skkn giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh thông qua dạy học chủ đề phần sinh thái học bằng cách thiết kế và tổ chức các ho

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMĐề tài: “ GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC CHỦ ĐỀ PHẦN SINH THÁI HỌC BẰNG CÁCH THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM” Thu

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài:

“ GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC CHỦ ĐỀ PHẦN SINH THÁI HỌC

BẰNG CÁCH THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC CÁC

HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM”

Thuộc bộ môn: Sinh học

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NGHỆ AN

HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM”

Thuộc bộ môn: Sinh học

Tác giả: Th.s ĐẶNG THỊ HIỀN Th.s NGUYỄN PHÚ HÒA

Tổ: Khoa học tự nhiên

Tháng 3 năm 2021

Số điện thoại liên lạc: 0988269279 - 0975956780

MỤC LỤC

Trang

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

II MỤC TIÊU CỦA SÁNG KIẾN 2

III PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2

1 Khách thể nghiên cứu 2

2 Không gian nghiên cứu 2

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2

1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết 2

2 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 2

V TÍNH MỚI CỦA ĐỀ TÀI 2

PHẦN II NỘI DUNG 3 I Chương I CƠ SỞ KHOA HỌC 3 I CƠ SỞ LÍ LUẬN 3

1 Khái niệm môi trường sống và các loại môi trường 3

2 Khái niệm ô nhiễm môi trường 3

3 Khái niệm ý thức bảo vệ môi trường - Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường 3

4 Hoạt động trải nghiệm 4

II CƠ SỞ THỰC TIỄN 4

1 Các văn bản chỉ đạo 4

2 Thực trạng của các vấn đề nghiên cứu 5

2.1 Kết quả điều tra về ô nhiễm môi trường tại địa phương 5

2.2 Kết quả điều tra về ý thức bảo vệ môi trường của học sinh THPT 8

2.3 Kết quả điều tra về việc tổ chức trải nghiệm cho học sinh khi dạy chủ đề Sinh thái học - Sinh học 12 ở các trường THPT trên địa bàn huyện Nghi Lộc (Nghệ An) 11

2.4 Kết quả điều tra về nhu cầu học tập theo hình thức hoạt động trải nghiệm của học sinh 11

Chương II THIẾT KẾ VÀ VẬN DỤNG QUY TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

CHO CHỦ ĐỀ SINH THÁI HỌC - SINH HỌC 12 12

I THIẾT KẾ QUY TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO CHỦ ĐỀ SINH THÁI HỌC . 12

1 Phân tích mục tiêu, nội dung chủ đề và xác định hình thức tổ chức HĐTN cho chủ đề 12

1.1 Xác định mục tiêu 12

1.2 Phân tích nội dung 13

1.3 Xác định hình thức tổ chức HĐTN 13

2 Lập kế hoạch tổ chức dạy học và HĐTN cho chủ đề 13

2.1 Kế hoạch chung cho chủ đề 13

2.2 Kế hoạch tổ chức HĐTN cho chủ đề 13

3 Thực hiện tổ chức HĐTN theo kế hoạch 13

4 Đánh giá kết quả HĐTN và điều chỉnh kế hoạch 13

II VẬN DỤNG QUY TRÌNH TỔ CHỨC HĐTN TRONG DẠY HỌC CHỦ ĐỀ “SINH THÁI HỌC” VÀO THỰC TIỄN TẠI TRƯỜNG THPT NGHI LỘC 2, TỈNH NGHỆ AN 14

1 Phân tích mục tiêu, nội dung chủ đề và xác định hình thức tổ chức HĐTN cho chủ đề . 14

1.1 Xác định mục tiêu của chủ đề 14

1.1.1 Kiến thức 14

1.1.2 Kỹ năng . 14

1.1.3 Thái độ . 14

1.1.4 Các năng lực hướng tới

14 1.2 Phân tích nội dung và xác định hình thức HĐTN cho chủ đề “Sinh thái học” 14

1.2.1 Nội dung kiến thức phần Sinh thái học 14

1.2.2 Xác định hình thức HĐTN cụ thể trong chủ đề 15

2 Lập kế hoạch tổ chức dạy học, kế hoạch HĐTN cho chủ đề “Sinh thái học” . 15

2.1 Kế hoạch tổ chức dạy học chủ đề 15

2.2 Lập kế hoạch HĐTN cho chủ đề “ Sinh thái học” 16

2.2.1 Mục tiêu cần đạt được 16

2.2.2 Thành phần tham gia 16

2.2.3 Thời gian trải nghiệm 16

3 Tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm . 16

3.1 Cách thức tổ chức 16

3.2 Nội dung trải nghiệm và phân công trải nghiệm 17

4 Đánh giá kết quả của quá trình trải nghiệm của HS . 18

4.1 Mục đích của đánh giá 18

4.2 Nội dung đánh giá 18

4.3 Tổ chức đánh giá 18

Chương III THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 19 I MỤC ĐÍCH CỦA THỰC NGHIỆM . 19

II ĐỐI TƯỢNG THỰC NGHIỆM . 19

III KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM 19

1 Báo cáo kết quả của các nhóm . 19

2 Đánh giá của GV 19

2.1 Về mặt định lượng 19

2.2 Về mặt định tính 30

3 Nhận xét chung kết quả thực nghiệm 31

4 GV rút ra kết luận về tính hiệu quả từ quá trình tổ chức HĐTN 31 PHẦN III KẾT LUẬN 33 I KẾT LUẬN 33

II ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ 34 Tài liệu tham khảo

Phụ lục

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong công cuộc đổi mới để phát triển đất nước hiện nay đòi hỏi nội dunggiáo dục tư tưởng rất phong phú, đa dạng, trong đó có nội dung giáo dục về ý thứcbảo vệ môi trường - một vấn đề vừa có tính thời sự, vừa cấp bách không chỉ ở ViệtNam mà còn cả trên thế giới Hiện nay, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậuđang trở thành một thách thức lớn với cả nhân loại nói chung và Việt Nam nóiriêng, tác động nghiêm trọng đến sản xuất, đời sống con người và môi trường trênphạm vi toàn thế giới; làm thay đổi toàn diện, sâu sắc quá trình phát triển và anhninh toàn cầu như: an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, đất đai, an ninh nănglượng, ; ảnh hưởng đến các vấn đề an toàn xã hội, văn hóa, ngoại giao và thươngmại ở các quốc gia Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI củaĐảng nêu rõ : “Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, toàn xãhội và nghĩa vụ của mọi công dân’’

