Môn học Giáo dục công dân GDCD trong chương trình giáo dục phổthông đóng vai trò rất lớn trong việc giáo dục đạo đức, giáo dục học sinh về ýthức và hành vi, giáo dục lối sống văn hóa, gó
Trang 1MỤC LỤC
Trang
Trang 21 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:
Có thể nói đạo đức, lối sống văn hóa, tác phong chuẩn mực tôn trọng phápluật là vẻ đẹp đầu tiên của người học sinh trong nhà trường và ngoài xã hội Thếnhưng ngày nay nhiều học sinh có dấu hiệu suy thoái về đạo đức, lối sống buôngthả, không tôn trọng pháp luật Họ có hành vi thiếu nghiêm túc, có tính chất nổiloạn khi vào lớp học Hiện tượng bạo lực học đường và số tội phạm ở lứa tuổihọc sinh ngày một tăng cao Đây là hiện tượng đáng báo động về đạo đức và ýthức tôn trọng pháp luật của học sinh hiện nay
Vấn đề đạo đức, và pháp luật là một trong những vấn đề đã được rất nhiềunhà khoa học trong nước và trên thế giới nghin cứu, rất nhiều đề tài khoa học,sáng kiến kinh nghiệm rất hay của các thầy cô bàn luận và đưa ra giải pháp khácnhau Đặc biệt là trên mặt báo ngày nào cũng có những tin giật gân về sự xuốngcấp đạo đức của học sinh như: Đánh thầy; giết bạn trong quán game vì tranh cãitên nhân vật; bị đâm chết vì “ xưng anh” trên Facebook và rất nhiều những vụ
án nghiêm trọng vi phạm pháp luật ở tuổi vị thành niên Vậy, trách nhiệm thuộc
về ai? Gia đình hay Xã hôi? Hay là chính chúng ta những nhà giáo dục? Trongthực tiễn công tác, trực tiếp chủ nhiệm và giảng dạy môn GDCD trong trường
THCS tôi vẫn luôn tâm niệm rằng “con người cốt ở cái đức”, “có đức ắt sẽ
thành công”
Môn học Giáo dục công dân (GDCD) trong chương trình giáo dục phổthông đóng vai trò rất lớn trong việc giáo dục đạo đức, giáo dục học sinh về ýthức và hành vi, giáo dục lối sống văn hóa, góp phần trang bị cho học sinh kỹnăng sống, rèn luyện ý thức sống của người công dân, góp phần hình thành vàphát triển ở các em những phẩm chất và năng lực cần thiết của công dân trongmột xã hội dân chủ, công bằng, văn minh Mà giới trẻ đóng một vai trò quantrọng trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước ở mỗi quốc gia vì đó làmột lực lượng đảm bảo cho sự phát triển bền vững Trong một lần nói chuyện
với học sinh (HS), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định rằng "Có tài mà không
có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó".
Thế nhưng, một thực tế đang báo động là lối sống đạo đức của một bộphận HS đang đi xuống do nhiều nguyên nhân, trong đó có cả nguyên nhân chủquan lẫn khách quan Nhưng nếu chúng ta cứ mãi tìm giải pháp để ngăn chặnnhững tác động mang tính khách quan, lại không nghiêm khắc với chính mình,với chính học sinh của mình thì vấn đề không thể nào giải quyết được Đây làviệc làm vừa mang tính cấp bách, vừa có tính lâu dài và cũng không hề đơn giảntrước những làn sóng văn hóa của thời kỳ hội nhập và phát triển kinh tế thịtrường Đặc biệt là khi chúng ta đang quyết tâm triển khai thực hiện có hiệu quảviệc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng pháttriển phẩm chất, năng lực của người học, chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủyếu trang bị kiến thức sang phát triển con người toàn diện thì hơn bao giờ hết,
bộ môn GDCD giữ một vị trí vô cùng quan trọng
Xuất phát từ sự trăn trở với “nghề”, để góp phần vào công tác giáo dụcđạo đức, lối sống cho học sinh THCS trong giai đoạn hiện nay, và qua công tác
Trang 3giảng dạy 19 năm ở trường THCS, tôi nhận thấy việc nắm rõ thực trạng và đề rabiện pháp giáo dục là một nhiệm vụ hết sức quan trọng Đó là lý do tại sao tôi
chọn đề tài: "Một số giải pháp giáo dục ý thức đạo đức, lối sống văn hóa, tôn trọng pháp luật nhằm nâng cao kĩ năng sống cho học sinh trường THCS Ngọc Liên" để các bạn đồng nghiệp cùng tham khảo.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Bước đầu tìm hiểu thực trạng của việc giáo dục đạo đức, giáo dục lối sốngvăn hóa và thực trạng giáo dục pháp luật cho học sinh trường THCS trong giaiđoạn hiện nay Trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp kịp thời, có hiệu quả tronghọc tập và rèn luyện để uốn nắn các em trở thành người công dân tốt
Rút ra được bài học kinh nghiệm cho bản thân trong quá trình công tác
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu thái độ học tập, ý thức đạo đức, lối sống văn hóa và ý thức thựchiện những quy định của trường lớp, của Đội TNTP và những quy định pháp luật củahọc sinh Trường THCS Ngọc Liên, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Để đạt được mục đích nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã sửdụng các phương pháp sau:
- Phương pháp điều tra: Trao đổi với các giáo viên chủ nhiệm và giáo
viên bộ môn về ý thức học tập, đạo đức của học sinh, cũng như thông qua học
