Một số giải pháp thiết kế và tổ chức trò chơi toán học góp phần nâng cao tính tích cực trong học tập cho học sinh lớp 2a, trường TH ngọc khê 1, năm học 2020 2021

Trên thực tế, giáo viên đã nhận thức đúng đắn, đầy đủ về sự cần thiết của việc tổ chức các trò chơi dạy học trong quá trình dạy học toán lớp 2 và đã có những cố gắng nhất định tr

1.1 Lý do chọn đề tài:

Toán học có vai trò, tác dụng và ý nghĩa đặc biệt vừa bồi dưỡng kiến thức, vừa có tác dụng giáo dục trí tuệ và tình cảm con người Kiến thức toán học là một bộ phận quan trọng nhất của nền văn minh nhân loại, không hiểu biết Toán học thì không thể xem là người có văn hóa toàn diện, sâu sắc và không thể xem là con người hoàn thiện, đầy đủ

Môn Toán ở Tiểu học cung cấp cho học sinh có những tri thức cơ sở ban đầu về số học, các số tự nhiên, phân số và các số thập phân, các đại lượng cơ bản, một số yếu tố hình học đơn giản và giải toán có lời văn Bên cạnh đó, khả năng giáo dục của môn Toán rất phong phú giúp học sinh phát triển tư duy, khả năng suy luận, trau dồi trí nhớ, giải quyết vấn đề có căn cứ khoa học, chính xác Đồng thời giúp học sinh phát triển trí thông minh, tư duy độc lập sáng tạo, kích thích óc tò mò, tự khám phá và rèn luyện, phong cách làm việc khoa học Hơn nữa, học tốt môn Toán sẽ tạo điều kiện giúp học sinh học tốt các môn học khác, góp phần giáo dục ý chí, tính kiên nhẫn, nhẫn nại, cần cù trong học tập

Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học môn toán ở bậc Tiểu học theo hướng phát huy phẩm chất và năng lực của học sinh Vì vậy, người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập Trò chơi học tập là một hoạt động mà các em hứng thú nhất Các trò chơi có nội dung toán học lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em Thông qua các trò chơi, các em sẽ lĩnh hội những tri thức toán học một cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm yêu thích học toán

Trên thực tế, giáo viên đã nhận thức đúng đắn, đầy đủ về sự cần thiết của việc tổ chức các trò chơi dạy học trong quá trình dạy học toán lớp 2 và đã có những cố gắng nhất định trong việc xây dựng và sử dụng trò chơi dạy học nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh và đã đạt được một số kết quả nhất định Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng và sử dụng trò chơi dạy học cũng còn nhiều tồn tại cần phải giải quyết như giáo viên có tổ chức trò chơi dạy học trong dạy học môn toán lớp 2 cho học sinh nhưng còn rất ít, những trò chơi thường tổ chức vào bài mới, tìm hiểu tri thức mới, củng cố ôn tập,… chưa được khai thác nhiều Các loại trò chơi được thiết kế còn đơn điệu, hình thức tổ chức trò chơi chưa hấp dẫn nên đôi khi chưa thu hút được tất cả học sinh cùng chơi Giáo viên chưa quan tâm đến việc tổ chức trò chơi dạy học có thu hút được học sinh hay không ? Có tạo nên hứng thú cho học sinh không ? Đây là cơ sở thực tiễn rất có giá trị là tiền đề, căn cứ để tôi xây dựng các trò chơi dạy học cũng như các biện pháp, quy trình sử dụng trò chơi nhằm phát huy tính tích cực học tập của học sinh, góp phần nâng cao kết quả học tập môn toán lớp 2 Do đó, việc nghiên cứu, bổ sung thêm những trò chơi dạy học trong dạy học môn toán lớp 2 nhằm kích thích hứng thú, phát huy tính tích cực học tập của học sinh là hết sức cần thiết Tổ chức tốt hoạt động trò chơi trong dạy học toán góp phần không nhỏ đến việc phát trển năng lực tư duy, khả năng suy luận hợp lí và diễn đạt đúng cách,

phát hiện và cách giải quyết các vấn đề đơn giản gần gũi trong cuộc sống Trò chơi học tập có một ý nghĩa quan trọng đối với việc giáo dục và phát triển trí tuệ của người học