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường nhằm hình thành nên những thế hệ conngười tích cực, biết sống có trách nhiệm với môi trường, với xã hội và với nhữngngười xung quanh Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh THPT có ýnghĩa quan trọng không chỉ với mục tiêu giáo dục toàn diện con người thế hệ mới,

mà còn có thể tạo sự lan tỏa ý nghĩa giáo dục cho cả xã hội, góp phần thực hiệnhiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia về ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệtài nguyên thiên nhiên

Mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông là giúp học sinh làm chủ kiếnthức phổ thông, biết vận dụng hiệu quả kiến thức, kĩ năng đã học vào đời sống,chương trình chuyển từ tiếp cận nội dung sang hình thành và phát triển nhữngphẩm chất và năng lực của HS Sinh học là môn khoa học thực nghiệm, việc kếthợp giữa dạy lí thuyết với các hoạt động trải nghiệm, thực hành sẽ giúp HS khámphá thế giới tự nhiên, phát triển nămg lực chung và nămg lực Sinh học, trong đó cónămg lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn Do vậy, để tổ chức dạy học môn Sinhhọc theo định hướng phát triển nămg lực cần có nhiều biện pháp, trong đó thiết kế

và tổ chức các hoạt động trải nghiệm là một hướng mang lại hiệu quả cao

Trong chương trình sinh học 12, phần Sinh thái học cung cấp cho học sinhnhững kiến thức lí thuyết về môi trường sống, các yếu tố ảnh hưởng tới môi trườngsống; sự tác động qua lại giữa môi trường sống với con người; giữa con người vớicác loài động thực vật; mà thông qua đó trang bị cho các em kiến thức nền tảng cơbản để bước đầu nhận thức và hình thành tình cảm, thái độ đúng đắn với môitrường, cũng như được hướng dẫn những hành vi cụ thể để bảo vệ môi trường xanh

- sạch - đẹp

Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh thông qua dạy học chủ đề phần Sinh thái học bằng

cách thiết kế và tổ chức các hoạt động trải nghiệm”.

II MỤC TIÊU SÁNG KIẾN

Thiết kế và tổ chức hoạt động trải nghiệm để dạy chủ đề Sinh thái học nhằmgiáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh.

III PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Khách thể nghiên cứu

Học sinh lớp 12 trường THPT Nghi Lộc 2

2 Không gian nghiên cứu

Tổ chức tìm hiểu bài trên lớp, ở nhà và một số địa điểm trải nghiệm trên địabàn tỉnh Nghệ An

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Nghiên cứu các tài liệu về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách củaNhà nước trong công tác giáo dục, đổi mới công tác giáo dục

Nghiên cứu lí thuyết về tình hình ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu,nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, ý thức bảo vệ môitrường của học sinh (tư tưởng, hành động)

Nghiên cứu về qui trình tổ chức trải nghiệm, thiết kế dạy học bằng trảinghiệm

Phân tích mục tiêu, cấu trúc nội dung của chương trình sinh thái học

2 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Điều tra trên đối tượng học sinh, đánh giá qua tư tưởng, tinh thần, thái độ củahọc sinh về ý thức bảo vệ môi trường

Tổ chức trải nghiệm theo kế hoạch, tổ chức báo cáo thu hoạch, phân tích, sosánh kết quả và rút ra kết luận

V TÍNH MỚI CỦA ĐỀ TÀI

Đề tài đã khảo sát tình hình ô nhiễm môi trường ở địa phương (mức độ,nguyên nhân, hậu quả); khảo sát về ý thức bảo vệ môi trường của học sinh; khảosát mức độ dạy học chủ đề Sinh thái học bằng HĐTN của các GV Sinh học trên địabàn Huyện Nghi Lộc; khảo sát về nhu cầu tham gia HĐTN của HS trong học tập.Cung cấp quy trình thiết kế và tổ chức hoạt động trải nghiệm cho dạy học chủ

đề phần kiến thức Sinh thái học lớp 12 nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trườngcho HS

Phần II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Chương I CƠ SỞ KHOA HỌC

I CƠ SỞ LÍ LUẬN

1 Khái niệm môi trường sống và các loại môi trường

Khái niệm môi trường được hiểu là môi trường tự nhiên gồm tất cả những gìbao quanh sinh vật, tất cả các yếu tố vô sinh và hữu sinh, tác động trực tiếp hoặcgián tiếp lên sự sống, sự phát triển và sinh sản của sinh vật Do đó, môi trường tựnhiên bao gồm: môi trường đất, môi trường nước, môi trường không khí, môitrường sinh vật

Môi trường là hệ thống tổng thể các yếu tố tự nhiên và nhân tạo có vai tròquyết định trực tiếp hoặc ảnh hưởng đến đời sống, hoạt động, sự phát triển củacon người

2 Khái niệm ô nhiễm môi trường

Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên bị ô nhiễm, đồngthời các tính chất vật lý, hóa học, sinh học của môi trường bị thay đổi gây tác hạitới sức khỏecon người và các sinh vật khác Ô nhiễm môi trường chủ yếu do hoạtđộng của con người gây ra Ngoài ra, ô nhiễm còn do một số hoạt động của tựnhiên khác có tác động tới môi trường

Vấn đề ô nhiễm môi trường không chỉ trực tiếp làm tổn hại đến sức khỏe,tính mạng con người mà còn ảnh hưởng đến giống nòi, con cháu mai sau