bạ, sổ điểm, sổ liên lạc
- Phương pháp quan sát: Quan sát các em trong giờ học, giờ ra chơi để
biết thái độ đạo đức của các em, cách ứng xử của các em với bạn bè, thầy cô
- Phương pháp đàm thoại: Trực tiếp trò chuyện với học sinh, đặt ra các
câu hỏi có liên quan để tìm hiểu nhận thức của các em về đạo đức, lối sống,pháp luật để cho các em trả lời với suy nghĩ của mình.Trò chuyện với giáo viênchủ nhiệm, giáo viên bộ môn, phụ huynh học sinh nhằm tìm hiểu từng đối tượnghọc sinh để nắm bắt được tính cách, hành vi đạo đức của các em
- Phương pháp trắc nghiệm: Dùng phiếu có ghi các câu hỏi và đáp án trả
lời, trong đó có nhiều cách trả lời nhưng chỉ có một cách đúng nhất
- Phương pháp thực nghiệm: Theo dõi, đánh giá xem học sinh có tiếp thu
được bài trong các tiết học hay không.Tác động đến đối tượng học sinh bằngviệc khống chế thời gian, không gian trong kiểm tra 15 phút hoặc kiểm tra 1 tiết
- Phương pháp thống kê toán học:Sử lí và liệt kê các số liệu theo từng
năm học
1.5 Điểm mới của SKKN:
Đây là một Sáng kiến kinh nghiệm mang tính nhân văn sâu sắc được hìnhthành từ việc tiếp thu những điều đã học được từ những đợt học tậpbồi dưỡng chính trị, chuyên đề và vận dụng một cách khoa học vào công tác
chuyên môn một cách thực tiễn Qua các cuộc thi Tìm hiểu về “Bác Hồ với
những bài học đạo đức, lối sống”; “ Bác Hồ với thiếu nhi – thiếu nhi với Bác Hồ” dành cho học sinh bằng những việc làm cụ thể:
- Học sinh toàn trường đọc 05 điều Bác Hồ dạy khi bắt đầu sinh hoạt 15phút theo hiệu lệnh trống
Trang 4- Học sinh sưu tầm tranh ảnh, tài liệu, những mẫu chuyện kể về Bác Hồ vớithiếu nhi đọc trong các buổi hoạt động hay sinh hoạt 15 phút đầu giờ để giáo dục
tư tưởng đạo đức cho các em
- Học sinh tự rút ra bài học kinh nghiệm và viết đề cương, đưa ra chỉ tiêu
về học tập, lao động thực hành tiết kiệm chống lãng phí theo gương Bác mộtcách cụ thể giúp các em hoàn thiện đạo đức, lối sống của mình
* Sáng tạo:
Chuyên đề kể chuyện đạo đức được vận dụng sáng tạo của bản thân qua việctìm hiểu và bồi dưỡng học tập làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Được thựchiện trong các tiết Hoạt động ngoài giờ lên lớp, chào cờ theo nghi thức Đội thứ haiđầu tuần Học sinh sẽ kể những câu chuyện về Bác, với những bài học đạo đức quýbáu và các em phải hứa với Bác trước cờ tổ quốc sẽ học tập thật tốt, sẽ trau dồi đạođức nhân cách, lối sống và thực hiện tốt 05 điều Bác Hồ dạy
Để khuyến khích các em hàng quý, hàng kì và cuối năm học Đội thiếuniên thường tuyên dương và trao thưởng cho các cá nhân, tập thể có thành tíchxuất sắc
Từ những hoạt động cụ thể đó việc giáo dục đạo đức và tôn trọng phápluật của các em học sinh trường THCS Ngọc liên được nâng lên rõ rệt
Trang 52 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Từ xưa, ông cha ta đã đúc kết một cách sâu sắc kinh nghiệm về giáo
dục “Tiên học lễ, hậu học văn “, “Lễ” ở đây chính là nền tảng của sự lĩnh hội và
phát triển tốt các tri thức và kỹ năng
Ngày nay, phương châm “Dạy người, dạy chữ, dạy nghề“ cũng thể hiện rõ
tầm quan trọng của hoạt động giáo dục đạo đức
Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóaXI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu côngnghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa và hội nhập quốc tế nêu rõ mục tiêu tổng quát của giáo dục và đào tạo
là giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềmnăng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồngbào; sống tốt và làm việc hiệu quả Nếu lưu ý một chút thì thấy rằng mục tiêucủa giáo dục và đào tạo theo tinh thần đổi mới nhấn mạnh đến năng lực cá nhân;các hoạt động giáo dục và đào tạo phải làm sao tạo điều kiện để mỗi cá nhânphát huy tốt nhất khả năng sáng tạo của mình
Nhiệm vụ của giáo dục ngày nay, ngoài giáo dục đạo đức gắn chặt vớigiáo dục tư tưởng - chính trị, giáo dục truyền thống và giáo dục bản sắc vănhóa dân tộc, giáo dục pháp luật nhà nước XHCN, các giáo viên còn cónhiệm vụ định hướng cho học sinh những phương thức ứng xử đúng trướcnhững tình huống có thể xảy ra trong cuộc sống giúp cho các em có khảnăng tự kiểm soát được hành vi của bản thân một cách tự giác, có khả năngchống lại những biểu hiện lệch lạc về lối sống Giáo dục lí thuyết luôn gắnliền với kĩ năng thực hành, từ đó mới có thể tạo nên những con người pháttriển toàn diện Trong đó con người mới xã hội chủ nghĩa là những con người
có đạo đức và tri thức, là những con người vừa “hồng” vừa “chuyên”.
Nghị quyết Trung ương 2 (Khóa XII) cũng đã khẳng định: “ Giáo dục học
sinh trong giai đoạn hiện nay phải giáo dục toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể dục và mỹ dục” trong đó đạo đức là cái gốc để con người phát triển toàn diện.
