Vì vậy, tôi đã mạnh dạn đưa ra sáng kiến: “Kinh nghiệm hướng dẫn học sinh, chế tạo ổ điện an toàn, tự phát âm thanh đa năng”.. Đối tượng nghiên cứu: Là Kinh nghiệm hướng dẫn học sinh, ch
Trang 1Đầu mục Nội dung Trang
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN 2
Trang 21 Mở đầu:
1.1 Lí do chọn đề tài:
Việc sử dụng điện an toàn là một nhu cầu cần thiết với bất kỳ ai trên thế giới, bởi việc rò rỉ điện đồng nghĩa với nguy cơ chết người và cháy chập
Trong các gia đình Việt Nam, từ khi có gạch hoa: đa số chúng ta đi chân đất vào nhà, việc cắm cơm, cắm máy bơm thường thì tay ẩm ướt, chân chạm đất, dẫn tới nguy cơ bị điện gật chết người là rất cao Sự thật, tại Việt Nam, hàng năm có đến cả trăm vụ tai nạn điện thương tâm, dẫn đến chết người và động vật Có 1 phụ huynh trường tôi vừa tai nạn điện chết năm 2020 để lại 2 con mồ côi, tương lai khốn khó
Mục tiêu của giáo dục hiện nay là vận dụng kiến thức dã học vào giải quyết các tình huống thực tế, giúp cuộc sống bớt khó khăn và an toàn hơn, được thể hiện qua: chương trình giáo dục phổ thông mới 2018, giáo dục Stem, cuộc thi KHKT
Đã có nhiều giải pháp chống điện giật như nối đất vỏ thiết bị điện, Aptomat chống giật nhưng thực ra đa số chưa nối đất, Aptomat chống giật dễ hỏng phần chống giật nên vẫn có nguy cơ điện gật Hiện tại chưa có thiết bị nào phù hợp để
có thể giải quyết triệt để bài toán an toàn điện Vì vậy, tôi đã mạnh dạn đưa ra sáng
kiến: “Kinh nghiệm hướng dẫn học sinh, chế tạo ổ điện an toàn, tự phát âm
thanh đa năng”
HÌNH ẢNH NGƯỜI BỊ ĐIỆN GIẬT VÀ NGUY CƠ
Trang 31.2 Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu đề tài là giúp học sinh vận dụng kiến thức Vật Lí đã học vào đời sống, hiệu quả có ích cho cộng đồng, đất nước; Giúp cho bản thân, gia đình và mọi người dân có giải quyết được vấn đề an toàn điện, bảo vệ tính mạng con người và sinh vật
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Là Kinh nghiệm hướng dẫn học sinh, chế tạo ổ điện an toàn, tự phát âm thanh
đa năng
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Thiết kế mẫu thử nghiệm: Tìm hiểu các thiết bị liên quan trên thị trường, các linh kiện điện tử liên quan, giúp thực hiện và thiết kế phiên bản đầu tiên
- Cải tiến-hoàn thiện: Rút kinh nghiệm và lắng nghe góp ý của rất nhiều người để hoàn thiện sản phẩm
* Tóm tắt các bước:
- Bước 1: Tìm hiểu chung: Về các thiết bị liên quan trên thị trường: aptomat chống giật, aptomat vừa chống giật vừa chống chập và quá tải…
- Bước 2: Tìm hiểu chi tiết: Về các linh kiện điện tử liên quan: nguồn 12v, tụ, điện trở, transitor, rơle, ổ cắm, cảm biến
- Bước 3: Chọn linh kiện điện tử phù hợp
- Bước 4: Vẽ sơ đồ khối
- Bước 5: Chế tạo thiết bị
- Bước 6: Chạy thử và rút kinh nghiệm nhiều lần
- Bước 7: Chế tạo hoàn thiện sản phẩm
* Để tránh rủi ro về điện giật: Chỉ nên đi dép và dùng bút thử điện để xác định dây nóng, quẹt mình dây đó xuống đất xem aptomat chống giật có hoạt động hay không (hoặc nhấn nút trên aptomat )
2 Nội dung SKKN:
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Hiện nay có các loại cảm biến vật cản, tại sao không kết hợp chúng để điều khiển ổ điện tự động một cách an toàn, để an toàn nhất, chỉ có cách đó là điều khiển nguồn điện 1 chiều, rồi nguồn điện 1 chiều điều khiển điện xoay chiều (Internet tìm kiếm về cảm biến vật cản, rowle, transitor )
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Học sinh và người dân chưa biết cách và có giải pháp an toàn điện hiệu quả, nhiều lúc vẫn bị điện giật khi cắm cơm
Phụ huynh em Nguyễn Tất Đạt lớp tôi chủ nhiệm năm 2020 mới tử vong do điện giật Hàng năm nước ta có hàng trăm người bị điện giật chết, còn điện giật không chết thì bị nhiều khi cắm cơm, cắm nước
Trước khi áp dụng SKKN: Tôi khảo sát 100 học sinh của nhà trường thì 80% không biết các biện pháp an toàn điện, 20% biết sơ sơ, còn ổ điện an toàn thì chưa nhà nào dùng Aptomat chống giật
2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm:
A Quy trình tiến hành nghiên cứu:
Trang 4*Bước 1: Tìm hiểu chung về các thiết bị liên quan trên thị trường.
