Các giải pháp tích hợp giáo dục giảm thiểu tảo hôn cho học sinh THCS thông qua dạy học môn sinh học ở trường THCS THPT như thanh

Xuất phát từ lí do trên tôi đã chọn đề tài “Các giải pháp tích hợp giáo dục giảm thiểu tảo hôn cho học sinh THCS thông qua dạy - học môn Sinh học ở trường THCS&THPT Như Thanh” với hi vọn

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THCS & THPT NHƯ THANH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

CÁC GIẢI PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC GIẢM THIỂU TẢO HÔN

CHO HỌC SINH THCS THÔNG QUA DẠY - HỌC

MÔN SINH HỌC Ở TRƯỜNG THCS & THPT NHƯ THANH

Người thực hiện: Bùi Văn Tiến Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường THCS &THPT Như Thanh SKKN thuộc môn: Sinh học

THANH HOÁ, NĂM 2021

MỤC LỤC

1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 1

1.3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi áp dụng 2

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu 2

1.3.2 Phạm vi áp dụng 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

2 NỘI DUNG 2

2.1 Cơ sở lý luận 2

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 3

2.3 Những giải pháp tổ chức thực hiện 5

2.3.1 Giải pháp thứ nhất: Tích hợp qua các bài dạy trên lớp 5

2.3.2 Giải pháp thứ 2: Tích hợp giáo dục nạn tảo hôn thông qua kiểm tra, đánh giá 8

2.3.3 Giải pháp thứ 3: Trải nghiệm thực tế 9

2.3.4 Giải pháp thứ 4: Hướng dẫn học sinh tham gia các hội thi, cuộc thi 12

2.4 Hiệu quả của việc tích hợp giáo dục tảo hôn cho học sinh đặc biệt học sinh dân tộc thiểu số ở vùng kinh tế đặc biệt khó khăn 13

3 KẾT LUẬN 14

3.1 Kết luận 14

3.2 Kiến nghị 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

DANH MỤC……… 16

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Theo kết quả điều tra thực trạng kinh tế xã hội, 53 dân tộc thiểu số năm

2015 tỉ lệ tảo hôn chung là 26,6%, trong đó tỉ lệ tảo hôn cao nhất là các dân tộc thiểu số thuộc vùng kinh tế xã hội đặc điệt khó khăn

Trước tình hình tảo hôn ở vùng dân tộc thiểu số vẫn còn tồn tại, gây ra hậu quả nặng nề đối với sự phát triển của xã hội, vi phạm pháp luật về hôn nhân ảnh hưởng xấu đến cộng đồng Ngày 14/4/2015 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định số 498/QĐ- TTg, về phê duyệt đề án giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2015- 2025 nhằm nâng cao nhận thức, ý thức Pháp luật về hôn nhân và gia đình, góp phần giải quyết tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực ở vùng dân tộc thiểu số

Cùng với đó UBND tỉnh Thanh Hóa đã ra quyết định số 3751/QĐ - UBND ngày 25/2/2015 về thực hiện Đề án "Giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Thanh Hóa đến năm 2020"

Để giải quyết vấn đề tảo hôn đối với đồng bào dân tộc thiểu số thì giáo dục giảm thiểu tảo hôn ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường là công tác đang được ngành giáo dục coi trọng Từ đó sẽ sớm hình thành cho các em học sinh nói chung, cũng như học sinh dân tộc thiểu số nói riêng hiểu biết được hậu của tảo hôn đối với bản thân và xã hội

Giáo dục nạn tảo hôn cho các em học sinh THCS nói chung và học sinh THCS là người dân tộc thiểu số sống ở vùng kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn nói riêng là một việc thiết thực và có thể thực hiện được Trường THCS&THPT Như Thanh đóng trên địa bàn vùng kinh tế đặc biệt khó khăn, dân cư chủ yếu là người dân tộc thiểu số Hàng năm vẫn còn tồn tại nạn tảo hôn, một số học sinh

bỏ học để xây dựng gia đình Xuất phát từ lí do trên tôi đã chọn đề tài “Các giải pháp tích hợp giáo dục giảm thiểu tảo hôn cho học sinh THCS thông qua dạy