Về mặt đạo đức, kĩ năng sống các em được giáo dục tốt sẽ biết đối xử có vănhoá với mọi người, biết tôn trọng nơi công cộng, các di sản văn hoá của dân tộc.Giáo dục đạo đức tốt làm giảm các vụ vi phạm pháp luật trong xã hội Thực hiệnlời dạy của Bác và để góp phần nâng cao chất lượng đạo đức cho học sinh thìnhà trường ngoài việc giảng dạy học tập bộ môn văn hóa, học tập kiến thức cònphải tu dưỡng và rèn luyện đạo đức, kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập với cộngđồng, kỹ năng ứng xử cho học sinh trong mọi tình huống
Nghị quyết số 58-NQ/TW ngày 05/8/2020 về xây dựng và phát triển tỉnhThanh Hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, là sự kiện có ý nghĩa lịch sử,
mở ra cho tỉnh Thanh Hóa chúng ta những thời cơ, vận hội mới, mà tôi cho rằng,
là rất nổi trội và khác biệt, để chúng ta tiếp tục vươn lên mạnh mẽ, đột phá trởthành cực tăng trưởng mới, cùng với Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh trởthành tứ giác phát triển ở phía Bắc của Tổ quốc Nên việc giáo dục đạo đức, kỹ
Trang 6năng sống giáo dục pháp luật cho các em là hết sức cần thiết Bởi sau này các
em chính là hiền tài, nguyên khí của quốc gia chèo lái con thuyền nước ta hộinhập và tiến kịp với các nước phát triển trên thế giới
Có một nghịch lý đáng lo ngại, xã hội ngày càng hiện đại càng phát triểnthì con người dường như ít chú trọng đến đạo đức, ít quan tâm đến nhau; trong
giao tiếp, giải quyết các mối quan hệ thì tỏ ra vô “lễ” Không biết kính trên
nhường dưới, luôn đặt lợi ích cá nhân, lợi ích vật chất lên hàng đầu Nguyênnhân sâu xa là cũng do giáo dục lệch lạc Vì vậy, đề cao quan niệm giáo dụcđúng đắn của người xưa là cách thiết thực để hạn chế những tác động tiêu cực từnền kinh tế thị trường Nền giáo dục sẽ đi về đâu khi đào tạo ra những học sinhkhông có tài cũng không có đức Đó là lí do để giáo dục cần đẩy mạnh nội dunggiáo dục đạo đức và pháp luật cho học sinh
Ngày nay với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường đã làmcuộc sống con người con người thay đổi, đời sống vật chất và tinh thần đượcnâng lên, con người sống đầy đủ hơn, đàng hoàng hơn Bên cạnh đó mặt trái củanền kinh tế thị trường đã chi phối làm ảnh hưởng không nhỏ đến đạo đức nhâncách con người, trong đó có những học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường Họcsinh thông minh hơn, hiểu biết nhiều hơn nhưng sống thực dụng, thiếu ước mơ
và hoài bão, mờ nhạt về lý tưởng
Nằm ở phía Tây tỉnh Thanh Hóa, Ngọc Lặc là một huyện cửa ngõ, trungtâm kinh tế, văn hóa, xã hội Diện tích tự nhiên là 497,2 km² dân số là 136.210người (2018) Xã Ngọc Liên có 10 thôn, tổng diện tích tự nhiên là 1.460.92hatrong đó: Diện tích đất sản xuất nông nghiệp là: 1073ha, với 1527 hộ, 6371người Có 2 dân tộc chủ yếu sinh sống là dân tộc mường và dân tộc Kinh Bìnhquân diện tích đất tự nhiên 2293m2/người Ranh giới Phía bắc giáp xã QuangTrung, xã Đồng Thịnh, phía đông giáp xã Lộc Thịnh, Phía nam giáp xã NgọcSơn, xã Ngọc Trung, Phía tây giáp xã Ngọc Khê Cách trung tâm huyện lỵ gần
7 km Ngọc Liên là một trong 6 xã, thị trấn nằm trong quy hoạch chung Đô thịNgọc lặc Đô thị trung tâm vùng miền núi phía tây Thanh Hóa Ngọc Liên làmột trong những xã đang tiến hành xây dựng xã nông thôn kiểu mẫu, là xã cóthôn đầu tiên được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu của huyệnNgọc Lặc Xã tiếp giáp với nhiều địa bàn phức tạp, các tệ nạn xã hội xảy ranhiều như nghiện ma tuý, cờ bạc, do đó dễ có điều kiện nảy sinh các loại tộiphạm Một số phụ huynh thường xuyên đi làm ăn xa, ít quan tâm dạy dỗ con cái,phó mặc cho ông bà, nhà trường Các tụ điểm Internet, Karaoke, quán bi a mọclên, hoạt động thường xuyên, thiếu sự kiểm soát của chính quyền địa phương.Một bộ phận học sinh chưa có ý thức trách nhiệm về hành vi của mình dẫn đến
vi phạm nội quy của nhà trường
Xuất phát từ thực tế khách quan và nguyên nhân chủ quan vấn đề giáo dụcđạo đức nhân cách của học sinh đã có lúc, có nơi trở thành vấn đề nóng của xãhội nói chung, của trường THCS Ngọc Liên nói riêng Trong điều kiện có thể tôi
đã đúc rút thành những kinh nghiệm cho bản thân và mong muốn chia sẻ vớiđồng nghiệp để tháo gỡ khó khăn trong quá trình công tác, đặc biệt là giúp học
Trang 7sinh trường THCS Ngọc Liên nói riêng và học sinh trên địa bàn huyện Ngọc Lặcnói chung ý thức được những hành vi, việc làm của mình.
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
2.2.1 Thực trạng của việc giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa cho học sinh ở trường Trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay:
Có thể nói, hiện nay trong trường học giáo dục đạo đức chưa được coitrọng Do lượng kiến thức quá nhiều nên người giáo viên chỉ chú ý việc dạy chữ,
lo hoàn thành những chỉ tiêu chất lượng trên giao Trường học đã quá coi trọngviệc dạy văn hóa sao cho học sinh học thật giỏi mà quên đi điều quan trọng là
dạy cho học sinh “ Học làm người” Chương trình học quá tải, áp lực của gia
đình học kín lịch trong ngày, học nhiều nghỉ ngơi ít nên học sinh cảm thấy mệtmỏi, chán trường, chán lớp Tinh thần căng thẳng, không được vui chơi giải trí,
áp lực học tập quá lớn, nên dẫn đến xung đột trong các mối quan hệ
Dù các trường đã có nhiều nỗ lực và cố gắng trong đổi mới phương pháp
giảng dạy nhưng vẫn còn “bó khung” trong khuôn khổ của lớp học, giờ dạy nặng tính lý thuyết, thiếu những tư liệu, trích đoạn “người thật việc thật”, những tình huống “thật”, thông tin thì quá cũ… cho nên sức thuyết phục, độ cảm xúc của bài