- Ưu điểm: Aptomat chống giật, có khả năng ngắt điện khi bị điện giật, giá rẻ:
từ gần 100.000đ đến 750.000đ
- Nhược điểm: Dễ hư hỏng, chỉ ngắt sau khi bị điện giật nhưng không chết
- Kết luận: Nguy cơ nguy hiểm tính mạng vẫn cao (do dễ hỏng chống giật), khi bảo vệ vẫn bị điện giật nhẹ
* Bước 2: Tìm hiểu chi tiết: về các linh kiện điện tử liên quan: tụ, điện trở, Rơle, nguồn, Transitor, loa, mạch phát mp3
* Bước 3: Chọn linh kiên phù hợp: Chọn transitor trường IRF 3205, rơ le 12v, nguồn 12v, điện trở 220k, ổ cắm, công tắc, cảm biến vật cản…để chế tạo các lớp bảo vệ: lớp thứ 1: tự ngắt, lớp thứ 2: ngắt bằng công tắc an toàn (công tắc không
có điện xoay chiều), lớp thứ 3 bằng Aptomat chống giật…Mô đun tự phát âm thanh
* Bước 4: Vẽ sơ đồ khối: Vẽ sơ đồ thử nghiệm ban đầu
* Bước 5: Chế tạo thiết bị: Chế tạo thiết bị theo sơ đồ đã thiết kế
* Bước 6: Chạy thử và rút kinh nghiệm nhiều lần: chạy thử để rút kinh nghiệm nhiều lần, lấy ý kiến góp ý của giáo viên và học sinh trong trường và mọi người xung quanh
* Bước 7: Chế tạo hoàn thiện: Điều chỉnh sơ đồ và thiết bị để có phiên bản hiệu quả hơn Bổ sung mô đun tự phát âm thanh
B Giới thiệu tổng quan:
1
B Cấu tạo: Gồm 3 bộ phận chính: 1- cục ngắt tự động, 2- ổ điện, 3- mô đun
tự phát âm thanh Trong ổ điện có công tắc an toàn 1 chiều (12v) để ngắt 2 điện cực đồng thời, Aptomat chống giật và ổ điện ra
a Sơ đồ khối:
Trang 5Điện trở R=220K( ki lô ôm)
b Các bộ phận và công dụng:
- Cục ngắt tự động:bao gồm nguồn 12V, Rơle, Transitor trường IRF 3205, cảm biến vật để điều chỉnh tín hiệu mở cổng IRF 3205 cho Rơ le hoạt động bằng nguồn 12V, IC ổn áp 7805 để lấy 5V từ 12V- nuôi cảm biến
- Ổ điện: gồm 1 công tắc an toàn (K), nối tiếp với tín hiệu ra (dương) của chân 3- IRF 3205 để ngắt Rơ le khi cần (ngắt cả 2 điện cực ) Một Aptomat chống giật
để bảo vệ vòng 3, khi chẳng may cảm biến hỏng và quên tắt công tắc
- Mô đun tự phát âm thanh: Bao gồm cảm biến hồng ngoại chuyển động, mạch phát mp3, loa, công tắc và ổ cắm
2
B Nguyên lí hoạt động của thiết bị:
- Ban đầu: Không có vật cản, cảm biến vật cản luôn cho tín hiệu dương ra, đưa đến chân 1 của IRF 3205, làm nhiệm vụ mở cổng 2-3 Dòng điện 12V qua Rơle rồi từ chân 2 đến chân 3 của IRF 3205, rồi qua công tắc, về cực âm, Rơle hoạt động Chân 0 chạm chân 2, cho phép nguồn xoay chiều 220V đến Aptomat chống giật sau đó đến ổ ra Để phòng cảm biến không hoạt động ta tắt công tắc an toàn (12V)
Khi có người đi đến, mô đun âm thanh sẽ hướng dẫn cắm điện an toàn
- Sử dụng: Khi đặt tay trước cảm biến, nó tự động ngắt đầu ra 5V, nên IRF
3205 không cho điện 12V chạy qua, Rơle chuyển sang trạng thái 0-1, ổ điện cắt
Để phòng xa ăn chắc, ta tắt công tắc để Rơ le không hoạt động, ổ điện tắt
1 0 2
1 0 2
2
Cảm biến vật cản + ra
IRF 3205
SƠ ĐỒ KHỐI BỘ PHẬN CHÍNH ( Cục ngắt tự động và ổ điện)
Trang 6Trường hợp, cả 2 lớp bảo vệ ở trên bị hỏng: Aptomat chống giật và chống chập sẽ bảo vệ
Mô đun âm thanh: có thể tháo rời để hoạt động độc lâp - khi có người đi đến, cảm biến hồng ngoại chuyển động sẽ bật ổ điện và máy phát âm thanh sẽ phát theo
