Ngày 19/06/2013, Quốc hội nước Cộng hoà xã hộichủ nghĩa Việt Nam đã ban hành "Luật giáo dục quốc phòng và an ninh" khẳngđịnh cơ sở pháp lý và tầm quan trọng của công tác giáo dục quốc ph
Trang 11 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biếnnhanh chóng, phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố khó lường Đối với nước ta, cácthế lực thù địch vẫn ráo riết chống phá, chủ yếu bằng chiến lược diễn biến hoàbình nhằm xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, chuyển hoá cách mạngnước ta đi chệch hướng xã hội chủ nghĩa Để xây dựng và bảo vệ vững chắcnước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, chúng ta cần xây dựng một thế trận quốcphòng toàn dân, an ninh nhân dân trong đó có HS, sinh viên ở các trường Đạihọc, Cao đẳng, THPT, THCS là một lực lượng hùng hậu, có sức khoẻ, có trình
độ học vấn, có tiềm năng sáng tạo, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học kỹthuật hiện đại, chủ nhân tương lai của đất nước Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Việt Nam cần phải có sức mạnh tổng hợp Một trongnhững yếu tố tạo nên sức mạnh đó là phải xây dựng được nền quốc phòng toàndân, an ninh nhân dân vững mạnh Điều đó chỉ có được khi mọi công dân, mọi
tổ chức, mọi lực lượng, mọi cấp, mọi ngành có ý thức đầy đủ được nghĩa vụ,trách nhiệm đối với việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân
Vì thế Đảng và Nhà nước ta luôn coi giáo dục quốc phòng "Là bộ phậncủa nền giáo dục quốc dân, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòngtoàn dân, an ninh nhân dân" Ngày 19/06/2013, Quốc hội nước Cộng hoà xã hộichủ nghĩa Việt Nam đã ban hành "Luật giáo dục quốc phòng và an ninh" khẳngđịnh cơ sở pháp lý và tầm quan trọng của công tác giáo dục quốc phòng và anninh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Điều 4 của Luật giáo dụcquốc phòng và an ninh xác định mục tiêu "Giáo dục cho công dân kiến thức vềquốc phòng và an ninh, để phát huy tinh thần yêu nước, truyền thống dựng nước
và giữ nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, nâng cao ý thức, trách nhiệm, tự giácthực hiện nhiệm vụ quốc phòng và an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa" Giáo dục quốc phòng và an ninh trong nhà trường với mục tiêu, yêu cầuxây dựng, phát triển tư duy, bồi dưỡng phát triển kỹ năng sống, nhân cách conngười Việt Nam, yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, niềm tự hào đối với truyềnthống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam, có ý thức tổ chức kỷluật tinh thần đoàn kết, yêu Tổ quốc và yêu đồng bào Việc giáo dục quốc phòng
và an ninh trong Trường Tiểu học, THCS phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lýlứa tuổi, được thực hiện lồng ghép qua nội dung các bài học đã có trong chươngtrình, sách giáo khoa và thông qua các hoạt động ngoại khoá: Tham quan di tíchlịch sử, bảo tàng, nhà truyền thống, đơn vị lực lượng vũ trang, tổ chức trại hè,đọc sách, nghe, thi kể chuyện truyền thống, các hội thi tìm hiểu và quốc phòng
và an ninh
Năm học 2018 - 2019 là năm đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo đưachương trình lồng ghép giáo dục quốc phòng và an ninh trong Trường Tiểu học,THCS Ở bậc THCS, được thực hiện lồng ghép nội dung các môn học: Ngữ văn,Địa lý, GDCD, Âm nhạc, Mỹ thuật; tập trung vào tinh thần đoàn kết, yêu nướccủa các thế hệ người Việt Nam trong dựng nước và giữ nước qua các thời kỳcách mạng; bước đầu hiểu biết về phòng chống cháy nổ, an toàn cá nhân Pháp
Trang 2luật Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; quyền lợi, trách nhiệm củacông dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Là một giáo viên dạy học môn Giáo dục Công dân ở trường THCS, trongnhững năm qua, tôi luôn không ngừng đổi mới nội dung, phương pháp dạy học,giáo dục HS Bằng sự say mê, tìm tòi nghiên cứu nội dung lồng ghép quốcphòng và an ninh ở một số tiết Giáo dục công dân ở THCS, tôi đã mạnh dạn
chọn đề tài " Một số giải pháp thực hiện có hiệu quả việc lồng ghép giáo dục quốc phòng và an ninh qua một số bài học của môn GDCD lớp 9 ở trường THCS", với mong muốn được chia sẻ kinh nghiệm của mình cùng các đồng
nghiệp nhằm nâng cao chất lượng dạy học
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Thông qua việc lồng ghép có hiệu quả trong chương trình giáo dục công dân
sẽ giúp các em nắm được những kiến thức lý luận về đường lối, tư tưởng quan điểm
