4.Phát triển năng lực: rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có liên quan ở sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng ,hình thành cách ghi nhớ kiến [r]
Trang 1Ngày soạn:
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Khái niệm văn bản nghị luận
- Nhu cầu nghị luận trong đời sống
- Những đặc điểm chung của văn bản nghị luận
2 Kĩ năng:
- Nhận biết văn bản nghị luận khi đọc sách báo, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu, kĩ hơn về kiểu văn bản quan trọng này
- KNS: + Suy nghĩ: phê phán sáng tạo: phân tích, bình luận và đưa ra ý kiến
cá nhân về bài văn nghị luận
+ Ra quyết định: lựa chọn cách lập luận, lấy dẫn chứng… khi tạo lập và giao tiếp hiệu quả bằng văn nghị luận
3 Thái độ: có ý thức trong học tập
- Giáo dục đạo đức: có nhận thức và thái độ đúng đắn, tính cực trước các vấn đề văn học và đời sống; hợp tác, đoàn kết, thuyết phục người khác đồng thời tôn trọng
sự trình bày, chia sẻ của các cá nhân khác
4.Phát triển năng lực: rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có
liên quan ở sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng ,hình thành cách ghi nhớ kiến thức, ghi nhớ được bài giảng của GV theo các kiến thức
đã học), năng lực giải quyết vấn đề (phát hiên và phân tích được ngữ liệu ), năng lực sáng tạo ( có hứng thú, chủ động nêu ý kiến), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói, khi tạo lập đoạn văn; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắng nghe tích cực, thể hiện sự tự tin chủ động
trong việc chiếm lĩnh kiến thức bài học
*Tích hợp:
- Tích hợp Giáo dục kĩ năng sống
-Tích hợp Giáo dục môi trường
II.Chuẩn bị
- GV: soạn giáo án, bảng phụ, Một số văn bản nghị luận, SGK, SGV
- HS: soạn bài theo hướng dẫn của GV
III Phương pháp
- Tích hợp Giáo dục đạo
Trang 2- Phát vấn câu hỏi, thảo luận, giảng
- Phân tích tình huống giao tiếp để hiểu vai trò và cách tạo lập văn bản nghị luận đạt hiệu quả giao tiếp
- Thảo luận trao đổi để xác định đặc điểm, cách làm bài văn nghị luận
- Thực hành viết tích cực: tạo lập bài văn nghị luận, nhận xét về cách viết bài văn nghị luận đảm bảo tính chuẩn xác hấp dẫn
IV Tiến trình giờ dạy và giáo dục
1- ổn định tổ chức (1’)
2- Kiểm tra bài cũ (2’) KT soạn bài của HS
3- Bài mới
*Hoạt động 1: Khởi động (1’):
- Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài học.
- Hình thức: hoạt động cá nhân.
- Kĩ thuật: động não.
PP:thuyết trình
xã hội con người Để giúp các em bước đầu hiểu thế nào là văn bản nghị luận ta đi nghiên cứu bài hôm nay.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 2(16’)
- Mục tiêu:Hướng dẫn HS tìm hiểu nhu cầu nghị luận
và văn bản nghị luận
- Phương pháp:Vấn đáp, phân tích, nêu và giải quyết
vấn đề, so sánh.
- Hình thức tổ chức: dạy học cá nhân
- Kĩ thuật: đặt câu hỏi.
-Cách thức tiến hành:
?) Trong cuộc sống em có thường gặp các vấn đề như
kiểu câu hỏi dưới đây không?
- Vì sao em đi học?
- Vì sao con người cần có bạn bè?
- Vì sao em thích đọc sách?
- Thế nào là sống đẹp? Nếp sống văn minh là gì?
+ HS phát biểu
+ GV: Đó là những vấn đề phát sinh trong cuộc sống
khiến ta phải bận tâm và cần giải quyết
I Nhu cầu nghị luận
và văn bản nghị luận:
1 Nhu cầu nghị luận 1.1 Khảo sát, phân tích ngữ liệu/skg/7
Trang 3?) Khi gặp những câu hỏi đó, em có thể trả lời bằng các
kiểu văn bản đã học như miêu tả, biểu cảm hay không?
Vì sao?
- Không Vì Kể: mang tính chất cụ thể hình ảnh
Miêu tả: Dựng chân dung nhân vật
Biểu cảm: Bộc lộ cảm xúc, tình cảm
?) Vậy làm thế nào để trả lời được các câu hỏi như
trên?
Ta xét một ví dụ cụ thể “Thế nào là sống đẹp”
- 2 HS trả lời -> GV chốt
* Trước hết cần trả lời các câu hỏi
*Tích hợp Giáo dục kĩ năng sống (2’)
? Sống là gì? Đẹp là gì?
? Sống đẹp là sống như thế nào? Mục đích sống ra sao?
? Sống đẹp khác với sống không đẹp như thế nào?
