Tiết 34 Bài 34: SỰ ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁC LỚP CÁ

- Mục tiêu: HS trình bày được sự đa dạng về thành phần loài và đa dạng về môi trường sống của các loài cá.. - Hình thức tổ chức:.[r]

Ngày soạn:

Ngày giảng: 7A 7B 7C

Bài 34: SỰ ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁC LỚP CÁ

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Nắm được sự đa dạng của cá về số loài, lối sống, môi trường sống

- Trình bày được đặc điểm cơ bản phân biệt lớp cá sụn và lớp cá xương

- Nêu được vai trò của cá trong đời sống con người

- Trình bày được đặc điểm chung của cá

2 Kỹ năng

- Rèn kĩ năng quan sát để rút ra kết luận

- Kĩ năng làm việc theo nhóm

3 Thái độ

- GD lòng yêu thích môn học

4.Giáo dục các kĩ năng sống và nội dung tích hợp

- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin

- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực

- Kĩ năng tự tin khi trình bày suy nghĩ trước tổ, nhóm

- Kĩ năng so sánh, phân tích, khái quát để rút ra đặc điểm chung của các lớp Cá

5 Các năng lực hướng đến của bài

- Năng lực chung: Các năng lực cần phát triển như: NL tự học, NL giải quyết vấn đề, NL tự quản lý, NL giao tiếp, NL hợp tác

- Năng lực/ kĩ năng chuyên biệt như: NL nghiên cứu khoa học, NL kiến thức Sinh học; KN: quan sát, phân loại, đưa định nghĩa, khái niệm ( thế nào là các sụn, thế nào là cá xương)

II Chuẩn bị

1) Giáo viên:

- Bảng phụ ghi nội dung bảng (SGK tr.111)

- Tranh : Các hình có trong bài 34

- Máy chiếu

2) Học sinh:

- Đọc trước bài

- Tranh ảnh về các loại cá(SGK tr.110)

III Phương pháp

-Trực quan; Đàm thoại, tìm tòi

III Tiến trình lên lớp:

1) Ổn định lớp (1’)

- Kiểm tra sĩ số

2) Kiểm tra bài cũ

- Tiến hành trong giờ học

3) Các hoạt động dạy học

- Đặt vấn đề: Trên TG có khoảng 25415 loài cá Ở Việt Nam đã phát hiện

2753 loài

* Hoạt động 1: Sự đa dạng về thành phần loài và đa dạng về

môi trường sống (12 phút)

- Mục tiêu: HS trình bày được sự đa dạng về thành phần loài và đa dạng về

môi trường sống của các loài cá

- Hình thức tổ chức:

- Phương pháp dạy học: Trực quan Đàm thoại, tìm tòi

- Kĩ thuật dạy học:

Hoạt động của GV và HS Nội dung

* Đa dạng về thành phần loài

GV giới thiệu: trong số 25415 loài cá

hiện có trên TG chỉ có 850 loài cá sụn

Trong đó có 815 loài cá nhám và cá

đuối, Cá nhám chiếm tới 45%

- GV cho HS thảo luận:

? Sự đa dạng của các lớp Cá được thể

hiện như thế nào?

? Đặc điểm cơ bản nhất để phân biệt

lớp cá sụn và lớp cá xương?

? Em hiểu thế nào là các sụn, thế nào là

cá xương?

1) Sự đa dạng về thành phần loài và

đa dạng về môi trường sống

* Đa dạng về thành phần loài

- Số lượng loài cá lớn

- Cá gồm:

+ Lớp cá sụn: Bộ xương bằng chất sụn

- GV gọi HS trình bày.

- GV chốt kiến thức về đa dạng về thành

phần loài

* Đa dạng về môi trường sống: Hoạt

động nhóm trong 3 phút:

- GV yêu cầu HS quan sát H34.1-7 SGK

→ hoàn thành bảng SGK tr.111

- Mỗi HS tự thu thập thông tin → hoàn

thành bài tập

- Đại diện nhóm lên điền bảng → Các

nhóm khác nhận xét bổ sung

- GV tiếp tục cho HS thảo luận:

? Điều kiện sống ảnh hưởng tới cấu tạo

ngoài của cá như thế nào?

