- Ánh sáng phản chiếu từ vật qua môi trường trong suốt tới màng lưới tạo nên 1 ảnh thu nhỏ, lộn ngược sẽ kích thích tế bào thụ cảm thị giác, xuất hiện luồng xung thần kinh qua dây thần k[r]
Trang 1Ngày soạn: … / /…
Ngày giảng
Lớp 8A……… Lớp 8B………
Tiết 51
Bài 49: CƠ QUAN PHÂN TÍCH THỊ GIÁC
I MỤC TIÊU.
1 Kiến thức
Khi học xong bài này, HS:
- Nắm được thành phần của một cơ quan phân tích Nêu được ý nghĩa của các cơ quan phân tích đối với cơ thể
- Nắm được các thành phần chính của cơ quan phân tích thị giác, nêu rõ được cấu tạo của màng lưới trong cầu mắt
- Giải thích được cơ chế điều tiết của mắt để nhìn rõ vật
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích tranh
Kĩ năng sống: Kĩ năng GQVĐ, tự tin, ra quyết định,hợp tác,ứng phó với tình huống , lắng nghe, quản lí thời gian
Kĩ năng giải thích những vấn đề thực tế, Kĩ năng lắng nghe tích cực, kĩ năng hợp tác ứng xử, giao tiếp, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức học tập, lòng yêu thích bộ môn
- Có ý thức vệ sinh, bảo vệ hệ thần kinh
4 Định hướng phát triển năng lực học sinh
- Năng lực tự học, giải quyết vẫn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, hợp tác
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1 Giáo viên
- Tranh phóng to H 49.1; 49.2; 49.3
- Mô hình cấu tạo mắt
- Vật mẫu: 1 cầu mắt lợn bổ đôi, 1 cầu mắt lợn bổ ngang
- Bộ thí nghiệm về thấu kính hội tụ của môn vật lí
2 Học sinh
- Đọc và xem trước bài ở nhà
III.PHƯƠNG PHÁP
- PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút, Vấn đáp, hoạt động nhóm
IV TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
Trang 21 Ổn định tổ chức :(1')
2 Kiểm tra bài cũ: (5')
- Trình bày sự khác nhau giữa cung phản xạ sinh dưỡng và cung phản xạ vận động?
- Trình bày sự giống và khác nhau về mặt cấu trúc và chức năng giữa 2 phân hệ giao cảm và đối giao cảm trong hệ thần kinh sinh dưỡng?
- Kiểm tra câu 2 SGK
3 Bài mới
Hoạt động 1: Cơ quan phân tích (13')
Mục tiêu:- Xác định các thành phần cấu tạo của cơ quan phân tích.
- Phân biệt được cơ quan thụ cảm với cơ quan phân tích
- Phương pháp: - PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
- Kỹ thuật động não:Vấn đáp, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút
- Hình thức tổ chức: cá nhân , nhóm
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin
SGK và trả lời câu hỏi:
- Mỗi cơ quan phân tích gồm những
thành phần nào?
- Vai trò của cơ quan phân tích đối với
cơ thể?
………
……….
……….
- HS tự thu nhận thông tin và trả lời:
- 1 HS trình bày, các HS khác nhận xét,
bổ sung
+ Cơ quan phân tích gồm 3 thành phần + Vai trò giúp cơ thể nhận biết tác động của môi trường xung quanh
Tiểu kết:
- Cơ quan phân tích gồm:
+ Cơ quan thụ cảm
+ Dây thần kinh (dẫn truyền hướng tâm)
+ Bộ phận phân tích ở trung ương (nằm ở vỏ não)
- Cơ quan phân tích giúp cơ thể nhận biết tác động của môi trường xung quanh
Hoạt động 2: Cơ quan phân tích thị giác (20')
* Mục tiêu:
- Xác định được thành phần cấu tạo của cơ quan phân tích thị giác
- Mô tả được cấu tạo cầu mắt và màng lưới
- Trình bày được quá trình thu nhận ảnh ở cơ quan phân tích thị giác
Trang 3- Phương pháp: - PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
- Kỹ thuật động não:Vấn đáp, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút
- Hình thức tổ chức: cá nhân , nhóm
- Cơ quan phân tích thị giác gồm
những thành phần nào?
- GV hướng dẫn HS nghiên cứu cấu
tạo cầu mắt H 49.1; 49.2 lần lượt từ
ngoài vào trong, đọc thông tin SGK trả
lời câu hỏi:
- Nêu vị trí của cầu mắt?