3 Khái niệm ý thức bảo vệ môi trường - Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.

Con người trong xã hội tồn tại và phát triển không thể tách khỏi mối quan hệvới môi trường sống Để phát triển bền vững, con người cần giải quyết hài hòa tất

cả các mối quan hệ kinh tế - xã hội - sinh thái Do vậy, ý thức con người cần phảiphản ánh đúng đắn và định hướng cho mọi hoạt động thực tiễn, giúp con ngườigiải quyết tốt các mặt đó

Ý thức bảo vệ môi trường là sự phản ánh đúng đắn các vấn đề môi trường vàmối quan hệ giữa con người với môi trường trên cơ sở nhận thức khoa học, thểhiện bằng tình cảm tích cực, niềm tin, ý chí mạnh mẽ trong định hướng hành vicon người theo một hệ chuẩn mực nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển bềnvững của con người

Ý thức bảo vệ môi trường hình thành khi con người có tri thức khoa học về:chức năng, vai trò của môi trường đối với đời sống con người; về khả năng tácđộng của con người đến môi trường sống; về thực trạng và nguyên nhân của thựctrạng tài nguyên môi trường hiện nay; về hậu quả của các tác động con người tráivới quy luật môi trường; về mối quan hệ giữa con người với môi trường trongtương lai Con người cần có hiểu biết để xây dựng những chuẩn mực giá trị trongứng xử với môi trường Có những chuẩn mực giá trị chung của các cộng đồng,

của toàn nhân loại; đồng thời cũng có những chuẩn mực giá trị riêng với mỗi cộngđồng.

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường là quá trình tác động nhằm thay đổi nhậnthức, thái độ, tình cảm, niềm tin, động cơ, ý chí, từ đó thay đổi hành vi trong ứng xửvới môi trường theo hướng phù hợp, góp phần cải tạo thực tiễn Với học sinh phổthông, việc giáo dục môi trường là nhằm trang bị cho các em kiến thức nền tảng

cơ bản để bước đầu nhận thức và hình thành tình cảm, thái độ đúng đắn với môitrường, cũng như được hướng dẫn những hành vi cụ thể để bảo vệ môi trườngxanh - sạch - đẹp

4 Hoạt động trải nghiệm

Học trải nghiệm (experiential learning) hay còn gọi là “Giáo dục trải nghiệm”

là một cách học thông qua làm, với quan niệm việc học là quá trình tạo ra tri thứcmới trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựa trên những đánh giá, phân tích trên nhữngkinh nghiệm, kiến thức sẵn có

HĐTN là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục định hướng, thiết kế và hướngdẫn thực hiện, tạo cơ hội cho HS tiếp cận thực tế, thể nghiệm các cảm xúc tích cực,khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng củacác môn học khác nhau để thực hiện những nhiệm vụ được giao hoặc giải quyếtnhững vấn đề của thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội phù hợp với lứatuổi

Bản chất của HĐTN là hoạt động giáo dục và hoạt động dạy học được tổ chứctrong môi trường học tập trải nghiệm nhằm hình thành và phát triển phẩm chất,năng lực cho HS Đây là quá trình học mà người học được tiếp cận và tác độngtrực tiếp với thực tế mà họ nghiên cứu, học tập, với cuộc sống thực tiễn Trong nhàtrường có nhiều hình thức tổ chức HĐTN, có thể sử dụng các hình thức HĐTNtrong dạy học Sinh học, trong đó hình thức mang tính khám phá thường được sửdụng nhiều hơn

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

1 Các văn bản chỉ đạo

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có chỉ thị 02/2005/CT-BGDĐT ngày 31 tháng 01năm 2005 về việc “Tăng cường công tác giáo dục bảo vệ MT” cho HS các cấp.Công văn số 791/HD-BGDĐT ngày 25 tháng 6 năm 2013 hướng dẫn triểnkhai thí điểm phát triển chương trình giáo dục nhà trường phổ thông đã cho phépthực hiện tự chủ trong việc xây dựng và thực hiện chương trình giáo dục, kế hoạchgiáo dục định hướng phát triển năng lực học sinh, tăng cường năng lực thực hành,vận dụng kiến thức, giáo dục đạo đức và giá trị sống, rèn luyện kĩ năng sống, hiểubiết xã hội, thực hành pháp luật… do nhà trường phổ thông ban hành

Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo về xây dựng chương trình giáo dục phổ thông hoạt động

trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp, do PGS.TS Đinh Thị KimThoa chủ biên; hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp làhoạt động giáo dục bắt buộc được thực hiện từ lớp 1 đến lớp 12, trong đó thờilượng dành cho hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệpTHPT là 3 tiết/tuần, tương đương 105 tiết/năm, trong đó nội dung hướng đến tìmhiểu và bảo vệ môi trường chiếm khoảng 15% ở cấp trung học phổ thông.

Công văn của Sở GD&ĐT Nghệ An Số: 1784/GDTrH về việc thực hiệngiáo dục trong nhà trường gắn với thực tiễn địa phương “Đối với nội dung dạy họcngoài lớp sẽ tổ chức dưới hình thức trải nghiệm Cụ thể: Tổ chức học sinh đi thamquan và tổ chức dạy học tại cơ sở sản xuất, kinh doanh, thực hiện phương châm

“Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp vớigiáo dục gia đình và giáo dục xã hội”; giao nhiệm vụ cho học sinh tìm hiểu về sảnxuất, kinh doanh của địa phương và cùng tham gia lao động sản xuất; tham gia dịchvụ; tham gia các hoạt động gìn giữ, bảo vệ môi trường; tổ chức cho học sinh đề xuấtbiện pháp giải quyết các vấn đề nảy sinh ở địa phương, tổ chức nghiên cứu và thựchiện các giải pháp đó thông qua các đề án nghiên cứu khoa học kỹ thuật; tổ chứchướng nghiệp thông qua hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp (chú ý các nghề có ởđịa phương)