- Căn cứ bảng HS nêu đặc điểm đa dạng

về môi trường sống, HS khác nhận xét,

bổ sung và rút ra KL

+ Lớp cá xương: Bộ xương bằng chất xương

* Đa dạng về môi trường sống- Điều kiện sống khác nhau đã ảnh hưởng đến cấu tạo và tập tính của cá

Bảng: Ảnh hưởng của điều kiện sống tới cấu tạo ngoài của cá

STT Điều kiện sống Đại diện

Hình dạng thân

Đặc điểm khúc đuôi

Đặc điểm vây chẵn

Khả năng di chuyển

1 Tầng mặt, thiếu

nơi ẩn náu

thường

Nhanh

2 Tầng giữa và

tầng đáy, nơi

ẩn náu thường

nhiều

Cá vèn,

cá chép

Tương đôí ngắn

thường

Bơi chậm

3 Trong những

hốc bùn đất ở

4 Trên mặt đáy

biển

Cá bơn,

cá đuối

Dẹt mỏng Rất yếu To hoặc

nhỏ

Kém

* Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của cá (7 phút)

- Mục tiêu: HS trình bày được đặc điểm chung của các loài cá.

- Hình thức tổ chức:

- Phương pháp dạy học: Đàm thoại

- Kĩ thuật dạy học:

Hoạt động của GV và HS Nội dung

- GV cho HS nhớ lại kiến thức bài trước

thảo luận nhóm

? Trình bày các đặc điểm chung của

cá?

- Đại diện nhóm trình bày đáp án, nhóm

khác bổ sung

- GV gọi 1-2 HS nhắc lại đặc điểm

chung của cá

- HS thông qua các câu trả lời rút ra đặc

điểm chung của cá

2) Đặc điểm chung của cá

- Cá là động vật có xương sống thích nghi với đời sống hoàn toàn ở nước: + Bơi bằng vây, hô hấp bằng mang + Tim 2 ngăn, 1 vòng tuần hoàn, máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi

+ Thụ tinh ngoài + Là động vật biến nhiệt

* Hoạt động 3:Tìm hiểu vai trò của cá (7 phút)

- Mục tiêu: HS trình bày được vai trò của các loài cá.

- Hình thức tổ chức:

- Phương pháp dạy học: Trực quan Đàm thoại

- Kĩ thuật dạy học:

Hoạt động của GV và HS Nội dung

- Chiếu một số hình ảnh về vai trò của

cá => HS quan sát

- GV cho HS thảo luận:

3) Vai trò của cá

? Cá có vai trò gì trong tự nhiên và đời

sống con người?Mỗi vai trò lấy VD

minh họa.

- HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung,

GV nhận xét và đưa đáp án đúng, chốt

kiến thức

- GDBVMT và GDƯPBĐKH:

Giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ

môi trường nói chung và bảo vệ các loài

cá trong tự nhiên và gây nuôi phát triển

các loài cá có giá trị kinh tế cao

? Để bảo vệ và phát triển nguồn lợi cá

ta cần phải làm gì?

?Ở địa phương em có những loài cá nào

được nuôi? Phương thức nuôi? Hiệu

quả?

- HS thu thập thông tin SGK và hiểu

biết của bản thân trả lời, HS khác nhận

xét, bổ sung, GV nhận xét, đưa đáp án

đúng

- Cung cấp thực phẩm

- Nguyên liệu chế biến thuốc chữa bệnh

- Cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp

- Diệt bọ gậy, sâu bọ có hại

4 Củng cố: (5 phút)

- HS đọc KLC cuối bài

- GV yêu cầu HS nhắc lại những nội dung chính của bài bằng hệ thống câu

hỏi SGK

5 Hướng dẫn về nhà.(1 phút)

*) Học bài cũ:

- Học bài theo câu hỏi SGK

- Sưu tầm tranh ảnh về các loại cá

*) Chuẩn bị bài mới:

- Đọc và nghiên cứu, tìm hiểu bài 38 - Ếch đồng.

V Rút kinh nghiệm