- học môn Sinh học ở trường THCS&THPT Như Thanh” với hi vọng giúp

cho học sinh, đặc biệt học sinh dân tộc thiểu số tại trường THCS & THPT Như Thanh hiểu biết thêm về Luật hôn nhân và gia đình, học sinh có nhận thức đúng đắn về nguyên nhân, hậu quả của tảo hôn, từ đó góp phần làm giảm và xóa bỏ nạn tảo hôn trên địa bàn huyện Như Thanh, trong toàn tỉnh, cũng như trong phạm cả nước

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục nạn tảo hôn trong các

cơ sở giáo dục, các trường học có đối tượng học sinh chủ yếu là người dân tộc thiểu số

- Giúp nâng cao hiểu biết của học sinh dân tộc thiểu số, giúp học sinh đồng bào dân tộc thiểu số có kĩ năng ứng phó, phản bác lại các hủ tục, những tập quán lạc hậu tại gia đình, địa phương, hạn chế nạn tảo hôn Qua đó, nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học góp phần nâng cao chất lượng, hoàn thành mục tiêu giáo dục toàn diện trong nhà trường phổ thông

- Ngăn chặn, đẩy lùi nạn tảo hôn trong học sinh dân tộc thiểu số

- Thông qua hoạt động giáo dục cũng như các hoạt động khác giúp học sinh hiểu biết đầy đủ các quy định của Luật hôn nhân và gia đình, biết rằng tảo hôn là

vi phạm pháp luật, hậu quả nặng nề của tảo hôn đối với bản thân, đối với sự phát triển chung của đất nước

- Góp phần nâng cao năng lực và phẩm chất của người học tại trường THCS & THPT Như Thanh

1.3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi áp dụng

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Pháp luật về hôn nhân và gia đình

- Thực trạng về vấn đề tảo hôn của đồng bào dân tộc thiểu số trên phạm vi

cả nước, trong địa bàn tỉnh Thanh Hóa, đặc biệt là thực trạng tảo hôn trên địa bàn xã Phượng Nghi - huyện Như Thanh - tỉnh Thanh Hóa

- Thực trạng về nạn tảo hôn của học sinh THCS tại trường THCS&THPT Như Thanh

- Ý thức một bộ phận người dân tộc thiểu số đối với vấn đề tảo hôn, ý thức về vấn đề tảo hôn của học sinh tại trường THCS & THPT Như Thanh Từ

đó đề ra một số biện pháp giáo dục nạn tảo hôn cho học sinh THCS thông qua hoạt động dạy- học môn Sinh học ở trường THCS&THPT Như Thanh

1.3.2 Phạm vi áp dụng.

Đề tài này đã được áp dụng cho học sinh lớp 8 và lớp 9, Trường THCS&THPT Như Thanh Và có thể áp dụng đối với học sinh lớp 8 và lớp 9 của các trường THCS khác

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Các phương pháp chính: Quan sát nắm tình hình thực tế ở địa phương;

khảo sát điều tra lấy thông tin cụ thể tại đơn vị; phân tích các giải pháp; tổng hợp - so sánh đánh giá kết quả để rút ra bài học kinh nghiệm và đưa ra đề xuất giúp công tác giáo dục nạn tảo hôn cho học sinh đạt hiệu quả cao hơn

- Nghiên cứu Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam, Luật Giáo dục, Điều lệ trường Trung học, Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục của Bộ Giáo dục

và Đào tạo, Sở GD&ĐT Thanh Hóa, Trường THCS&THPT Như Thanh

- Nghiên cứu quyết định số 498/QĐ-TTg phê duyệt đề án giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thiểu số giai đoạn

20152025 của Thủ tướng Chính phủ ngày 14/4/2015 Quyết định số 3751/QĐ -UBND ngày 25/2/2015 của Chủ tịch -UBND tỉnh Thanh Hóa về thực hiện Đề án

"Giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong đồng bào dân tộc thiểu

số tỉnh Thanh Hóa đến năm 2020"

- Nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn về đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực người học

- Kiểm tra nhận thức và các kỹ năng của học sinh thông qua thực hành làm bài thi, kiểm tra

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận

Thực hiện theo các văn bản hướng dẫn của cơ quan cấp trên về giáo dục, nhiệm vụ trọng tâm năm học 2019 - 2020, năm học 2020 - 2021. 