về quốc phòng, quân sự, an ninh, xây dựng, phát triển tư duy, bồi dưỡng nhân cáchcon người Việt Nam, yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc với truyền thống đấu tranhchống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam; có ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần đoàn kết,yêu Tổ quốc, yêu đồng bào
- Giáo dục quốc phòng và an ninh trong trường THCS được tiến hànhlồng ghép thông qua nội dung các bài học có trong chương trình, sách giáo khoa
và thông qua các hoạt động ngoại khoá
- Làm cho tiết học bớt khô khan, nặng nề mà trở nên nhẹ nhàng, sinhđộng, hấp dẫn, hiệu quả đồng thời tạo hứng thú cho HS trong giờ học
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp thực hiện có hiệu quả việc lồng ghép giáo dục quốcphòng và an ninh qua một số bài học của môn GDCD lớp 9 ở trường THCS
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận.
- Điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- Trao đổi với đồng nghiệp
Quốc phòng là công cuộc giữ nước bằng sức mạnh tổng hợp của toàn dân
tộc, trong đó sức mạnh quân sự là đặc trưng, lực lượng vũ trang nhân dân làmnòng cốt
Trang 3Khoản 1, điều 3, Luật An ninh Quốc gia năm 2004 nêu: "An ninh Quốc gia là sự ổn định, phát triển bền vững của chế độ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước
cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, sự bất khả xâm phạm độc lập chủ quyềnthống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc"(2)
Quốc phòng toàn dân là nền quốc phòng mang tính chất "Vì dân, do dân,
của dân", phát triển theo hướng toàn dân, toàn diện, độc lập, tự chủ, tự lực, tựcường và ngày càng hiện đại, kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng và anninh, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điều hành của Nhà nước, do nhândân làm chủ, nhằm giữ vững hoà bình, ổn định của đất nước, sẵn sàng đánh bạimọi hành động xâm lược và bạo loạn lật đổ của các thế lực đế quốc, phản động,bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
An ninh và quốc phòng là hai thành tố biểu trưng cho sức mạnh của Tổ
quốc xã hội chủ nghĩa, nhằm mục tiêu đánh thắng thù trong, giặc ngoài, giữvững ổn định chính trị, môi trường hoà bình để xây dựng và phát triển đất nước
Giáo dục quốc phòng và an ninh được Đảng và Nhà nước ta xây dựng làmột nội dung của nền giáo dục Quốc gia, là nội dung cơ bản trong xây dựng nềnquốc phòng toàn dân, có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược đào tạo con ngườimới xã hội chủ nghĩa
Thực hiện Chỉ thị 12 - CT/TW ngày 03/05/2007 của Bộ Chính trị và Nghịđịnh 116/2007/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ về giáo dục quốc phòng và anninh Nội dung giáo dục quốc phòng, an ninh phải toàn diện, coi trọng giáo dụctình yêu quê hương, đất nước, chế độ xã hội chủ nghĩa; âm mưu, thủ đoạn củađịch; đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng,
an ninh Làm cho mọi người, mọi tổ chức biết tự bảo vệ trước sự chống phá củacác thế lực thù địch Phải vận dụng hình thức, phương pháp giáo dục, tuyêntruyền để nâng cao hiệu quả, chất lượng giáo dục quốc phòng và an ninh
Nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là xây dựng thành côngchủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Với nhàtrường, trong giai đoạn cách mạng hiện nay, nhiệm vụ chính của giáo dục quốcphòng và an ninh là trang bị cho thế hệ trẻ lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội,hiểu được công sức, sự nghiệp của các thế hệ ông cha để lại cho con cháu; từ đósẵn sàng tham gia thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc có ý nghĩa hết sức quantrọng Đồng thời, giáo dục quốc phòng và an ninh cũng được xây dựng là mônhọc chính khoá trong các trường, lớp đào tạo bậc Đại học, Cao đẳng, Trung họcchuyên nghiệp dạy nghề, THPT thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, các trườngChính trị, hành chính và đoàn thể Gần đây Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hànhthông tư số: 01/2017/TT - BGDĐT hướng dẫn giáo dục quốc phòng và an ninhtrong Trường Tiểu học, THCS Thông tư này có hiệu lực thi hành từ01/03/2017: "Đối với bậc THCS, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu trên cơ sởmục tiêu và nội dung bài học, kinh nghiệm thực tế, giáo viên cấp THCS lồngghép nội dung giáo dục quốc phòng và an ninh vào bài giảng, tập trung vào cáckiến thức nâng cao kỹ năng sống thông qua hình ảnh lịch sử, các hiện vật mangtính giáo dục, tham quan bảo tàng, nhà truyền thống, các đơn vị lực lượng vũtrang nhân dân, tổ chức hội thi, hội thao tìm hiểu kiến thức quốc phòng và an
Trang 4ninh Phương pháp giảng dạy truyền cảm, ngắn gọn, súc tích, phát huy được tínhsáng tạo và kỹ năng sống cho HS".
