Suèi ChiÒng - Ph©n hÖ tÇng trªn
250
Th©n pegmatit
Từ sơ đồ hình 13 có thể thấy:
+ Hàm lượng thori biến đổi khá đều trên toàn tuyến với hàm lượng trungbình đạt 74,16 ppm và có sự tăng cao ở vị trí có thân pegmatit (hàm lượng thori từ151,64 ÷ 157,53ppm)
+ Hàm lượng urani biến đổi khá đều trên toàn tuyến với giá trị trung bình đạt18,74 ppm và tăng cao tại vị trí có thân quặng pegmatit (hàm lượng urani từ 24,84÷29,52 ppm)
+ Hàm lượng kali trên tuyến thay đổi từ 0,04 ÷ 2,26% Hàm lượng kali trungbình tại tuyến này đạt 0,83%
Trang 39Hµm l î ng Thori (ppm)
180 200 220
Th©n pegmatit
200 0
150 100
1.5 2 2.5
1 0 0.5
Theo sơ đồ hình 14 có thể thấy:
+ Hàm lượng thori biến đổi khá đồng đều trên toàn tuyến, giá trị trung bìnhcủa thori tại tuyến này đạt 68,24ppm Tuy nhiên có một số điểm có giá trị thori tăngcao là điểm tại vị trí 220m (hàm lượng thori là 233,43ppm) và vị trí từ 460m đến500m (hàm lượng thori từ 99,89 đến 315,48ppm) Đây là các vị trí nằm dưới chânđồi có chứa các thân pegmatit
+ Hàm lượng urani từ 2,84÷ 60,4ppm, trung bình 18,54ppm Hàm lượngurani đạt giá trị cao tại vị trí từ 180m đến 220m (hàm lượng urani từ 29,00÷35,61ppm) và vị trí từ 460m đến 500m (hàm lượng urani từ 35,43 ÷ 60,4ppm)
+ Hàm lượng kali trên tuyến có sự thay đổi đáng kể với hàm lượng thay đổi
từ 0,012 ÷ 4,23%, trung bình 1,32%