Luật giáo dục nước ta đã xác định rõ: “Mục tiêu giáo dục nhằm phát triển toàn diện con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ

và nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực và ý thức công dân; có lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế.”- điều 2 Luật giáo dục năm 2019.

Trong quá trình giáo dục, ngoài việc trang bị cho học sinh tri thức thông qua các giờ học trên lớp, nhà trường còn có nhiệm vụ giúp các em bổ sung và hoàn thiện những tri thức ấy, tạo điều kiện cho các em làm quen với các lĩnh vực khác nhau trong đời sống xã hội, giúp các em có cơ hội liên hệ các kiến thức đã học với thực tế cuộc sống trong cộng đồng cũng như tổ chức các hoạt động trong nhà trường và ngoài xã hội Từ đó hình thành cho các em thái độ đúng đắn, các hành vi và thói quen tốt, các kỹ năng hoạt động và ứng xử trong các mối quan hệ xã hội về chính trị, đạo đức, pháp luật…

Tổ chức giáo dục giảm thiểu tảo hôn trong nhà trường phổ thông có hiệu quả, đặc biệt với những trường có đối tượng học sinh phần lớn là người dân tộc thiểu

số, sống trong vùng kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn sẽ góp phần tích cực vào việc thực hiện mục tiêu chung là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân tộc thiểu số, từ đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân Việt Nam Giáo dục giảm thiểu tảo hôn là nhiệm vụ của tất cả các ban ngành, các địa phương miền núi, nơi sinh sống, cư trú của phần lớn người dân tộc thiểu số trong cả nước, cũng như trong Tỉnh Và đương nhiên ngành Giáo dục không thể đứng ngoài cuộc Giáo dục giảm thiểu tảo hôn nhằm giáo dục cho học sinh một

số nội dung về Luật hôn nhân và gia đình, thực trạng và hậu quả của nạn tảo hôn, từ đó góp phần ngăn chặn nạn tảo hôn đối với học sinh nói chung cũng như học sinh là người dân tộc thiểu số trong nhà trường nói riêng, góp phần giảm thiểu tỉ lệ tảo hôn trong toàn tỉnh cũng như trong cả nước

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

2.2.1.Đặc điểm chung của nhà trường và địa phương

Trường THCS&THPT Như Thanh Trường THCS&THPT Như Thanh được thành lập theo Quyết định 2628/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa ngày 15 tháng 8 năm 2014 Trường đóng trên địa bàn xã Phượng Nghi, một xã 135 nằm cách xa trung tâm huyện Như Thanh Học sinh THCS là con em của xã Phượng Nghi Đây là nơi cư trú của phần lớn người dân tộc thiểu số như Mường, Thái,

Điều kiện kinh tế, cơ sở hạ tầng, giao thông, thông tin, văn hoá, chính trị

-xã hội còn rất nhiều khó khăn Cơ sở vật chất thiếu thốn, không đồng bộ, lạc hậu so với các khu vực khác trong huyện Đặc biệt là trình độ dân trí còn thấp, đại đa số làm nghề nông nên còn rất nhiều hạn chế trong nhận thức và phương pháp giáo dục trẻ, vẫn còn tồn tại một số phong tục tập tập quán lạc hậu, trong

đó có nạn tảo hôn

Sau 7 năm thành lập, trường đã đi vào hoạt động ổn định và đạt được một số thành tích, bước đầu tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển của nhà trường trong những năm học tới

Năm học này trường có 23 lớp trong đó cấp THCS gồm 8 lớp Cơ sở vật chất nhà trường và trang thiết bị dạy học còn thiếu thốn