Công văn số 1769/SGD&ĐT-GDTrH ngày 4/9/2020 v/v Hướng dẫn nhiệm

vụ giáo dục trung học các năm học 2020-2021 của sở GD&ĐT chỉ đạo và hướngdẫn các trường tạo điều kiện cho các tổ/nhóm chuyên môn, giáo viên được chủđộng lựa chọn nội dung, xây dựng các chủ đề dạy học trong mỗi môn học và cácchủ đề tích hợp, liên môn, đồng thời xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với cácchủ đề và theo hình thức, phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực; chú trọnggiáo dục đạo đức và giá trị sống, rèn luyện kỹ năng sống

Căn cứ vào Kế hoạch giáo dục tổng thể của trường THPT Nghi Lộc 2 và kếhoạch bộ môn Sinh học năm học 2020 - 2021 của nhóm Sinh thuộc tổ KHTN Trên

cơ sở kế hoạch giáo dục đã được phê duyệt, tổ/nhóm chuyên môn, giáo viên có thểthiết kế tiến trình dạy học cụ thể cho mỗi chủ đề mà không nhất thiết phải theobài/tiết trong sách giáo khoa Mỗi chủ đề có thể được thực hiện ở nhiều tiết học,mỗi tiết có thể chỉ thực hiện một hoặc một số bước trong tiến trình sư phạm của bàihọc Các nhiệm vụ học tập có thể được thực hiện ở trong hoặc ngoài giờ trên lớp.Ngoài việc tổ chức cho học sinh thực hiện các nhiệm vụ học tập ở trên lớp, cần chútrọng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở ngoài lớp học và ở nhà

2 Thực trạng của các vấn đề nghiên cứu

2.1 Kết quả điều tra về ô nhiễm môi trường tại địa phương

Chúng tôi tiến hành khảo sát 6 xã: Nghi Hưng, Nghi Phương, Nghi Đồng,Nghi Công, Nghi Mỹ, Nghi Lâm (Huyện Nghi Lộc) với 1200 phiếu, chia đều chocác xã, tại mỗi xã số phiếu được khảo sát một cách ngẫu nhiên Đồng thời chúng

tôi gặp gỡ một số người dân để trao đổi thêm các thông tin về môi trường tại địaphương nhằm củng cố thêm độ tin cậy cho số liệu khảo sát

Kết quả cụ thể như sau:

Câu 1 Ông/bà vui lòng cho biết tại địa phương có xảy ra ô nhiễm môi trường không?

Câu 2 Ông/bà vui lòng cho biết ô nhiễm môi trường tại địa phương xảy ra chủ yếu

là ô nhiễm môi trường gì? (môi trường đất, nước, không khí)

Môi trường đất Môi trường không

Chăn nuôi Sử dụng

phân hóa học

Hoạt động của làng nghề

Câu 6 Ông/bà cho biết tại địa phương có xây dựng các hố để thu gom chất thải là

bao bì, chai lọ đựng thuốc trừ sâu, diệt cỏ ngoài đồng ruộng chưa?

Câu 7 Ông/bà vui lòng cho biết ô nhiễm môi trường tại địa phương đã dẫn đến sự

giảm số lượng của một số loài động thực vật trong các ao, hồ, sông suối, đập, đồngruộng? (tôm, cá, cua, bèo hoa dâu )

Câu 8 Ông/bà vui lòng cho biết việc sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực

vật tại địa phương đã dẫn đến sự thay đổi về kết cấu đất trên đồng ruộng như thếnào? (Độ tơi xốp, hàm lượng mùn, các sinh vật trong đất

Câu 9 Ông/bà vui lòng cho biết các cấp chính quyền có tổ chức tuyên truyền, phổ

biến giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống?

Qua số liệu điều tra cho thấy, tại các địa phương, môi trường đã có sự ônhiễm lớn, tập trung chủ yếu là ô nhiễm môi trường đất và môi trường nước, mặc

dù sự tác động chưa thật rõ ràng đến đời sống hàng ngày nhưng các chỉ số môitrường đã có sự biến động lớn như sự giảm sút của các loài động thực vật trong hồ,đồng ruộng, sông suối Nguyên nhân chủ yếu nhất vẫn là rác thải do sinh hoạt và

sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc trừ sâu, diệt cỏ Ý thức của người dân chưacao trong việc bảo vệ môi trường, đặc biệt hiện tượng vứt vỏ chai, bao bì đựngthuốc trừ sâu, diệt cỏ bừa bãi ngoài đồng ruộng, sông suối, mặc dù một số địaphương đã xây hố để bỏ tập trung, tuy nhiên vì số lượng không nhiều trên một khuvực nên người dân ngại đi lại và xả thải ngay tại đồng ruộng Sự tuyên truyền, phổbiến, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường của chính quyền địa phương đã có triểnkhai nhưng chưa đồng bộ, chưa thường xuyên, liên tục, và do chưa có chế tài xử límột cách nghiêm khắc nên tình trạng trên vẫn xảy ra nhiều

2.2 Kết quả điều tra về ý thức bảo vệ môi trường của học sinh THPT

Để tiến hành điều tra về ý thức bảo vệ môi trường của HS, chúng tôi thamkhảo các tài liệu được khai thác trên nhiều nguồn, đồng thời tham khảo ý kiếnchuyên gia, đồng nghiệp, sau đó thiết kế phiếu Chúng tôi tiến hành khảo sát HS 3lớp 12A1, 12A2, 12A3 trường THPT Nghi Lộc 2 với tổng 109 em

Kết quả cụ thể như sau:

Câu 1 Ô nhiễm môi trường do những hoạt động nào của con người sau đây:

Hoạt động sản xuất công nghiệp

Hoạt động sản xuất nông nghiệp

Hoạt động sản xuất của làng nghề

Hoạt động tiêu dùng, sinh hoạt

Rất quan tâm Bình thường Không quan tâm

Câu 4 Một trong những nguyên nhân cơ bản nhất dẫn đến ô nhiễm môi trường là :

Hoạt động sản xuất công nghiệp

Hoạt động sản xuất nông nghiệp

Hoạt động sản xuất của làng nghề

Hoạt động tiêu dùng, sinh hoạt

Ý thức bảo vệ môi trường của người dân

Câu 5 Động cơ tham gia hoạt động bảo vệ môi trường của em:

Vì tình yêu thiên nhiên

Vì hiểu được trách nhiệm của học sinh với tương lai đất nước, nhân loại

Vì thành tích để tính điểm rèn luyện trong trường

Lý do khác (bị bắt buộc, theo số đông cho vui,…)

Câu 6 Theo em, trách nhiệm bảo vệ môi trường là của ai?

Cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, các ngành

Các tổ chức doanh nghiệp, các đơn vị sản xuất

Công ty vệ sinh môi trường

Toàn dân (mọi cá nhân, cơ quan, tổ chức)

Câu 7 Theo em, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường có cần thiết không?

Rất cần thiết Cần thiết Bình thường Không cần thiết

Câu 8 Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh có tầm quan trọng như thế

Làm nên nét đẹp văn hóa con người thời đại

mới

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cũng là một biện pháp để bảo vệ môi trường

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường làm thay đổi phương thức hoạt động kinh tế của con người theo hướng sinh thái hóa nền sản xuất Số

Giúp học sinh có tinh thần trách nhiệm cao, sẵn sàng hành động vì môi trường xanh-sạch-đẹp và sự phát triển bền vững

Không khạc nhổ,

đi vệ sinh bừa bãi

Tuyên trruyền về ý thức bảo vệ môi trường cho mọi người

Thường xuyên vệ sinh nơi ở,

vệ sinh trường lớp sạch sẽ

Tham gia các hoạt động chung của địa phương, trường học vì môi trường Số

Qua số liệu điều tra trên chúng ta có thể thấy HS đã nhận thức được rằngmôi trường sống đang bị ô nhiễm và có nguy cơ ô nhiễm nặng nếu chúng ta không

có biện pháp bảo vệ môi trường HS đã xác định được các nguồn có thể gây ônhiễm môi trường, tuy nhiên một số nguồn gây ô nhiễm môi trường có tác độnglớn tại địa phương nhưng HS chưa nhận ra như nguồn ô nhiễm từ hoạt động sảnxuất nông nghiệp (44%) hay hoạt động làng nghề (22%) Một bộ phận không nhỏ

HS chưa thật sự quan tâm đến vấn đề môi trường, cho rằng việc bảo vệ môi trườngthuộc về các cơ quan chức năng, chuyên trách, hay những hành động nhỏ của mìnhkhông thể bảo vệ được môi trường Điều đó có thể thấy được rằng, HS chưa ý thứccao được trách nhiệm của mình với môi trường sống, tình yêu thiên nhiên chưađược khơi dậy trong các em Sở dĩ HS chưa thật sự “giác ngộ” được các vấn đề vềmôi trường vì các em ít được tiếp xúc, tìm hiểu, quan sát thực tế, trải nghiệm môitrường sống

2.3 Kết quả điều tra về việc tổ chức trải nghiệm cho học sinh khi dạy chủ đề Sinhthái học - Sinh học 12 ở các trường THPT trên địa bàn huyện Nghi Lộc (Nghệ An)

Chúng tôi tiến hành điều tra bằng phiếu thăm dò với các đồng nghiệp trong

bộ môn Sinh học của 6 trường THPT trên địa bàn Huyện Nghi Lộc với tổng số GVđiều tra là 27 GV, thu được kết quả như sau:

Theo số liệu điều tra, cho thấy việc tổ chức HĐTN cho HS trên địa bànHuyện Nghi Lộc khi dạy chủ đề Sinh thái học - Sinh học 12 còn gặp nhiều khókhăn, chưa được chú trọng Có rất nhiều yếu tố tác động đến, tuy nhiên khó khăn là

lo lắng về sự an toàn cho HS và nguồn kinh phí đi lại

2.4 Kết quả điều tra về nhu cầu học tập theo hình thức hoạt động trải nghiệm củahọc sinh

Chúng tôi tiến hành khảo sát trên 109 em HS của 3 lớp về mong muốn đượchọc tập bằng các HĐTN, thu được kết quả như sau:

Bước 1 Phân tích mục tiêu, nội dung chủ đề và xác định hình thức tổ chức HĐTN hình thức tổ chức HĐTN cho chủ đề.

Chương II THIẾT KẾ VÀ VẬN DỤNG QUY TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO CHỦ ĐỀ SINH THÁI HỌC - SINH HỌC 12

I THIẾT KẾ QUY TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO CHỦ ĐỀ SINH THÁI HỌC

Trên cơ sở nghiên cứu mô hình học tập trải nghiệm gồm 5 giai đoạn: 1) Tiếp cận vấn đề; 2) Trải nghiệm thực tế; 3) Trình bày, thảo luận kết quả trải nghiệm; 4) Kết luận, khái quát hóa kiến thức; 5) Vận dụng kiến thức vào thực tiễn đồng thời

nghiên cứu các quy trình thiết kế và tổ chức HĐTN của nhiều tác giả, chúng tôi đềxuất quy trình thiết kế HĐTN cho HS trong dạy học Sinh học ở trường phổ thônggồm 4 bước như sau:

1 Phân tích mục tiêu, nội dung chủ đề và xác định hình thức tổ chức HĐTN cho chủ đề

1.1 Xác định mục tiêu

Trên cơ sở những yêu cầu cần đạt theo quy định của Bộ GD-ĐT, Chương

trình nhà trường gắn với địa phương, trên cơ sở phân tích và lựa chọn những nộidung đề xuất HĐTN phù hợp trong dạy học chủ đề Sinh học Từ đó, xác định cáckiến thức, kỹ năng, thái độ HS cần đạt và năng lực hướng tới sau khi học xong chủđề

Mục tiêu kiến thức gồm có 3 mức độ: nhận biết, thông hiểu và vận dụng.Mục tiêu kỹ năng bao gồm 3 nhóm: Kỹ năng tư duy, kỹ năng học tập và kỹnăng khoa học.