Là một giáo viên, tôi luôn trăn trở đổi mới phương pháp giảng dạy môn toán, tìm phương pháp tối ưu để giảng dạy có hiệu quả, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của các em để các em chiếm lĩnh tri thức nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

Chính vì thế, năm học này, tôi đã nghiên cứu và áp dụng sáng kiến: “Một

số giải pháp Thiết kế và tổ chức trò chơi toán học góp phần nâng cao tính tích cực trong học tập cho học sinh lớp 2A, trường TH Ngọc Khê 1, năm học 2020-2021”.

1.2 Mục đích nghiên cứu:

- Nghiên cứu một số vấn đề lí luận chung về trò chơi học tập

- Nghiên cứu thực trạng công tác thiết kế và tổ chức trò chơi toán học

- Đề xuất một số giải pháp trong việc thiết kế và tổ chức trò chơi toán học lớp 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Học sinh lớp 2A, trường Tiểu học Ngọc Khê 1, năm học 2020 - 2021

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp khảo sát thực tế, thu thập thông tin

- Phương pháp xây dựng cơ sở lí thuyết

- Phương pháp vấn đáp, trực quan

- Phương pháp giải quyết vấn đề

- Phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ

- Phương pháp trải nghiệm thực tế

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của việc Thiết kế và tổ chức trò chơi trong dạy học Toán 2.

a Vai trò của trò chơi toán học:

Học sinh Tiểu học luôn luôn hiếu động, ham chơi thích cái mới lạ nhưng lại chóng chán Đối với trẻ trò chơi là một phát hiện mới, kích thích tò mò, muốn tìm hiểu, khám phá, nó quan trọng như ăn, ngủ, học tập trong đời sống các

em Chính vì vậy, các em luôn tìm mọi cách và tranh thủ thời gian trong mọi điều kiện để chơi Được chơi các em sẽ tham gia hết sức tự giác và chủ động Khi chơi các em biểu lộ tình cảm rất rõ ràng như niềm vui khi thắng lợi và buồn

bã khi thất bại Do vậy, quan điểm thông qua hoạt động vui chơi để tiến hành hoạt động học tập là phù hợp với trường tiểu học Trò chơi toán học nhằm mục đích là thông qua trò chơi để củng cố kiến thức của bài học, luyện tập lại kiến thức của bài mới, phát hiện ra kiến thức mới của bài học Thông qua trò chơi, học sinh nắm được kiến thức của bàỉ học một cách nhẹ nhàng Trong quá trình

học toán ở tiểu học, sử dụng trò chơi toán học có nhiều tác dụng như: Giúp học sinh thay đổi loại hình hoạt động trong giờ học, làm cho giờ học bớt căng thẳng, tạo cảm giác thoải mái dễ chịu Học sinh tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng, gây hứng thú học tập Kích thích sự tìm tòi, tạo cơ hội để học sinh tự thể hiện mình Thông qua trò chơi, học sinh vận dụng kiển thức năng nổ, hoạt bát, kích thích trí tưởng tượng, trí nhớ Từ đó phát triển tư duy mềm dẻo, học tập cách xử lý thông minh trong những tình huống phức tạp, tăng cường khả năng vận dụng trong cuộc sống để dễ dàng thích nghi với điều kiện mới của xã hội Ngoài ra, thông qua hoạt động trò chơi còn giúp các em phát triển được nhiều phẩm chất đạo đức như tình đoàn kết, thân ái, lòng trung thực, tinh thần cộng đồng trách nhiệm

Vì vậy, trò chơi toán học rất cần thiết trong giờ học toán ở tiểu học Muốn giờ học có hiệu quả thì đòi hỏi người giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy học, lấy học sinh làm trung tâm hướng tập trung vào học sinh, trên cơ sở hoạt động của các em Giáo viên là người định hướng, tổ chức ra những tình huống trong học tập nó kích thích óc tò mò và tư duy độc lập Muốn các em học hành được thì trước hết giáo viên phải nắm chắc nội dung của mỗi bài và lựa chọn vận dụng các phương pháp dạy học phù hợp

b Phân loại các nhóm trò chơi trong dạy học toán.