2.2.2 Đánh giá chung về thực trạng tảo hôn hiện nay

Theo số liệu thống kê của Ủy ban Dân tộc, năm 2019, tỷ lệ tảo hôn của người dân tộc thiểu số tuy đã giảm nhưng vẫn đang còn ở mức cao Tỷ lệ tảo hôn chung là 21,9%, giảm 4,7% so với năm 2014; bình quân mỗi năm giảm 0,94% Mặc dù đã đạt được những kết quả bước đầu khả quan, tuy nhiên riêng năm 2019, toàn quốc vẫn có trên 1 triệu cặp tảo hôn Theo thống kê của Ban dân tộc tỉnh Thanh Hóa, tỷ lệ tảo hôn các huyện miền núi năm 2016 là 4,5% (367 cặp) giảm xuống còn 1,56% (111 cặp) năm 2019 Tại Như Thanh tổng số cặp tảo hôn từ năm 2016 - 2019 là 10 cặp trong đó xã Phượng Nghi có tới 5 cặp Đa

số các cặp tảo hôn đều đang học lớp 9 hoặc vừa học xong lớp 9 Cụ thể năm

2016 có em Bùi Thị Lan thôn Đồng Phông mới học xong lớp 8; năm 2017 có em Trương Thị Hạnh, thôn Bái Đa 1 mới học xong lớp 9 và em Trường Thị Hiền, thôn Khe Xanh mới học xong lớp 9; năm 2018 có em Trương Thị Hòa, thôn Bãi Hưng đang học lớp 9 và em Cao Thị Liễu, thôn Đồng Phông đang học lớp 9

2.2.3 Khảo sát, điều tra thực tế hiểu biết về tảo hôn qua học sinh tại trường

Trong quá trình nghiên cứu, tôi đã tiến hành khảo sát, điều tra hiểu biết của

100 học sinh khối 8 và khối 9 trong trường về tảo hôn để có cơ sở phân tích, đánh giá và đưa ra các ý kiến kết luận, để đề xuất các giải pháp tích hợp giáo dục nạn tảo hôn cho học sinh THCS ở trường THCS&THPT Như Thanh

Kết quả thu được như sau:

Số lượng/Mức

độ nhiều Hiểu biết biết ít Hiểu hiểu biết Không

*Những hạn chế, tồn tại trong công tác giáo dục nạn tảo hôn cho học sinh

- Về phía nhà trường: Ban Giám hiệu nhà trường cùng với Đoàn thanh niên

đã tổ chức một số hoạt động tuyên tuyền giảm thiểu tảo hôn như: phổ biến trong các giờ chào cờ, giờ sinh hoạt, và một số hoạt động khác của Đoàn trường tuy nhiên chưa thường xuyên, chưa có nhiều hình thức hấp dẫn thu hút được sự chú

ý của đại bộ phận học sinh Do vậy, chưa đạt được hiệu quả cao

- Về phía giáo viên:

Vấn đề giáo dục giảm thiểu tảo hôn có thể tích hợp trong một số môn học như Sinh học, Địa lí, Giáo dục công dân…, một số hoạt động ngoại khóa Bản thân tôi là giáo viên dạy môn Sinh học, đã nhiều năm tích hợp nội dung giáo dục giảm thiểu tảo hôn Tuy nhiên, việc giáo dục chưa sâu sắc, chưa đổi mới về hình thức và phương pháp giáo dục nên hiệu quả giáo dục chưa cao

Một số giáo viên khác trong quá trình giảng dạy còn ít lấy ví dụ cụ thể, ít liên hệ với cuộc sống hàng ngày, việc ứng dụng trong cuộc sống hàng ngày chưa cao Nguyên nhân một phần là do giáo viên chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của việc tích hợp nội dung giáo dục giảm thiểu tảo hôn, do thời gian một tiết học

có hạn, trong khi đó dung lượng kiến thức của một bài học quá dài nên việc tích hợp vội vàng, qua loa

- Về phía học sinh:

Học sinh chưa ham học môn Sinh học, việc vận dụng hiệu quả kiến thức Sinh học vào cuộc sống hàng ngày còn nhiều bất cập