Giáo dục quốc phòng và an ninh trong trường THCS được thực hiện lồngghép thông qua nội dung các môn học: GDCD, Ngữ Văn, Địa lý, Âm nhạc và
Mĩ thuật, tập trung vào tinh thần đoàn kết, yêu nước của các thế hệ ngươì ViệtNam trong dựng nước và giữ nước qua các thời kì cách mạng, bước đầu hiểubiết về pháp luật Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, quyền lợi vàtrách nhiệm của công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam
xã hội chủ nghĩa Đối với môn GDCD trong nhà trường THCS nói riêng đượclồng ghép giáo dục cho HS qua một số bài cụ thể sau:
6
Bài 5 Giữ luật lệ chung. Tấm gương lãnh tụ về chấp hành luật lệgiao thông.Bài 14 Thực hiện trật tự an
toàn giao thông
Giới thiệu tranh ảnh, clip về thực hiệntrật tự an toàn giao thông
- Bài 16 Quyền được pháp
luật bảo hộ tính mạng, thân
điện thoại và điện tín
- Bài 16, bài 17, bài 18 : Ví dụ đơn giản
về các quyền được bảo hộ tính mạng, bấtkhả xâm phạm, để cho HS dễ nhớ
7
Bài 4 Đạo đức và kỉ luật - Nêu một số tấm gương tận tụy hi sinh lợiích cá nhân tất cả vì lợi ích tập thể.
Bài 9 Xây dựng gia đình
ngưỡng tôn giáo
- Nêu ví dụ về quyền tự do tín ngưỡng tôngiáo
Bài 17 Nhà nước cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam
- Hình ảnh cách mạng tháng tám, quốckhánh, chiến thắng điện biên phủ vàngày 30.4.1975
8 Bài 5 Pháp luật và kỉ luật - Ví dụ để chứng minh nếu kỉ luật nghiêm
minh thì pháp luật được giữ vững
Bài 7 Tích cực tham gia
các hoạt động chính trị- Xã
hội
- Ví dụ về thanh thiếu niên tích cực trongviệc giữ gìn an ninh, trật tự an toàn xãhội
Bài 13 Phòng chống tệ nạn
xã hội
- Ví dụ chứng minh những tác hại của tệnạn xã hội đã và đang tác động đến mọimặt của đời sống xã hội, đặc biệt là đối
Trang 5với thanh thiếu niên.
