Vì vậy để hình thành những kĩ năng tự phục vụ cho trẻ chỉ là những bước đầu giúp trẻ các kĩ năng như: Biết về bản thân mình, mạnh dạn tự tin, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tự phục vụ bản th
Trang 1STT NỘI DUNG TRANG
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 3 -> 4 2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 6
2.3.1 Giải pháp 1 : Cô giáo phải luôn là tấm gương sáng để trẻ
2.3.2 Giải pháp 2 : Hướng dẫn và rèn luyện cho trẻ những kĩ
2.3.3 Giải pháp 3 : Dạy trẻ các kĩ năng tự phục vụ qua các hoạt
2.4 Hiệu quả một số giải pháp giúp trẻ 3-4 tuổi có kĩ năng tự
phục vụ cho bản thân ở trường mầm non Nguyệt Ấn, Huyện
Ngọc lặc
13->14
Trang 21 Mở đầu 1.1 Lí do chọn đề tài
Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai, là niềm tin hạnh phúc, là niềm tự hào của mỗi gia đình, của đất nước Trẻ thơ thật hồn nhiên, thơ ngây trong sáng, là những mầm non tương lai của đất nước , Đất nước có giàu mạnh, phồn vinh hay không là nhờ vào thế hệ trẻ Chính vì vậy phải chăm sóc giáo dục trẻ thật tốt ngay từ khi trẻ ở độ tuổi mầm non Ở lứa tuổi này tâm hồn trẻ rất thơ ngây hồn nhiên như trang giấy trắng, mọi hoạt động và vui chơi trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non đều đem lại cho trẻ những điều kỳ lạ, thần tiên
Người giáo viên mầm non ngoài việc hướng dẫn cho trẻ vui chơi, cho ăn, cho ngủ, giáo dục trẻ trở thành những đứa con ngoan, lễ phép thôi chưa đủ mà người giáo viên phải trang bị cho trẻ những kiến thức ban đầu, đặc biệt là rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mầm non đã và đang là một nhiệm vụ không thiếu trong công tác giáo dục mầm non, vấn đề này là vấn đề then chốt, là nền móng để phát huy tối đa hiệu quả giáo dục Việc rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục nhằm hình thành phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ
Rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ là giáo dục cách sống tích cực, xây dựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực giúp trẻ
có được những nhận thức, kiến thức, hành vi, thái độ và kĩ năng thích hợp Chính trường mầm non và gia đình là môi trường rèn luyện tốt nhất, giáo viên mầm non và cha mẹ là những người hướng dẫn tốt nhất cho trẻ
Đối với trẻ mầm non nói chung và đối với trẻ 3-4 tuổi nói riêng khả năng tiếp thu, nhận thức của trẻ còn nhiều hạn chế, trẻ dễ nhớ mau quên và hay hành động theo ý muốn Vì vậy để hình thành những kĩ năng tự phục vụ cho trẻ chỉ là những bước đầu giúp trẻ các kĩ năng như: Biết về bản thân mình, mạnh dạn tự tin, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tự phục vụ bản thân, biết hợp tác chơi với các bạn,
kĩ năng thích nghi với môi trường, với cuộc sống thế giới xung quanh cho trẻ thì
cô giáo chính là người giữ vai trò và nhiệm vụ quan trọng cũng như bước đầu giúp trẻ có kĩ năng, cô giáo cần nhẹ nhàng, linh hoạt, sáng tạo, lồng ghép các hoạt động để truyền thụ các kĩ năng cho trẻ
Bên cạnh đó mỗi một đứa trẻ ngay từ khi ra đời đã là một cá thể độc lập,
có cá tính và những mong muốn độc lập của riêng mình “Bố mẹ sinh con trời
sinh tính” Gia đình và giáo viên phải khéo léo việc áp dụng các biện pháp giáo