=> Dùng lí lẽ, dẫn chứng xác thực, lập luận chính xác thì
người đọc, người nghe mới hiểu rõ vấn đề, đồng tình
?) Để trả lời những câu hỏi như thế, hàng ngày trên báo
chí, đài phát thanh truyền hình em thường gặp những
loại văn bản nào? Hãy kể tên một vài kiểu văn bản mà
em biết?
- ý kiến trong các cuộc họp, trong các bài xã luận, bình
luận -> nó thuộc thể loại văn nghị luận
-> GV chốt bằng ghi nhớ 1 -> Gọi 1 HS đọc
* GV chuyển ý
1.2 Ghi nhớ 1: sgk(9)
Hoạt động 3(20’)
- Mục tiêu:Hướng dẫn HS tìm hiểu đặc điểm văn bản
nghị luận
- Phương pháp:Vấn đáp, phân tích, nêu và giải quyết
vấn đề, so sánh.
- Hình thức tổ chức: dạy học cá nhân
- Kĩ thuật: đặt câu hỏi.
-Cách thức tiến hành:
- GV yêu cầu HS theo dõi văn bản “Chống nạn thất học”
1 Hs đọc diễn cảm
?) Bác Hồ viết bài này nhằm mục đích gì?
- Toàn dân ta: Giết giặc dốt (là một trong 3 loại giặc sau
2 Văn bản nghị luận
1.1 Khảo sát, phân tích ngữ liệu/skg/7;8
Trang 4CM T8: giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm)
?) Để thể hiện mục đích ấy bài viết nêu ra ý kiến gì?
- Nạn thất học do chính sách ngu dân của thực dân Pháp
đem lại -> nên 95% người VN mũ chữ
-> Đối tượng mà Bác hướng tới là: Toàn dân Việt Nam
-> Tất cả mọi người cùng chống giặc dốt = nhiều cách để
cùng xây dung nước nhà
? Luận điểm chủ chốt ở đây là gì ? (nói cái gì?)
+ Nâng cao dân trí -> Cần phải thực hiện cấp tốc
+ Người VN phải hiểu quyền lợi và bổn phận của mình,
phải có tri thức để xây dựng nước nhà
? Như vậy văn nghị luận người ta đưa ra luận điểm để
nhằm mục đích gì ?
- Đưa ra những luận điểm khẳng định một ý kiến hoặc một
quan điểm
?) Để ý kiến có sức thuyết phục, bài viết đã nêu lên
những lí lẽ nào? Hãy liệt kê?
*Tích hợp Giáo dục đạo đức (2’)
?) Vì sao dân ta ai cũng phải biết đọc, biết viết? Chống
nạn mù chữ có thực hiện được không? Bằng cách nào?
- Tình trạng thất học, lạc hậu trước CM T8
- Điều kiện có để người dân xây dựng đất nước
- Làm Người biết chữ dạy người chưa biết chữ
Chồng dạy vợ, anh dạy em
Chủ dạy người làm
Người phụ nữ cũng cần phải học
?) Câu văn nào thể hiện dẫn chứng?
- 95% chính sách ngu dân của thực dân Pháp
?) Theo em ngoài luận điểm rõ ràng văn nghị luận cần
phải đảm bảo những yêu cầu nào nữa?
- Lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục
? Theo em vấn đề trong văn nghị luận đưa ra thường đề
cập đến điều gì ?
- Vấn đề trong văn nghị luận đưa ra phải đề cập tới cuộc
sống, xã hội-> như vậy mới có ý nghĩa
- Đưa ra những luận điểm khẳng định một ý kiến hoặc một quan điểm nào đó
- Cần có lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục
- Vấn đề trong văn nghị luận: phải đề cập tới cuộc sống, xã hội
Trang 5?) Tác giả có thể thực hiện mục đích của mình bằng văn
kể chuyện, miêu tả, biểu cảm được không? Tại sao?
- Không Vì những kiểu văn bản trên không thể kêu gọi
mọi người chống nạn thất học một cách đầy đủ chặt chẽ,
rõ ràng đầy đủ như vậy được
=> Đây chính là nội dung ghi nhớ 2
- Yêu cầu HS đọc lại ghi nhớ GV chốt kiến thức vừa học
* Ghi nhớ 2: sgk(9)
4 Củng cố (2’) :
- Mục tiêu: củng cố kiến thức đã học, học sinh tự đánh giá về mức độ đạt được những mục tiêu của bài học.
- Phương pháp: khái quát hoá
- Kĩ thuật: đặt câu hỏi.
-Cách thức tiến hành:
? Văn nghị luận có vai trò như thế nào trong cuộc sống?
? Thế nào là văn bản nghị luận?
5 Hướng dẫn về nhà(3’)
- Học bài, sưu tầm thêm các văn bản nghị luận
- Soạn: nghiên cứu các bài tập phần luyện tập và tập trả lời
V Rút kinh nghiệm
………
………
………