Bài 15 Phòng ngừa tai nạn
vũ khí cháy nổ và các chất
độc hại
- Ví dụ bằng các hình ảnh về các vụ tainạn, cháy nổ gây ra
Bài 16 Quyền sở hữu tài
sản và nghĩa vụ tôn trọng tài
sản của người khác
Bài 18 Quyền khiếu nại và
tố cáo Bài 19 Quyền tự do
Bài 3 Dân chủ và kỉ luật - Ví dụ để chứng minh dân chủ phải có kỉ
luật trong giai đoạn hiện nay
Bài 4 Bảo vệ hòa bình
- Ví dụ để chứng minh có môi trường hòabình mới phát triển kinh tế để xây dựng
Bài 15 Vi phạm pháp luật
và trách nhiệm pháp lý
- Lấy ví dụ chứng minh khi công dân viphạm thì chịu trách nhiệm như thế nào
Bài 16 Quyền tham gia
quản lý Nhà nước, quản lý
xã hội của công dân
- Lấy các ví dụ về dân chủ của công dântrong đó có HS
Bài 17 Nghĩa vụ bảo vệ tổ
quốc
- Trách nhiệm và nghĩa vụ của HS trong
sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc
Bài 18 Sống và làm việc
theo pháp luật
- Lấy ví dụ để khẳng định mọi công dân
và HS đều phải tuân thủ theo Hiến Pháp
và Pháp luật
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1 Thuận lợi
- Địa phương có lịch sử lâu đời với nhiều truyền thống đạo lí và nhiều
phong tục tập quán đậm đà bản sắc dân tộc là nền tảng để giáo dục truyền thốngyêu quê hương , đất nước, lý tưởng sống bảo vệ Tổ quốc cho HS
- Luôn nhận được sự quan tâm của Đảng, chính quyền địa phương, sự ủng
hộ nhiệt tình và tin tưởng của các bậc phụ huynh và sự chỉ đạo sát sao củaPGD&ĐT về công tác chuyên môn
Trang 6- Tập thể Ban Giám hiệu đoàn kết, là những người năng động, luôn chútrọng đến xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn chođội ngũ mang tính liên tục; tích cực, chủ động tham mưu với các cấp lãnh đạođầu tư xây dựng cơ sở vật chất, tạo nguồn kinh phí cho hoạt động chuyên môn;tạo điều kiện cho cán bộ GV, nhân viên được tham gia các lớp học nâng caotrình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
- Đội ngũ GV đoàn kết, có tinh trần trách nhiệm cao; có nhiều GV trẻ, có
sức khoẻ, nhiệt tình, yêu nghề, luôn có nhận thức đúng đắn về trách nhiệm củamột người giáo viên truyền thụ cho HS không chỉ về kiến thức môn học mà còntích hợp, lồng ghép các nội dung có liên quan đến giáo dục HS
- Giáo viên chủ động nghiên cứu học tập và thực hiện áp dụng chuyên đềtheo yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn lồng ghép giáo dụcquốc phòng và an ninh trong Trường Tiểu học, THCS ban hành tháng 1/2018;được định hướng địa chỉ lồng ghép giáo dục QPAN theo tài liệu đã được tậphuấn; có tâm huyết và hứng thú về đề tài mình được chọn ngay từ đầu năm học
- Các em HS ngoan, ý thức học tập tốt, luôn có ý chí học hỏi, chăm chỉ,chịu khó, có tinh thần hợp tác trong học tập, tích cực tìm hiểu những cái mới
+ Nguồn tư liệu tham khảo còn hạn hẹp Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ mớiđịnh hướng địa chỉ lồng ghép và một tiết soạn giảng tham khảo Còn lại, giáoviên bộ môn phải tự đan xen nội dung lồng ghép quốc phòng và an ninh Vì vậy,chưa có sự thống nhất, đồng bộ
+ Việc chèn tranh minh hoạ: Giáo viên phải mất nhiều thời gian để tìmtranh, lựa chọn tranh cho phù hợp và hiệu quả với nội dung bài dạy
+ Thời gian một tiết dạy chỉ 45 phút, nếu giáo viên không biết cân đối thìviệc lồng ghép sẽ không gây được hứng thú cho HS
- Nhận thức của một số HS về QP-AN còn hạn chế
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Giáo viên chủ động, tích cực tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ Giáo viên cần là tấm gương để các em noi theo.
GV tham gia đầy đủ các đợt tập huấn về phương pháp giảng lồng ghépgiáo dục quốc phòng và an ninh trong trường Tiểu học, THCS do Sở GD&ĐT,Phòng GD&ĐT tổ chức; chủ động nghiên cứu kĩ Thông tư số 01/2017/TT-BGD
ĐT ngày 13/01/2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn giáo dục quốcphòng và an ninh trong trường Tiểu học, THCS; tập trung nghiên cứu các địa chỉđược hướng dẫn lồng ghép nội dung giáo dục quốc phòng và an ninh trong mônGDCD THCS; tham khảo một số mẫu giáo án có nội dung lồng ghép ở tài liệuđược tập huấn
GV xây dựng và thực hiện sử dụng hệ thống các chuyên đề về tích hợp
Trang 7lồng ghép giáo dục QP-AN trong môn GDCD.