Dựa trên cơ sở các căn cứ và các nguyên tắc đã nêu ở trên, hệ thống trò chơi dạy học môn toán lớp 2 được chia thành 3 nhóm trò chơi chính

- Nhóm các trò chơi giới thiệu nội dung mới (gây hứng thú nhận thức): Những trò chơi này có thể sử dụng khi bắt đầu vào 1 tiết học, nó có tác dụng khởi động tư duy của học sinh, dẫn dắt học sinh tìm hiểu nội dung, học tập một cách tự nhiên, thoải mái và vui vẻ Không chỉ vậy, trò chơi này còn được sử dụng khi chuyển tiếp sang một nội dung mới trong giờ học Cách chuyển tiếp này giúp thay đổi trạng thái, kích thích hoạt động trí tuệ để đạt được mục tiêu bài học

- Nhóm trò chơi tìm hiểu tri thức (lĩnh hội tri thức mới): Nhóm trò chơi này dựa vào quan điểm “Vùng phát triển gần nhất”, nhằm huy động vốn hiểu biết của học sinh Qua trò chơi này, giúp giáo viên nắm được trình độ nhận thức hiện tại của học sinh mà đưa ra các yêu cầu cao hơn hướng đến vùng phát triển gần nhất Để sử dụng loại trò chơi này, giáo viên phải linh hoạt trong quá trình

tổ chức vì mỗi em có sự nhận thức khác nhau

- Nhóm trò chơi củng cố ôn tập: Những trò chơi trong nhóm này được sử dụng sau khi học sinh đã được học một nội dung hoặc kỹ năng nào đó, những kiến thức hoặc kỹ năng đã học là cơ sở để học sinh thực hiện những trò chơi này Để tham gia được trò chơi và mong muốn chiến thắng, học sinh phải tích cực huy động trí nhớ, tư duy và khả năng phản ứng nhanh của mình Điều đó, sẽ giúp học sinh củng cố kiến thức, luyện tập kỹ năng một cách tự nhiên, tự giác và tích cực Ngoài cách phân loại như trên, còn có thể phân loại các trò chơi thành nhóm trò chơi trí tuệ, nhóm trò chơi vận động, nhóm trò chơi phối hợp trí tuệ và vận động …

Tuy nhiên, với phạm vi nghiên cứu của mình, tôi chỉ đưa ra những trò chơi mang tính chất định hướng và dễ dàng áp dụng được cho nhiều bài học

c Kĩ thuật thiết kế trò chơi toán học.

Để đạt hiệu quả trong sử dụng trò chơi học tập dạy - học toán thì việc đa dạng hoá trò chơi trong giờ học là vô cùng quan trọng để các em “chơi mà học” là điều không dễ dàng Vì vậy, khi thiết kế trò chơi học tập, giáo viên phải nắm vững và thực hiện các nguyên tắc chủ yếu sau:

- Nội dung trò chơi phải gắn với mục tiêu từng tiết học: Giáo viên căn cứ vào từng bài, loại bài để thiết kế các trò chơi học tập phù hợp, phong phú Tránh lặp đi lặp lại một hoặc một số trò chơi trong nhiều tiết học Mỗi một trò chơi phải đảm bảo giải quyết một mục tiêu nhất định của hoạt động nào đó trong tiết học Không thiết kế các trò chơi chỉ giải quyết một khía cạnh mục tiêu quá nhỏ hoặc xa vời mục tiêu dạy học cụ thể