Các em gặp nhiều khó khăn trong việc rèn luyện kĩ năng học tập, kĩ năng sống, hiểu biết về Luật hôn nhân và gia đình còn nhiều hạn chế Học sinh người dân tộc thiểu số có nhiều thiệt thòi hơn về nhận thức Sự gần gũi, quan tâm, định hướng của phụ huynh chưa thường xuyên Nhận thức của các em về vai trò của việc học đối với tương lai của bản thân chưa cao do vậy chưa chú tâm vào việc học tập

*Yêu cầu đặt ra:

- Để giải quyết tận gốc của vấn đề, cần nhiều giải pháp đồng bộ Song, trước hết về mặt chủ quan, việc làm cần thiết là phải thay đổi nhận thức, tâm lý, hành vi của người dân, đặc biệt là học sinh và phụ huynh người dân tộc thiểu số

ở miền núi. Đó là chức năng tích cực của công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật hôn nhân và gia đình

- Tăng cường công tác giáo dục giảm thiểu tảo hôn trong trường học bằng nhiều các hoạt động đa dạng: tích hợp trong dạy học, hoạt động ngoại khóa, trong kiểm tra đánh giá, tổ chức các cuộc thi, trải nghiệm… với nhiều hình thức hấp dẫn, tạo hứng thú cho học sinh trong tìm hiểu về Luật hôn nhân và gia đình Học sinh tìm hiểu và biết được hậu quả của tảo hôn đối với bản thân, gia đình và

xã hội từ đó sẽ có hành vi đúng

2.3 Những giải pháp tổ chức thực hiện

Qua nhiều năm giảng dạy tích hợp giáo dục giảm thiểu tảo hôn cho học sinh, tôi mạnh dạn đề xuất các giải pháp sau:

2.3.1 Giải pháp thứ nhất: Tích hợp giáo dục giảm thiểu qua các bài dạy trên lớp.

- Lý do đề xuất: Trong chương trình Sinh học 8 và Sinh học 9 có một số

bài học, có thể tích hợp giáo dục giảm thiểu tảo hôn Mặt khác giáo dục giảm thiểu tảo hôn đối với học sinh không chỉ giáo dục một tiết, một bài, hay chỉ ở một khối học mà cần được giáo dục thường xuyên, liên tục trong quá trình học tập của các em, thậm chí việc giáo dục giảm thiểu tảo hôn còn có thể tích hợp dạy ở các môn học khác Như vậy sẽ nâng cao hiệu quả giáo dục giảm thiểu tảo hôn, góp phần giảm thiểu tảo hôn tại địa phương, từ đó giảm thiểu tảo hôn trong đồng bào dân tộc thiểu số nói chung

Dưới đây là một số địa chỉ tích hợp giáo dục giảm thiểu tảo hôn vào một số bài dạy môn Sinh học lớp 8 và lớp 9 mà bản thân tôi đã lồng ghép giảng dạy:

Tên bài Lớp Địa chỉ tích hợp tích hợp Mức độ Bài 62: Thụ tinh, thụ thai

Bài 63: Cơ sở khoa học

của các biện pháp tránh

Mục II: Những nguy cơ khi có thai ở tuổi vị thành niên Liên hệ

Bài 11: Phát sinh giao tử 9 Mục II: Thụ tinh Liên hệ

và thụ tinh

Bài 30: Di truyền học với

con người 9 Mục II: Di truyền học với hônnhân và kế hoạch hóa gia đình Liên hệ

- Giải pháp thực hiện: Trong mỗi bài dạy có tích hợp giáo dục giảm thiểu

tảo hôn, giáo viên sẽ lồng ghép một số câu hỏi liên hệ thực tế về hiện trạng tảo hôn tại địa phương học sinh sinh sống, tại địa điểm trường đóng; nhận thức của học sinh về vấn đề tảo hôn; biết được tảo hôn chính là vi phạm Luật hôn nhân và gia đình; những hệ lụy của nạn tảo hôn đối với bản thân và xã hội; sự cần thiết phải giáo dục nạn tảo hôn trong học sinh dân tộc thiểu số, cũng như đối với toàn thể đồng bào dân tộc thiểu số và xã hội Giáo viên cũng có thể tổ chức trò chơi nhỏ giáo dục nạn tảo hôn cho học sinh Kết hợp với các câu hỏi liên hệ, tổ chức trò chơi, giáo viên có thể đánh giá cho điểm để khuyến khích sự hưởng ứng, tham gia của học sinh vào các hoạt động học nói chung cũng như việc giáo dục giảm thiểu tảo hôn