2.3.2 Đề xuất tổ chuyên môn thảo luận phương pháp, cách thức lồng
ghép giáo dục QP-AN
Trong các buổi sinh hoạt nhóm chuyên môn, bản thân tôi cùng với cácđồng nghiệp đã tập trung thảo luận và thống nhất những phương pháp và cácthức lồng ghép nội dung giáo dục quốc phòng và an ninh trong những địa chỉ đãđược gợi ý một cách hợp lý
Căn cứ vào từng nội dung bài học để chọn cách thức lồng ghép cho phùhợp Tổ chuyên môn chúng tôi đã thống nhất một số cách thức lồng ghép như:
- Có thể lồng ghép ở phần khởi động, vào từng phần bài học, ở phần tổngkết
- Trong quá trình lồng ghép, cần có sự linh hoạt về cách thức, cụ thể:Bằng ngôn ngữ, bằng các tài liệu, tư liệu, tranh ảnh, kênh hình minh hoạ,video
- GV có thể lồng ghép giáo dục QP-AN trong các tiết học chính khoá và ởcác hoạt động ngoại khoá
2.3.3 Tiến hành sưu tầm, phân loại hệ thống tranh ảnh, nguồn tư liệu có
- Căn cứ vào những nội dung quốc phòng an ninh lồng ghép trong mỗi tiết học
cụ thể, trước 1 - 2 ngày tôi lên kế hoạch, dự kiến phân công cho HS chuẩn bị nhữngnội dung trong phạm vi kiến thức của các em như: Tìm đọc bài thơ, câu chuyện, bàihát, clip, phóng sự về những tấm gương anh dũng hy sinh trong các cuộc khángchiến, ca ngợi hình ảnh anh bộ đội cụ Hồ, bảo vệ biển đảo quê hương v.v
- Tìm và sắp xếp tranh ảnh, hiện vật có liên quan đến nội dung lồngghép giáo dục quốc phòng và an ninh đã được sưu tầm
- Có thể chọn và định hướng những HS có năng khiếu thuyết trình, kểchuyện, hát, đóng kịch để trình bày trước lớp trong phần khởi động Việc làmnày góp phần nâng cao hiệu quả tương tác giữa giáo viên và HS Đồng thời đưanội dung lồng ghép giáo dục quốc phòng và an ninh đi sâu vào nhận thức củacác em Từ đó đưa đến hiệu quả tích cực sau mỗi tiết học lồng ghép
2.3.4 GV thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức các hoạt
động dạy học nhằm phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
Để tổ chức tốt các hoạt động dạy học nhằm phát triển phẩm chất, năng lựchọc sinh tôi đã thực hiện các biện pháp sau:
- Tổ chức chuỗi hoạt động học để học sinh chủ động khám phá những
điều chưa biết GV sắp xếp, bố trí các hoạt động học tập (hoạt động khám phá
vấn đề, hoạt động luyện tập và hoạt động thực hành) theo một trình tự nhất định,
Trang 8phù hợp với mục tiêu bài học Trong quá trình tổ chức các hoạt động học, GVtheo dõi, quan sát, phát hiện kịp thời những khó khăn của HS có những phương
án hỗ trợ HS khi cần thiết
- Đầu tư vào việc lựa chọn các phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triểnphẩm chất, năng lực phù hợp Các PPDH cần đảm bảo HS phải là chủ thể củahoạt động học, là người chủ động tìm tòi, khám phá, phát hiện vấn đề
- Chú trọng rèn luyện cho học sinh phương pháp học tập, nghiên cứu GV
giúp cho HS biết cách xây dựng kế hoạch học tập, biết cách đọc các tài liệu học
tập, biết cách tự tìm lại những kiến thức đã có, biết cách lắng nghe và ghi chéptrên lớp, biết cách suy luận để tìm tòi và phát hiện kiến thức mới phù hợp …
- Tăng cường phối hợp học tập cá thể với học tập hợp tác, giúp HS cóđiều kiện để hình thành, phát triển cả về năng lực tự chủ và tự học lẫn năng lựcgiao tiếp và hợp tác
Trong phạm vi đề tài này, sau đây tôi xin giới thiệu một giáo án minh hoạ lồng ghép giáo dục quốc phòng và an ninh trong môn GDCD THCS
Tiết 29- Bài 17 NGHĨA VỤ BẢO VỆ TỔ QUỐC
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- HS hiểu thế nào là bảo vệ Tổ quốc và nội dung nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
- HS nêu được một số qui định trong Hiến pháp 2013 và Luật nghĩa vụquân sự (sửa đổi năm 2005) về nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