âm theo ý muốn Chúng ta có thể phát âm thanh tùy thích hoặc bật thiết bị điện khi
có người xuất hiện thông qua ổ cắm
3
B Ứng dụng của thiết bị :
Bộ phận chính:có thể lắp vào tường, vào ổ cắm rời, vào thiết bị điện, dùng để bảo vệ con người tránh bị điện giật và hao hụt điện năng do rò rỉ điện
Mô đun âm thanh: có thể tháo rời để tự động phát âm thanh khi khách đến nhà, chào khách và giới thiệu sản phẩm ở siêu thị - cửa hàng, tự bật đèn học, bật
âm thanh tập thể dục, bật nhạc thư giãn khi nằm lên võng, chúc mừng sinh nhật … làm những công việc bất ngờ và ý nghĩa
4
B Hướng dẫn sử dụng: Hãy đảm bảo đấu ổ cắm sao cho Aptomat được đấu đúng chân nóng - lạnh để nó hoạt động tốt, bảo vệ an toàn
- Bộ phận chính: Trước khi cắm điện vào ổ ra, nên đặt tay trái xuống ổ cắm để
ổ điện tự tắt (bóng báo tắt), hay tắt công tắc bằng tay, quan sát bóng báo điện tắt thì mới cầm tay phải để cắm điện, sau đó bật công tắc trở lại Tuy nhiên, không cần tắt công tắc cũng được, nhưng phải đảm bảo bóng báo đã tắt trước khi cắm
Trước khi rút phích điện, chúng ta cũng làm tương tự
- Mô đun âm thanh: Có thể tháo rời để tự phát âm thanh theo ý thích, để nó tự phát lặp lại một file ghi âm hay nhạc theo mục đích sử dụng Có thể tự bật thiết bị điện để làm một việc bất ngờ và ý nghĩa khi có con người đi đến
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
So sánh sản phẩm chế tạo với sản phẩm ổ điện, Aptomat, máy nghe nhac
Nóng Lạnh
Trang 7trên thị trường:
Tiêu chí Sản phẩm
tương tự
Sản phẩm chế tạo Nhận xét về
sản phẩm chế tạo Công
dụng
Bị giật, chống tử vong
Vừa chống giật, vừa chống tử vong
Nhiều công dụng hơn
Điện cực
ngắt
Có thể ngắt 1 cực Ngắt cả 2 điện cực Bảo vệ cả 2 điện cực
Mức an
toàn
Vẫn có nguy cơ Tuyệt đối an toàn An toàn hơn hẳn
Tự phát
âm thanh
Không có Tự phát theo ý Ứng dụng bất kỳ lĩnh
vực để phục vụ Trong
đời sống
Bình thường Cuộc sống gia đình
ý nghĩa hơn
Có ý nghĩa với gia đình
và cộng đồng
Trong kinh
doanh
lượng kinh doanh và doanh số
Giúp kinh doanh tốt hơn, thu nhập cao hơn
Khả năng
nhân rộng
Có thể làm theo, nhân rộng
Có thể làm theo, nhân rộng
Có thể nhân rộng, tùy mục đích
Giá cả Từ 100.000
Đến 885.000
300.000 Có thể chấp nhận
- Trước khi áp dụng SKKN:
Tôi khảo sát 100 học sinh của nhà trường thì 80% không biết các biện pháp
an toàn điện, 20% biết sơ sơ, còn ổ điện an toàn thì chưa nhà nào dùng Aptomat chống giật
- Sau khi áp dụng SKKN:
Tôi khảo sát 100 học sinh của nhà trường thì 0% không biết các biện pháp an toàn điện, 10% biết sơ sơ, 90% biết rõ ràng, đã nhiều gia đình học sinh dùng Aptomat chống giật, 2 học sinh được hướng dẫn biết cách chế tạo và tham dự cuộc thi KHKT đạt giải, 2 học sinh tôi hỗ trợ cũng đạt giải
* Phân tích kết quả:
- Ổ điện: bảo vệ tuyệt đối an toàn tính mạng của người dân trước nguy cơ rò
rỉ điện, nguy cơ hao phí điện năng bị chặn đứng - ngắt cả 2 điện cực, nơi tiếp xúc của công tắc không có điện lưới nên rất an toàn, kể cả khi tay bị ướt
- Mô đun âm thanh: được ứng dụng rộng rãi trong đời sống và kinh doanh, nâng cao chất lượng cuộc sống và thu nhập
Trang 8Hình ảnh tại cuộc thi cấp huyện năm học 2020-2021