dục trẻ phù hợp với mục tiêu giảng dạy đòi hỏi phải có sự linh hoạt và mềm dẻo phù hợp với khả năng cũng như hứng thú của trẻ Đó là cốt trong giáo dục để trẻ
có được kĩ năng và thói quen tự phục vụ tốt Vì vậy ngoài việc nâng cao tính tự giác, tự lập, trẻ còn tạo dựng được tinh thần tập thể biết quan tâm giúp đỡ những người xung quanh Đó có thể là những hành động nhỏ trẻ có thể hỗ trợ bạn bè trong giờ học hay giờ hoạt động vui chơi, tạo điều kiện để trẻ học những kĩ năng sống vì những trải nghiệm sẽ giúp trẻ thích ứng nhanh với môi trường xung quanh, phát triển tính nhanh nhẹn, khả năng tư duy, ý thức tự giác và tinh thần tập thể
Trang 3Nhưng hiện nay có gia đình là công chức nên chỉ sinh 1-2 con cha mẹ thường nuông chiều, bao bọc con, làm cho trẻ bất cứ việc gì trẻ yêu cầu, nghĩ rằng làm giúp con là thể hiện tình yêu thương với con, muốn con chỉ cần chuyên tâm vào ăn, học và chơi, vì nghĩ rằng 3- 4 tuổi con chưa biết làm gì, ông bà chiều cháu không cho cháu làm… Có muôn vàn lí do như thế nên cha mẹ đã vô tình cướp đi của con trẻ rất nhiều những việc mà lẽ ra nó phải là công việc và trách nhiệm của cá nhân con trẻ.Lẽ ra ở thời điểm cần dạy trẻ tính tự lập để làm nền móng vững chắc cho giai đoạn thiếu niên và thanh niên thì cha mẹ lại không cho trẻ làm nên trẻ thường ỷ lại dựa dẫm vào người lớn, đặc biệt là hầu hết trẻ không có vốn kĩ năng tự phục vụ
Trên thực tế lớp 3-4 tuổi B do tôi chủ nhiệm, qua thời gian được tiếp xúc với trẻ, tôi thấy một số trẻ không qua độ tuổi nhà trẻ nên còn hạn chế rất nhiều
về kĩ năng tự phụ vụ, nhiều trẻ nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin, chưa có khả năng thói quen tự phục vụ như :Tự cất đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định, tự rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, tự rửa mặt , trong khi tham gia các hoạt động chưa biết đoàn kết, hợp tác với bạn Vậy làm thế nào để rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ có hiệu quả và giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt, đó là một câu hỏi luôn đặt ra cho tôi Từ những trăn trở, suy nghĩ trên
tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài “Một số giải pháp giúp trẻ 3-4 tuổi có kĩ năng
tự phục vụ cho bản thân ở trường mầm non Nguyệt Ấn, huyện Ngọc Lặc” để
nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng ki năng tự phục vụ cho trẻ nói riêng và chất lượng giáo dục trẻ toàn diện nói chung
1.2 Mục đích nghiên cứu
Nhằm đưa ra “Một số giải pháp giúp trẻ 3-4 tuổi có kĩ năng tự phục vụ
cho bản thân ở trường mầm non Nguyệt Ấn, huyện Ngọc Lặc” Rèn cho trẻ một
số kĩ năng và thói tự phục vụ như: Biết cất đồ dùng cá nhân vào đúng nơi quy định, tự rửa tay, rửa mặt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, tự mình cầm thìa xúc cơm ăn, tự lấy và cất đồ dùng, đồ chơi vào nơi quy định Thông qua đó giúp trẻ hình thành thói quen và kĩ năng tự phục vụ cho bản thân ngày một tốt hơn
1.3 Đối tượng nghiên cứu
“Một số giải pháp giúp trẻ 3-4 tuổi có kĩ năng tự phục vụ cho bản thân ở
trường mầm non Nguyệt Ấn, huyện Ngọc Lặc”
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Nhóm phương pháp nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý thuyết:
Thu thập, phân tích, tổng hợp các tài liệu lý luận về đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ 3-4 tuổi qua các tài liệu, sách báo, vai trò của giáo dục kĩ năng sống với sự phát triển của trẻ
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Khảo sát tình hình thực tế trên trẻ, các biện pháp đã tác động trên trẻ, kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân để từ đó lựa chọn các biện pháp phù hợp
Phương pháp thống kê, thực nghiệm, xử lý số liệu: Lựa chọn các biện pháp phù hợp và áp dụng vào thực tế Đánh giá kết quả đạt được và so sánh kết quả trước và sau khi áp dụng biện pháp
Trang 42 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Tiến sĩ Nguyễn Thu Cúc, chuyên gia tư vấn của ABS training cho biết:
“Kĩ năng sống, kĩ năng tự phục vụ không phải là những gì quá cao siêu, phức
tạp”.[1] Việc giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ em bao gồm những nội dung
hết sức đơn giản, gần gũi với trẻ em, là những kiến thức tối thiểu để các em có thể tự lập
Chúng ta có thể hiểu tự phục vụ bản thân là một trong những kĩ năng quan trọng thúc đẩy trẻ hoàn thiện mình một cách tốt nhất Là cơ hội vàng giúp trẻ nhanh chóng khôn lớn và trưởng thành trong cuộc sống Được xem là một trong
những kĩ năng tự phục vụ rất cần thiết mà bố mẹ nên dạy và giáo dục con ngay
từ khi còn nhỏ Kĩ năng tự phục vụ bản thân bao gồm cả thể chất và tinh thần, từ những việc làm đơn giản đến phức tạp, để hình thành những thói quen và lối sống tốt đẹp cho trẻ Khi nói về tầm quan trọng của kĩ năng sống, kĩ năng tự phục vụ bản thân đối với trẻ Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Hà viện khoa học giáo dục
Việt Nam có viết ”Đứa trẻ trở thành cá thể độc lập, tự chủ, sống khỏe, sống tốt
và thành công trong tương lai thì ngay từ nhỏ cần giáo dục cho trẻ các kĩ năng sống, kĩ năng tự phục vụ, đó có thể coi như chìa khóa cho sự sống còn và phát triển của con người”[2]
Với trẻ mầm non nói chung, trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi nói riêng thì đây là giai đoạn hết sức quan trọng” Khủng hoảng tuổi lên 3” giai đoạn này trẻ có những thay đổi lớn về tâm sinh lí, trẻ bướng bỉnh, nghịch ngợm và có tính tò mò, thích
tự làm và thích thể hiện bản thân
Tập những kĩ năng và thói quen tự phục vụ, là từng bước hình thành kĩ năng sống cho trẻ Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm cần được đưa lên hàng đầu trong chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ Mỗi đứa trẻ khi được sinh ra mang theo ước mơ và hy vọng của cha mẹ và người thân mong mỏi chờ đợi ở đứa con của mình trong tương lai đó là con mình sẽ trở thành một người con ngoan, có tính tự lập, biết quan tâm chia sẻ công việc với người thân Một
số dấu hiệu đáng tin cậy của trẻ bắt đầu hình thành tính tự lập đó là nhu cầu tự khẳng định mình Trẻ muốn tự mình làm một số công việc trong sinh hoạt hàng ngày Giáo dục tính tự lập cho trẻ từ khi còn bé không những tạo ra cho trẻ khả năng tự lập trong sinh hoạt hàng ngày mà còn là một trong những điều kiện quan trọng để hình thành sự tự tin, năng động, sáng tạo làm cơ sở hình thành các kĩ năng sống sau này