* GD kỹ năng sống: Kỹ năng ra quyết định; kỹ năng thu thập và xử lí
thông tin; kỹ năng tư duy phê phán; kỹ năng trình bày ý tưởng
3 Thái độ
- Đồng tình ủng hộ những hành động, việc làm thực hiện nghĩa vụ bảo vệ
Tổ quốc
- Phê phán những hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự
4 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực
- Phẩm chất: Trung thực, nhân ái, yêu nước, trách nhiệm
- Năng lực: Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; nănglực công nghệ thông tin và truyền thông; năng lực giao tiếp và năng lực hợp tác
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên
- SGK, SGV GDCD 9
- Vở bài tập GDCD 9
- Tư liệu các quy định, biện pháp phòng chố
- Soạn giáo án, sưu tầm tranh ảnh tài liệu có liên quan đến bài dạy
- Máy chiếu, các video
2 Chuẩn bị của HS
- SGK GDCD 9; vở bài tập GDCD 9; nội dung một số điều luật
Trang 9- Đồ dùng học tập
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số
Kiểm tra bài cũ: Quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội là gì? Công
dân chúng ta có trách nhiệm như thế nào trong quyền này?
2 Tiến trình bài học
Hoạt động 1 Hoạt động khởi động
- Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS giúp HS ý thức được nhiệm vụ học tập
hứng thú với bài mới
- Phương pháp/kĩ thuật: Thuyết trình; nêu giải quyết vấn đề; hỏi đáp
- Phương tiện: Máy chi u, b i gi ng i n t ếu, bài giảng điện tử ài giảng điện tử ảng điện tử điện tử ện tử ử
* Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV: Yêu cầu HS quan sát trên máy
chiếu Yêu cầu HS xem ảnh và trả lời câu
hỏi
? Em hãy cho biết các hình ảnh trên nói về
những nghĩa vụ nào của công dân?
HS: Tiếp nhận nhiệm vụ bằng cách lắng
nghe câu hỏi của giáo viên
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- GV: Quan sát, theo dõi HS hoạt động
- HS: Quan sát ảnh, suy nghĩ, ghi chép câu
trả lời ra giấy
*Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo
- GV:Giúp đỡ HS tháo gỡ các vướng mắc
nếu HS yêu cầu
- Yêu cầu HS trình bày kết quả
- HS trình bày kết quả làm được
*Bước 4: Phương án KTĐG
GV: Dựa vào câu trả lời của HS để nhận
xét
- So sánh với đáp án của bạn khác
- So sánh với đáp án của GV để chốt lại
GV: Chuyển ý GT bài mới Có thể nói
bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng và
là quyền cao quý của công dân, công dân
phải thực hiện nghĩa vụ quân sự và tham
gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, để
giúp các em hiểu rõ hơn nội dung bài học
chúng ta sẽ tìm hiểu nội dung bài học hôm
vụ đóng thuế, nghĩa vụ sống tuântheo Hiến pháp và pháp luật; thamgia bảo vệ an ninh quốc gia trật tự
an toàn xã hội và chấp hànhnhững quy tắc sinh hoạt côngcộng, đặc biệt công dân có nghĩa
vụ bảo vệ Tổ quốc, thực hiệnnghĩa vụ quân sự
Trang 103 Một số quy định của Hiến pháp 2013 và
luật nghĩa vụ quân sự năm 2005 về nghĩa
vụ bảo vệ Tổ quốc.
4.Trách nhiệm công dân – HS.
Hoạt động 2 Hoạt động hình thành kiến thức
- Mục tiêu: Giúp HS chiếm lĩnh được kiến thức, kĩ năng mới, và đưa các
kĩ năng kiến thức mới vào hệ thống kiến thức, kĩ năng của bản thân Cụ thể:
1 Khái niệm
2 Nội dung nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
3 Một số quy định của Hiến pháp 2013 và luật nghĩa vụ quân sự năm
2005 về nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
4 Trách nhiệm công dân – HS
- Phương pháp- Kĩ thuật: Phương pháp động não, thuyết trình, thảo luận
nhóm, trình bày 1 phút
- Phương tiện: SGK, SGV GDCD 9; Chuẩn KT, kĩ năng môn GDCD 9;
máy chiếu, bài giảng điện tử
* Hình th c t ch c ho t ức tổ chức hoạt động ổ chức hoạt động ức tổ chức hoạt động ạt động điện tử.ộngng
Nội dung 1 Tìm hiểu thế nào là bảo vệ Tổ quốc?