Sau đây là một ví dụ về tích hợp giáo dục giảm thiểu tảo hôn qua bài dạy,

Bài 30: Di truyền học với con người Tích hợp mục II Di truyền học với hôn

nhân và kế hoạch hóa gia đình

* Câu hỏi tích hợp giáo dục giảm thiểu tảo hôn: Sau khi chốt phần nội

dung: Di truyền học với hôn nhân và kế hoạch hóa gia đình, giáo viên sẽ có các câu hỏi tích hợp về tảo hôn và Luật hôn nhân gia đình

- Theo em, tảo hôn là gì?

Tảo hôn là việc kết hôn khi một hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định tại điểm a, khoản 1, điều 8 của Luật hôn nhân và gia đình Tức là nam lấy vợ khi chưa đủ 20 tuổi, nữ lấy chồng khi chưa đủ 18 tuổi

- Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam quy định độ tuổi kết hôn là bao nhiêu?

Điểm a, khoản 1, điều 8 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định

về độ tuổi kết hôn: nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên

- Tảo hôn có vi phạm pháp luật không?

(Tảo hôn là hành vi vi phạm luật hôn nhân và gia đình, sẽ bị xử lí theo quy định của pháp luật.)

- Tảo hôn sẽ bị xử lí như thế nào?

(Tảo hôn sẽ bị xử lí:

+ Xử lí vi phạm hành chính: Cảnh cáo hoặc phạt tiền 500 000 đồng đến

1000 000 đồng đối với hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn; phạt tiền từ 1 000 000 đồng đến 3 000 000 đồng đối với hành vi cố ý duy trì mối quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn mặc

dù đã có quyết đinh của tòa án buộc chấm dứt mối quan hệ đó.(theo điều 47 Nghị định số 110/2013/NĐ-CP của Chính phủ.)

+ Truy cứu trách nhiệm hình sự: Theo điều 183 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về tội tổ chức tảo hôn như sau: người nào tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho những người chưa đủ tuổi kết hôn, đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn

vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10 000 000 đồng đến 30 000 000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm

- Hậu quả của tảo hôn?

Tảo hôn không những là hành vi vi phạm pháp luật mà còn để lại hệ lụy nghiêm trọng, lâu dài về mặt xã hội

+ Về sức khỏe: ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ em, mẹ dưới 18 tuổi con sẽ nhẹ cân, tỉ lệ chết non sẽ cao hơn trẻ em khác

+ Xã hội:

Gây hậu quả nghiêm trọng cho sự phát triển của xã hội, ảnh hưởng đến chất lượng dân số, một xã hội mà tỉ lệ thiểu năng về thể chất, trí tuệ, khuyết tật cao sẽ

là gánh nặng cho xã hội

Tỉ lệ sinh đẻ cao, tỉ suất sinh cao, dân số tăng nhanh sẽ gây sức ép cho phát triển kinh tế, xã hội, môi trường

Hình 1 Hình ảnh một gia đình tảo hôn đông con ở miền núi.

Tảo hôn dẫn đến các em nghỉ học sớm, thiếu hiểu biết xã hội cản trở sự phát triển nhân cách, tài năng, trí tuệ trẻ em

+ Kinh tế: khả năng tìm kiếm việc làm hạn chế, nghèo đói cao

Bên cạnh đó tảo hôn còn tác động đến vấn đề kinh tế xã hội khác, tạo thành cái vòng luẩn quẩn của sự đói nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số

Hình 2 Hình ảnh một bữa ăn của các cháu trong gia đình tảo hôn

- Ở địa phương em còn tồn tại nạn tảo hôn không?

- Hãy cho biết ý kiến của em về nạn tảo hôn? (Hủ tục này có nên xóa bỏ hay không? Nếu địa phương, gia đình bạn có người tổ chức tảo hôn bạn sẽ làm gì ?)