Đối với giáo viên đa số đã nhận thức đầy đủ và có thái độ đúng đắn trong giáo dục tính tự lập cho trẻ ở tuổi lên 3, nhưng hướng dẫn trẻ hoạt động để hình thành tính tự phục vụ cho trẻ là rất hạn chế Nguyên nhân là do người giáo viên cho rằng trẻ còn quá nhỏ để rèn tính tự lập bên cạnh đó điều quan trong là cô giáo ngại khó, sợ tốn thời gian vì trẻ thực hiện chậm chạp, vụng về và cô giáo có
tư tưởng làm cho xong
Vì vậy để hình thành và phát triển tính tự phục vụ cho trẻ nói chung và trẻ mẫu giáo bé nói riêng giáo viên mầm non cần phải phối kết hợp với cha mẹ có những biện pháp giáo dục phù hợp phát huy khả năng tự phục vụ làm cơ sở cho
Trang 5sự hình thành nhân cách cho trẻ sau này.Trẻ 3-4 tuổi nhiều người cho rằng rất khó khăn nhưng thực tế dạy trẻ có thói quen và kĩ năng tự phục vụ là dạy những thói quen sinh hoạt rất thường ngày trong giao tiếp và ứng sử của trẻ đối với bản thân và những người xung quanh Nắm bắt được rõ tâm sinh lý của lứa tuổi, người giáo viên sẽ dễ dàng hiểu trẻ, lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thành, tổ chức các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục phù hợp nhằm nâng cao chất lượng toàn diên cho trẻ
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
2.2.1.Thuận lợi
Đối với nhà trường: Trường mầm non Nguyệt Ấn là trường đạt chuẩn quốc
gia mức độ I và kiểm định chất lượng mức độ 2 vào năm 2020, trường nằm tại trung tâm xã Nguyệt Ấn, với 2 khu, 1 khu chính và 1 khu lẽ có đầy đủ phòng học và một số phòng chức năng khang trang, có các khu vườn cổ tích, khu vui chơi vận động của trẻ, nhà trường luôn làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục, đầu
tư mua sắm trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi để phục vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ
Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm chỉ đạo giáo viên trong trường thực hiện tốt kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ, động viên sự sáng tạo của giáo viên, khích lệ giáo viên đổi mới ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ
Đối với giáo viên: Bản thân tôi là một giáo viên có trình độ trên chuẩn, yêu
nghề mến trẻ, luôn học hỏi đồng nghiệp, nghiên cứu tài liệu sách báo, các tập san của bậc học mầm non, được dự giờ tiếp thu và tích lũy kinh nghiệm, nắm bắt kịp thời các hình thức giáo dục mầm non mới áp dụng vào dạy cho trẻ Làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho dạy và học đầy đủ
Đối với Phụ huynh: Phụ huynh luôn nhiệt tình đưa đón con và thường
xuyên trao đổi với giáo viên, phối hợp chặt chẽ việc chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ giữa gia đình và giáo viên chủ nhiệm, ủng hộ các hoạt động do nhà trường và lớp tổ chức
Đối với học sinh: Lớp có 32 cháu đi học chuyên cần luôn đạt trên 95%, Trẻ
đến trường được hoạt động trong môi trường giáo dục phù hợp với đặc điểm và khả năng nhận thức của trẻ trong độ tuổi Căn cứ vào tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non mẫu giáo 3-4 tuổi.(Theo Thông tư 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30/12/2016 sửa đổi bổ sung một số nội dung của chương trình Giáo dục mầm non) về sự phát triển thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kĩ năng xã hội, khả năng thẩm mỹ của trẻ
2.2.2 Khó khăn:
Tuy những thuận lợi là cơ bản nhưng trong chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ ở lớp tôi phụ trách vẫn còn gặp một số khó khăn:
Đối với giáo viên: việc lựa chọn lồng ghép rèn các kỹ năng đưa vào các
chủ đề dạy còn chưa linh hoạt
Đối với phụ huynh: Mặc dù rất quan tâm đến con nhưng đa số phụ huynh
lại đi làm kinh tế xa nhà nên ít có thời gian dành cho con, phần lớn đều nhờ cậy
Trang 6ông bà và cô giáo, vì vậy việc thống nhất quan điểm, biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ giữa giáo viên và phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn
Nhận thức của phụ huynh chưa đồng đều về kiến thức rèn kĩ năng tự phục
vụ cho trẻ, một số còn nặng giáo dục theo quan điểm truyền thống và còn chiều chuộng, bao bọc con, làm hộ trẻ
Đối với học sinh: Có một số trẻ mới ra lớp lần đầu nên chưa có nề nếp, khả
năng nhận thức của trẻ còn hạn chế, việc tổ chức các hoạt động, tập thể, trò chơi nhằm hình thành rèn luyện kĩ năng tự phục vụ cho trẻ còn khó khăn
100% con em là dân tộc thiểu số, việc giao tiếp bằng Tiếng Việt của trẻ còn hạn chế.có một số cháu nói chưa thạo nên cũng gây khó khăn cho các cháu trong việc thể hiện ý muốn của mình đối với cô giáo Nhiều cháu khả năng tự phục vụ kém, còn rụt rè nhút nhát nên buộc cô giáo phải hết sức gần gũi, nhẹ nhàng mới
có thể gần gũi để hiểu được trẻ Bên cạnh đó lại còn có những cháu nghe nhưng chưa hiểu được các yêu cầu của cô, thích tự làm theo ý mình nên cũng gây khó khăn cho tôi trong việc rèn kĩ năng tự phục vụ cho các cháu
2.2.3 Kết quả thực trạng :
Qua quá trình khảo sát về một số “Một số giải pháp giúp trẻ 3-4 tuổi có kĩ
năng tự phục vụ cho bản thân ở trường mầm non Nguyệt Ấn, huyện Ngọc Lặc”
được tiến hành vào đầu tháng 9 năm học 2020- 2021 với kết quả như sau:
Tổng
số trẻ KS
Khảo sát đầu năm Đạt Chưa đạt Số
Số
1
Trẻ có kỹ năng: Tự cầm ca nước để
uống; Tự xúc cơm ăn không rơi vãi;
Tự cởi mặc quần áo và biết đi dày, dép
2
Trẻ có thói quen đi vệ sinh đúng nơi
quy định; Trẻ biết rửa tay bằng xà
phòng
3 Trẻ biết tự cất đồ dùng cá nhân vào đúng nơi qui định 32 21 66 11 34
4 Trẻ có kỹ năng hỗ trợ người khác 32 19 59 13 41
Thời gian đầu tôi mới nhận lớp tôi thấy khả năng nhận thức của các cháu chưa tốt khả năng tự phục vụ còn hạn chế có nhiều cháu chưa có một số thói quen và kĩ năng tự phục vụ
Từ thực trạng trên tôi đã đi sâu tìm hiểu nguyên nhân, tìm hiểu kỹ về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lớp, bàn bạc thỏa thuận với giáo viên cùng phụ trách lớp với mình đưa ra nội dung kế hoạch một số giải pháp giúp trẻ 3-4 tuổi có kĩ năng tự phục vụ cho bản thân ở trường mầm non Nguyệt Ấn, huyện Ngọc Lặc với những giải pháp cụ thể như sau:
Trang 72.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1.Giải pháp 1: Cô giáo phải luôn là tấm gương sáng để trẻ noi theo, khuyến khích và khen ngợi trẻ kịp thời:
Đối với trẻ mầm non chung và trẻ 3- 4 tuổi nói riêng việc trẻ đến trường
là được “Học mà chơi, chơi mà học” vì thế thông qua các họat động học tập, vui
chơi, ăn ngủ của trẻ tại trường là chính, thời gian trẻ ở bên cô còn nhiều hơn thời gian ở nhà với bố mẹ, mọi nhân cách, tính cách các biểu hiện của cá nhân đều thể hiện ở trường lớp thông qua cô giáo