- Hoàn chỉnh thông tin về cấu tạo cầu
mắt SGK
- GV nhận xét kết quả trên mô hình và
hình vẽ, khẳng định đáp án
- Cho 1 HS trình bày lại cấu tạo cầu
mắt và rút ra kết luận
- Yêu cầu HS đọc thông tin mục 2
SGK, quan sát H 49.3 và trả lời câu
hỏi:
- Nêu cấu tạo của màng lưới?
- Sự khác nhau giữa tế bào nón và tế
bào que trong mối quan hệ với tế bào
thần kinh thị giác ?
- Tại sao ảnh của vật hiện trên điểm
vàng lại nhìn rõ nhất?
- Tại sao trời tối ta không nhìn rõ màu
sắc của vật?
- GV hướng dẫn HS quan sát thí
nghiệm về quá trình tạo ảnh qua thấu
kính hội tụ và trả lời câu hỏi:
- Trình bày quá trình tạo ảnh ở màng
lưới?
- Vai trò của thể thuỷ tinh trong cầu
mắt?
………
………
………
- HS dựa vào kiến thức mục I để trả lời
- HS quan sát kĩ hình từ ngoài vào trong ghi nhớ chú thích, nghiên cứu thông tin để trả lời câu hỏi, làm bài tập
- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
Đáp án:
1- Cơ vận động mắt 2- Màng cứng 3- Màng mạch 4- Màng lưới 5- Tế bào thụ cảm thị giác
- HS dựa vào thông tin, kết hợp với hình vẽ để trả lời, lớp nhận xét, bổ sung
+ Ở điểm vàng, mỗi chi tiết của ảnh được 1 tế bào nón tiếp nhận và truyền
về não qua 1 tế bào thần kinh thị giác,
ở các vung khác tế bào nón và nhiều tế bào que liên hệ với 1 vài tế bào thần kinh thị giác
- HS theo dõi thí nghiệm, ghi nhớ kiến thức
- 1 vài HS phát biểu, các HS khác nhận xét, bổ sung để hoàn thiện kiến thức
Trang 4Tiểu kết:
- Cơ quan phân tích thị giác gồm:
+ Cơ quan thụ cảm thị giác (trong màng lưới của cầu mắt)
+ Dây thần kinh thị giác (dây số II)
+ Vùng thị giác (ở thuỳ chẩm)
1 Cấu tạo của cầu mắt
- Thông tin hoàn chỉnh trong bài tập SGK
2 Cấu tạo của màng lưới
- Màng lưới gồm:
+ Các tế bào nón: tiếp nhận kích thích ánh sáng mạnh và màu sắc
+ Tế bào que: tiếp nhận kích thích ánh sáng yếu
+ Điểm vàng (trên trục mắt) là nơi tập trung các tế bào nón, mỗi tế bào nón liên hệ với tế bào thần kinh thị giác qua 1 tế bào 2 cực giúp ta tiếp nhận hình ảnh của vật rõ nhất
3 Sự tạo ảnh ở màng lưới
- Ánh sáng phản chiếu từ vật qua môi trường trong suốt tới màng lưới tạo nên
1 ảnh thu nhỏ, lộn ngược sẽ kích thích tế bào thụ cảm thị giác, xuất hiện luồng xung thần kinh qua dây thần kinh thị giác tới vùng thị giác ở thuỳ chẩm cho ta nhận biết hình ảnh của vật
- Thể thuỷ tinh (như 1 thấu kính hội tụ) có khả năng điều tiết để điều chỉnh ảnh rơi trên màng lưới giúp ta nhìn rõ vật
- Lỗ đồng tử (giữa lòng đen) có tác dụng điều tiết ánh sáng
4 Củng cố (5')
Câu 1 Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu đúng:
a Cơ quan phân tích gồm: cơ quan thụ cảm, dây thần kinh và bộ phận trung ương
b Các tế bào nón giúp ta nhìn rõ về ban đêm
c Sự phân tích hình ảnh xảy ra ngay ở cơ quan thụ cảm thị giác
d Khi dọi đèn pin vào mắt đồng tử dãn rộng để nhìn rõ vật
e Vùng thị giác ở thuỳ chẩm
Câu 2 Trình bày quá trình thu nhận ảnh của vật ở cơ quan phân tích thị giác?
5 Hướng dẫn học bài ở nhà (1')
- Học bài và trả lời các câu hỏi SGK
- Làm bài tập 3 vào vở
- Đọc mục “Em có biêt”
- Tìm hiểu các tật, bệnh về mắt
V RÚT KINH NGHIỆM
Trang 5………
………