* Bước 1: Giao nhiệm vụ
? Em hãy nêu nội dung của từng bức ảnh
+ Vì sao chúng ta phải bảo vệ Tổ quốc?
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Bức ảnh 1: Chiến sĩ Hải quânđang bảo vệ vùng biển của Tổquốc
Bức ảnh 2: Dân quân nữ cũng làmột trong những lực lượng bảo vệ
Tổ quốc
Bức ảnh 3: Tình cảm của thế hệtrẻ đối với bà mẹ Việt Nam anhhùng
=> Những người đã đóng gópcông sức của mình trong sựnghiệp bảo vệ Tổ quốc
- Thấy được trách nhiệm BVTQcủa mọi người dân Việt Namtrong chiến tranh cũng như trongthời bình
1.Thế nào là bảo vệ tổ quốc?
Bảo vệ Tổ quốc là bảo vệ độc lập,chủ quyền, thống nhất và toàn vẹnlãnh Bảo vệ chế độ XHCN và Nhànước CHXHCN Việt Nam
Trang 11HS: đọc câu hỏi thảo luận, giao nhiệm vụ
các thành viên trong nhóm
- Cử đại diện nhóm ghi chép
HS : Trao đổi , thảo luận
* Bước 3 : Thảo luận, trao đổi, báo cáo
- HS: Thảo luận , cử đại diện nhóm trình
bày
GV giúp đỡ HS tháo gỡ các vướng mắc
nếu HS yêu cầu
Yêu cầu HS trình bày kết quả
HS trình bày kết quả làm được
* Bước 4: Phương án KTĐG
GV: Dựa vào câu trả lời của HS để nhận
xét
Nhận xét kết quả thảo luận của các nhóm
So sánh với đáp án của GV để chốt lại
GV: Lồng ghép giáo dục Quốc phòng an
ninh, nhấn mạnh: Bảo vệ tổ quốc là nghĩa
vụ thiêng liêng của toàn dân tộc.Đó là
thành quả của hàng ngàn năm dựng nước
và giữ nước của cha ông ta
- Các thế lực thù địch vẫn đang âm mưu
thôn tính, phá hoại công cuộc xây dung
và đổi mới đất nước của ta GV giới thiệu
sơ qua về truyền thống đánh giặc của giữ
nước của dân tộc, truyền thống của lực
lượng quân đội và công an
GV: Chuyển ý: Qua đó các em thấy
được nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc vô cùng
thiêng liêng cao quý Vậy để bảo vệ được
Tổ quốc chúng ta cần phải làm những
gì?.
Nội dung 2 Tìm hiểu một số nội dung nghĩa vụ bảo bệ Tổ quốc
*Bước 1: Giao nhiệm vụ
Yêu cầu : HS đọc quan sát ảnh trên máy
chiếu Sau đó đặt câu hỏi
GV: ? Em hãy cho biết những hình ảnh
trên nói về nội dung gì ?
GV: Yêu cầu HS ghi nhanh ra giấy nháp,
trình bày 1 phút
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS: Quan sát ảnh
*Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo
HS: Xem ảnh, trả lời nội dung câu hỏi
*Bước 4: Phương án KTĐG
2 Nội dung nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
Trang 12GV: Nhận xét câu trả lời của HS
Tổng kết nội dung trả lời
GV: Những hình ảnh trên là nội dung bảo
vệ Tổ quốc của nhân dân Việt Nam
GV: Vậy em hãy cho biết bảo vệ Tổ quốc
bao gồm những nội dung gì?
GV lồng ghép GD QP-AN: Chức năng
nhiệm vụ của một số tổ chức trong
quân đội, tầm quan trọng của an ninh
quốc gia, một số nội dung cơ bản của
phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ
quốc.