Mục tiêu thái độ: ý thức của người học với con người, thiên nhiên, môitrường, ý thức trong học tập, rèn luyện, tư duy khoa học

1.2 Phân tích nội dung

Trên cơ sở những mục tiêu đề ra, GV xác định, lựa chọn nội dung, hàmlượng kiến thức cho chủ đề phù hợp với kế hoạch, thời gian học tập

1.3 Xác định hình thức tổ chức HĐTN

Căn cứ vào đặc điểm nội dung kiến thức, điều kiện cơ sở vật chất của nhàtrường, điều kiện của HS và tình hình thực tế của địa phương đề xác định hình thức

tổ chức HĐTN

2 Lập kế hoạch tổ chức dạy học và HĐTN cho chủ đề

Việc lập kế hoạch dạy học và HĐTN cho chủ đề gồm có 2 kế hoạch nhỏ: 2.1 Kế hoạch chung cho chủ đề

Đây là kế hoạch tổng thể cho việc tổ chức dạy học và HĐTN cho cả chủ đềvới thời lượng và điều kiện thực hiện cho phép

2.2 Kế hoạch tổ chức HĐTN cho chủ đề

Trên cơ sở xác định mục tiêu cụ thể của HĐTN, nhiệm vụ chính của bướcnày là thiết kế các hoạt động để HS thực hiện, thông qua việc thực hiện các hoạtđộng, HS hứng thú học tập, hứng thú khám phá thế giới tự nhiên, thỏa sức sángtạo HS sẽ chủ động khắc sâu kiến thức đồng thời rèn luyện các kĩ năng, trau dồiphẩm chất và phát triển năng lực Việc thiết kế các hoạt động có thể được thực hiệnbởi các quy trình khác nhau trong đó thực hiện theo quy trình kĩ thuật phù hợp với

HS phổ thông

3 Thực hiện tổ chức HĐTN theo kế hoạch

Thực hiện tổ chức HĐTN chính là việc tổ chức HS thực hiện một cách linhhoạt các hoạt động mà kế hoạch đã đề ra Các hoạt động sẽ được thực hiện bởi GV,

HS và các bộ phận có liên quan Nhiệm vụ chính của GV là tạo hứng thú, gợi ý đểchính các em là người xác định vấn đề, đề xuất giải pháp , từ đó giao nhiệm vụ, tưvấn hỗ trợ HS thực hiện nhiệm vụ, tổ chức báo cáo, đánh giá và đưa ra kết luận

HS hứng thú, tích cực tham gia vào việc phát hiện vấn đề, đề xuất giải pháp;nghiên cứu tài liệu để thiết kế giải pháp và thực hiện giải pháp, báo cáo và thảoluận với sự tư vấn hỗ trợ của GV và các bên liên quan

4 Đánh giá kết quả HĐTN và điều chỉnh kế hoạch

Tổ chức đánh giá được mức độ đạt được của việc thực hiện kế hoạch so vớiyêu cầu của mục tiêu ban đầu đề ra, từ đó phát triển kế hoạch HĐTN cho hợp lí

II VẬN DỤNG QUY TRÌNH TỔ CHỨC HĐTN TRONG DẠY HỌC CHỦ

ĐỀ “SINH THÁI HỌC” VÀO THỰC TIỄN TẠI TRƯỜNG THPT NGHI LỘC 2, TỈNH NGHỆ AN

1 Phân tích mục tiêu, nội dung chủ đề và xác định hình thức tổ chức HĐTN cho chủ đề

1.1 Xác định mục tiêu của chủ đề

1.1.1 Kiến thức

Nêu được khái niệm môi trường sống của sinh vật, các loại môi trường sống.Nêu được các nhân tố sinh thái và ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái lên cơ thểsinh vật (ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm)

Nêu được một số quy luật tác động của các nhân tố sinh thái: quy luật tác độngtổng hợp, quy luật giới hạn

Tìm ví dụ thực tế về việc vận dụng quy luật tác động tổng hợp và quy luật giớihạn của các nhân tố vô sinh trong chăn nuôi, trồng trọt

Nêu được khái niệm và các dạng biến động số lượng của quần thể: theo chu kì

và không theo chu kì, lấy được ví dụ minh họa, trình bày được nguyên nhân của sự biếnđộng số lượng các thể của quần thể

Vận dụng kiến thức của bài học vào giải thích các vấn đề có liên quan trong sảnxuất nông nghiệp và bảo vệ môi trường

1.1.2 Kỹ năng

Kỹ năng tư duy (quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp và khái quát hóa)

Kỹ năng học tập (tự nghiên cứu, tìm tòi, hợp tác, chia sẻ, thuyết trình)

Kỹ năng khoa học (đánh giá thực trạng của vấn đề, giải quyết các vấn đề thựctiễn)

1.1.3 Thái độ

Yêu thích môn học, yêu thiên nhiên, tôn trọng thiên nhiên

Có ý thức bảo vệ môi trường tự nhiên, môi trường sống xung quanh bản thân,cộng đồng, tích cực có hành động thiết thực hướng tới việc bảo vệ môi trường, chủđộng lan tỏa, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống cho những người xung quanh

1.1.4 Các năng lực hướng tới

Hình thành và phát triển năng lực tự học, tư duy sáng tạo, hợp tác, giải quyết vấn

đề, vận dụng kiến thức khoa học vào thực tiễn

1.2 Phân tích nội dung và xác định hình thức HĐTN cho chủ đề “Sinh thái học”

1.2.1 Nội dung kiến thức phần Sinh thái học

Phần Sinh thái học chương trình Sinh học 12 bao gồm 3 chương, 12 bài vớicác kiến thức cơ bản về mối quan hệ tác động qua lại giữa các sinh vật, giữa sinhvật với môi trường và những quy luật tác động của các nhân tố sinh thái Sự biếnđổi và cân bằng ở mức cơ thể, quần thể, hệ sinh thái, nguyên nhân biến đổi và cânbằng trong tự nhiên; kiến thức về bảo vệ, sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiênhợp lí, bảo vệ môi trường sống và cân bằng trong tự nhiên.

