- Nắm được một số thao tác cơ bản cần thiết cho việc viết văn miêu tả : quan sát, nhận xét, so sánh .Thấy được vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong vă[r]
Trang 1Ngày soạn: ……….
Ngày giảng:………
Tiết 79
QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH, NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ
I.Mục tiêu
* Mức độ cần đạt:
- Nắm được một số thao tác cơ bản cần thiết cho việc viết văn miêu tả : quan sát, nhận xét, so sánh Thấy được vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh
và nhận xét trong văn miêu tả Rèn luyện kỹ năng quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức
- Hiểu mối quan hệ trực tiếp của quan sát , tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
- HS thấy được vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
2 Kĩ năng
- Bước đầu hình thành cho HS kĩ năng quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét khi miêu tả
- Nhận diện và vận dụng được những thao tác cơ bản trên trong quan sát,tưởng tượng, so sánh nhận xét đọc, viết văn miêu tả
*Kỹ năng sống:
+ Suy nghĩ phê phán sáng tạo: phân tích bình luận và đưa ra ý kiến cá nhân về đặc điểm bố cục phương pháp làm bài văn miêu tả
+ Ra quyết định: lựa chọn cách lập luận khi tạo lập và giao tiếp hiệu quả bằng văn bản miêu tả
3.Thái độ
- H/s có ý thức quan sát trong cuộc sống
4 Phát triển năng lực học sinh : năng lực sáng tạo, giải quyết vấn đề, sử dụng
ngôn ngữ, giao tiếp, hợp tác
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
- Giáo viên: SGK, SGV, giáo án, tài liệu tham khảo, bảng phụ.
- Học sinh: SGK, vở soạn
III Phương pháp
- Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình, kt động não, học theo góc…
IV Tiến trình giờ dạy- giáo dục
1 ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
Trang 2? Thế nào là văn miêu tả? Năng lực cần thiết khi viết văn miêu tả?
-TL: Văn miêu tả là loại văn nhằm giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của 1 sự vật, sự việc, con người, phong cảnh…làm cho những cái đó như hiện ra trước mắt người đọc, người nghe
3 Bài mới (36’)
- Mục đích: Giới thiệu bài mới
-PP: Thuyết trình
- Thời gian: 1’
Để viết được bài văn miêu tả hay , nhất thiết người viết cần có năng lực quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét Những năng lực và thao tác này được thể hiện qua phần luyện tập hôm nay
Tiết 1:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1(35’)
- Mục đích: Hs biết tưởng tượng, so sánh
và NX trog văn MT
- PP: Thuyết trình,vấn đáp
-KT: động não
- Hình thức: cá nhân, nhóm
- Cách thức tiến hành:
GV chia 3 nhóm học tập: Mỗi nhóm một
đoạn văn (27)
- HS thảo luận (3’ -> 5’) => cử đại diện
trình bày => GV chốt ý
a) Đoạn 1: Tái hiện lại hình ảnh ốm yếu,
tội nghiệp của Dế Choắt (nhằm độc lập
với hình ảnh Dế Mèn)
Đoạn 2: Đặc tả quang cảnh vừa đẹp, vừa
thơ mộng, vừa mênh mông, hùng vĩ của
sông nước Cà mau
Đoạn 3: Miêu tả hình ảnh đầy sức sống
của cây gạo vào mùa xuân
b) TN, hình ảnh thể hiện đặc điểm nổi
I Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
1.Khảo sát ngữ liệu
Đoạn 1: tái hiện hình ảnh ốm yếu Dế Choắt
Đoạn 2: Tả vẻ đẹp thơ mộng cảnh
Đoạn 3: tả vẻ đẹp cây gạo -> người viết có năng lực quan sát, nhận xét, liên tưởng
Trang 3* Đ1: người, cánh , càng , râu , mặt
*Đ2: Từ “ càng đổ dần ” gió muối -> tả
vẻ đẹp thơ mộng (màu sắc, âm thanh)
- Phần còn lại tả vẻ đẹp mênh mông, hùng vĩ của sông nước Cà Mau (nước ầm ầm cá, sông, rừng đước )
*Đ3: Cây gạo sừng sững , hoa – ngọn lửa ,búp nõn – nến , các loại chim (trò chuyện)
c) Sự liên tưởng, so sánh độc đáo
*Đ1: So sánh dáng vẻ “gầy gò và dài lêu nghêu” của Dế Choắt với dáng vẻ “gã nghiện thuốc phiện” đã gợi lên trong người đọc hình ảnh một chú Dc đi đứng xiêu vẹo, lờ đờ
?) Cách sử dụng trên gợi cho ta về hình ảnh chú Dế Choắt như thế nào
- Đi đứng xiêu vẹo, lờ đờ, ngật ngưỡng trông rất bệ rạc
?) Em hiểu như thế nào về “thuốc phiện”
- Là thuốc gây nghiện -> con người
không còn tự chủ, ốm yếu, gày gò GV
liên hệ thực tế
?) Đoạn 1 còn hình ảnh so sánh nào cũng rất độc đáo
- So sánh đôi cánh của Dế Choắt với
“người cởi trần mặc áo gilê”
?) Em hiểu như thế nào về áo gilê? Khi nào thì mặc? Cởi trần mà mặc áo gilê thì buồn cười thế nào
=> Cách so sánh chính xác gợi lên hình ảnh đôi cánh vừa ngắn hủn hoẳn, vừa xấu của Dế Choắt
?) Từ các đoạn văn trên em thấy các tác giả phải làm gì
- Phải quan sát tỉ mỉ -> nhận xét, liên
Trang 4tưởng, tưởng tượng
?) Đọc BT 3 và cho biết nhận xét của
em về những chữ bị lược bỏ
- Đều là những hình ảnh so sánh, liên
tưởng thú vị
?) Khi bỏ những chữ đó thì đoạn văn
như thế nào
- Đoạn văn mất sự sinh động, không gợi
trí tưởng tượng cho người đọc
?) Khi miêu tả phải quan sát, nhận xét, so sánh để làm gì - Nổi bật đặc điểm tiêu biểu của sự vật *GV: Điều này đã chốt lại trong ghi nhớ (28) - 1 HS đọc ghi nhớ 2 Ghi nhớ: SGK(28) 4 Củng cố (2’) - Mục đích: củng cố lại kiến thức -PP: vấn đáp -KT động não - Hình thức : cá nhân ? Theo em muốn có một bài văn miêu tả thì người ta cần phải làm gì 5 Hướng dẫn về nhà (1’) - Học thuộc ghi nhớ trong SGK - Chuẩn bị tiết 2 bài Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả ( Đọc và làm phần luyện tập) V Rút kinh nghiệm
=======================