- Luật chơi rõ ràng, đơn giản dễ nhớ, dễ thực hiện: Khi thiết kế trò chơi tránh rườm rà, phức tạp, quá cầu kỳ giúp học sinh nắm bắt nhanh chóng luật chơi và cách chơi, đảm bảo thời gian tiết học, không ảnh hưởng tới lớp khác hay ảnh hưởng tới vệ sinh sức khoẻ của học sinh Trò chơi phải phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi và phù hợp với khả năng người hướng dẫn

- Điều kiện, phương tiện tổ chức trò chơi phong phú hấp dẫn: Khi thiết kế trò chơi, giáo viên cần chú ý đến điều kiện, phương tiện tổ chức trò chơi Trò chơi phải phù hợp với lớp học, phương tiện đơn giản, dễ làm, tránh cầu kỳ, tốn kém nhưng vẫn đảm bảo phong phú và hấp dẫn Một số phương tiện giáo viên

có thể dặn học sinh chuẩn bị từ tiết trước

- Sử dụng trò chơi đúng lúc, đúng chỗ: Sử dụng trò chơi học tập quá lạm dụng sẽ tác dụng trái ngược với mong muốn Do đó cần căn cứ vào từng hoạt động để tổ chức những trò chơi phù hợp Trò chơi có thể sử dụng ở bất cứ hoạt động nào của tiết học nhưng phải phù hợp với mục tiêu của hoạt động đó

- Trò chơi phải kích thích được sự hứng thú của từng học sinh Mỗi trò chơi phải đảm bảo kích thích được sự thi đua dành phần thắng giữa các đội tham gia Tránh chỉ thiết kế cho học sinh thích môn Toán bởi nội dung trò chơi quá khó so với trình độ chung của lớp Trò chơi đảm bảo được nhiều học sinh hay nhiều lượt học sinh tham gia

- Đánh giá kết quả của trò chơi Khi đánh giá kết quả trò chơi cần đánh giá với thái độ nhẹ nhàng mang tính chất khích lệ, động viên nhưng phải công bằng

d Phương pháp tổ chức trò chơi toán học

- Bước 1: Công tác chuẩn bị trò chơi:

+ Xác định mục tiêu cần đạt của từng nội dung sử dụng trò chơi;

+ Lựa chọn trò chơi;

+ Thiết kế nội dung của từng trò chơi;

+ Thiết kế luật chơi, tiến trình chơi, cách tổ chức,…

Sau các bước chuẩn bị cho việc tổ chức trò chơi, cần chuẩn bị các đồ dùng, thiết bị, phương tiện tổ chức trò chơi, chuẩn bị phần thưởng (nếu có thể)

để trò chơi thêm hấp dẫn

- Bước 2: Tổ chức trò chơi:

+ Giáo viên giới thiệu trò chơi, luật chơi và cách chơi;

+ Lựa chọn học sinh tham gia trò chơi (nếu tổ chức cho cả lớp cùng chơi thì không cần thực hiện bước này);

+ Tổ chức cho các học sinh tham gia trò chơi, dẫn dắt hoạt động chơi, giám sát và thực hiện theo luật chơi;

+ Tuyên bố người thắng cuộc và trao thưởng (nếu có)

- Bước 3: Kết thúc trò chơi.

Tổ chức cho học sinh tự rút ra những vấn đề chính thông qua trò chơi như ý nghĩa của trò chơi, nội dung liên quan đến trò chơi, cách thực hiện chơi như thế nào để đạt hiệu quả,…

2.2 Thực trạng của việc Thiết kế và tổ chức trò chơi trong dạy học toán 2.

a Giáo viên:

* Ưu điểm: Nhà trường đã quán triệt, triển khai đầy đủ, tập huấn chuyên

đề về thực hiện phương pháp dạy học tích cực Trong đó có nội dung thiết kế và

tổ chức trò chơi trong dạy học toán Nhìn chung, giáo viên đã quan tâm đổi mới phương pháp dạy học, các vấn đề tích cực hóa trong dạy học, cũng như nghiên cứu các biện pháp, kỹ thuật dạy học để nâng cao hiệu quả dạy học đặc biệt là phương pháp tổ chức trò chơi Giáo viên đều nhận thức đúng đắn về sự cần thiết của việc xây dựng và sử dụng trò chơi trong dạy học Một số giáo viên đã thực hiện tương đối tốt tổ chức trò chơi trong các tiết dạy toán lớp 2 Các bước thực hiện tổ chức trò chơi dạy học toán cơ bản đầy đủ, thu hút học sinh tham gia trò chơi tích cực, học sinh thoải mái, vui vẻ, hứng thú khi tham gia đồng thời tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng hơn

* Hạn chế: Vẫn còn giáo viên chưa nhận thức đầy đủ và quan tâm đúng

mức việc tổ chức trò chơi trong dạy học toán, một số giáo viên chưa thấy hết ý nghĩa, tác dụng của trò chơi trong dạy học Toán Giáo viên còn vận dụng máy móc, rập khuôn một số trò chơi nhất định từ tiết này qua tiết khác gây nên sự khập khiễng với mục tiêu từng hoạt động và sự nhàm chán, thiếu hứng thú ở học sinh Đôi khi giáo viên không làm chủ tốt thời gian trong quá trình tổ chức trò chơi Toán học dẫn đến “cháy” giờ hay phân chia thời gian không hợp lý trong tiết dạy Việc tổ chức trò chơi toán học chưa được giáo viên tổ chức thường xuyên, liên tục hàng ngày trong các tiết dạy học toán 2 Một số giáo viên còn lúng túng trong việc thiết kế trò chơi phù hợp với nội dung của bài học Đa số giáo viên cũng đã thiết kế và tổ chức được trò chơi nhưng vẫn còn mang nặng tính hình thức, đối phó, chưa thực sự đầu tư cho bài dạy để thiết kế những trò chơi

mới có nội dung gắn liền với thực tế Chủ yếu giáo viên thường tổ chức trò chơi dạy học toán vào các tiết thao giảng, tiết có Ban giám hiệu dự giờ hoặc trong các tiết thi giáo viên giỏi các cấp Bởi để tổ chức được một trò chơi trong dạy học Toán, người giáo viên phải mất nhiều thời gian để tìm hiểu, nghiên cứu, làm đồ dùng dạy học,

Mặt khác, không gian hoạt động chật hẹp dẫn đến việc tổ chức các trò chơi học tập cũng như trong quá trình chơi của học sinh bị hạn chế, việc bao quát lớp của giáo viên là rất khó nên số lượng trò chơi được tổ chức còn rất ít Thời gian phân bổ cho một tiết học toán ít nên đôi khi giáo viên cũng rất ngại tổ chức trò chơi học tập

b Học sinh:

* Thuận lợi:

- HS lớp 2A do tôi chủ nhiệm năm học 2020-2021 có độ tuổi đồng đều Học sinh sống trên cùng một địa bàn Đa số học sinh ngoan, lễ phép

- Khi được học dưới hình thức trò chơi, tất cả các em đều hào hứng, bớt căng thẳng, cảm giác thoải mái, dễ chịu, năng nổ, hoạt bát hơn Ngoài ra khi tham gia trò chơi các em phát huy được nhiều phẩm chất đạo đức như tình đoàn kết, thân ái, lòng trung thực, tinh thần cộng đồng trách nhiệm

*Khó khăn:

- 100% số học sinh trong lớp là người dân tộc thiểu số, là con em nông thôn nên việc giao tiếp của các em còn hạn chế, không mạnh dạn tự tin, chưa có ý thức tự học, bố mẹ đi làm ăn xa để lại con cho ông bà nên việc học của các em chưa được quan tâm đúng mức dẫn đến kết quả học tập chưa cao