dạy chưa cao Hơn nữa thời lượng dành cho môn GDCD chỉ có 1 tiết/ tuần màlượng kiến thức thì khá nhiều, không chỉ riêng nội dung chính thức mà nhiều nội
dung giáo dục khác nhau cũng "bị giao" cho môn GDCD để “tích hợp” nên việc
dạy học mang nặng tính khái quát, giáo viên không có nhiều thời gian giảng dạycặn kẽ cho học sinh những nội dung, vấn đề nào đó mà học sinh có nhu cầu tìmhiểu sâu hơn
Tiến sĩ Huỳnh Công Minh, nguyên Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP
Hồ Chí Minh cũng đã nhận định: các trường quốc tế làm tốt việc dạy HS làm
người hơn vì không bị áp lực nhiều bởi yêu cầu thi cử, sĩ số trong lớp ít, thiết bị phục vụ dạy học phong phú đa dạng, quan tâm nhiều đến các hoạt động thực hành trải nghiệm của HS (Phan Ngọc Quang, 2017)
Có những việc tưởng rằng nhỏ nhưng lại có tác động đáng kể đến quátrình hình thành nhân cách của HS, tuy nhiên nhà trường lại không lưu tâm đến
Ví dụ như việc làm vệ sinh trường lớp Hầu như các trường đều thu phí để thuêbảo vệ hoặc thuê nhân viên vệ sinh thay cho HS Điều này vô tình làm giảm ýthức bảo vệ môi trường của các em Ở Nhật, HS phải tự làm vệ sinh phòng học
và nhà vệ sinh vì người Nhật cho rằng việc đó có ý nghĩa giúp HS trở thànhcông dân gương mẫu khi lớn lên (Thùy Linh, 2018)
Mặt khác, nói đến vai trò của nhà trường trong việc dạy HS làm người,trước tiên phải đề cập đến vai trò của người thầy Tác giả Dương Văn Duyên(2011) cho rằng người học luôn lấy người thầy làm mẫu Thế nhưng hình ảnhmẫu mực của người thầy trong xã hội chúng ta trong thời gian qua đang bị xemnhẹ Hiện tượng giáo viên vi phạm đạo đức như chạy trường, chạy điểm, nhậnphong bì, … là có xảy ra, dù đó không phải là hiện tượng phổ biến nhưng đã gâymất niềm tin của xã hội về một hình tượng cao quý trong tâm thức của nhiều thế
Trang 8hệ (Nguyễn Văn Tỵ 2017) Mặt khác, Chỉ thị số 1737/CT-BGDĐT ngày
07-5-2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã chỉ ra rằng bên cạnh đa số giáo viên
có phẩm chất đạo đức tốt thì vẫn còn tình trạng giáo viên vi phạm đạo đức nhàgiáo, gây bức xúc cho xã hội (Bộ GDĐT, 2018)
Về phía học sinh: Ngoài thời gian học ở trường, thời gian còn lại các em
lao vào các trò chơi vô bổ, bạo lực, số còn lại thì không quan tâm đến mọi việcxảy ra xung quanh, lạnh lùng vô cảm chỉ biết sống cho riêng mình Một bộ phậnhọc sinh xưng hô với người lớn trống không, thiếu lễ phép, thái độ ngỗ ngược,nói tục, phát ngôn thiếu văn hóa Thật đáng buồn là một bộ phận học sinh gặpngười lạ không chào, gặp thầy cô trong sân trường, lên xuống cầu thang cũngkhông chào hoặc chào miễn cưỡng với thầy cô dạy lớp mình mà thôi Tệ hại hơn
có học sinh còn vô lễ với thầy cô, xúc phạm danh dự người khác Một bộ phậnhọc sinh khi nhìn nhận sự việc là lảng tránh, thờ ơ, lười lao động, chưa nhận ra
sự sai trái của mình Tinh thần thái độ học tập chưa tốt, một số học sinh thiếuchuyên cần trong học tập Một số học sinh có biểu hiện gian lận trong thi cử,thiếu trung thực với bạn bè Một bộ phận ăn mặc lố lăng, quần ngắn, khoét rách
ở đầu gối, đầu tóc không phù hợp với tuổi học trò
Về phía gia đình: Có gia đình xung đột bạo hành, cha mẹ ly hôn, buông lỏng
việc quản lý con cái, phó mặc cho xã hội, cho nhà trường“ trăm sự nhờ thầy” … Một
số phụ huynh chưa quan tâm đến việc giáo dục đạo đức nhân cách cho các em Có giađình quá nuông chiều con cái, luôn đáp ứng mọi yêu cầu khi các em đòi hỏi mà khôngcần biết đòi hỏi đó có thật sự cần thiết và phù hợp hay không Nhiều gia đình sử dụngquyền uy một cách cực đoan, sử dụng vũ lực trong việc dạy dỗ con cái Một số hoàncảnh quá éo le, cha mẹ bươn chải trong cuộc sống mưu sinh dẫn đến bỏ quên con cái
Về phía xã hội: Sự phát triển của công nghệ thông tin, đặc biệt sự ra đời của
dòng điện thoại thông minh kết nối GPRS, Wifi cùng các trang mạng xã hội pháttriển mạnh như Facebook, các trò chơi điện tử đã thu hút thời gian của các emngoài thời gian trên lớp Nền văn hóa ngoại lai đã ảnh hưởng rất lớn đến hành vi củacác em Có thể nói ở lứa tuổi này các em bắt chước làm người lớn nhưng chưa cókinh nghiệm sống, kỹ năng sống, suy nghĩ và hành động chưa đúng đắn, chưa phânbiệt được tốt xấu đúng sai rõ ràng, chưa tự chủ nên dễ bị lôi kéo
Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục chưa đồng bộ
Những hạn chế, tác động của mặt trái cơ chế thị trường, của thời kỳ “mở cửa,
hội nhập”, những “tư tưởng văn hoá xấu, ngoại lai”…có cơ hội xâm nhập Đâu
đó, còn có những hiện tượng suy thoái về đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, thích
chạy theo lối sống thực dụng “sống nhanh, sống gấp”, thậm chí những hành động phạm pháp của người lớn đã tác động xấu trực tiếp đến học sinh Các tệ
nạn xã hội có nơi, có lúc, đã xâm nhập vào trong học đường mặc dù là con số ítnhưng cũng chứng tỏ nó đã làm bại hoại đạo đức, tha hoá nhân cách, gây nỗiđau, đáng lo ngại cho các bậc làm cha, làm mẹ
Trên thực tế sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội còn thiếuchặt chẽ, thiếu thường xuyên Cha mẹ gặp gỡ thầy cô chỉ vào những dịp họp phụhuynh còn giáo viên gặp gỡ phụ huynh cũng ít dần và hình như thiếu sự thân
Trang 9thiện Sự liên hệ phụ huynh và giáo viên chủ yếu trao đổi qua điện thoại, quavnedu, smax điều này ảnh hưởng rất lớn tới việc giáo dục đạo đức học sinh.