2 Học sinh của tôi 2 Học sinh của thầy Dũng
3 Kết luận, kiến nghị:
3.1 Kết luận:
Như vậy, sáng kiến trên, không những giúp ích cho học sinh có giải pháp an toàn điện, biết ứng dụng vào thực tế mà còn gúp nhân rộng cách làm để giúp ích cho người dân trong việc bảo vệ tính mạng cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống, phát triển kinh doanh
Khả năng ứng dụng của sáng kiến - vào thực tế là rất khả thi, có thể sản xuất hàng loạt để tung ra thị trường, giúp ích cho người dân, hoặc tự lắp vào tường, lắp vào thiết bị điện, để vừa bảo vệ tính mạng con người, lại vừa chống hao phí điện
do rò rỉ Có thể ứng dụng vào kinh doanh và đời sống, để phát âm thanh theo ý muốn, góp phần tăng thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống
3.2 Kiến Nghị:
Sáng kiến của này có phần hữu ích cho xã hội, giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực tế có hiệu quả, giúp người dân có giải pháp an toàn điện Tuy nhiên, đó mới chỉ là ý tưởng cá nhân, không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý của Ban giám khảo để sáng kiến được hoàn thiện hơn
Hình ảnh tôi và thầy Dũng, cùng học sinh, tại phòng nghiên cứu gia đình tôi
(Tôi vừa hướng dẫn, vừa hỗ trợ thầy Dũng) Thầy
Trang 9Nếu có thể, rất mong nhà trường, Phòng GD và ĐT, Sở GD và ĐT, các nhà quản lí giáo dục, nhân rộng sáng kiến này để giúp ích cho nhiều học sinh và người dân
Xin chân thành cảm ơn!
Như Thanh, ngày 10 tháng 4 năm 2021
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung của
người khác
Người viết sáng kiến
Trần Ngọc Thông
Trang 10Tôi tham khảo một số trang Web:
1.https://vi.wikipedia.org/wiki/Transistor_hi%E1%BB%87u_%E1%BB
%A9ng_
tr%C6%B0%E1%BB%9Dng
2.https://www.lazada.vn/products/10-cai-moi-irf740-irf-740-cong-suat-mosfet-10a-400-v-den-220-i256329345-s350766243.html
3.https://chotroihn.vn/mosfet-irf740
4.https://shopee.vn/ i.145160734.2361277144
5 https://www.sendo.vn/relay-trung-gian-omron-ro-le-220v-10a-8-chan128994
83.html
6
Trang 11http://linhkiencuvn.com/nguon-khong-vo-12v-2a-the-he-SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG http://linhkiencuvn.com/nguon-khong-vo-12v-2a-the-he-SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Trần Ngọc Thông
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên, Trường THCS Yên Thọ
Cấp đánh giá xếp loại
(Ngành GD cấp huyện/tỉnh;
Tỉnh )
Kết quả đánh giá xếp loại (A, B, hoặc C)
Năm học đánh giá xếp loại
2 Sửa lỗi thường gặp trong toán
cho học sinh khối 6, khối 7 Huyện B 2008-2009
3 Kinh nghiệm ôn luyện học sinh giải
toán bằng máy tính cầm tay Huyện C 2011-2012
4 Phương pháp hướng dẫn học sinh lớp 9
giải bài tập về công suất điện Huyện B 2015-2016
5 Kinh nghiệm ôn học sinh giỏi vật lí,
6 Kinh nghiệm giải phương trình bậc cao
ở trường THCS DTNT Như Thanh Huyện C 2017-2018
7 Kinh nghiệm hướng dẫn học sinh sáng
chế, tham gia cuộc thi khoa học kỹ
thuật
8 Kinh nghiệm hướng dẫn học sinh sáng
chế thiết bị tiết kiệm điện Huyện B 2019-2020
* Liệt kê tên đề tài theo thứ tự năm học, kể từ khi tác giả được tuyển dụng vào Ngành cho đến thời điểm hiện tại