Vì vậy mà tôi luôn rèn cho mình một tác phong chuẩn mực ở từng lời nói, từng việc làm, luôn thương yêu gần gũi đúng mực trong giao tiếp với trẻ, luôn coi trẻ như con của mình, tôn trọng mọi ý kiến của trẻ luôn lấy tình cảm mẹ -con để giáo dục trẻ, luôn tạo cho trẻ sự an toàn tuyệt đối khi ở bên cô Không quá nuông chiều cũng không quá khó khăn với trẻ, luôn tạo bầu không khí tâm
lý tốt trong sáng và làm gương cho trẻ từ lời nói, dáng đi, cử chỉ, hành vi không chỉ trong giờ học mà ở mọi lúc mọi nơi vì trẻ có thể bắc chước bất kỳ ở đâu Tác phong quần áo tôi luôn chú ý ăn mặc đẹp, lịch sự, cô tươi trẻ cháu rất thích
Mặt khác có thể nói: Trẻ dễ trở thành bản sao của cô giáo Cô nói nhỏ, nhẹ nhàng trẻ sẽ học theo, cô nói nhanh, to, ồn ào, trẻ cũng giống cô, cô dịu dàng hay mạnh bạo, cô vui tươi hay sầu não đều ảnh hưởng đến trẻ
Tôi đã hứa với trẻ điều gì thì phải thực hiện đúng lời hứa, nếu trẻ có hành
vi hoặc lời nói không hay tôi nhẹ nhàng góp ý và khuyến khích trẻ tránh sai phạm lần sau
Ngoài ra, ở lứa tuổi này với đặc điểm sinh lý của trẻ phát triển mạnh, trẻ thích tò mò bắt chước, tôi luôn tôn trọng trẻ và hết sức công bằng, sử dụng khen chê đúng mực Khen và chê có tác dụng mạnh đến hành vi vâng lời của trẻ, như không nên khen quá đáng mà chê trách chung chung, nên tôi thường khen trẻ những gương tốt để trẻ bắt chước
Ví dụ: Cô khen những trẻ đi học ngoan, đúng giờ mặc, quần áo, đầu tóc
gọn gàng, sạch đẹp, biết chào cô khi đến lớp, biết để đồ dùng đúng nơi quy định Ngày hôm sau tôi thấy có nhiều cháu đi học biết chào hỏi cô, ăn mặc sạch sẽ
Vì cháu bắt chước bạn để được cô khen
Còn khi chê trẻ không chê chung chung nhưng cũng phải tìm cách chê thật khéo léo không chê trước tập thể lớp mà phải gần gũi ân cần, nhắc nhở, góp
ý riêng với trẻ để trẻ không vì xấu hổ mà có ý nghĩ không muốn đi học Tuyệt đối không chạm tự ái của trẻ hoặc làm trẻ phải sợ hãi lo lắng
Ví dụ: Khi chê một cháu nghịch trong giờ học, kết thúc giờ học tôi nêu
gương khen một số trẻ ngoan Còn những trẻ chưa ngoan tôi chỉ nhắc nhở phê bình chung chung Nhưng sau giờ học đó vào hoạt động mọi lúc mọi nơi tôi sẽ gần gũi nhắc nhở cháu trao đổi với cháu bằng những câu hỏi: Con thấy hôm nay bạn Bảo Lâm học ngoan không? (ngoan ạ) Còn con ngồi làm gì? Như thế đã ngoan chưa? (Chưa ngoan ạ) Từ đó tôi dặn trẻ: Bạn Bảo Lâm hôm nay rất ngoan được cô khen rồi đấy hôm sau con hãy học tập bạn để được cô khen con nhé vì trẻ rất thích được cô khen nên bạn nào cũng rất vui
Trang 8Ví dụ : Khi đến lớp cô cất đồ dùng cá nhân gọn gàng, ngăn nắp và khi trẻ đến thấy cô xếp trẻ cũng xếp gọn gàng theo cô Hoặc trong giờ học hay giờ chơi khi dạy xong cô cất gọn gàng đồ dùng của cô và nhắc trẻ cất đồ dùng của trẻ đúng nơi quy định hình thành cho trẻ nề nếp gọn gàng dần dần tạo cho trẻ có một thói quen tốt làm đâu gọn đó mà không cần sự nhắc nhở hay giúp đỡ của người khác
Hình ảnh: trẻ cất đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định
Tóm lại: Rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ qua gương của mình đòi hỏi mỗi
giáo viên mầm non cần tu dưỡng rèn luyện trở thành một giáo viên mẫu mực từ
lời nói đến cử chỉ, phong cách Dạy trẻ mầm non là "dạy ăn, dạy nói, dạy gói,
dạy mở" và thực tế bản thân tôi luôn cố gắng học tập rèn luyện hoàn thiện hơn để
thật sự cho trẻ noi theo.