Về phía Nhà trường và giáo viên: Đôi khi nhà trường và giáo viên nhận
xét đánh giá kết quả học tập và rèn luyện thiếu khách quan và chưa công bằng
Uy tín người thầy bị sa sút, các giá trị truyền thống “ Tôn sư trọng đạo” bị nhìn
nhận một cách méo mó, vật chất hóa Một số giáo viên chủ nhiệm còn non vềnghiệp vụ Do bộn bề công việc lo toan cuộc sống, bán hàng Online, Livestreamquảng cáo, ship hàng nên sự quan tâm đến trò còn hạn chế, khoảng cách thầytrò ngày càng cách xa Mặt khác, ở một số nhà trường sự luân phiên trong côngtác chủ nhiệm cũng ít nhiều gây khó khăn trong cách quản lí lớp, thầy cô chưahiểu được tâm tư tình cảm của học sinh vì vậy uốn nắn học sinh chưa kịp thời,các em gặp vướng mắc trong cuộc sống chưa được chia sẻ
Bài giảng của giáo viên chưa hấp dẫn để nhiều học sinh nói chuyện riêngtrong giờ học Một số học sinh vi phạm những điều cấm như nói tục, chửi thề,hỗn láo với thầy cô, ý thức giữ gìn vệ sinh chưa tốt Kết quả là học sinh ý thức rènluyện và tu dưỡng đạo đức chưa cao vẫn còn học sinh hạnh kiểm trung bình
Mỗi thầy cô phải là một tấm gương sáng cho cho học sinh học tập và noitheo Một người thầy giỏi sẽ tạo ra nhiều thế hệ học sinh giỏi Một người thầy
mẫu mực sẽ tạo ra nhiều thế hệ con người mẫu mực Bởi thế Wiliam A Warrd
đã nói rằng: " Người thầy trung bình chỉ biết nói, người thầy giỏi biết giải thích,
người thầy xuất chúng biết minh họa, người thây vĩ đại biết truyền cảm hứng".
2.2.2 Thực trạng công tác giáo dục pháp luật cho học sinh THCS hiện nay:
Trong nhiều năm qua, công tác giáo dục pháp luật cho học sinh THCS đãđược ngành giáo dục rất coi trọng; các hình thức giáo dục, truyên truyền, phổbiến được thực hiện đa dạng, phong phú bằng nhiều hình thức như đưa vàochương trình dạy học chính khóa, ngoại khóa, giáo dục lồng ghép, tổ chức tọađàm, sân khấu hóa… đem lại những hiệu quả nhất định góp phần nâng cao nhậnthức của đa số học sinh
Từ phía các cấp quản lí: Nội dung giáo dục pháp luật đang có sự “quá
tải” khi có rất nhiều ngành luật được tuyên truyền, tích hợp trong giảng dạy ở
nhà trường thông qua các hình thức như: tích hợp, lồng ghép, chuyên đề, màthiếu đi sự lựa chọn nội dung trong việc giáo dục pháp luật cho học sinh Điềunày dẫn tới sự lúng túng trong xây dựng chương trình, quá nhiều nội dung tíchhợp đưa vào môn Giáo dục công dân như tích hợp giáo dục pháp luật, tích hợpgiáo dục Quốc phòng – An ninh, giáo dục môi trường, phòng chống HIV/AIDS,tích hợp kĩ năng sống, tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh
Công tác quản lý, chỉ đạo, phối hợp giáo dục pháp luật ở các trườngTHCS còn có những hạn chế Ban Giám hiệu ở các nhà trường chưa nhận thấyhết vị trí, vai trò quan trọng của hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh, vẫncoi việc dạy học môn GDCD như bao môn học khác: chỉ hoàn thành tiết dạytheo thời khóa biểu, kiểm tra cho điểm đạt yêu cầu là xong Môn GDCD, trong
đó nội dung giáo dục pháp luật chiếm tới 1/2 thời lượng chương trình, mà giáo
Trang 10dục pháp luật là hoạt động giáo dục có ý thức, mục đích, kế hoạch nhằm bồidưỡng cho công dân tương lai những phẩm chất về tri thức, tư tưởng, đạo đức,hành vi, lối sống cũng như những kỹ năng sống cần thiết cho cuộc sống sau này;
là một quá trình giáo dục tiếp nối từ giảng đường đến đời sống, từ học lý thuyếtđến kiểm soát hành vi
Từ phía giáo viên: Phương pháp, hình thức giáo dục pháp luật cho học
sinh còn nhiều hạn chế, bất cập nên chưa tạo được những đột phá trong thay đổinhận thức học sinh – mặc dù đã có những đổi mới bước đầu như: đa dạng hóacác hình thức tuyên truyền, giáo dục, đổi mới kiểm tra đánh giá môn GDCDtheo hình thức vừa bằng cách cho điểm, vừa bằng cách đánh giá biểu hiện hành
vi thông qua xếp loại hạnh kiểm
Sự nặng nề trong Quy chế Đánh giá, xếp loại học sinh THCS quy địnhgiáo viên môn GDCD phối kết hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp đánh giá xếploại hạnh kiểm ghi vào học bạ của học sinh Đây là điểm mới so với trước đây,tuy nhiên, có thực tế một giáo viên dạy môn GDCD nếu không kiêm nhiệm cáccông tác khác sẽ phải dạy 19 tiết/1 tuần (tương ứng với 19 lớp) - tức là trongmột tuần, giáo viên phải tiếp cận với đông đảo học sinh như vậy mà giáo viênchỉ có 45 phút tiếp cận thì làm sao họ có thể nắm bắt được diễn biến tâm lý, biểuhiện hành vi của học sinh để đánh giá, xếp loại ghi vào học bạ
Ngoài nhiệm vụ giảng dạy giáo viên còn phải kiêm nhiệm thêm rất nhiềucác công việc khác như: GVCN, Tổ trưởng, Tổng phụ trách, Y tế học đường,công tác trực ban điều đó cũng làm giáo viên không còn thời gian chuyên tâmvào việc giảng dạy, không có thời gian để nghiên cứu sâu về chuyên môn
Hơn nữa, trong phương pháp giảng dạy một số giáo viên chưa phân biệt
được giữa “dạy học pháp luật” và “Giáo dục pháp luật” Đa số giáo viên hiện
nay vẫn còn nặng về tuyên truyền, trình bày giải thích cặn kẽ, giúp học sinh tiếpthu, nắm vững về pháp luật Cách làm này chỉ đạt được mục tiêu nâng cao hiểubiết pháp luật nhưng lại chưa giáo dục được ý thức, thái độ, hành vi, kỹ năngcho học sinh dẫn đến thực trạng vi phạm pháp luật ở các em có chiều hướng giatăng ngay khi chúng ta đang đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật
Từ phía phụ huynh:
Gia đình chưa thật quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho con em, việcgiao tiếp, ứng xử trong gia đình chưa được quan tâm đúng mức, tình cảm của cánhân, trách nhiệm của các thành viên trong gia đình chưa được coi trọng, còncưng chiều qúa mức, mâu thuẫn trong quan điểm dạy con, lối sống với sự tínhtoán làm ăn đã làm mai một đi những phẩm chất và truyền thống tốt đẹp
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:
2.3.1 Giải pháp chung:
Trước hết xã hội cần phải xác định giá trị đạo đức cho con người trong thời đại mới Những chuẩn ấy phải rõ ràng, chuẩn mực và tiến bộ, phù hợp với thời đại Nền giáo dục phải tích cực thay đổi và bắt kịp với thời đại công nghệ
Trang 11Chương trình giáo dục không nặng về lí thuyết hàn lâm Lấy thực hành để giáo dục kỹ năng cho học sinh, tạo nhiều hứng thú cho các em Khi học sinh thích học, yêu mến môn học, yêu mến thầy cô, thấy việc học dễ dàng hơn sẽ ứng sử tốt hơn
Trong những năm gần đây Ban giám hiệu nhà trường và cán bộ giáo viên, nhânviên trường THCS Ngọc Liên, đã rất quan tâm đến nâng cao chất lượng đạo đức vàgiáo dục ý thức, sống và học tập theo pháp luật cho học sinh Bản thân tôi coi mỗi học
sinh như là con em của mình nên luôn tâm niệm rằng “phải dạy người trước khi dạy
chữ” và đem hết nhiệt huyết truyền đạt bồi dưỡng cho các em về các kĩ năng cụ thể,
bản thân tôi đã áp dụng một số giải pháp sau:
- Thứ nhất: Thường xuyên chăm lo giáo dục đạo đức, lối sống trong sạch, lành mạnh cho học sinh.
Đây là giải pháp cơ bản nhằm xây dựng, hình thành nhân cách con người
mới xã hội chủ nghĩa cho thanh niên, vì đạo đức là “gốc của người cách mạng”,
giáo dục để cho học sinh nhận thức đúng các giá trị chân, thiện, mỹ, những giátrị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Nhà trường, gia đình, các tổ chức, đoàn thể,đặc biệt Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phải thường xuyên quan tâmbồi dưỡng cho học sinh những tình cảm cao đẹp về tình yêu quê hương, đất
nước: “mình vì mọi người, mọi người vì mình”, “thương người như thể thương
thân”, “quên mình vì nghĩa lớn”… Từ đó hình thành cho các em lối sống trong
sạch, lành mạnh, những hành vi đạo đức trong sáng phù hợp với các giá trịtruyền thống tốt đẹp của dân tộc và thời đại Để việc giáo dục đạo đức và bồidưỡng pháp luật có hiệu quả, cần tổ chức tốt các phong trào, hoạt động tập thể
mà tiêu biểu là phong trào: “Rung chuông vàng”, “Trò chơi dân gian”, “ Thi gói
bánh chưng ngày tết”, “ Hành trình về nguồn”
- Thứ hai: Phải kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội.
Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp củacác tổ chức, các lực lượng cùng chăm lo giáo dục, rèn luyện đạo đức, lối sống chohọc sinh, hình thành phẩm chất cao đẹp của con người mới XHCN Trước hết giađình là nơi lưu giữ các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc, là môi trườngđầu tiên hình thành đạo đức cho học sinh Gia đình là nơi mà tình yêu quê hương, đấtnước, yêu thương con người được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác Do đó tronggia đình, ông bà, cha mẹ phải thật sự mẫu mực, làm gương về đạo đức, yêu thương,chăm lo bồi dưỡng thế hệ trẻ Hiện nay do sức ép về lao động, việc làm khiến chokhông ít các bậc làm cha, làm mẹ mải miết mưu sinh hoặc chỉ lo làm giàu mà thiếuquan tâm việc giáo dục đạo đức cho con cái, hoặc khoán trắng cho nhà trường và xãhội Nhiều khi con cái vi phạm đạo đức hoặc vi phạm pháp luật mà cha mẹ không hềhay biết, hoặc không biết cách ngăn chặn, phòng ngừa Để giáo dục đạo đức chothanh niên, mỗi gia đình cần giữ gìn đạo đức, nề nếp gia phong, phát huy các giá trịđạo đức truyền thống, làm cho các giá trị đó ngày càng toả sáng, góp phần bồi dưỡng
tư tưởng tình cảm cao đẹp cho thế hệ con cháu Nhà trường không chỉ dạy chữ, dạynghề mà còn là nơi dạy người Giáo dục lý tưởng, đạo lý làm người là nội dung giáo
Trang 12dục hàng đầu trong nhà trường hiện nay và phải đặc biệt coi trọng Học sinh ngàynay đang sống trong thời kỳ bùng nổ thông tin, đã và đang chịu ảnh hưởng cả mặttích cực và mặt tiêu cực từ môi trường kinh tế đó
Giáo dục là một hoạt động mang tính xã hội cao Muốn thực hiện đượcmục tiêu giáo dục đạo đức, lối sống và pháp luật cho học sinh, cần phải coi trọng
cả giáo dục nhà trường, giáo dục gia đình và giáo dục xã hội Chỉ riêng nhàtrường, chỉ riêng ngành giáo dục thì không thể làm tốt công tác giáo dục toàndiện được
Xin trích dẫn câu nói của Bác Hồ để thấy tầm quan trọng trong công tác
phối hợp 3 môi trường giáo dục Bác Hồ nói: “Phải nhất thiết liên hệ mật thiết
với gia đình học sinh Bởi vì giáo dục trong nhà trường, chỉ là một phần, còn cần có giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà trường được tốt hơn Giáo dục trong nhà trường dù tốt mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn”.