- Còn nhiều em học Toán chậm, thụ động, thiếu tính tích cực

- Kết quả khảo mức độ yêu thích môn Toán đầu năm (đầu tháng 9) tại lớp 2A, năm học 2020- 2021 như sau:

Tổng số

HS

Số lượng Tỷ lệ Số lượng Tỷ lệ Số lượng Tỷ lệ

Qua bảng tổng hợp trên, tôi nhận thấy mức độ không thích học toán ở học sinh lớp 2 còn rất cao Một trong những lý do mà các em đưa ra là học toán khó, không vui, không hấp dẫn,… Từ đó, tôi xác định một trong những nguyên nhân của thực trạng trên là phương pháp và hình thức tổ chức dạy học toán của giáo viên còn khô khan, nghèo nàn, không tạo ra không khí sôi động, hứng thú trong các giờ học Để khắc phục hạn chế này, tôi lựa chọn hình thức tổ chức dạy học được học sinh đặc biệt hứng thú là trò chơi học tập Chính vì vậy, năm học này, tôi đã thiết kế và tổ chức một cách có hiệu quả thường xuyên 9 trò chơi toán học trong các giờ học Toán cho học sinh lớp 2A

2.3 Một số giải pháp trong việc trong việc thiết kế và tổ chức trò chơi toán học lớp 2

2.3.1.Giải pháp1: Tự bồi dưỡng về nhận thức, kỹ năng thiết kế và tổ chức trò chơi trong dạy học toán 2.

Giáo viên cần phải coi trọng việc bồi dưỡng nâng cao trình độ nhận thức

về tính tích cực của việc tổ chức trò chơi trong dạy học thông qua môn toán lớp

2 Qua các chuyên đề, các lớp tập huấn, hội thảo, cuộc thi,… của Phòng GD và nhà trường tổ chức, tôi được tạo điều kiện có cơ hội giao lưu, học hỏi, mở rộng tầm nhìn, nâng cao năng lực chuyên môn Qua đó tôi có thêm kinh nghiệm để xây dựng, thiết kế, tổ chức trò chơi học tập một cách linh hoạt hơn

Bên cạnh đó tôi đầu tư nhiều thời gian, công sức trong công tác chuẩn bị xây dựng và thiết kế các loại trò chơi dạy học phù hợp với mục tiêu, nội dung, chương trình của môn học Ngoài ra, tôi rèn luyện các kỹ năng tổ chức, quản lý trò chơi thường xuyên trong quá trình dạy học Có thể nói việc điều khiển trò chơi là một nghệ thuật, vì trò chơi có sôi nổi, có hấp dẫn hay không, có phát huy tính tích cực học tập của học sinh hay không, không chỉ phụ thuộc vào nội dung của trò chơi mà còn phụ thuộc vào cả người điều khiển trò chơi

2.3.2 Giải pháp 2: Thiết kế và tổ chức một số chơi trong dạy học môn Toán lớp 2

Trò chơi thứ nhất: Chú cá thông minh

* Phạm vi áp dụng: Áp dụng dạy ở các bài củng cố cộng trừ có nhớ trong phạm vi 100, cộng trừ không nhớ trong phạm vi 1000, biểu thức có hai dấu phép tính, bảng nhân, bảng chia, đổi đơn vị đo độ dài

*Mục đích:

- Củng cố cộng trừ có nhớ trong phạm vi 100 Cộng trừ không nhớ trong phạm vi 1000 Tính giá trị biểu thức có hai dấu phép tính Bảng nhân, bảng chia Đổi đơn vị đo độ dài

- Luyện cho học sinh tính đoàn kết, sự khéo léo, khả năng tái hiện kiến thức, ghi nhớ

* GV chuẩn bị: Hình các con cá ép plastic ghi các phép tính và kết quả (Có con cá có kết quả đúng, có con cá có kết quả sai, số lượng cá như nhau) sau