Nội dung chương I: Nghiên cứu mối quan hệ giữa cá thể sinh vật và môitrường sống, nhằm đảm bảo sự cân bằng giữa hoạt động, cấu tạo cơ thể với môitrường để có thể tồn tại và phát triển, đó là hình thành các đặc điểm thích nghi Đặcbiệt nghiên cứu các quy luật tác động qua lại giữa sinh vật và môi trường, nghiêncứu quy luật hình thành và phát triển của quần thể thông qua mối quan hệ giữa các

cá thể trong quần thể và môi trường sống trong những điều kiện cụ thể, từ đó hìnhthành các đặc trưng của quần thể mà không thể có ở mỗi cá thể

Nội dung chương II: Nghiên cứu qui luật hình thành và phát triển quần xãthông qua mối quan hệ giữa các loài trong quần xã và môi trường sống, từ đó hìnhthành các đặc trưng của quần xã và trạng thái cân bằng tương đối của quần xã, quyluật phát triển của quần xã

Nội dung chương III: Nghiên cứu một hệ thống hoàn chỉnh, bền vững vàtương đối ổn định bao gồm quần xã sinh vật và sinh cảnh của nó gọi là hệ sinh thái,trong đó chứa đủ nguồn sống để duy trì quần xã Nghiên cứu những ứng dụng củasinh thái học trong bảo vệ môi trường sống và tài nguyên thiên nhiên

Trong chủ đề Sinh thái học, lượng kiến thức được chúng tôi lựa chọn lànhững vấn đề giúp học sinh nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống tập trung chủyếu ở bài 35, bài 39 - Sinh học 12 THPT

Dựa vào mục tiêu và mạch nội dung kiến thức, chúng tôi chọn hình thứcHĐTN cho chủ đề là tham quan thực tế

2 Lập kế hoạch tổ chức dạy học, kế hoạch HĐTN cho chủ đề “Sinh thái học”

2.1 Kế hoạch tổ chức dạy học chủ đề

Phần lí thuyết Số tiết: 2 tiết; Địa điểm: Trên lớp học

+ Khu sinh thái Đại Huệ (địa chỉ: Xã Nghi Hưng, NghiLộc, Nghệ An).

Sau HĐTN

- Thời gian: 1 tiết, Địa điểm: Phòng Hội trường

- Nội dung: Báo cáo kết quả - đề ra giải pháp nâng cao

ý thức bảo vệ môi trường sốngNhư vậy, chủ đề “Sinh thái học” được thiết kế gồm 3 giai đoạn chính: giaiđoạn dạy học trên lớp (lí thuyết); giai đoạn tham quan và trải nghiệm tại địaphương; giai đoạn báo cáo kết quả trải nghiệm tại hội trường

2.2 Lập kế hoạch HĐTN cho chủ đề “ Sinh thái học”

Dựa vào kế hoạch hoạt động giáo dục của nhà trường, kế hoạch của tổchuyên môn chúng tôi xây dựng kế hoạch HĐTN như sau:

2.2.1 Mục tiêu cần đạt được

Hoạt động trải nghiệm giúp hình thành và phát triển ở học sinh các năng lực

tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo được biểu hiệnqua các năng lực đặc thù: năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổchức hoạt động

Năng lực thích ứng với cuộc sống: đáp ứng được các yêu cầu trong đời sốnghằng ngày và điều chỉnh bản thân để thích ứng với thay đổi trong cuộc sống dựatrên sự hiểu biết về đặc điểm cá nhân và môi trường sống, dựa trên sự sẵn sàngthay đổi và chuẩn bị các điều kiện, các kĩ năng khác nhau cho hoàn cảnh mới Năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động: lập được kế hoạch hoạt động; thựchiện được các nhiệm vụ hoạt động; tạo động lực cho bản thân, thu hút người khác,

hỗ trợ và tìm kiếm sự hỗ trợ, tư duy độc lập, linh hoạt điều chỉnh hoạt động, giảiquyết vấn đề một cách sáng tạo; đánh giá được kết quả hoạt động một cách kháchquan

2.2.2 Thành phần tham gia

Đại diện BGH, đại diện phụ huynh HS, HS 3 lớp 12A1, A2, A3, nhóm tác giảcủa đề tài

2.2.3 Thời gian trải nghiệm: 1 ngày.

3 Tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm

3.1 Cách thức tổ chức

GV chia mỗi lớp thành 4 nhóm nhỏ, HS được lựa chọn phân chia theo địaphương xã, HS quen thuộc địa bàn, nắm bắt cụ thể được tình hình ô nhiễm môitrường sống chính xác, điều này giúp các em có thể hỗ trợ, hợp tác với nhau trongquá trình điều tra, xử lí thông tin tốt hơn Mỗi nhóm bầu nhóm trưởng và thư ký,chịu trách nhiệm chính trong các hoạt động của nhóm, nhóm trưởng hội ý cácthành viên nhóm, lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể, thống nhất các phương

án hoạt động

Sau khi liên hệ với các cơ sở đến tham quan, GV cần đi tiền trạm, khảo sáttrước HS cần chuẩn bị giấy bút để ghi chép, găng tay, máy ảnh, máy quay phimđồng thời tham khảo ý kiến người dân có kinh nghiệm và hiểu biết tại địa phươngtrước khi trải nghiệm

Tổ chức theo 4 bước rõ ràng: giao nhiệm vụ; tổ chức thực hiện nhiệm vụ; báocáo kết quả thực hiện nhiệm vụ; đánh giá, nhận xét

3.2 Nội dung trải nghiệm và phân công trải nghiệm

Các nhóm trải nghiệm và tìm hiểu thông tin về môi trường sống, các loại môitrường sống, mức độ ô nhiễm môi trường, sự biến động về số lượng các loài sinhvật trong môi trường nước, các nguồn gây ô nhiễm, nguyên nhân gây ô nhiễm

(theo mẫu báo cáo trải nghiệm) sau đó viết báo cáo.