Để thực hiện có hiệu quả công tác phối hợp giữa ba môi trường, nhàtrường, gia đình và xã hội trong giáo dục toàn diện học sinh, cần phải thống nhấtquan điểm, triển khai đồng bộ các giải pháp sau:
- Thống nhất nhận thức về tầm quan trọng của công tác phối hợp ba môitrường, nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục toàn diện học sinh
- Coi sự phối hợp là việc thực hiện thường xuyên, liên tục ở mọi thời điểm
và quá trình giáo dục là quá trình lâu dài, không ngừng phát triển
- Xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng môi trường giáo dục; mỗimôi trường giáo dục phải ý thức luôn sẵn sàng phối hợp, chủ động phối hợp màkhông có thái độ trông chờ hay ỷ lại vào môi trường giáo dục khác Trong đó:
Gia đình có trách nhiệm phối hợp với nhà trường và xã hội trong việc giáodục cho con em mình, tránh tư tưởng ỷ lại, khoán trắng giáo dục học sinh chonhà trường; gia đình có trách nhiệm nuôi dưỡng, giáo dục và chăm sóc, tạo điềukiện cho con em được học tập, rèn luyện, tham gia các hoạt động của trường và
xã hội Các cấp chính quyền, đoàn thể phải luôn quan tâm tuyên truyền về chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nâng cao nhậnthức, ý thức trách nhiệm của người dân trong việc chấp hành pháp luật, thựchiện lối sống văn hóa, kiên quyết ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật, viphạm chuẩn mực đạo đức, bạo lực diễn ra ngoài xã hội
- Xây dựng cơ chế phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội, qua đó huyđộng sự tham gia có hiệu quả của các lực lượng phối hợp cho giáo dục học sinh(ví dụ xây dựng quy chế phối hợp; tăng cường và đa dạng kênh liên lạc như báocáo, gặp gỡ, đối thoại, sổ liên lạc )
- Thứ ba: Phải phát huy vai trò tự học tập, tự du dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống tuân thủ những quy định pháp luật của học sinh.
Ở độ tuổi này các em tiếp thu rất nhanh với cái mới, cái tiến bộ cho nêntrước hết phải hình thành cho học sinh nhu cầu, động cơ phấn đấu, rèn luyệnđúng đắn, làm cho mỗi người có ý thức làm chủ, ham học hỏi, cầu tiến bộ, vươnlên tự khẳng định mình Cần tạo mọi điều kiện thuận lợi để học sinh phấn đấu,
Trang 13rèn luyện; đồng thời phải thường xuyên theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả,định hướng phấn đấu cho các em Để các em phải xác định rõ trách nhiệm trước
Tổ quốc và nhân dân, sống có lý tưởng, có hoài bão, khát khao vươn tới cái mới,cái tiến bộ
Cần hình thành ở các em những phẩm chất và năng lực theo tinh thần đổi
mới căn bản, toàn diện về giáo dục và đào tạo được đề xuất ở 6 phẩm chất:Yêu
gia đình, quê hương đất nước;Nhân ái khoan dung;Trung thực, tự trọng, chí công, vô tư;Tự lập, tự tin, tự chủ;Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại; Nghĩa vụ công dân và 9 năng lực cụ thể là: Tự học; Giải quyết vấn đề; Sáng tạo; Tự quản lý; Giao tiếp; Hợp tác; Sử dụng công nghệ thông tin;
Sử dụng ngôn ngữ; Tính toán.
Các phẩm chất và năng lực được đề xuất như trên nhằm tạo ra thế hệ trẻnăng động, sáng tạo đáp ứng yêu cầu thực tiễn cuộc sống trong điều kiện nềnkinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế
Trong các năng lực cần hình thành cho học sinh có bao hàm các kĩ năngsống bởi vì năng lực thì bao gồm kiến thức, kĩ năng và kinh nghiệm Có thể tiếpcận giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua 4 trụ cột về mục tiêu của giáo dục
theo UNESCO đó là phải đáp ứng được mục tiêu: Học để biết; Học để làm việc;
cấp THCS, với 75 bài học từ lớp 6 đến lớp 9 (chưa kể các tiết Trãi nghiệm sáng
tạo), thời lượng cho môn giáo dục công dân cũng chỉ 26 tiết/năm, trong số đó tiết
đạo đức chỉ có 12 – 15 tiết Học sinh lớp 6 học về Quyền được pháp luật bảo hộ
về tính mạng, thân thể, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm; quyền bất khả xâmphạm về chỗ ở Học sinh lớp 7 học về bộ máy nhà nước cấp cơ sở, học sinh lớp 8học về Quyền sở hữu tài sản, quyền khiếu nại, tố cáo học sinh lớp 9 học về Quyền
tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế, quyền và nghĩa vụ lao động của côngdân, vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí với nhiều từ khó hiểu, trừutượng, không phù hợp và chưa cần thiết với lứa tuổi 12 – 15 Các kiến thức vềpháp luật sơ sài, qua loa, nội dung sách giáo khoa nghèo nàn, cũ kỉ… chính điềunày làm học sinh thiếu hứng thú và hiện quả giáo dục không cao
Về chương trình giáo dục đạo đức chưa xác định rõ những phẩm chất cơbản của nhân cách con người Việt Nam như thế nào Các bài học nặng về lýthuyết, thiếu kỹ năng sống, thiếu thực tế, chưa tạo được dấu ấn trong lòng họcsinh, các em dễ quên lãng sau khi học, hình thành nhân cách không rõ nét, họcsinh dễ bị tác động của hoàn cảnh xã hội
Chương trình giáo dục pháp luật chính khóa đã góp phần quan trọng trongviệc trang bị cho HS những kiến thức pháp luật cơ bản, giúp từng bước hìnhthành ý thức pháp luật, niềm tin vào pháp luật cho giới trẻ Tuy vậy, chương
Trang 14trình giáo dục pháp luật cũng bộc lộ những vấn đề cần xem xét, chương trìnhnặng lý thuyết và còn mang tính chung chung không cụ thể cho từng đối tượng
và thiếu tính ứng dụng trong thực tiễn
Ví dụ như khi dạy bài: Thực hiện Trật tự an toàn giao thông (Bài 14
-GDCD 6), ngoài việc cung cấp kiến thức cơ bản có liên quan, Hs chưa có điềukiệm để quan sát trực quan về một số nội dung như: Vạch kẻ đường, phân lànđường, hệ thống biển báo còn hạn chế, luật sửa đổi bổ sung … Những tiết thựchành ngoại khóa các vấn đề địa phương chủ yếu mang hình thức tìm hiểu về líthuyết, cần phải được thay bằng quan sát trực tiếp
- Thứ năm: Cần đưa âm nhạc và câu chuyện kể vào trong các tiết dạy.