2.3.2.Giải pháp 2: Hướng dẫn và rèn luyện cho trẻ những kĩ năng tự phục vụ cần thiết
Từ những nhận thức của mình về tầm quan trọng của việc giáo dục tính tự lập cho trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi nói riêng Tôi đã có những định hướng của mình trong công việc và có nhiều kết quả tốt trong quá trình thực hiện nên vào đầu năm học tôi xây dựng kế hoạch cụ thể cho lớp tôi chuẩn bị đầy đủ nội dung về giáo dục kĩ năng sống cho trẻ đặc biệt là rèn cho trẻ
có thói quen và kĩ năng tự phục vụ trong đó tự phục vụ bản thân là một trong những kĩ năng quan trọng thúc đẩy trẻ hoàn thiện mình một cách tốt nhất Đây chính là cơ hội tốt giúp trẻ nhanh chóng khôn lớn và trưởng thành hơn trong cuộc sống Được xem là một trong những kĩ năng sống rất cần thiết mà bố, mẹ nên dạy và giáo dục con trẻ ngay từ khi còn nhỏ
Vì vậy tôi hướng dẫn các cháu một số kĩ năng hỗ trợ nhằm giúp trẻ phát triển hoàn thiện và có khả năng thích ứng trong mọi hoàn cảnh thực tế Việc tôi dạy trẻ biết tự chăm sóc mình là những viên gạch đầu tiên xây dựng tính tự lập,
tự tin và ứng phó với những đòi hỏi khác Nếu trẻ không biết đi tất, tự mặc quần
áo … Thì trẻ cũng sẻ không biết làm điều đó cho người khác
Trang 9Ví dụ: Khi trẻ biết sắp xếp đồ dùng cá nhân như gấp quần áo xếp vào tủ
thì sau này khi đi học trẻ dễ dàng áp dụng kĩ năng đó vào việc xếp sách vở, đồ dùng đi học Khi đi làm trẻ sẽ biết sắp xếp công việc tốt hơn Khi đó trẻ sẻ biết giúp đỡ người bên cạnh mình những việc cần thiết
Trẻ ở độ tuổi lên 3 phần đa các cháu có thể biết cách chăm sóc bản thân, chính vì vậy tôi chỉ cần khuyến khích và động viên trẻ trong những buổi học đầu tiên Ngay từ những ngày đầu tiên đến trường tôi hướng dẫn trẻ cách tự mặc quần áo, cất quần áo vào nơi quy định Công việc này tôi luôn kiên trì rèn cho trẻ làm hàng ngày để có thói quen tự lập trong việc chăm sóc bản thân mình
Ví dụ: Tôi rèn cho trẻ những thói quen và kĩ năng hàng ngày như: Tự
nhặt đồ chơi; tự cởi và mặc quần áo, tự đi giày dép; …
Như chúng ta đã biết trong 2 năm gần đây cả thế giới đang chống chọi với dịch bệnh covit 19 là một loại virus mới gây bệnh viêm đường hô hấp cấp ở người và có sự lây lan rất nhanh từ người sang người, Nếu người bệnh nhiễm virus không được chữa trị kịp thời dẫn đến suy hô hấp đa tạng và có nguy cơ tử vong cao Virus lây từ người này sang người kia thông qua tiếp xúc với dịch cơ thể của người bệnh khi: Ho, hắt hơi hay bắt tay có thể khiến người xung quanh
bị phơi nhiễm
Virus cũng có thể bị lây từ việc ai đó chạm tay vào một vật mà người
bệnh chạm vào, sau đó đưa lên miệng, mũi, mắt họ Theo tôi “Bàn tay không an
toàn” cũng chính là “công cụ” khiến virus lây lan từ người này sang người
khác, vì vậy cách chặn đứng con đường virus xâm nhập vào cơ thể bằng việc rửa tay bằng xà phòng nước sát khuẩn là vô cùng cần thiết Nhận thức được điều đó tôi còn thường xuyên hướng dẫn trẻ cách vệ sinh cá nhân: Rửa tay bằng nước sát khuẩn, bằng xà phòng, đeo khẩu trang đúng cách Vậy Khi nào cần cho trẻ rửa tay? Để việc rửa tay đạt kết quả cao tôi đặc biệt quan tâm hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng đúng cách qua 6 bước cụ thể như sau:
Bước 1: Làm ướt hai lòng bàn tay dưới vòi nước Cho xà phòng vào lòng bàn tay và xoa đều
Bước 2: Chà lòng bàn tay này lên mu bàn tay và kẽ ngoài các ngón tay của bàn tay kia và ngược lại
Bước 3: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các ngón tay và các kẽ ngón, móng tay trong vòng ít nhất 20 giây
Bước 4: Chà mặt ngoài các ngón tay của bàn tay này vào lòng bàn tay kia Bước 5: Dùng bàn tay này xoay ngón cái của bàn tay kia và ngược lại Bước 6: Tráng sạch tay dưới vòi nước Lau khô tay bằng khăn sạch hoặc khăn sử dụng một lần
Cùng với việc rèn kĩ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ tôi còn rèn kĩ năng cho trẻ tự xoay sở Khi gặp phải một vấn đề nào đó, tôi không thể thay trẻ giải quyết vấn đề Thay vào đó tôi giúp các cháu tìm cách tự giải quyết phù hợp từ
đó trẻ có khả năng tự giải quyết vấn đề Những việc hàng ngày mà tôi thực hiện nhằm khuyến khích kĩ năng tự xoay sở của trẻ, giúp trẻ có những kĩ năng sáng kiến tốt hơn trong cuộc sống sau này
Trang 10Hình ảnh: Cô hướng dẫn trẻ tự cởi, và mặc quần áo
Ngoài những kĩ năng tôi tập cho trẻ tôi còn dạy cho trẻ những thói quen ứng xử với một phong cách văn minh, lịch sự qua những hoạt động hằng ngày ở trường như: Thói quen biết xếp hàng khi tập thể dục, khi đi vệ sinh cá nhân (rửa tay, rửa mặt) Hay thói quen bỏ rác vào thùng Ngay tại lớp học, tôi đặt thùng rác ở nơi quy định để trẻ thấy được việc bỏ rác là một thói quen trong lớp cũng như trong trường Ở mọi lúc mọi nơi tôi luôn luôn nhắc nhở trẻ vứt rác đúng nơi quy định
Nói chung sau nhiều lần tôi rèn các kĩ năng và thói quen tự phục vụ cho trẻ với nhiều cách khác nhau như trên tôi luôn động viên, khích lệ, cổ vũ, kịp thời khen trẻ khi cháu làm tốt công việc tự phục vụ Tôi thường xuyên chỉ dẫn tận tình cho trẻ và sau mỗi lần trẻ tự làm những cô việc vừa sức để phục vụ bản thân tôi thấy các cháu tự tin và rất hứng thú mỗi khi làm được một việc gì đó cho mình và cho ngưới khác
2.3.3 Giải pháp 3: Dạy trẻ các kĩ năng tự phục vụ qua các hoạt động trong ngày ở lớp và qua hoạt động trải nghiệm.
Như chúng ta đã biết ở trong các hoạt động trong ngày ở lớp hay trong hoạt động trải nghiệm, tôi cảm thấy những nội dung tích hợp, giáo dục thói quen
và kĩ năng tự phục vụ cho trẻ trên lớp đôi khi còn hời hợt, chưa có tác dụng khơi gợi cảm xúc và kích thích mong muốn được thực hiện ở trẻ Chính vì vậy tôi đã nghiên cứu tài liệu sưu tầm một số đề tài hay để dạy trẻ có thói quen và kĩ năng tự phục vụ Hàng ngày trên lớp tôi luôn gần gũi, trò chuyện với trẻ nhằm tạo cho trẻ các mối liên hệ chặt chẽ giữa cô và các bạn trong lớp Hỏi trẻ muốn nói gì? muốn làm gì? Muốn cùng chơi với ai? Chơi như thế nào? để có thể thấy trẻ dễ dàng kết bạn khi chơi trong môi trường riêng của trẻ
+ Thông qua hoạt động học: Hoạt động học là một trong những hoạt động
cơ bản trong trường mầm non, thông qua hình thức hoạt động trong ngày, giáo viên cung cấp, hướng dẫn và khắc sâu những kiến thức, kĩ năng cho tất cả các cháu Trong hoạt động học tôi thực hiện đúng mục tiêu, mạng nội dung, mạng hoạt động, kế hoạch tuần, ngày và tổ chức có hiệu quả góp phần thực hiện tốt nội dung chương trình giáo dục mầm non, phát triển toàn diện trên các mặt nhận