Bảng 1 Các hoạt động chính và yêu cầu trong HĐTN

1 HĐ 1 Quan sát môi trường sống

tại địa phương (6 xã), tham khảo ý

kiến người dân địa phương

- Đánh giá được mức độ ô nhiễmmôi trường, ô nhiễm loại môi trường nào, nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm

- Mức độ ảnh hưởng đến đời sống con người

2 HĐ 2 Tham quan khu sinh thái

Đại Huệ

- Hiểu rõ được vai trò của cây xanh đốivới môi trường, giá trị của cảnh quan xanh, sạch, đẹp đối với đời sống con người

Bảng 2 Phiếu báo cáo kết quả hoạt động trải nghiệm

4 Đánh giá kết quả của quá trình trải nghiệm của HS

Yêu cầu đối với báo cáo: Trình bày chi tiết, ngắn gọn, đánh máy và in ấn cẩnthận

Tổ chức cho HS báo cáo, GV nhận xét, đánh giá hoạt động của các nhómHS

4.1 Mục đích của đánh giá

Mục đích của đánh giá là thu thập thông tin chính xác, kịp thời, có giá trị vềmức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt so với mục tiêu ban đầu đề ra; sự tiến bộ của họcsinh trước và sau trải nghiệm Đánh giá giúp HS có cơ hội nhìn nhận, chiêmnghiệm lại những hoạt động mình đã trải qua, những gì mình đã làm được, những

gì mình chưa làm được, cần cố gắng ở thêm ở kĩ năng nào, phần nào Kết quả đánhgiá là căn cứ để định hướng học sinh tiếp tục rèn luyện hoàn thiện bản thân nhằmtrang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng bảo vệ môi trường sống tốt hơn

4.2 Nội dung đánh giá

Nội dung đánh giá là các biểu hiện của phẩm chất và năng lực đã được xácđịnh trong quá trình trải nghiệm: năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết

kế và tổ chức hoạt động, năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn; các yếu tố nhưđộng cơ, tinh thần, thái độ, ý thức trách nhiệm, tính tích cực đối với hoạt động trảinghiệm và kết quả báo cáo

4.3 Tổ chức đánh giá

Theo hình thức báo cáo tập trung tại hội trường lớn, thời gian 1 tiết

Phân công: mỗi nhóm cử đại diện báo cáo, các nhóm khác có thể bổ sung

GV nhận xét, đánh giá toàn diện về quá trình hoạt động trải nghiệm

GV tiến hành kiểm tra, đánh giá bằng bộ câu hỏi (Phụ lục II)

Chương III THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

I MỤC ĐÍCH CỦA THỰC NGHIỆM

Tiến hành thực nghiệm sư phạm là để đánh giá hiệu quả của việc sử dụngHĐTN trong việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS THPT thông qua chủ

đề “Sinh thái học”- Sinh học 12

II ĐỐI TƯỢNG THỰC NGHIỆM

Sau khi lập kế hoạch chung của chủ đề và kế hoạch HĐTN chúng tôi chọn đốitượng tham gia HĐTN gồm 3 lớp 12 trường THPT Nghi Lộc 2

III KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM

1 Báo cáo kết quả của các nhóm (Phụ lục I)

2 Đánh giá của GV

2.1 Về mặt định lượng

Để thấy được sự thay đổi về ý thức bảo vệ môi trường của HS, chúng tôi

dùng bộ câu hỏi để kiểm tra, đánh giá, so sánh kết quả sau HĐTN với trướcHĐTN

Câu 1 Ô nhiễm môi trường do những hoạt động nào của con người sau đây:

Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %Hoạt động sản xuất

Dựa vào kết quả trên, chúng ta có thể thấy, trước HĐTN, tỉ lệ HS nhận địnhcác nguồn gây ô nhiễm môi trường chỉ là một hoặc một số trong các nguồn gây ônhiễm trên, sau HĐTN HS đã thấy được đầy đủ hơn về các nguồn gây ô nhiễm môitrường, đó chính là các hoạt động thường xuyên, hàng ngày của con người.

Câu 2 Nhận thức của em về mức độ và quy mô sự ô nhiễm môi trường ở địaphương emhiện nay:

Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %

Trước HĐTN, HS đa phần nghĩ môi trường sống xung quanh cũng có ítnhiều ô nhiễm, nhưng ở mức bình thường, sau quá trình học tập và HĐTN thực tế,các em đã thấy được sự ô nhiễm môi trường lớn hơn rất nhiều so với ban đầu, sựthay đổi này chứng tỏ các em đã hiểu hơn về các nguồn gây ô nhiễm và đượcchứng kiến “tận mắt” các tác nhân gây ô nhiễm.

Câu 3 Em có quan tâm đến những thông tin về ô nhiễm môi trường hiện nay haykhông:

Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %

Trước HĐTN, sự quan tâm về vấn đề môi trường sống xung quanh của HSchỉ ở mức bình thường, phần nhiều HS chỉ thấy ô nhiễm môi trường là vấn đề chưaphải quan tâm, vì có thể sự ảnh hưởng của nó chưa nhìn thấy được, hoặc vấn đề đó

là của bố mẹ, của những người có chức trách nhiệm vụ Sau HĐTN, HS cảm thấymình cần phải quan tâm đến vấn đề về môi trường, vì nó ở xung quanh chúng ta,tác động đến chúng ta mỗi ngày, và lâu dài, tác động một cách từ từ

Câu 4 Một trong những nguyên nhân cơ bản nhất dẫn đến ô nhiễm môi trường là :

Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %Hoạt động sản xuất

HS đã thấy được hậu quả của những việc làm cụ thể của con người gây ra sự ô

nhiễm môi trường, điển hình như vứt rác, bao bì, chai lọ thuốc trừ sâu, thuốc bảo

vệ thực vật bừa bãi khắp cánh đồng; đầu nguồn nước mà đáng lẽ ra, nếu có ýthức bảo vệ môi trường, chắc chắn những việc làm đó không xảy ra hoặc xảy rahạn chế

Câu 5 Động cơ tham gia hoạt động bảo vệ môi trường của em:

Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %

Vì hiểu được trách

nhiệm của học sinh với

tương lai đất nước,