Như vậy từ việc liên hệ thực tế để trả lời câu hỏi trên học sinh sẽ nhận thức sâu sắc được hậu quả của nạn tảo hôn, sự cần thiết của việc truyên truyền Luật hôn nhân và gia đình trong lứa tuổi học sinh dân tộc thiểu số sống ở vùng kinh

tế đặc biệt khó khăn, nâng cao ý thức của người dân tộc thiểu số nói chung về hậu quả nạn tảo hôn, về thực hiện Luật hôn nhân và gia đình

- Tác dụng: Nếu trong quá trình giảng dạy giáo viên thường xuyên tích hợp

giáo dục giảm thiểu tảo hôn thì sẽ góp phần nâng cao hiểu biết của học sinh về hậu quả của nạn tảo hôn, nâng cao hiểu biết của học sinh dân tộc thiểu số về Luật hôn nhân và gia đình Từ đó, giúp cho học sinh nghiêm chỉnh chấp hành Luật hôn nhân và gia đình, tuyên truyền cho bạn bè, người thân về Luật hôn nhân và gia đình, chung tay góp sức trong việc xóa bỏ nạn tảo hôn tại địa phương Tích hợp trong quá trình dạy học giúp cho quá trình giáo dục đối với học sinh vùng dân tộc thiểu số được diễn ra thường xuyên, liên tục từ đó việc giáo dục đối với học sinh hiệu quả hơn

2.3.2 Giải pháp thứ 2: Tích hợp giáo dục giảm thiểu tảo hôn thông qua kiểm tra, đánh giá

- Lý do đề xuất: Tích hợp giáo dục giảm thiểu tảo hôn cho học sinh không

chỉ tích hợp trong quá trình dạy học mà còn thông qua việc kiểm tra, đánh giá Các câu hỏi về tảo hôn có thể sử dụng kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kì Thông qua việc kiểm tra, đánh giá sẽ là động lực để học sinh tìm hiểu về Luật hôn nhân và gia đình, tìm hiểu về nạn tảo hôn giúp cho giáo viên đánh giá được nhận thức của học sinh dân tộc thiểu số sống ở vùng kinh tế đặc biệt khó khăn

về vấn đề tảo hôn, từ đó kịp thời có những biện pháp giáo dục để góp phần nâng cao ý hiểu biết của các em về tảo hôn, từ đó góp phần ngăn chặn và đầy lùi nạn tảo hôn tại địa phương

- Giải pháp thực hiện: Các câu hỏi về nạn tảo hôn có thể sử dụng để kiểm

tra thường xuyên hay định kì

+ Sử dụng câu hỏi về hủ tục tảo hôn để kiểm tra thường xuyên: kiểm tra bài cũ ở các bài như bài 30: Di truyền học với hôn nhân và kế hoạch hóa gia

đình

Ví dụ: Theo em tảo hôn là gì? Tảo hôn có phải là hành vi vi phạm pháp luật không?

Hướng dẫn trả lời:

Tảo hôn là việc kết hôn khi một hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định tại điểm a, khoản 1, điều 8 của Luật hôn nhân và gia đình Tức là nam lấy vợ khi chưa đủ 20 tuổi, nữ lấy chồng khi chưa đủ 18 tuổi

Tảo hôn là hành vi vi phạm luật hôn nhân và gia đình, sẽ bị xử lí theo quy định của pháp luật

+ Sử dụng câu hỏi về tảo hôn để kiểm tra cuối kỳ: Trong kiểm tra cuối

kỳ II lớp 8 và cuối kỳ I lớp 9 có thể tích hợp câu hỏi sau

Địa phương em còn tồn tại nạn tảo hôn không? Tảo hôn dẫn đến những hậu quả gì đối với sự phát triển kinh tế xã hội?

Đáp án: Tảo hôn để lại hệ lụy nghiêm trọng, lâu dài về mặt xã hội

+ Về sức khỏe: ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ em, mẹ dưới 18 tuổi con sẽ nhẹ cân, tỉ lệ chết non sẽ cao hơn trẻ em khác