GV: Trình chiếu các nội dung trên lên
máy chiếu từ đó giúp HS hiểu hơn nội
dung bảo vệ Tổ quốc
GV: Chuyển ý
- Bao gồm: Xây dựng lực lượngquốc phòng toàn dân; Thực hiện nghĩa vụ quân sự, bảo vệ trật tự anninh xã hội; thực hiện chính sáchhậu phương quân đội
Nội dung 3 Một số quy định của Hiến pháp 2013 và luật nghĩa vụ quân sự
năm 2005
*Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV : Yêu cầu HS quan máy chiếu
GV: Trình chiếu các thông tin về nghĩa vụ
bảo vệ Tổ quốc để HS nắm được:
+ Điều 64 Hiến pháp 2013 “Bảo vệ Tổ
quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là sự
nghiệp của toàn dân”
+ Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam có trách nhiệm chăm lo củng cố
và tăng cường nền quốc phòng toàn dân và
an ninh nhân dân mà lực nòng cốt là lực
lượng vũ trang nhân dân
+ Luật nghĩa vụ quân sự
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS học và tìm hiểu thêm về Hiến pháp
2013 về nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
* Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo
- HS: Thảo luận thêm một số nội dung GV
đã giới thiệu
* Bước 4: Phương án KTĐG
GV: Nhận xét, chốt ý
* GV lồng ghép GD QP-AN đối với HS.
Trách nhiệm của công dân trong việc
thực hiện nghĩa vụ quân sự GV giới
thiệu qua trong thời gian học tại trường
cấp 3, HS nhất thiết phải học xong
chương trình huấn luyện quân sự phổ
3 Quy định trong Hiến pháp
2013 và luật nghĩa vụ quân sự
về nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc.
Điều 64 – Hiến pháp 2013Điều 12 luật Nghĩa vụ quân sự (Sửa đổi năm 2005)
Trang 13thông (GDQP) nhằm xây dựng tinh thần
yêu nước, yêu chế độ XHCN ngay từ khi
còn nhỏ tuổi, còn trẻ, rèn luyện tác
phong, nếp sống tập thể, có kỉ luật
Nội dung 4 Trách nhi m công dân HS ện tử điện tử.ối với nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc ới nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốci v i ngh a v b o v T qu cĩa vụ bảo vệ Tổ quốc ụ bảo vệ Tổ quốc ảng điện tử ện tử ổ chức hoạt động ối với nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
* Bước 1: Giao nhiệm vụ
? Thanh niên bao nhiêu tuổi tham gia
nghĩa vụ quân sự?
? Em có nhận xét gì về việc tham gia nghĩa
vụ quân sự hiện nay ở địa phương em?
? Vậy để cho công dân làm tròn nghĩa vụ
GV chốt lại nội dung bài học: BVTQ là sự
nghiệp của toàn Đảng, toàn quân, toàn
dân Là nghĩa vụ thiêng liêng và quyền
cao quý và của mỗi công dân
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS; Suy nghĩ trả lời
* Bước 3: Thảo luận Trao đổi , báo cáo.
HS: Trình bày suy nghĩ
* Bước 4: GV: Giao nhiệm vụ
4.Trách nhiệm công dân- HS
Tham gia các hoạt động bảo vệtrật tự an ninh ở trường học và nơi
cư trú, cụ thể khai báo tạm trú,tạm vắng
Tuyên truyền vận động mọi ngườitrong gia đình thực hiện tốt nghĩa
vụ bảo vệ Tổ quốc
Đồng tình ủng hộ những hành vi,việc làm bảo vệ Tổ quốc
Hoạt động 3 Hoạt động luyện tập
- Mục tiêu: Giúp HS củng cố, hoàn thiện KT, KN vừa lĩnh hội được
- Phương pháp/kĩ thuật: Động não; làm việc cá nhân
- Phương tiện: SGK, SGV GDCD 9; máy chiếu, bài giảng điện tử.
- Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính của bài
* Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV: Yêu cầu HS làm bài tập 1 SGK
Bài tập: Những hành vi, việc làm nào
trong các hành vi, việc làm dưới đây là
thực hiện nghĩa vụ Tổ quốc? Vì sao?
HS: Tiếp nhận nhiệm vụ, nghiên cứu trả
lời
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
GV: Quan sát hs làm bài tập
HS: Làm bài tập, ghi kết quả ra giấy nháp
* Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo:
Gọi HS đứng dậy trình bày
Bài tập
Bài tập 1 Những hành vi việc làmthể hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc:
a, c, d, đ, e, h, i