Để tạo sự thu hút và lắng đọng cho học sinh, việc đưa âm nhạc và những câuchuyện kể về đạo đức, pháp luật ngoài SGK là hết sức cần thiết, tránh cho học sinhnhàm chán, tạo được hứng thú cho các em, từ các câu chuyện sẽ để lại cho các emnhững bài học bổ ích, hình thành nên những kĩ năng sống cơ bản ở các em Đặcbiệt là hầu hết chuyên môn các trường đều xếp GDCD dạy tiết 5 Nên việc mệt mõi
ở các em không thể tránh khỏi Nếu chúng ta không biết cách lồng ghép âm nhạc,chuyện kể vào trong giờ học, đặc biệt là những mẫu chuyện về đạo đức Bác Hồ thìhiệu quả giáo dục sẽ không cao
để tiếp tục phổ biến về nội quy, quy định của nhà trường, của Đoàn – Đội- Hội.Đặc biệt quan tâm chú ý các quy định như:
+ Nghiêm cấm học sinh gây gổ đánh nhau, kéo bè kết nhóm với thanhthiếu niên ngoài nhà trường
+ Nghiêm cấm việc tàng trữ, sử dụng vũ khí vật liệu nổ và các loại hungkhí có khả năng gây sát thương cao
+ Nghiêm cấm việc tự ý tổ chức đi chơi, tham quan, tắm ao hồ, sông suối,tham gia các trò chơi nguy hiểm, kích động bạo lực
+ Nghiêm cấm tham gia đánh bài bạc, cá độ và các tệ nạn xã hội
+ Thực hiện tốt việc tham gia giao thông khi đến trường
- Thứ hai: Cần tăng cường giáo dục pháp luật và đạo đức trong trường học.
Nhận thấy vai trò quan trọng của việc giáo dục đạo đức và pháp luật,Trường THCS Ngọc Liên đã tiến hành một số một số biện pháp sau:
- Giáo dục học sinh thực hiện tốt theo “05 điều Bác Hồ dạy”, ngay đầu các
buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ Thực hiện tốt nội quy học sinh khi vào trường
- Giáo dục học sinh biết yêu thương, đoàn kết, biết vâng lời và kínhtrọng thầy, cô giáo, đoàn kết trong học tập
Trang 15- Giáo dục học sinh truyền thống cách mạng, lòng yêu quê hương đấtnước, lòng tự hào, biết ơn Đảng và Bác Hồ kính yêu, biết ơn các anh hùng liệt
sỹ Với các hình thức như thăm hỏi tặng quà các gia đình liệt sỹ, các gia đình cócông với cách mạng, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ đã hi sinh,dâng hương khu di tích lịch sử Bắc Sơn, nghe kể chuyện truyền thống anh bộ
đội cụ Hồ theo đạo lí “uống nước nhớ nguồn” [ Hình 1a].
- Thực hiện tốt công tác đền ơn đáp nghĩa như quét dọn khu nghĩa trangliệt sĩ, thăm hỏi các gia đình thương binh liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng
- Xây dựng môi trường học lành mạnh “không có tệ nạn xã hội” Giáo dục
giới tính và các kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh
- Tổ chức tốt các hoạt động tập thể, hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục
thể thao để học sinh tham gia với tinh thần “Vui mà học, học mà vui” trong các ngày lễ như 20/11, 26/3, 15/5, "Thi gói bánh chưng ngày tết" [ Hình 1b]
- Tăng cường công tác phối hợp giữa các bộ phận, các tổ chức trongnhà trường: Ban giám hiệu – giáo viên chủ nhiệm – Đoàn Đội – Hội cha mẹhọc sinh trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh, nhất là học sinh cá biệt
Thực tiễn đã chỉ ra rằng, giáo dục đạo đức không thể thay thế giáo dục phápluật, cũng như giáo dục pháp luật không thể thay thế giáo dục đạo đức, vì mỗi loạihình giáo dục có mục đích, nội dung, hình thức và phương pháp riêng Bên cạnh đótùy từng lứa tuổi mà chúng ta có những nội dung giáo dục đạo đức và pháp luậtphù hợp để mỗi loại hình phát huy được vai trò của mình trong việc giáo dục nhâncách, hình thành nên những kĩ năng sống của con người Việt Nam
- Thứ ba: Đối với công tác quản lí.
Từ đầu những năm học Chi bộ Đảng đã chỉ đạo, Ban giám hiệu nhàtrường, Liên đội trường THCS Ngọc Liên đã quán triệt các Chỉ thị 05-CT/TW
về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh,
Nghị quyết của các cấp, ngành đặc biệt làđối với công tác giáo dục đạo đức lốisống, phòng chống bạo lực học đường đến học sinh và thể cán bộ giáo viên Bangiám hiệu xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức, pháp luật, phòng chống bạo lựchọc đường trong nhà trường, giao cho Liên đội nhà trường và giáo viên chủnhiệm, giáo viên bộ môn quán triệt và phổ biến rộng rãi đến từng học sinh.Thông qua các giờ học môn Giáo dục công dân, giờ sinh hoạt dưới cờ thứ 2,sinh hoạt 15 phút và các hoạt động ngoài giờ lên lớp, ngoại khóa theo chủ đề
Xây dựng kế hoạch thực hiện quyết định số 1501/QĐ-TTg ngày 28 tháng
8 năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường giáo dục lýtưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giaiđoạn 2015 - 2020”
Để thường xuyên giữ gìn trật tự, an ninh trong và ngoài trường tổ chứcĐội trong nhà trường đã thành lập đội xung kích về an ninh trật tự, an toàn giaothông, đội cờ đỏ, hoạt động thường xuyên có hiệu quả cả trước, trong và saubuổi học, các thành viên đội xung kích luôn phát hiện, ngăn chặn các vụ việc lộnxộn trong và ngoài cổng trường và kịp thời báo cáo cho bảo vệ, các thầy cô giáongăn chặn và xử lí kịp thời Nhà trường xây dựng tủ sách pháp luật tại thư viện