đó phát cho các đội

Lưu ý: Vì các con cá đã ép plastic nên giáo viên có thể xóa để ghi các nội dung bài tập khác nhau và với các yêu cầu khác nhau để sử dụng nhiều lần và nhiều dạng bài

* Thời gian, thời điểm: Tùy theo kiến thức cần củng cố và kiến thức của tiết học

* Luật chơi: Yêu cầu đội nào câu được nhiều con cá có kết quả đúng đội đó chiến

thắng

Ví dụ: Khi dạy bài: Cộng có nhớ trong phạm vi 100

* Mục đích:

- Củng cố cộng có nhớ trong phạm vi 100

- Luyện cho học sinh tính đoàn kết, sự khéo léo, khả năng tái hiện và ghi nhớ kiến thức

* Thời gian: 5 phút Thời điểm: Cuối tiết học

* Chuẩn bị: Ghi vào hình con cá các phép tính sau:

Luật chơi: Đội nào câu được nhiều con cá có kết quả đúng đội đó chiến thắng

Trò chơi thứ hai: Siêu trí nhớ

* Phạm vi áp dung: Áp dụng dạy ở các bài:

- Phép cộng: + 9 cộng với một số: 9 + 5

+ 8 cộng với một số: 8 + 5

+ 7 cộng với một số: 7 + 5

+ 6 cộng với một số: 6 + 5

- Phép trừ: + 11 trừ đi một số: 11 - 5

+ 12 trừ đi một số: 12 - 5

+ 13 trừ đi một số: 13 - 5

+ 14 trừ đi một số: 14 - 5

- Phép nhân: Bảng nhân 2, nhân 3, nhân 4, nhân 5

- Phép chia: Bảng chia 2, chia 3, chia 4, chia 5

* Mục đích:

- Củng cố bảng cộng, bảng trừ, bảng nhân, bảng chia

- Luyện cho học sinh tính đoàn kết, khả năng tái hiện kiến thức, ghi nhớ

* Chuẩn bị: Ghi nội dung trò chơi lên bảng

* Thời điểm: Tùy vào từng bài học giáo viên lựa chọn

* Thời gian: Tùy nội dung kiến thức

* Luật chơi:

Giáo viên ghi nội dung trò chơi lên bảng (Các phép tính) giáo viên là người chỉ định bất kì học sinh trong lớp tham gia chơi nếu có kết quả đúng sẽ có quyền nêu phép tính và chỉ định bạn khác nêu kết quả, nếu người tham gia không có kết quả đúng thì bị loại khỏi cuộc chơi và cô giáo lại tiếp tục chỉ định bạn khác cho đến khi kết thúc trò chơi

Ví dụ: Khi dạy bài Bảng nhân 4:

* Mục đích: Củng cố bảng nhân 4 Luyện cho học sinh khả năng tái hiện kiến thức và ghi nhớ.Hình ảnh học sinh lớp 2A tham gia trò chơi Chú cá thông minh -

từ nguồn Trần Thị Phương

* Chuẩn bị: Giáo viên ghi nội dung trò chơi lên bảng

* Thời gian: 5 phút Thời điểm: Cuối tiết học

* Luật chơi:

Mỗi một phép tính là một bóng đèn, giáo viên là người chỉ định bất kì học sinh Khi giáo viên hô (bất kì phép nhân nào trong bảng nhân 4) 4  3 = chuyền Tấn, học sinh Tấn đứng dậy đọc nhanh phép tính và kết quả: 4  3 = 12 và hô tiếp phép tính bất kì để truyền cho bạn khác, nếu bạn đó có kết quả sai bạn

đó loại khỏi cuộc chơi Nếu đúng trò chơi tiếp tục cho đến hết bảng nhân

Trò chơi thứ ba: Cuộc chạy đua kì thú

* Phạm vi áp dụng: Áp dụng dạy ở các bài:

- Phép cộng: + 9 cộng với một số: 9 + 5

+ 8 cộng với một số: 8 + 5

+ 7 cộng với một số: 7 + 5

+ 6 cộng với một số: 6 + 5

- Phép trừ: + 11 trừ đi một số: 11 - 5

+ 12 trừ đi một số: 12 - 5

+ 13 trừ đi một số: 13 - 5

+ 14 trừ đi một số: 14 - 5

- Phép nhân: Bảng nhân 2, nhân 3, nhân 4, nhân 5

- Phép chia: Bảng chia 2, chia 3, chia 4, chia 5

*Mục đích:

- Củng cố bảng cộng, bảng trừ, bảng nhân, bảng chia

- Luyện cho học sinh tính đoàn kết, khả năng tái hiện kiến thức, ghi nhớ

* Chuẩn bị: 3 cái bảng nhóm, bút dạ

* Thời điểm: Cuối tiết học Thời gian: 5 phút

* Luật chơi:

Giáo viên phát cho các em học sinh ngồi đầu dãy Mỗi dãy một cái bảng nhóm, học sinh truyền tay nhau ghi nhanh các phép tính, nếu nhóm nào nhanh hơn, đúng hơn thì nhóm đó thắng

Ví dụ: Bài 9 cộng với một số:

* Mục đích: Thuộc bảng 9 cộng với một số Luyện cho học sinh khả năng tái hiện kiến thức và ghi nhớ

* Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị 3 bảng nhóm, bút dạ

* Thời gian: 4 phút Thời điểm: Cuối tiết học

* Luật chơi: Giáo viên phát ra 3 cái bảng cho 3 em đầu dãy, các em phải

chuyển bảng để thực hiện lần lượt các phép tính từ 9 + 2 đến 9 + 9

Yêu cầu học sinh làm đúng, nhanh và viết đẹp

VD: 9 + 2 = 11 9 + 6 = 15

9 + 3 = 12 9 + 7 = 16

9 + 4 = 13 9 + 8 = 17

9 + 5 = 14 9 + 9 = 18

Khi kết thúc đến em thứ 8 của mỗi dãy thì em này chạy nhanh lên bảng,

cầm bảng con giơ trước ngực cho cả lớp quan sát nhận xét: Nhóm nào về đích

trước? Nhóm nào đúng, nhóm nào sai, nhóm nào viết đẹp? Cả lớp tuyên dương

nhóm dành phần thắng

- Giáo viên cho 3 học sinh về chỗ, cả lớp khen nhóm dành phần thắng,

cho cả lớp đọc đồng thanh lại bảng cộng, kết thúc tiết học

* Đối với các bảng cộng, bảng trừ, nhân, chia Cách tiến hành tương tự

Với các bảng cộng, trừ khác nhau thì số phép tính khác nhau có thể kết

thúc ở các số thứ tự khác nhau

Trò chơi thứ tư: Nhóm bạn thông thái

*Phạm vi áp dụng: Áp dụng dạy ở các bài:

- Viết số thành tổng các trăm, chục, đơn vị

- Phép cộng không nhớ trong phạm vi 1000

- Phép trừ không nhớ trong phạm vi 1000

- Các số tròn trăm

- Các số tròn chục từ 110 đến 200

- Các số từ 101 đến 110

- Các số từ 111 đến 200

Và ngoài ra còn có thể áp dụng ở nhiều tiết luyện tập khác

* Mục đích:

- Rèn luyện, củng cố kỹ năng tính nhẩm nhanh các phép tính

- Luyện tác phong nhanh nhẹn, luyện tinh mắt

* Chuẩn bị:

- Giáo viên chuẩn bị hệ thống bài tập

- Học sinh chuẩn bị bảng con, phấn

* Thời gian, thời điểm: Tùy theo kiến thức cần củng cố và kiến thức của tiết

học

Ví dụ 1: Dạy bài phép cộng không nhớ trong phạm vi 1000

1

9

2

9

2

9 2

8

3

8

3

8 3

7

4

7

4

7 4

6

5

6

5

6 5